Ba công trình thủy điện gồm Krông HNăng, Sông Ba Hạ và Sông Hinh đã lấy đi cả ngàn hécta đất nông nghiệp của nông dân Phú Yên, đẩy hàng trăm hộ vào cảnh nông nhàn bất đắc dĩ, nhiều người phải phá rừng làm nương rẫy.

Năm 2009, khi lòng hồ Thủy điện Sông Ba Hạ (rộng hơn 5.300ha) tích nước đã làm ngập đất canh tác của hàng trăm hộ dân các xã Suối Trai, Krông Pa (huyện Sơn Hòa). Chỉ tính riêng địa bàn xã Krông Pa đã có 126 hộ dân có đất sản xuất bị ngập trong lòng hồ thủy điện.

Chủ đầu tư Dự án Thủy điện Sông Ba Hạ là Công ty cổ phần Thuỷ điện Sông Ba Hạ nói sẽ xây dựng vùng trồng lúa nước rộng 130ha để cấp lại cho dân mất đất sản xuất, nhưng đến nay điều này vẫn chưa thành hiện thực.

Theo UBND huyện Sơn Hoà, Thủy điện Sông Ba Hạ tích nước đã làm 386 hộ dân bị mất 890ha đất sản xuất. Trong đó, 98 hộ thuộc diện tái định cư bị mất trắng đất sản xuất. “Suốt 7 năm qua, người dân đau đáu chờ cấp đất nông nghiệp để sản xuất, ổn định cuộc sống nhưng dự án xây dựng cánh đồng 110ha ở xã Suối Trai do tỉnh Phú Yên và Công ty cổ phần Thuỷ điện Sông Ba Hạ đầu tư vẫn chưa hoàn thành” - ông Nguyễn Quốc Hoàn - Bí thư Huyện uỷ Sơn Hoà chua chát nói.

Tương tự, Thủy điện Sông Hinh tích nước hơn 10 năm nay nhưng vẫn không thể giải quyết định canh cho người dân các xã EaTrol, Sông Hinh, Đức Bình Đông bị mất gần 1.000ha đất sản xuất. Khu tái định cư buôn Mùi, xã EaTrol phải di dời 198 hộ, nhưng có đến 31 hộ không còn đất canh tác. “Nông dân có đất sản xuất gần lòng hồ thủy điện thường xuyên bị ngập lụt, có năm sắn chưa thu hoạch bị thối, mía chết vì ngập úng, nông dân khó khăn đủ đường” - ông Trần Ngọc Thuân - Chủ tịch UBND xã Sông Hinh cho hay.

Theo Chi cục Kiểm lâm Phú Yên, trong năm 2011 - 2012, đã xảy ra trên 300 vụ phá rừng Krông Trai làm nương rẫy, gây thiệt hại trên 100ha rừng và đất rừng. Tình trạng phá rừng đang diễn biến phức tạp. Chỉ tính địa bàn xã Krông Pa, theo thống kê của UBND xã, trong năm 2011 đã có 50 vụ phá rừng làm rẫy với diện tích trên 176.000m2. Đại diện UBND xã cho biết, do thiếu đất sản xuất nên người dân làm liều.

Bà Hờ Sen ở xã Krông Pa phân trần: “Vợ chồng tôi có 2 sào bắp cạnh sông Cà Lúi (một nhánh sông đổ về sông Ba). Diện tích này trước đây trồng sắn nhưng do lòng hồ Thủy điện Sông Ba tích nước ngập hết đất nên vợ chồng tôi buộc phải phá rừng lấy đất làm rẫy kiếm sống”. (Nông Thôn Ngày Nay 22/6)đầu trang(

Không một ai khẳng định được độ tuổi của cánh rừng cổ thụ, già nua ở thôn Đông Dương, xã Hải Dương, huyện Hải Lăng, tỉnh Quảng Trị.

Nhưng có một điều chắc chắn, khi nói về khu rừng nguyên sinh rộng lớn nằm sát biển qua bảo vệ bao đời che chở cho dân làng trước bão cát, lốc xoáy… thì ai cũng rõ.

Bây giờ có dịp về khu vực rú cát ở thôn Đông Dương, xã Hải Dương, nhiều người không khỏi ngạc nhiên trước sự tồn tại và phát triển của khu rừng tự nhiên với nhiều loại cây gỗ quý hiếm.

Ông Trần Xuân Tình, Trưởng Ban điều hành làng văn hóa Đông Dương đưa chúng tôi luồn qua những khu rừng chằng chịt dây leo rồi nói: Khu rừng của thôn Đông Dương có diện tích khoảng 80ha, trong đó có trên 12ha rừng tự nhiên. Trong khu rừng tự nhiên này có sự hiện diện của nhiều loại cây gỗ quý và nhiều loại chim thú đặc thù vùng cát ven biển. "Các bậc cao niên của làng tôi kể lại, khu rừng này có từ ngày làng được khai khẩn. Ngày nay dân làng Đông Dương ai cũng xem khu rừng là "báu vật" chung và cùng góp sức bảo vệ. “Sở dĩ khu rừng vẫn còn nguyên vẹn như vậy là vì việc giữ rừng đã có hương ước và có cả đội bảo vệ hẳn hoi. Đội giữ rừng này được gọi là xâu rú"- ông Tình kể.

Bản hương ước làng Đông Dương ghi rõ: Bất cứ người dân nào vi phạm sẽ bị xử phạt nghiêm khắc. "Nếu con cháu của gia đình nào chặt cây rừng hoặc săn bắn thú bừa bãi sẽ bị phạt, cụ thể là người lớn tuổi trong gia đình đó phải làm mâm cau trầu, rượu ra trước đình làng tạ tội. Nếu hành vi nặng sẽ bị nêu tên cho cả làng biết trên loa phóng thanh… Ở đây người dân rất kiêng kỵ mỗi khi bị triệu tập ra trước sân đình vì phạt tiền hay thóc thì người ta sẽ nộp nhưng phạt ra tạ tội trước làng thì người ta sẽ nhớ mãi"- ông Phan Văn Quang, Chủ nhiệm HTX Đông Dương cho hay.

Nằm giữa vùng cát khô cằn nhưng khu rừng thôn Đông Dương quanh năm xanh tươi màu lá. Nằm xen kẽ giữa khu rừng có hai đầm nước lớn. Đó là Đầm Lớn có diện tích mặt nước trên 6ha, Đầm Nước có diện tích 11ha. Hai chiếc đầm này quanh năm đầy nước, trong đó Đầm Nước kéo dài đến giáp với tỉnh Thừa Thiên- Huế.

Đi sâu vào khu rừng, nhiều cây gỗ quý như: Cây rõi (thuộc họ gỗ lim), đa cổ thụ, trầm ná (cùng họ gỗ chuồn), trâm bầu, trâm vang, la lã, mít nài, song mã...

Những cây này có đường kính phổ biến từ 30cm- 1,5m, có độ tuổi hàng trăm năm. Ngoài các loại cây gỗ lớn, khu rừng còn phát hiện nhiều loài chim thú đặc hữu vùng cát như: dông, tắc kè, thỏ, chồn, sóc, rắn các loại, gà đa, bìm bịp, cò, vạc... trong đó có loài chim ông lão (lúc đậu loài chim này có hình dạng như ông lão đang ngồi), có trọng lượng đến 50kg, thường được người dân bắt gặp ở các đầm nước tại khu rừng.

Những bậc cao niên làng Đông Dương vẫn thường truyền tai nhau câu "rừng tan thì làng mạt" để răn dạy con cháu về sự tồn tại ngôi làng mình trước phong ba bão táp. Ông Vàng- một người dân ở đây kể, trong chiến tranh khu rừng thôn Đông Dương đã từng che chở cho cả tiểu đoàn bộ đội chủ lực và rất nhiều du kích địa phương. Tại khu rừng này có điểm cao 19 là nơi Mỹ- Ngụy từng đóng quân để kiểm soát cả vùng đồng bằng huyện Hải Lăng.

Trong ký ức của cụ Phan Bích thì những trận bão cát ngày xưa rất khủng khiếp, cụ đã từng chứng kiến nhiều ngôi làng bị vùi lấp bởi nạn cát bay, cát nhảy nhưng ngôi làng của ông vẫn trụ vững. Ngôi làng Đông Dương lại nằm giáp ngay khu vực rừng trên cát. "Nếu khu rừng này mà bị tàn phá thì làng Đông Dương đã biến mất. Bởi vậy dân có giữ được rừng thì rừng mới giữ được làng là vậy. Khu rừng này cũng giống như điểm tựa đầu của ngôi làng Đông Dương vậy".

Qua tìm hiểu, hầu hết người dân đều chấp hành rất nghiêm việc bảo vệ rừng. "Tuy nhiên không vì thế mà rừng yên ổn. Cách đây mấy năm, có cơn sốt cây cảnh như lộc vừng, đa, sanh..., những kẻ gian bên ngoài lần mò đến chặt trộm cây rừng. Dân làng Đông Dương đã phải huy động trai tráng túc trực, canh gác cả ngày lẫn đêm, thế mà vẫn bị mất. Đa số các vụ đều bắt được, chỉ có vụ cây lộc vừng to đến mấy người ôm bị kẻ gian tẩu tán đến tận tỉnh Thừa Thiên- Huế thì chúng tôi mất dấu"- ông Phan Văn Quang, Chủ nhiệm HTX Đông Dương cho biết.

Cũng theo ông Quang, hàng năm thôn Đông Dương đều bầu ra một ban bảo vệ rừng với thường trực 5 thành viên. Những người này có nhiệm vụ chuyên tuần tra, phát hiện và xử lý những trường hợp xâm phạm rừng. "Nhưng nếu không có sự đồng lòng của toàn bộ dân làng thì khó mà giữ được rừng một cách vẹn nguyên. Khi sự đoàn kết, ý thức và niềm tự hào của người dân càng cao thì khu rừng sẽ trường tồn"- anh Phan Anh Tài, trưởng ban bảo vệ rừng thôn Đông Dương khẳng định. (Pháp Luật&Xã Hội 22/6)đầu trang(

Hạt Kiểm lâm ven biển được giao quản lý hơn 1.555 ha rừng ở 3 huyện, thị xã, gồm: Quảng Xương, Hoằng Hóa và thị xã Sầm Sơn.

Trong tổng diện tích rừng nêu trên, chủ yếu là rừng thông và bạch đàn và nằm trên các địa phương trọng điểm về du lịch, vì vậy mùa nắng nóng cũng là thời điểm mùa du lịch, công tác quản lý, bảo vệ rừng, phòng cháy, chữa cháy rừng (PCCCR) luôn được coi trọng.

Để công tác quản lý, bảo vệ rừng đạt được hiệu quả, góp phần bảo đảm an ninh trong mùa du lịch, trong thời gian qua, Hạt Kiểm lâm ven biển đã đẩy mạnh công tác tuyên truyền, giáo dục pháp luật tới mọi người dân. Ngay từ đầu năm, đơn vị đã tiến hành khảo sát vùng trọng điểm về cháy rừng, xây dựng phương án PCCCR, nhằm hạn chế tối đa thiệt hại khi có cháy rừng xảy ra. Hạt đã tập trung chỉ đạo kiểm lâm viên trên địa bàn phối hợp với các xã, đoàn thanh niên, MTTQ và các trường học ở các xã tuyên truyền đến các tầng lớp thanh, thiếu niên, học sinh tham gia công tác bảo vệ rừng và PCCCR.

Hạt Kiểm lâm ven biển phối kết hợp với ban chỉ huy quân sự, hội phụ nữ, đoàn thanh niên, đài truyền thanh các xã tổ chức tuyên truyền về công tác bảo vệ, PCCCR cho các hội viên, đoàn viên thanh niên và đông đảo nhân dân, nâng cao ý thức của người dân trong việc bảo vệ và PCCCR.

Bên cạnh đó, Hạt Kiểm lâm ven biển đã kiểm tra công tác PCCCR tại các địa phương, thông qua kiểm tra chấn chỉnh kịp thời những tồn tại trong công tác chuẩn bị lực lượng, phương tiện phục vụ công tác PCCCR ở địa phương; chỉ đạo các thôn, xóm ký cam kết không để xảy ra cháy rừng trên địa bàn; thực hiện các biện pháp kỹ thuật về dự báo cháy rừng... Hạt phối hợp với các nhà nghỉ, khách sạn có lượng khách du lịch lưu trú với số lượng lớn tổ chức tuyên truyền, hướng dẫn và phổ biến để du khách khi đi tham quan không mang những vật dễ cháy vào rừng.

Đặc biệt, với lượng du khách đến tham quan, nghỉ mát tại Sầm Sơn và bãi biển Hải Tiến (Hoằng Hóa) với số lượng lớn, Hạt Kiểm lâm ven biển đã chú trọng công tác tuyên truyền đến du khách về sử dụng nguồn lửa hay đốt vàng, hương tại các khu di tích, khu nghỉ mát. Tăng cường kiểm lâm viên tuần tra các cơ sở kinh doanh, hàng quán tại các khu rừng. Phân công kiểm lâm phụ trách địa bàn xã, bám sát cơ sở để tham mưu về lĩnh vực công tác này, góp phần nâng cao vai trò, trách nhiệm và năng lực quản lý điều hành của cấp ủy, chính quyền các cấp trong công tác quản lý Nhà nước về rừng và đất lâm nghiệp. (Báo Thanh Hoá 23/6)đầu trang(

20/6, UBND huyện Hòa Vang phối hợp với Sở cảnh sát PCCC thành phố tổ chức lớp bồi dưỡng nghiệp vụ phòng cháy chữa cháy rừng cho các đơn vị hữu quan của huyện, xã và các hộ có rừng.

Năm 2011, công tác quản lý bảo vệ rừng trên địa bàn huyện Hòa Vang được thực hiện nghiêm túc, kịp thời và có hiệu quả. Tuy nhiên, công tác phòng cháy chữa cháy rừng trong năm qua vẫn còn nhiều tồn tại, đã xảy ra 13 vụ cháy rừng, làm thiệt hại gần 60 ha rừng trồng và lau lách thực bì. Nguyên nhân chính được xác định là do sự thiếu ý thức của một bộ phận người dân và phương pháp triển khai thực hiện trong công tác phòng cháy chữa cháy rừng còn yếu.

Vì vậy, lớp tập huấn lần này ngoài việc trang bị những kiến thức cơ bản về Luật phòng cháy chữa cháy được Quốc hội khóa X thông qua ngày 29/6/2001 với 9 chương 65 điều và Nghị định 123 của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực này, các địa phương, hộ gia đình có rừng được hướng dẫn thực tế phương pháp, cách thức sử dụng, huy động lực lượng, phương tiện phòng cháy chữa cháy, từng bước nâng cao tinh thần, ý thức trách nhiệm của cộng đồng trong công tác quản lý, bảo vệ rừng nói chung và phòng cháy chữa cháy rừng nói riêng trên địa bàn huyện Hòa Vang. (Theo Danang.gov.vn 23/6)đầu trang(

Tuy không có hương ước nhưng người làng Thuận Yên (Bình Tân, Bình Sơn, Quảng Ngãi) cam kết bảo vệ rừng cấm như bảo vệ nguồn sinh mạch làng mình.

Nhà nước gọi đó là khu rừng bảo tồn, còn người làng Thuận Yên, xã Bình Tân (Bình Sơn, Quảng Ngãi) thì gọi là lâm cấm. Rừng Thuận Yên là lá phổi xanh, là nguồn mạch cho giếng nước xanh trong, cho ruộng đồng, cây trái bốn mùa trĩu quả. Vì vậy, người làng ra sức gìn giữ, bảo vệ nghiêm ngặt, để đến nay, khu rừng này vẫn còn nhiều cây gỗ quý hiếm, muông thú tề tựu nảy nở, sinh sôi.

Khoác chiếc áo bạc màu, tay cầm chiếc rựa cán dài, lão Nguyễn Thái Sơn, người trực tiếp bảo vệ lâm cấm, cùng trưởng xóm Thuận Yên Nguyễn Văn Lý đưa tôi vào rừng. Con đường nhỏ ngoằn ngoèo rợp bóng cây xanh. Từ đằng xa đã thấy cây cối trong rừng xanh tốt bạt ngàn.

Vào đến rừng, hiếm khi người ta thấy ánh mặt trời lọt qua những tán rừng đan nhau khít rịt. Dưới đất khô, lá chồng lên lá. Từng bước chân đi lá khô kêu xào xạc, mùi lá rụng phân hủy bốc mùi hăng hắc. Cây gỗ to cỡ hai, ba người ôm vẫn còn đầy rẫy trong rừng, xung quanh dây leo đan nhau chằng chịt.

Lão Sơn dừng lại, đưa tay gõ vào thân cây chừng người ôm, nói: “Loại gỗ gõ này đệ nhứt là làm phản, không cong vênh, không mối mọt, để càng lâu nước lên càng bóng. Đâu phải chỉ có rừng ở Ba Tơ, Sơn Hà tiếp giáp với Trường Sơn mới có, ở đây nhiều vô kể”.

Bảo vệ lâm cấm chính là bảo vệ nguồn sinh mạch của làng. Trong ảnh: Tất cả giếng nước làng Thuận Yên đều bốn mùa trong lành, ngọt mát.

Qua khỏi vạt cây gỗ gõ, chúng tôi lại bất ngờ với vạt cây mít nài, mỗi cây to hơn một người ôm. Thân cây và cành lá hao hao giống cây mít nhà. Ngày xưa những gia đình giàu có làm nhà rường 16 cột thường chọn gỗ cây mít nài để làm cây xuyên trường nằm trên mái, bởi lõi nó cứng, thân thẳng, dát vàng khá đẹp. Cứ tưởng cây mít nài sau những năm tháng chiến tranh bom cày đạn xéo rồi đến nạn săn lùng của lâm tặc sẽ tàn rụi, vậy mà giờ lại hiển hiện trước mặt chúng tôi.

Cứ thế, chúng tôi cắt rừng đi, hết bất ngờ này đến ngạc nhiên khác với những rừng cây máu chó, cây cày (người Tây Nguyên gọi là kơ nia) to đến vài ba người ôm. Khi đã thấm mệt, lão Sơn chọn một gốc cây to ra hiệu cho chúng tôi ngồi nghỉ. Nhón tay lấy cái bi đông nước treo sau lưng, mở nắp uống ừng ực, lão kể: “Ở Bình Tân có nhiều cấm như cấm làng An Tráng, Phú Vinh, Bình An, Đại Huệ, Đại Lộc, Hòa Tân, Tam Phụ…

Mỗi cấm rộng 5-7 ha. Nhưng cấm làng Thuận Yên là rộng nhất, ước 10 ha. Cấm làng tiếp giáp với dãy núi Thình Thình cao nhất huyện Bình Sơn nên con mang, nai, heo rừng về sinh sản khá nhiều. Thời đánh Mỹ, cấm Thuận Yên được huyện Đông Sơn chọn đặt làm trụ sở cơ quan, là lối đi về của cách mạng. Rồi Mỹ phát hiện, chúng dùng máy bay rải chất độc hóa học, nã pháo bầy khiến cây rừng ngã đổ, nhựa ứa ra. Nhưng một cây gãy thì bảy cây vươn lên, rừng lại hồi sinh như chưa từng thương tích…”.

Chúng tôi rời rừng, quay lại xóm nhà. Ông Đỗ Cao Trí, nhà sát bìa rừng, vừa đi làm đồng về, múc nước giếng lên rửa mặt, tu ừng ực, rồi cười sảng khoái: “Giếng này có mạch ngầm từ lâm cấm nên nước trong và ngọt cả bốn mùa. Chú cứ hình dung, xóm Thuận Yên là vùng đất gò đồi. Từ lâu, bà con dựa vào những thung lũng ven suối để cải tạo thành đồng ruộng. Nhờ có rừng giữ nước mà đồng ruộng tốt tươi, cây trái bốn mùa ngọt quả. Năm 2009, trời khô hạn kéo dài nhưng ở làng Thuận Yên 130 hộ dân nhà nào giếng khơi cũng no nước”.

Nhưng lâm cấm làng Thuận Yên không chỉ có thế. Mỗi khi chiều xuống, người dân trong làng lại nghe tiếng con mang tác, tiếng con chồn gọi bạn, con bìm bịp kêu báo con nước lên, rồi lại thấy con phụng đuôi dài duyên dáng bay về. Mùa đông, những đàn cò từ phương Bắc bay về Nam tránh rét, khi qua Thuận Yên, nhìn thấy lâm cấm tốt tươi, chúng bèn dừng lại, ban ngày xuống đồng bắt tôm, bắt tép, chiều tối vỗ cánh bay về đậu trắng cả rìa rừng.

Cụ Nguyễn Thái, trưởng tộc họ Nguyễn ở làng Thuận Yên, nói: “Cấm làng xưa cho dân đấu giá trực tiếp bảo vệ. Thường ngày họ lượm nhánh khô về làm củi chụm hoặc bán. Khi có cây rừng to bị chết khô thì báo với làng xong cưa lấy thân bán đấu giá, sung vào công quỹ của xóm để phục vụ cho việc tế tự ở làng. Nếu ai tham lam vào cấm chặt phá cây rừng bị làng bắt là chịu phạt tiền, phạt thóc và trong ngày tổ chức lệ làng sẽ bị trưởng làng chê trách. Cây rừng sống trong lâm cấm càng lâu, càng to nên hóa linh thiêng. Cấm làng xanh tốt thì làng mới thịnh, mới “thuận, yên” như chính tên làng”.

Những năm gần đây, khi giá gỗ lên cao, lâm cấm Thuận Yên cũng không nằm ngoài tầm ngắm của lâm tặc. Vì vậy, lão Sơn trực tiếp đứng ra nhận lãnh trách nhiệm bảo vệ lâm cấm. Lão nói: “Bảo vệ lâm cấm, tui được xã cấp cho 700 m2 để làm ruộng lúa cải thiện cuộc sống chứ không có thêm phụ cấp gì. Nhưng tui thấy đây là việc cần thiết, hệ trọng của làng nên nhận trách nhiệm. Nhưng cấm rừng mênh mông, vài ba người trong xóm bảo vệ không xuể nên phải dựa vào bà con tộc họ là chính”.

Lão Sơn kể ngày giỗ của tộc họ nào cũng thế, sau khi cúng bái gia tiên, trưởng tộc thế nào cũng có đôi lời dặn dò người trong tộc đừng quên nhắc nhở cháu con tuân thủ bảo vệ cấm rừng. Bản thân lão Sơn, nhờ vào cái uy của “chức” trưởng hội khuyến học của làng nên lão có điều kiện động viên dặn dò mấy cháu không được chặt phá cây rừng. Cuối năm 2009, trong cơn mưa bão tưởng lão Sơn bó gối trong nhà nên kẻ xấu lại vác rìu vào rừng. Nhưng mới chặt vài nhát, lão Sơn đã xuất hiện vỗ vai: “Ai cho cậu chặt phá lâm cấm”. Thế là người ấy năn nỉ xin lão tha cho và đừng kể với làng.

Ông Đặng Đình Phúc, trưởng tộc họ Đặng ở Thuận Yên, cho hay tộc họ ông đã cam kết thi đua với các tộc họ khác, quyết không để người của họ mình chặt phá lâm cấm của làng. Trưởng xóm Thuận Yên Nguyễn Văn Lý thì quả quyết: “Người làng Thuận Yên không phá lâm cấm của mình đâu. Nhưng sợ những nhóm lâm tặc từ các nơi đổ về cưa trộm nên bà con luôn cảnh giác, thấy có người lạ khả nghi là phải theo dõi, báo ngay cho chính quyền để anh em du kích kịp thời xử lý”. (Pháp Luật TPHCM 25/6)đầu trang(

Để quản lý, bảo vệ rừng đạt hiệu quả cao, ngoài lực lượng kiểm lâm và chủ rừng giữ vai trò "cốt cán" còn đòi hỏi có sự chung tay của toàn xã hội.

Cuối tháng 5, PV có dịp cùng cán bộ kiểm lâm lên xã Phong Mỹ (Phong Điền) và xã Hương Giang (Nam Đông) để hòa chung không khí đêm giao lưu văn nghệ truyền thông bảo vệ rừng. Những năm trước, hình thức tuyên truyền được tổ chức thông qua các hội thi về tìm hiểu kiến thức liên quan đến rừng. Năm nay, để mở rộng mục tiêu hướng đến nhiều đối tượng, đợt truyền thông được đổi mới bằng chương trình văn nghệ với sự phối hợp tham gia của đoàn viên thanh niên một số cơ quan, đơn vị kết hợp giao lưu câu hỏi, rút thăm may mắn với khán giả là cộng đồng địa phương.

Ông Nguyễn Đại Anh Tuấn, Phó Chi cục trưởng Chi cục Kiểm lâm tỉnh cho rằng, hoạt động này trước hết nhằm tạo sân chơi, giải trí cho thanh thiếu niên và bà con địa phương. Sau nữa, ngành kiểm lâm muốn thiết lập mối quan hệ bình đẳng giữa những người làm công tác bảo vệ rừng, bảo vệ động vật hoang dã với tất cả cộng đồng địa phương, đặc biệt là lực lượng thanh thiếu niên để cùng nhau bảo vệ nguồn tài nguyên rừng.

Trước đây, ở các xã vùng núi của huyện Phong Điền như Phong Sơn, Phong Mỹ, Phong Xuân, nạn khai thác gỗ, săn bắt động vật rừng trái phép thường xuyên diễn ra. Tuy nhiên, sau khi ngành kiểm lâm đẩy mạnh công tác truyền thông quản lý bảo vệ rừng (QL-BVR), PCCCR thông qua hình ảnh trực quan, truyền thông lưu động đến từng địa phương, thôn, bản, các tổ chức hội, trường học, ý thức bảo vệ rừng, ngăn chặn tình trạng phá rừng trái phép của người dân đã có những chuyển biến tích cực.

Chị Võ Thị Niêm, ở thôn Tân Mỹ, xã Phong Mỹ (Phong Điền) chia sẻ: “Mấy năm trước, gia đình em sống chủ yếu dựa vào nghề đi rừng của ba và anh trai. Thời gian gần đây, một số cán bộ trong thôn, trong xã đến tận nhà vận động chuyển đổi nghề và có lúc bị tịch thu sản phẩm, dụng cụ khai thác, nên việc đi rừng của ba và anh trai đã giảm dần. Nhất là sau vụ tai nạn của anh trai khi đang vào rừng cưa gỗ đã bị mất đi một bàn chân, gia đình em càng thấm thía câu “Ăn của rừng rưng rưng nước mắt”.

Nhờ đẩy mạnh các hoạt động truyền thông về quản lý bảo vệ rừng trong những năm gần đây, nên nhận thức của đa số người dân được nâng lên rõ rệt. Nhiều người đã biết, phá rừng trái phép là hành vi vi phạm pháp luật và sẽ gây hại về môi trường. Song thực tế, do tác hại của phá rừng không diễn ra ngay nên người dân thường chỉ thấy cái lợi trước mắt mà không quan tâm đến cái hại lâu dài.

Hơn nữa, các hình thức xử phạt và chế tài của luật pháp chưa đủ mạnh, chưa đủ sức răn đe, việc xử lý vi phạm gặp rất nhiều khó khăn. Nhiều trường hợp người vi phạm là người dân tộc thiểu số, đời sống khó khăn, không có khả năng chấp hành các quyết định xử phạt, dẫn đến nhiều vụ việc không xử lý triệt để, do vậy tính giáo dục và răn đe chưa được đề cao. Tình trạng phá rừng trái phép tiếp tục xảy ra dưới nhiều hình thức.

Thời gian qua, từ lực lượng đến công trình, phương tiện, thiết bị phục vụ công tác bảo vệ rừng, PCCCR đã được ngành kiểm lâm đầu tư mang tính chuyên nghiệp, phù hợp với chiến lược thực hiện công tác QL-BVR, PCCCR. Đặc biệt về lực lượng có sự phối hợp từ nhiều ngành, như kiểm lâm, quân đội, công an và chính quyền địa phương...

Nhiều ý kiến cho rằng, đi đôi với đẩy mạnh tuyên truyền, công tác QL-BVR phải được thực hiện đồng bộ các giải pháp về phát triển kinh tế xã hội, sử dụng rừng và hưởng lợi từ rừng một cách bền vững và có hiệu quả lâu dài. Có như vậy mới mong hạn chế và ngăn chặn được tình trạng phá rừng trái phép, xâm hại tài nguyên rừng hiện nay.

Đơn cử như điểm nóng về phá rừng ở xã Hương Sơn (Nam Đông) gây căng thẳng kéo dài trong 2 năm qua. Căn nguyên là do lợi ích về rừng mang lại ngày càng cao, trong khi đó nhu cầu đất sản xuất của người dân bị thu hẹp dần. Theo thống kê của xã Hương Sơn, trên địa bàn hiện có đến 91 hộ dân không có đất sản xuất. Hay như ở huyện A Lưới, một lãnh đạo Hạt Kiểm lâm của huyện rất lo lắng về tình trạng nhiều thanh niên không có việc làm tiếp tục, lén lút khai phá rừng trái phép; nhất là từ khi hình thành Làng Thanh niên lập nghiệp trên địa bàn, do thiếu đất sản xuất, không có việc làm ổn định nên hiện tượng chặt phá rừng trái phép đã xuất hiện nhiều điểm nóng. Chính điều này khiến cơ quan quản lý bảo vệ rừng và chính quyền địa phương đang rất đau đầu tìm hướng giải quyết.

Một kinh nghiệm khác đó là lồng ghép niềm tin, tín ngưỡng của người dân vào rừng, thần rừng ở một số địa phương cũng mang lại hiệu quả trong quản lý các khu rừng cộng đồng. Nói đến chuyện này, tôi liên tưởng đến miếu thờ thần ở rừng ngập mặn Rú Chá được lập từ cách đây bao thế hệ của bà con xã Hương Phong- Hương Trà. Từ lâu, Rú Chá được bà con xem như một tấm bình phong bảo vệ làng, ngăn gió, cản mưa bão, giúp người dân ổn định cuộc sống, phát triển sinh kế. “Còn Rú là còn làng”, nên hoạt động thờ thần và bảo vệ rừng ngập mặn Rú Chá được bà con thực hiện nghiêm túc và chặt chẽ.

Nếu như ở nhiều nơi, nhất là các vùng rừng núi, các quy chế về quản lý, bảo vệ rừng được lồng ghép với những quy định về mặt tâm linh và văn hóa của cộng đồng các dân tộc thiểu số thì chắc rằng, nguồn tài nguyên rừng sẽ được bảo tồn, hạn chế tình trạng khai phá rừng tự nhiên, săn bắt động vật rừng trái phép. (Báo TT - Huế 22/6)đầu trang(

Ông Nguyễn Hoàng Hảo - trưởng phòng BTTN và hợp tác của Khu BTTN-VH Đồng Nai cho biết: “Hiện tại, ở các khu bảo tồn trên thế giới hay các nước láng giềng như Campuchia, Ấn Độ đã xây dựng các hàng rào điện bằng năng lượng mặt trời để bảo vệ voi.

Vì vậy, dự án xây dựng hàng rào điện dài hơn 30km (gồm 20km hàng rào cố định và 10km hàng rào di động) ở xã Phú Lý và xã Mã Đà là vấn đề cần thiết.

Hàng rào dùng nguồn điện trong khoảng 800-1000 V/10mA, chỉ làm voi giật văng ra, nhưng không gây nguy hiểm đến tính mạng của chúng và con người. Dọc hàng rào có 8 cửa ra vào và 1.500 biển báo nguy hiểm. Dự án được tỉnh Đồng Nai cung cấp toàn bộ kinh phí, dự kiến xây dựng đến năm 2014 sẽ hoàn thành. Hiện tại, dự án đang trong giai đoạn khảo sát và giải phóng mặt bằng”.

Sự xung đột bắt nguồn từ chỗ voi muốn quay trở về mái nhà xưa. Vì trước đây, Khu BTTN là nơi cư ngụ của voi. Do chiến tranh và nhu cầu chỗ ở của con người ngày càng phát triển, đàn voi đã phải di cư đi nơi khác. Ngày nay, cảnh quan Khu bảo tồn đã ổn định nên voi quay về gây xung đột với con người để “đòi” lại vùng lãnh thổ ngày trước của chúng. Vì vậy, nhiều năm qua việc giải quyết rất nan giải.

“Chúng tôi từng có phương án di dời đàn voi đi khu vực khác, nhưng không còn diện tích rừng nào đủ lớn và phù hợp cho đàn voi sinh sống. Còn phương án di dời dân đi ra khỏi vùng voi hoạt động cũng không khả thi. Vì voi luôn mở rộng phạm vi hoạt động. Theo tính toán, phương án hàng rào điện chỉ có hiệu quả khoảng 10 năm. Ở nước ngoài, khoảng thời gian đó là đàn voi đã hóa giải được hàng rào điện để băng qua”, ông Trần Văn Mùi, giám đốc Khu BTTN-VH Đồng Nai cho biết thêm.

Được biết, dự án “Bảo tồn voi Đồng Nai” từ nay đến năm 2020 do Sở NN&PTNT làm chủ, trong đó có sự hợp tác của Khu bảo tồn, Vườn Quốc gia Cát Tiên. Nhưng do nhiều dự án triển khai cùng một lúc và gặp nhiều vướng mắc, nên dự án lưới điện đã tách ra làm trước để kịp thời ngăn cản xung đột và kéo dài nguy cơ bị tiệt chủng của voi. (Người Đưa Tin 25/6)đầu trang(

Việt Nam được thế giới công nhận là 1/16 quốc gia trên thế giới có tính đa dạng sinh học cao, trong đó có hệ động thực vật hoang dã điển hình của rừng nhiệt đới. Trên thực tế, việc bảo tồn, bảo vệ rừng đặc dụng là đóng góp tích cực của Việt Nam đối với việc bảo vệ môi trường và đa dạng sinh học trên toàn cầu, nhưng đang bị chính con người tàn phá và hủy diệt.

Báo cáo quốc tế trong năm 2012 cho biết, Việt Nam có hệ thực vật vào loại đa dạng bậc nhất thế giới (thứ 20 thế giới), cùng hệ động vật có vú đứng thứ 28 thế giới. Trong đó, chim, bò sát và lưỡng cư luôn nằm trong top 30 của thế giới. Theo điều tra phân loại của các nhà khoa học, đến nay các cơ quan chức năng đã ghi nhận được 882 loài thuộc diện quý, hiếm đang bị đe dọa có tên trong Sách Đỏ Việt Nam 2007. Trong số này có 129 loài có tên trong Sách Đỏ thế giới IUCN 2009. Đặc biệt, mới đây tổ chức FFI đã phát hiện thêm loài Chuột đá (Laonastes aenigmamus, bị cho là đã tuyệt chủng) tại Vườn quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng.

Các loài động thực vật hoang dã điển hình đã đưa Việt Nam vào tốp 16 nước có đa dạng sinh học bậc nhất thế giới. Hiện hệ thống rừng đặc dụng của Việt Nam sở hữu 164 khu bao tồn (30 vườn quốc gia và 134 khu bảo tồn thiên nhiên) với diện tích trên 2,26 triệu ha, đại diện cho hầu hết các hệ sinh thái quan trọng trên cạn, đất ngập nước và trên biển.

Tiến sĩ Ngô Tiến Dũng – Vụ Bảo tồn thiên nhiên (Tổng cục Lâm nghiệp) cho biết, hệ thống rừng đặc dụng tại Việt Nam có vai trò rất lớn trong bảo vệ và bảo tồn các hệ sinh thái rừng, đa dạng sinh học, cảnh quan thiên nhiên và các giá trị văn hóa, lịch sử môi trường quốc gia. Tuy nhiên, ông Dũng cảnh báo, hệ thống rừng đặc dụng trên cả nước đang phải đối mặt với tình trạng suy giảm đa dạng sinh học do tác động của chính con người.

Thống kê của Hiệp hội Vườn Quốc gia và Khu Bảo tồn thiên nhiên Việt Nam (VNPPA) cho biết, đã có khoảng 21% các loài động vật và 1,3% các loài chim trên thế giới đã bị tuyệt chủng trong thời gian qua. Tốc độ tuyệt chủng của các loài trở nên ngày càng cao. Những loài còn sống sót cũng đang có nguy cơ đứng bên bờ của sự tuyệt chủng. Trong đó, nguy cơ lớn nhất đe dọa đa dạng sinh học là việc mất các nơi cư trú, đặc biệt là việc việc chia cắt, xé lẻ nơi cư trú có thể dẫn đến sự mất mát nhanh chóng của các loài còn lại.

"Nguy cơ nghiêm trọng như vậy, nhưng đội ngũ cán bộ của các khu rừng đặc dụng hiện vừa thiếu về số lượng lại vừa yếu về chuyên môn, do vậy việc triển khai công tác bảo tồn còn nhiều hạn chế. Cho đến nay, chúng ta cũng thiếu cơ chế, chính sách quản lý đồng bộ, trong khi chưa có chính sách thoả đáng và cụ thể cải thiện đời sống, giải quyết công ăn việc làm cho người dân sống ở vùng đệm,…”, ông Dũng cho biết.

Theo các nhà khoa học, ngoài nguy cơ từ việc chia cắt, xé lẻ nơi cư trú của động thực vật hoang dã, thực trạng ô nhiễm môi trường cũng góp vào loại bỏ rất nhiều loài ra khỏi quần xã sinh học, bao gồm: sử dụng quá mức thuốc trừ sâu, các chất thải công nghiệp, phân bón hóa học và ô nhiễm không khí,… Do nhiều các nguyên nhân khác nhau, đã khiến cho diện tích rừng đặc dụng ngày càng bị sụt giảm, các loài động vật hoang dã được thế giới công nhận, đề nghị bảo tồn bị dồn vào tình trạng "kêu cứu” tại nhiều vườn quốc gia và khu bảo tồn thiên nhiên.

Liệu có giữ được quỹ rừng đặc dụng? - đó là vấn đề được nhiều nhà khoa học, các chuyên gia bảo tồn quan tâm hiện nay. Các lo ngại được cảnh báo tới chính phủ Việt Nam trong nhiều năm qua do các tác động thô bạo của con người vào quỹ rừng đặc dụng trên cả nước.

Theo Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, hiện nay nhóm khai thác các loại lâm sản quý hiếm có giá trị kinh tế cao để buôn bán trục lợi đang gia tăng. "Lâm tặc” hoành hoành tại các rừng nguyên sinh, rừng quốc gia, khu bảo tồn thiên nhiên, rừng phòng hộ đầu nguồn… cho thấy những quan ngại lớn trong công tác quản lý rừng đặc dụng. Thống kê chưa đầy đủ từ năm 2005 – 2010, các cơ quan chức năng trên cả nước đã phát hiện xử lý tới trên 44.300 vụ, mức độ thiệt hại khoảng 26.730ha rừng, bình quân khoảng 5,4ha rừng/năm.

Ông Trần Việt Hùng - Trung tâm Giáo dục thiên nhiên (ENV) cho biết, công tác quản lý, bảo vệ rừng đặc vụ hiện nay đang gặp nhiều bất cập. "Hầu như người dân mang dụng cụ làm bẫy vào rừng thường chỉ bị nhắc nhở, ít bị phạt; các loại hình quán nhậu, nuôi nhốt, quảng cáo buôn bán động vật hoang dã ít bị phạt. Thậm chí có cả các trường hợp cho phép đối tượng vi phạm thỏa hiệp…”.

Một số các nhà nghiên cứu cũng quan ngại về việc các chế tài xử phạt vi phạm liên quan đến động vật hoang dã cho đến nay vẫn chưa đủ răn đe. Cụ thể, trong số 27 đối tượng bị bắt giữ liên quan tới hổ thời gian qua, chỉ có 4 người bị phạt tù, 21 người bị thử thách hoặc tù treo; thậm chí có 2 vụ đối tượng không bị nhận bất cứ bản án nào.

Dự án Bảo tồn đa dạng sinh học các hệ sinh thái rừng Việt Nam đánh giá, một số vấn đề trong đào tạo, hoạt động của các cán bộ làm công tác bảo tồn đa dạng sinh học tại Việt Nam đang đặt ra những vấn đề nan giải. Chẳng hạn, năng lực và mức độ tự tin cá nhân của cán bộ rất thấp.

Theo ông Trần Chí Trung - Trung tâm Nghiên cứu Tài nguyên và Môi trường (CRES), ngoài việc phải có chế tài quản lý nghiêm trong bảo vệ, bảo tồn đa dạng sinh học tại các khu rừng đặc dụng, thì Việt Nam cần có các đầu tư đồng bộ về cơ sở hạ tầng, đội ngũ cán bộ quản lý,… để tăng thêm năng lực bảo tồn, bảo vệ rừng đặc dụng trên cả nước.

Việc bảo vệ rừng đặc dụng có ý nghĩa sống còn đối với công tác bảo tồn đa dạng sinh học tại Việt Nam. Không những vậy, việc quy hoạch chiến lược phát triển dài hạn, bền vững gắn với rừng đặc dụng còn góp phần vào công tác xóa đói giảm nghèo, phát triển ngành du lịch sinh thái trên cả nước. "Theo báo cáo của 14/30 Vườn quốc gia và các khu bảo tồn thiên nhiên, chỉ trong năm 2011 cả nước đã đón tiếp 728.000 lượt khách, với tổng doanh thu trên 30 tỷ đồng. Điều đó cho thấy những tiềm năng lớn nếu chúng ta biết gắn hoạt động du lịch với bảo tồn và bảo vệ rừng đặc dụng”, ông Lê Văn Lanh - Hiệp hội Vườn quốc gia và Khu bảo tồn thiên nhiên Việt Nam cho biết. (Đại Đoàn Kết 22/6)đầu trang(

Trong 5 năm, diện tích rừng đặc dụng đã giảm 0,3 triệu ha. Ngoài việc chuyển đổi mục đích còn có nguyên nhân do phá rừng, khai thác và vận chuyển lâm sản trái phép

Theo Tổng cục Lâm nghiệp Bộ NN-PTNT, Việt Nam hiện có 2,2 triệu ha rừng đặc dụng phân bố theo 164 khu bảo tồn (30 vườn quốc gia và 134 khu bảo tồn thiên nhiên) với hệ sinh thái quan trọng: cả trên cạn, đất ngập nước và trên biển. Chính vì vậy, Việt Nam được thế giới công nhận là một trong 16 quốc gia trên thế giới có tính đa dạng sinh học cao.

Như vậy, trong 5 năm, diện tích rừng đặc dụng đã giảm 0,3 triệu ha (năm 2005, Tổng cục Lâm nghiệp công bố hiện trạng rừng đặc dụng là 2,5 triệu ha). Không chỉ giảm về số lượng, những ai quan tâm đến rừng đặc dụng Việt Nam đều lo lắng cho chất lượng rừng.

TS Ngô Tiến Dũng, Tổng cục Lâm nghiệp, nhận định: Hệ thống rừng đặc dụng Việt Nam đang đối mặt với tình trạng suy giảm đa dạng sinh học do tác động của con người, do nhu cầu, lợi nhuận từ lâm sản và động vật rừng ngày càng cao trong khi việc quản lý bảo vệ rừng của các lực lượng kiểm lâm còn yếu, thiếu sự phối kết hợp giữa các cấp chính quyền địa phương.

Bên cạnh đó, việc chuyển mục đích sử dụng rừng đặc dụng để đáp ứng nhu cầu phát triển kinh tế - xã hội các công trình thủy điện, khai thác khoáng sản, hạ tầng cơ sở… một mặt tạo áp lực lớn đối với quản lý bảo vệ rừng, mặt khác tạo điều kiện cho các hoạt động phá rừng, khai thác và vận chuyển lâm sản trái phép. Ông Nguyễn Tiến Dũng, Giám đốc Khu Bảo tồn thiên nhiên Kim Hỷ (tỉnh Bắc Kạn) dẫn chứng: Từ năm 2010 đến nay, tại khu bảo tồn này đã dỡ bỏ 464 lán trại, tiêu hủy 571 máy móc các loại, truy đuổi hơn 600 lượt đối tượng khai thác vàng trái phép… nhưng do lợi nhuận cao, các đối tượng vẫn tìm mọi cách quay trở lại tiếp tục khai thác.

Trong khi đó, hệ sinh thái rừng của Khu Bảo tồn loài và sinh cảnh Mù Cang Chải (Yên Bái) đang bị ảnh hưởng, công tác quản lý, bảo vệ rừng cũng vì thế mà gặp nhiều khó khăn hơn.

Thượng tá Lê Hồng Khả, Cục Cảnh sát phòng chống tội phạm về môi trường (Bộ Công an), cho biết các vụ khai thác, buôn bán gỗ trái phép tập trung chủ yếu tại các rừng nguyên sinh, rừng quốc gia, khu bảo tồn thiên nhiên, rừng phòng hộ đầu nguồn để khai thác các loại gỗ quý hiếm. Trong vòng 5 năm trở lại đây, các cơ quan chức năng đã phát hiện xử lý 44.300 vụ, thiệt hại 26.730 ha rừng.

Nghiên cứu về sự tham gia của các bên trong quá trình ra quyết định liên quan tới bảo tồn đa dạng sinh học và phát triển kinh tế - xã hội của nhóm chuyên gia Trung tâm Nghiên cứu tài nguyên môi trường (Đại học Quốc gia Hà Nội) và Trung tâm Con người và thiên nhiên (Liên hiệp Các hội khoa học và kỹ thuật Việt Nam), cho thấy thực tế từ nhiều vườn quốc gia (VQG), khu bảo tồn, khi đụng đến các công trình kinh tế, hầu hết ban quản lý đều đứng ngoài cuộc. VQG Bái Tử Long bị tỉnh Quảng Ninh cắt đi 121 ha đất để cho công ty du lịch thuê với thời hạn 50 năm.

Sau đó, Bộ NN-PTNT đã có văn bản khẳng định việc chuyển đổi mục đích sử dụng VQG thuộc thẩm quyền Chính phủ và quyết định của tỉnh Quảng Ninh đã vi phạm pháp luật. Đáng nói trong toàn bộ quá trình lập quy hoạch và báo cáo đánh giá tác động môi trường, ban quản lý VQG không hay biết. Cho đến khi có quyết định giao đất, ban quản lý VQG mới “té ngửa”.

Tương tự, trong quá trình ra quyết định về xây dựng thủy điện A Chò nằm trong khu bảo vệ nghiêm ngặt của Khu Bảo tồn Đắckrông (Quảng Trị), ban quản lý khu bảo tồn không hề được thông báo hay tham dự. Chỉ khi chủ đầu tư chuyển hồ sơ tới Bộ Tài nguyên-Môi trường phê duyệt, phát hiện thiếu ý kiến đánh giá báo cáo tác động môi trường của ban quản lý khu bảo tồn thì chủ đầu tư mới gửi công văn xin ý kiến, còn UBND tỉnh gửi 2 công văn trong vòng 1 tháng yêu cầu ban quản lý phải trả lời.

Trước đó, quá trình thảo luận về việc xây dựng thủy điện A Chò, Chi cục Kiểm lâm, Sở Tài nguyên-Môi trường, ngay cả phó chủ tịch UBND tỉnh Quảng Trị đều không đồng ý vì trong quy hoạch thủy điện nhỏ của tỉnh Quảng Trị giai đoạn 2006-2010 cho thấy thủy điện A Chò có tác động nghiêm trọng tới khu bảo tồn.

Quy hoạch thủy điện năm 2001, Ban Quản lý VQG Cát Tiên (Đồng Nai) cũng không được biết, không được tham gia. Vì thế, thủy điện Đồng Nai 8 ảnh hưởng khoảng 10.000 ha rừng thuộc VQG. Do diện tích rừng bị ảnh hưởng quá lớn tỉnh Đồng Nai đã khảo sát lại và tách ra 5 thủy điện nhỏ để giảm diện tích ảnh hưởng. Tuy nhiên, ngay cả việc điều chỉnh quy hoạch, ban quản lý VQG cũng chỉ biết mang máng chứ không được tham gia quá trình điều chỉnh này. (Người Lao Động 23/6)đầu trang(

21/6, UBND tỉnh tổ chức họp cùng các sở, ban, ngành, địa phương về đẩy mạnh các biện pháp trong công tác quản lý, bảo vệ rừng theo Chỉ thị 1685 của Thủ tướng và kế hoạch 5907 của UBND tỉnh.

5 tháng đầu năm, số vụ vi phạm Luật Bảo vệ và phát triển rừng có chiều hướng gia tăng. Theo Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, 5 tháng qua, toàn tỉnh đã phát hiện lập hồ sơ đề nghị xử lý trên 590 vụ tăng 66 vụ so với cùng kỳ. Huyện Tánh Linh có số vụ vi phạm Luật Bảo vệ và phát triển rừng cao nhất tỉnh với 209 vụ.

Công an huyện Tánh Linh đã khởi tố hình sự 11 vụ vi phạm tại các tiểu khu rừng 359, 344, 358 thuộc Khu bảo tồn thiên nhiên Núi Ông và tiểu khu 336A, 336B thuộc Ban quản lý rừng phòng hộ La Ngà. Ngoài ra, tình trạng chống người thi hành công vụ vẫn còn tiếp diễn. Các đối tượng phá rừng gây thương tích cho một trưởng công an xã và công chức kiểm lâm khi làm nhiệm vụ tại huyện Hàm Thuận Bắc.

Phát biểu chỉ đạo tại cuộc họp, ông Lê Tiến Phương, Chủ tịch tỉnh nêu rõ, thời gian qua, công tác quản lý, bảo vệ rừng mặc dù có những chuyển biến nhưng số vụ vi phạm vẫn cao. Đáng chú ý là tình trạng phá rừng vẫn còn xảy ra tại địa bàn huyện Tánh Linh và vùng giáp ranh giữa địa bàn hai tỉnh Bình Thuận – Lâm Đồng. Chủ tịch tỉnh chỉ rõ nguyên nhân là do công tác phối hợp giữa ngành chức năng với địa phương còn nhiều hạn chế.

Chủ tịch tỉnh lưu ý, thời gian tới, các ngành, địa phương cần tăng cường hơn nữa công tác kiểm tra, truy quét, đặc biệt là tại địa bàn huyện Tánh Linh và vùng giáp ranh Lâm Đồng – Bình Thuận; triển khai tốt nội dung phối hợp bảo vệ rừng đã ký kết, đồng thời hoàn chỉnh quy chế bảo vệ rừng và quy chế quản lý các cơ sở cưa xẻ, gia công chế biến gỗ trên địa bàn tỉnh. Các cơ quan pháp luật thực hiện tốt việc điều tra nhằm khởi tố các vụ vi phạm Luật Bảo vệ và phát triển rừng xảy ra trong thời gian qua. (Đài PT-TH Bình Thuận 22/6)đầu trang(

Khu bảo tồn thiên nhiên văn hóa Đồng Nai cho biết qua khảo sát ở vùng giáp ranh với Hạt Kiểm lâm huyện Đồng Phú (Bình Phước) đã ghi nhận sự có mặt của hai đàn bò tót với gần 20 con.

Đây cũng là vùng đệm của khu dự trữ sinh quyển Đồng Nai. Các cơ quan chức năng cho biết mối lo lớn hiện nay là tình trạng “xung đột” gay gắt giữa người dân và đàn bò hoang dã, do sinh cảnh rừng tự nhiên ở khu vực bò tót sinh sống ngày càng bị thu hẹp. Chỉ trong vòng một năm qua, diện tích rừng tự nhiên ở huyện Đồng Phú đã giảm hơn 1.000ha, chia thành nhiều khoảnh khác nhau, xen lẫn với các cánh rừng cao su, rẫy hoa màu của dân.

Kết quả khảo sát còn ghi nhận diện tích nương rẫy của người dân trong khu vực có bò tót, bò rừng sinh sống đều bị bò phá hoại hoa màu vào ban đêm, làm thiệt hại cho người dân. Trong ba năm qua đã có ba con bò tót bị chết do săn bắn. Hiện trong khu vực bò tót sinh sống đã xuất hiện các trang trại chăn nuôi bò nhà, tăng nguy cơ lây bệnh cho bò hoang dã. Mặt khác các hóa chất sử dụng trong nông nghiệp cũng là nguy cơ gây hại cho đàn bò hoang dã. (Tuổi Trẻ 25/6)đầu trang(

Đã mấy năm nay, dự án di dời đồng bào dân tộc H’Mông ra khỏi rừng Buôn YaWầm (Đắk Lắk) đã được triển khai với số vốn lên tới hàng chục tỉ đồng. Tuy nhiên, thực tế nó vẫn đang còn gặp rất nhiều bế tắc, vấn đề đặt ra là, càng để dự án này chậm hoàn thành sẽ có tỉ lệ nghịch với việc rừng Buôn YaWầm đứng trước nguy cơ bị triệt tiêu.

Hiện nay tổng số hộ dân người đồng bào dân tộc H’Mông di cư từ ngoài bắc vào ở tại rừng Buôn Ya Wầm là 123 hộ với 641 khẩu, tuy nhiên sau khi dự án này cơ bản hoàn thành cơ quan chức năng mới chỉ di dời ra khỏi rừng được 51 hộ.

Có rất nhiều lý do để lý giải cho vấn đề này, trong đó vấn đề cốt lõi nhất vẫn là phong tục tập quán của người dân sống du canh du cư, giờ ra khu tái định cư không có một không gian phù hợp với lối sống của họ.

Được biết, trong thời gian vừa qua Lâm trường đã tổ chức lực lượng đi kiểm tra trên toàn bộ lâm phần được giao quản lý, tại tiểu khu 540 và 544 ngoài diện tích khoảng 358ha dự trù qui hoạch cho Buôn H’Mông.

Qua kiểm tra, Lâm trường phát hiện ngoài diện tích nói trên, các hộ đồng bào dân tộc H’Mông vẫn cố tình lén lút chặt phá rừng để trồng tỉa hoa màu trái phép, đặc biệt là khu vực dọc theo suối Ea Súp thuộc lô 1, khoảnh 4 và lô 1 khoảnh 6, tiểu khu 540 (khu vực Sùng A Gàng), diện tích xâm chiếm khoảng 20ha.

Ông Nguyễn Trọng Lượng - PCT xã Ea kiết cho biết: Biện pháp cuối cùng sẽ cưỡng chế các hộ dân không chịu di dời.

Tại khu vực giáp ranh giữa 2 tiểu khu 540 và 544 (đường lên dốc cổng trời) thuộc lô 1 khoảnh 2, lô1 khoảnh 3, tiểu khu 544 và lô 1,4 khoảnh 12, lô 1,2 khoảnh 15, tiểu khu 540, diện tích xâm chiếm khoảng 15ha.

Các hộ dân lấn chiếm đất Lâm nghiệp ở đây một số thì lén lút trồng tỉa, một số hộ tổ chức đông người trồng tỉa nhằm chống lại lực lượng quản lý bảo vệ rừng. Ngoài ra trong khu vực này có một số hộ đồng bào dân tộc Êđê đã lợi dụng vào dân di cư tự do H’Mông để phá rừng làm rẫy và làm nhà trái phép.

Khi được hỏi về việc di dời những hộ còn lại của Buôn H’Mông ra vùng qui hoạch để không xảy ra tình trạng phá rừng nữa thì ông Nguyễn Trọng Lượng - Phó chủ tịch UBND xã Ea Kiết cho biết: Công tác vận động di dời các hộ còn lại gặp rất nhiều khó khăn, xã đã xuống từng hộ để vận động và dùng mọi biện pháp nhưng cũng mới chỉ có 51 hộ ra vùng qui hoạch.

Cũng theo ông Lượng nếu những hộ còn lại không chịu ra vùng qui hoạch thì xã sẽ dùng biện pháp cuối cùng là cưỡng chế.

Việc di dời buôn H’Mông ra khỏi rừng BuônYaWầm là một việc làm cực kỳ cấp bách, đòi hỏi các cơ quan chức năng vào cuộc một cách đồng bộ, không thể làm hời hợt theo kiểu “khơi ra rồi bỏ đấy, ai muốn làm gì thì làm”.

Vấn đề thiệt hai về rừng đã thấy rõ, hàng trăm ha rừng đã bị phá trắng làm nương rẫy, ngoài ra việc khai thác gỗ lậu cũng liên tục xẩy ra, rất nhiều tên lâm tặc người kinh lợi dụng bản tính của người đồng bào dùng bàn đạp để vận chuyển gỗ trái phép.

Việc một dự án đầu tư hàng chục tỉ đồng có nguy cơ bị đổ bể bởi người dân không chịu di dời là điều dễ thấy trước mắt, trong lúc rừng ngày càng bị xâm hại một cách nặng nề khó ai cản nỗi. (Tầm Nhìn 22/6)đầu trang(

Sau khi báo báo chí phản ánh nạn phá rừng ở Vườn Quốc gia Ba Bể (Bắc Kạn), Cục Kiểm lâm (thuộc Tổng cục Lâm nghiệp) đã cử tổ công tác đặc biệt để kiểm tra, xử lý.

Ông Đặng Quốc Vũ – Phó Đội trưởng phụ trách đội Kiểm lâm đặc nhiệm (Cục Kiểm lâm thuộc Tổng cục Lâm nghiệp) cho biết như vậy.

Trao đổi với phóng viên Tiền Phong, ông Đặng Quốc Vũ cho biết: Thực trạng phá rừng ở Bắc Kạn không chỉ diễn ra ở Vườn Quốc gia Ba Bể, mà còn ở rất nhiều địa bàn khác như huyện Na Rỳ, huyện Bạch Thông.

Chỉ tính riêng từ cuối năm 2011 đến nay, toàn tỉnh Bắc Kạn có 134 cây gỗ nghiến với khối lượng 536m3 bị chặt hạ.

Trong đó, hai khu vực có diện tích rừng nghiến bị tàn phá nhiều nhất là khu rừng xã Cao Sơn, huyện Bạch Thông (52 cây, tương đương 226m3 gỗ), và Vườn quốc gia Ba Bể (48 cây, tương đương 160m3 gỗ).

Tuy nhiên, theo ông Vũ, số liệu thống kê trên do lực lượng chức năng phát hiện và lập biên bản. Còn lượng gỗ nghiến bị lâm tặc đốn hạ, vận chuyển về xuôi thì chưa thể biết chính xác.

“Chỉ có thể thống kê tại hiện trường khối lượng gỗ còn sót lại, phần đã bị mang đi không thể thống kê chính xác” – ông Vũ cho biết.

Cũng theo ông Vũ, sau khi báo Tiền Phong đăng hai bài phải ánh nạn phá rừng, khai thác, vận chuyển gỗ nghiến trái phép ở khu vực lõi rừng Quốc gia Ba Bể, Cục trưởng cục Kiểm lâm đã cử một tổ công tác đặc biệt gồm 6 người, do đồng chí Lã Văn Đức – Phó Giám đốc Kiểm lâm vùng 1 - làm trưởng đoàn, về địa bàn kiểm tra.

“Để xảy ra nạn phá rừng trong Vườn Quốc gia Ba Bể, trách nhiệm chính vẫn thuộc về Vườn Quốc gia Ba Bể, còn trường hợp để gỗ vận chuyển trót lọt qua các chốt kiểm lâm của tỉnh Bắc Kạn, thì trách nhiệm thuộc về Chi cục kiểm lâm tỉnh Bắc Kạn” – ông Vũ cho biết.

Về vấn đề dư luận phản ánh có sự tiếp tay của kiểm lâm cho lâm tặc, ông Vũ cho rằng, cần phải điều tra, xác minh, nếu đúng có sự việc như thế sẽ xử lý nghiêm khắc theo pháp luật.

Ông Nguyễn Hữu Dũng - Cục trưởng Cục Kiểm lâm Việt Nam cũng cho biết thêm: “Cách đây mấy tháng, chúng tôi cũng đã thành lập một Đoàn công tác để kiểm tra về tình hình khai thác gỗ nghiến trái phép ở Bắc Kạn. Đây là vấn đề nóng, để ngăn chặn triệt để cần sự vào cuộc đồng bộ của các cơ quan chức năng”. (Tiền Phong 23/6; VietnamPlus.vn 22/6)đầu trang(

Những tháng gần đây, tình trạng khai thác các loại cây rừng làm trụ tiêu rộ lên ở nhiều huyện của Đắk Lắk. Giá tiêu tăng cao khiến nông dân đổ xô trồng tiêu, kéo theo nhu cầu trụ tiêu tăng lên.

Ở các huyện còn nhiều rừng như Buôn Đôn, Ea Súp, Ea Hleo, nhiều người vào rừng dựng lán trại để săn lùng căm xe, cà chít, chặt hạ cả những cây nhỏ. Các cây to được xẻ dọc thành nhiều trụ, mỗi trụ bán tại chỗ với giá 180.000 - 250.000 đồng, nếu chuyển đến các huyện còn ít rừng, giá lên đến 300.000 đồng/trụ.

Từ đầu năm đến nay, chỉ riêng Hạt kiểm lâm H.Ea Hleo đã bắt giữ 47 vụ khai thác, vận chuyển gỗ trụ tiêu trái phép, thu giữ gần 1.300 trụ (tương đương 56 m3 gỗ xẻ), xử phạt hành chính hơn 300 triệu đồng. (Tuổi Trẻ 25/6)đầu trang(

Rừng thông phòng hộ cảnh quan quốc lộ 14 đoạn từ huyện Ðác Song đến thị xã Gia Nghĩa (Ðác Nông) dài hơn 30 km đã và đang mất dần, gần 200 ha rừng thông bị người dân chặt phá lấn chiếm làm nhà, làm vườn trái phép, có nguy cơ bị xóa sổ.

Theo thống kê của Hạt Kiểm lâm huyện, tại khu rừng phòng hộ chỉ còn lại 270 ha, có 200 hộ dân đang lấn chiếm làm nhà trái phép, xây dựng và hàng chục ha trồng cà-phê, hồ tiêu, chanh dây. (Nhân Dân 25/6)đầu trang(

Mới đây, Công an huyện Tánh Linh đã trả tự do cho anh Nguyễn Hữu Hiền ở xã Hàm Thạnh, huyện Hàm Thuận Nam vì không có hành vi phạm tội. Đang chạy xe vào rừng thì bị lập biên bản đang đốn hạ 34 cây gỗ căm xe nên bắt giữ.

Trước đó, anh Hiền bị Ban Quản lý Khu bảo tồn thiên nhiên Núi Ông (Tánh Linh) và Công an xã Đức Thuận bắt giữ vì tội hủy hoại rừng theo biên bản… tưởng tượng!

Theo hồ sơ, chiều 6-6, anh Hiền cùng năm người khác chạy xe máy vào tiểu khu 356 Khu bảo tồn Núi Ông thuộc địa bàn xã Đức Thuận, huyện Tánh Linh thì bị lực lượng bảo vệ rừng tổ chức vây bắt. Thấy có người, tất cả đều bỏ xe chạy thoát, riêng anh Hiền bị bắt giữ. Sau đó nhóm bảo vệ rừng đưa sáu xe máy và anh Hiền về trụ sở lập biên bản về hành vi khai thác, vận chuyển gỗ căm xe trái phép.

Không đến hiện trường nơi nghi ngờ anh Hiền phá rừng nhưng tổ công tác Khu bảo tồn thiên nhiên Núi Ông vẫn “sáng tác” ra hồ sơ, lý lịch gỗ bị triệt hạ. Theo biên bản, anh Hiền đã triệt hạ 34 cây gỗ căm xe với trữ lượng gỗ hơn 12 m3. Với khối lượng gỗ như thế, anh Hiền phải bị truy tố về tội hủy hoại rừng.

Sau khi lập biên bản, lý lịch gỗ kiểu sáng tác như thế, ông Trần Minh Tuấn - Giám đốc Khu bảo tồn thiên nhiên Núi Ông ký công văn đề nghị Công an xã Đức Thuận nhận hồ sơ và “nghi phạm” Nguyễn Hữu Hiền. Công văn nhấn mạnh: “Đoàn kiểm tra đã phát hiện, bắt quả tang anh Hiền đang phá rừng trái phép với 34 cây căm xe bị triệt hạ tại tiểu khu 356”.

Nhận hồ sơ, công văn cùng nghi phạm, Công an xã Đức Thuận liền ra luôn một biên bản bắt giữ người phạm tội quả tang. Tại công an xã, anh Hiền khai là vào tháng 5-2012, anh cùng một nhóm bạn chặt năm cây gỗ căm xe định vận chuyển ra khỏi rừng nhưng bị phát hiện. Đến ngày 6-6, cả nhóm tiếc của nên rủ nhau vào rừng để vận chuyển gỗ. Đang trên đường đi thì anh bị bắt.

Sau khi anh Hiền bị tạm giữ hình sự ba ngày, Công an xã Đức Thuận đã chuyển giao “nghi phạm” và hồ sơ để cơ quan điều tra Công an huyện Tánh Linh xử lý theo thẩm quyền.

Lúc này công an huyện phát hiện có quá nhiều mâu thuẫn trong lời khai, biên bản nên mời tổ bảo vệ rừng đến làm việc. Ông Văn Viết Tiến, cán bộ Khu bảo tồn thiên nhiên Núi Ông, thừa nhận với công an huyện: Tại thời điểm bắt giữ, anh Hiền đang đi xe máy chứ không phải đang triệt hạ gỗ. Về hồ sơ và lý lịch 34 cây căm xe, ông Tiến thừa nhận là chỉ ngồi tại trụ sở để lập hồ sơ nên không biết số gỗ trên ở đâu, có hay không.

Từ kết quả xác minh cộng với hồ sơ không chuẩn, Công an huyện Tánh Linh xác định: Khu bảo tồn thiên nhiên Núi Ông đã lập hồ sơ khống, báo cáo sai sự thật về hành vi vi phạm của anh Hiền. Phía Công an xã Đức Thuận lập biên bản bắt người phạm tội quả tang trái pháp luật. Những sai phạm của hai đơn vị này đã gây khó khăn, phức tạp cho cơ quan điều tra trong quá trình điều tra làm rõ sự thật khách quan của vụ việc.

Công an huyện Tánh Linh đã có văn bản đề nghị Ban Quản lý Khu bảo tồn Núi Ông tổ chức kiểm điểm nghiêm túc, làm rõ sai phạm của các cá nhân có liên quan, thông báo cho cơ quan điều tra biết. Riêng Công an xã Đức Thuận, cơ quan điều tra yêu cầu kiểm điểm về việc lập biên bản bắt người, báo cáo kết quả cho Công an huyện Tánh Linh. (Pháp Luật TPHCM 23/6)đầu trang(

Ông Tống Trân, Phó Chủ tịch UBND thị xã Ninh Hòa (Khánh Hòa) cho biết: Sau khi Báo Sài Gòn Giải Phóng có bài viết “Rừng căm xe hấp hối”, phản ánh tình trạng rừng căm xe tại xã Ninh Tây (thị xã Ninh Hòa) liên tục bị “rút ruột”, lãnh đạo Sở NN-PTNT tỉnh đã có buổi làm việc với thị xã và các đơn vị liên quan, bàn giải pháp “cứu” rừng căm xe.

Theo đó, Sở NN-PTNT đề xuất phương án giao khoán diện tích rừng căm xe hiện có (khoảng 600ha) cho các hộ dân để khoanh nuôi bảo vệ và khai thác hiệu quả. Ông Trân cho biết thêm, sau khi báo chí phản ánh, thị xã Ninh Hòa chỉ đạo Ban Quản lý rừng phòng hộ tăng cường thêm cán bộ bảo vệ rừng. (Sài Gòn Giải Phóng 23/6)đầu trang(

Hàng chục năm nay, nhất là từ sau bão số 9 (năm 2009), huyện đảo Lý Sơn (Quảng Ngãi) đã triển khai nhiều dự án trồng rừng nhưng kém hiệu quả. Hiện, rừng trên đảo đang dần "biến mất" để lại những quả núi trơ trụi giữa biển khơi.

Những năm gần đây, huyện đảo Lý Sơn đã triển khai nhiều dự án trồng rừng phủ xanh đồi núi trọc. Cán bộ và nhân dân trên đảo đồng tình ủng hộ rất cao. Ðến nay đã triển khai ba dự án trồng rừng trên đảo. Trong đó, có hai dự án được triển khai theo các chương trình trồng rừng quốc gia của Chính phủ. Ðầu tiên là Dự án trồng rừng cảnh quan môi trường huyện đảo Lý Sơn triển khai thực hiện vào tháng 4-2008.

Ðến cuối năm 2009, thực hiện sự chỉ đạo của Bộ trưởng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn trong chuyến thăm và làm việc với lãnh đạo huyện, việc trồng rừng lại tiếp tục được triển khai theo Chương trình Dự án 661. Số tiền mà các dự án này đã thực hiện lên đến hàng tỷ đồng và đến nay chưa dự án nào quyết toán, kiểm đếm số cây còn trong tổng số hàng vạn cây đã trồng. Ðặc biệt, năm 2010, tỉnh Quảng Ngãi đã đề nghị với chính phủ phê duyệt dự án trồng rừng phòng hộ và cây cảnh trên đảo.

Tuy nhiên, đã hai năm tiến hành triển khai dự án, nhiều ha rừng với hàng vạn cây xanh được trồng thuộc nhiều giống cây khác nhau và số tiền mà dự án này đã thực hiện lên đến hàng tỷ đồng nhưng đến nay vẫn chưa tạo được mầu xanh cho đảo...

Ði trên đảo Lý Sơn vào những ngày giữa tháng 6 trong tiết trời nắng nóng, thấy thiếu bóng dáng cây xanh. Mặc dù huyện Lý Sơn những năm gần đây đã nỗ lực thực hiện nhiều dự án, nhưng công tác trồng rừng, phủ xanh đồi núi trọc ở hòn đảo này vẫn "giậm chân tại chỗ". Nhiều du khách ra thăm đảo Lý Sơn đều có chung một cảm nhận buồn, đó là nơi trước đây đã từng có những cảnh thiên nhiên đẹp nhưng đã bị con người tàn phá. Giờ chỉ thấy những quả núi trơ trụi giữa biển xanh. Hiện trên đảo vẫn chưa có rừng phòng hộ, chắn bão gió.

Có thể nói, nguyên nhân những dự án trồng rừng trên đảo Lý Sơn kém hiệu quả là do những người có trách nhiệm trong dự án không thật am hiểu về thời tiết, khí hậu trên đảo, thiếu quan tâm trong việc lựa chọn giống cây trồng phù hợp. Hiện nay, tuy thời tiết nắng nóng kéo dài, không bão gió nhưng số cây trồng sống chỉ đạt khoảng từ 60 đến 70%.

Trước thực trạng nêu trên, những người thực hiện dự án đã phải buồn bã thừa nhận: Sau khi trồng tỷ lệ cây sống cao, nhưng do chọn cây keo, xà cừ không chịu được khí hậu nắng nóng nên bị chết. Một số cây sống được thì bị bão quật đổ phải chặt bỏ. Một số ít cây phi lao trồng ven biển thì bị nhiễm mặn không sống nổi. Dự án không tiếp tục triển khai, nhưng việc thanh quyết toán dự án, bàn giao lại diện tích rừng trọc cho huyện vẫn chưa được các cơ quan có trách nhiệm thực hiện, dẫn đến nhiều khó khăn cho việc triển khai thực hiện tiếp theo dự án trồng rừng thứ ba trên đảo.

Ðó là dự án trồng rừng phòng hộ và cảnh quan môi trường trên đảo Lý Sơn theo Quyết định số 966/QÐ-UBND, ngày 8-7-2011. Theo đó, Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ngãi giao cho Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh làm chủ đầu tư. Dự án đã được phê duyệt với diện tích 130 ha, thực hiện từ năm 2011 đến 2020 (chia thành ba giai đoạn) với tổng kinh phí hơn 20 tỷ đồng.

Theo dự án này, trong hai năm 2011 và 2012 dự án trồng rừng phải trồng xong hơn 120 ha. Song theo báo cáo của Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh, đơn vị được giao thực hiện dự án thì đến nay diện tích đã trồng khoảng hơn 20 ha, tại khu vực núi Thới Lới, thuộc đất Nhà nước quản lý. Còn 100 ha, nếu muốn tiếp tục triển khai dự án thì đơn vị chủ đầu tư phải tiến hành lập phương án, tính toán chi trả bồi thường giải tỏa cho các tổ chức, cá nhân liên quan.

Ðiều đáng nói ở đây khiến dự án trồng rừng trên đảo Lý Sơn triển khai chậm là do chưa được cấp kinh phí theo đúng kế hoạch dự án đề ra. Việc chưa cấp vốn theo dự án trồng rừng ở đảo Lý Sơn đã bị "dừng" trong suốt thời gian qua. Tính đến nay, mặc dù chỉ còn sáu tháng nữa là kết thúc việc trồng 120 ha rừng phòng hộ, cây cảnh quan, nhưng kinh phí vẫn chưa có.

Chủ tịch UBND xã An Hải Mai Văn Sơn cho biết: Việc trồng rừng trên đảo Lý Sơn, nhằm hạn chế sạt lở, chống xói mòn đất; duy trì nguồn nước ngầm; cải thiện điều kiện khí hậu, tạo cảnh quan môi trường, đồng thời góp phần bảo đảm an ninh quốc phòng vùng biển đảo. Do đó, các dự án trồng rừng trên đảo hiện nay được nhân dân địa phương đồng tình, ủng hộ. Nhiều gia đình đã đóng góp công sức vào công tác trồng và chăm sóc rừng.

Theo đánh giá sơ bộ, đến thời điểm này, tỷ lệ cây trồng sống đạt khoảng 70%, nhưng trước tình hình thời tiết nắng nóng gay gắt kéo dài, phương tiện tưới tiêu thô sơ không bảo đảm, nên lực lượng vũ trang trên đảo dù có cố gắng đến đâu cũng vẫn "lực bất tòng tâm". Những bất cập này nếu không sửa chữa, khắc phục kịp thời thì dự án trồng rừng, trồng cây cảnh quan trên đảo cũng chẳng khác gì những dự án trồng rừng kém hiệu quả trước đó. Cụ Ðặng Lại (83 tuổi) ở thôn Ðông, xã An Vĩnh cho rằng, dự án trồng rừng trên đảo là mong muốn thiết tha và là quyết tâm của người dân địa phương, do đó cần có sự quan tâm của cấp trên để triển khai dự án, đừng để vừa tốn tiền, vừa tốn công sức của nhân dân.

Nguyên nhân nhiều dự án trồng rừng trên đảo Lý Sơn kém hiệu quả đã khá rõ ràng. Chủ đầu tư cần điều chỉnh, rút kinh nghiệm và bảo đảm công tác quản lý, quyết toán dứt điểm các dự án rừng đã trồng. Trước mắt, các cơ quan có trách nhiệm tiến hành kiểm kê, bàn giao lại diện tích rừng trọc cho huyện để triển khai dự án trồng rừng phòng hộ, cảnh quan trên đảo theo chỉ đạo của tỉnh và Chính phủ. (Nhân Dân 23/6)đầu trang(

Khác với các xã vùng “4 Yên” (Yên Na, Yên Tĩnh, Yên Hòa và Yên Thắng) nằm cạnh bên, xã Xiêng My (huyện Tương Dương, Nghệ An) không bị cày đi xới lại bởi nạn khai thác vàng sa khoáng. Nhưng vùng đất này lại đang bị “đại náo” bởi nạn khai thác và vận chuyển gỗ trái phép, nguồn tài nguyên rừng đang dần bị cạn kiệt.

So với các vùng khác, rừng Xiêng My còn có khá nhiều loại gỗ quý. Do đó, việc khai thác và vận chuyển gỗ lậu ở đây cũng diễn ra khá sôi động. Hẳn mọi người vẫn chưa quên vụ lật xe chở gỗ lậu khiến 10 người tử vong tại dốc Pù Huột thuộc địa bàn xã Bình Chuẩn, Con Cuông.

Nguồn gốc của số gỗ này đã được xác định lấy từ địa bàn xã Xiêng My. Theo phản ánh của người dân, trước thời điểm xe bị lật, ngày ngày việc vận chuyển gỗ lậu diễn ra tấp nập với hàng chục lượt xe, đặc biệt là vào đêm khuya tiếng động cơ của các loại xe trọng tải lớn luôn gầm rú khuấy động giấc ngủ của các bản làng.

Một số người dân địa phương cho biết, ở Xiêng My hiện có những “đầu nậu” từ nơi khác đưa người và các loại phương tiện đến đây để khai thác gỗ trái phép. Những đối tượng này thường xuyên ở trong rừng sâu để khai thác, khi có lực lượng chức năng đến kiểm tra sẽ có người báo tin và chúng lập tức rút ra khỏi địa bàn.

Những “đầu nậu” này còn tuyển dụng người địa phương, chủ yếu là những con nghiện để thực hiện việc khai thác gỗ trái phép. Thủ đoạn của chúng thường là cung cấp tiền hoặc chất ma túy cho những người nghiện để biến họ thành “phu gỗ”. Vì thế, những “phu gỗ” người địa phương sẵn sàng sống chết với chủ. (Vietnamnet 23/6)đầu trang(

Theo Sở NN&PTNT, trong gần 6 tháng đầu năm 2012, lực lượng kiểm lâm phối hợp với các địa phương trong tỉnh kiểm tra, kiểm soát lâm sản ở các địa bàn trọng điểm đã phát hiện 153 vụ vi phạm Luật Bảo vệ và phát triển rừng.

Trong đó, có 7 vụ phá rừng trái phép (3.600m2 rừng đặc dụng và 2.400m2 rừng phòng hộ); 81 vụ vi phạm về chế biến, khai thác gỗ; 30 vụ vi phạm quy định về quản lý bảo vệ động vật hoang dã; 35 vụ vận chuyển mua bán lâm sản trái phép.

Qua đó, lực lượng chức năng đã lập biên bản và xử phạt hành chính 129 vụ với số tiền gần 918 triệu đồng. Có 2 vụ mang tính chất nghiêm trọng đã chuyển qua cơ quan pháp luật xem xét xử lý hình sự. Đồng thời, các đoàn kiểm tra cũng đã tịch thu trên 100m3 gỗ tròn và gỗ xẻ các loại và 106kg động vật rừng. (Báo Đồng Nai 23/6)đầu trang(

Vài năm gần đây, trên địa bàn tỉnh, tình trạng mua, bán, vận chuyển cây rừng để làm cảnh, xuất bán trái phép qua biên giới có chiều hướng gia tăng, diễn biến phức tạp. Chỉ trong tháng 4 và 5-2012, các lực lượng chức năng trên địa bàn đã bắt giữ, xử lý gần 10 vụ vận chuyển trái phép cây rừng ở các địa phương trong tỉnh ra biên giới để xuất bán sang Trung Quốc làm cây cảnh.

Điển hình như một số vụ: Tại thôn Trại Me, xã Sơn Dương (Hoành Bồ), Đội Kiểm lâm cơ động và PCCCR số 1 Chi cục Kiểm lâm tỉnh phát hiện xe ô tô BKS 14M-0522, do Nguyễn Mạnh Hào, trú tại khu 1, phường Cửa Ông (TP Cẩm Phả) điều khiển, cùng chủ hàng là Đỗ Văn Của, trú tại xã Hạ Long (huyện Vân Đồn), vận chuyển trái phép một cây gỗ nhội đại thụ đã cưa hết cành, ước khoảng 5 tấn, thuộc loại gỗ nhóm 3, không có giấy tờ hợp lệ. Đối tượng khai, cây được khai thác trong rừng Hoành Bồ, đang trên đường vận chuyển ra Móng Cái để tiêu thụ...

Trước đó, tại QL18A thuộc huyện Tiên Yên, Đội TTKS Giao thông 1-4, Phòng CSGT đường bộ, đường sắt Công an tỉnh, phát hiện xe ô tô BKS 14C-043.17, do Đỗ Văn Kha, trú tại Cẩm Giàng (Hải Dương) điều khiển, vận chuyển trái phép 21 cây gỗ sấu (không có giấy tờ hợp lệ) đi Móng Cái để bán sang Trung Quốc làm cây cảnh. Tại thị trấn Đầm Hà, Hạt Kiểm lâm Đầm Hà phối hợp bắt giữ xe ô tô BKS 14M-0052 do Bùi Công Đoàn điều khiển và xe ô tô 14C-03724 do Nguyễn Văn Chống điều khiển, mỗi xe vận chuyển 3 cây gỗ nhội còn cả gốc rễ, tổng khối lượng 3,1m3 từ thôn Siềng Lống, xã Quảng Lâm về thị trấn Đầm Hà không có giấy tờ hợp lệ. Đối tượng khai, vận chuyển cho tu sĩ Huệ Thuần ở chùa Cái Bầu (Vân Đồn)…

Theo thống kê của Chi cục Kiểm lâm tỉnh: Từ năm 2009 đến nay, Chi cục đã kiểm tra, lập hồ sơ xử lý 67 vụ vi phạm về khai thác, mua bán, vận chuyển cây cảnh; tịch thu 431 cây cảnh các loại (159,2m3); tổng số tiền phát mại và phạt vi phạm hành chính trên 1 tỉ đồng.

Trước thực trạng nói trên, Chi cục Kiểm lâm tỉnh đã tham mưu, báo cáo Cục Kiểm lâm, UBND tỉnh, Sở NN&PTNT có biện pháp chỉ đạo, lãnh đạo các cơ quan chức năng trên địa bàn kiểm tra, ngăn chặn tình trạng khai thác, vận chuyển, mua, bán trái phép cây rừng để làm cảnh. Chi cục chỉ đạo các đơn vị trực thuộc phối hợp với các lực lượng chức năng trên địa bàn tăng cường tuần tra kiểm soát, phát hiện, xử lý các vi phạm trong việc khai thác, xuất khẩu lâm sản; các hạt kiểm lâm tham mưu cho UBND các huyện, thị xã, thành phố ban hành văn bản chỉ đạo các ban, ngành ở địa phương cùng vào cuộc thực hiện nhiệm vụ này.

Theo phản ánh của lực lượng chức năng, qua thực tế đấu tranh, do lợi nhuận từ việc buôn bán cây gỗ chưa cắt gốc để làm cảnh rất cao, vì vậy các đối tượng luôn tìm mọi thủ đoạn, lợi dụng kẽ hở của pháp luật để khai thác, vận chuyển, mua bán trái phép cây cảnh.

Thậm chí một số tổ chức đã lợi dụng kẽ hở của pháp luật để làm thủ tục tạm nhập tái xuất qua lãnh thổ Việt Nam để xuất khẩu sang Trung Quốc tiêu thụ. Chính quyền địa phương và kiểm lâm khi xác minh nguồn gốc xuất xứ của loại lâm sản này để cấp hồ sơ vận chuyển chưa được chặt chẽ, cụ thể, đảm bảo theo đúng trình tự thủ tục.

Hầu hết các cây gỗ có nguồn gốc từ rừng tự nhiên và khai thác tại nương rẫy còn sót lại, tuy nhiên, đều được các cơ quan nhà nước xác nhận có nguồn gốc từ vườn nhà. Một số đối tượng vận chuyển cây cảnh trái phép thường lấy danh nghĩa ủng hộ, cung tiến cho các đền chùa… Khi bị lực lượng chức năng phát hiện, bắt giữ thì sử dụng nhiều mối quan hệ để xin xỏ, gây sức ép; có trường hợp đe doạ, lăng mạ, bôi lem lực lượng thi hành nhiệm vụ, gây khó khăn cho lực lượng chức năng.

Để công tác này ngày càng hiệu quả, góp phần quản lý rừng và bảo vệ rừng, phục vụ sự nghiệp phát triển kinh tế - xã hội của địa phương và đất nước, theo các cán bộ kiểm lâm tỉnh, bên cạnh tiếp tục duy trì các biện pháp nói trên, đề nghị Cục Kiểm lâm báo cáo Bộ NN&PTNT thông báo tạm dừng việc cho khai thác cây gỗ cổ thụ chưa cắt gốc với mục đích vận chuyển đi nơi khác trồng lại; sửa đổi, ban hành các văn bản quy phạm pháp luật phù hợp, bảo đảm mục đích bảo vệ rừng, chống hiện tượng lợi dụng làm “chảy máu” rừng theo hình thức này.

Đối với cây có nguồn gốc nhập khẩu, cần có quy định và hướng dẫn cụ thể, quy định cho phép giới hạn chênh lệch về kích thước, khối lượng, để làm cơ sở cho quá trình kiểm tra, xử lý khi có vi phạm. Cấp uỷ, chính quyền cơ sở khi xác nhận nguồn gốc lâm sản, kể cả đối với gỗ rừng trồng, gỗ vườn, cây trồng phân tán… phải được thực hiện theo đúng quy định tại Thông tư số 01/2012 của Bộ NN&PTNT “Về quy định hồ sơ lâm sản hợp pháp và kiểm tra nguồn gốc lâm sản”; tổ chức tuyên truyền rộng rãi các văn bản của Chính phủ, Tổng cục Lâm nghiệp và UBND tỉnh về việc kiểm tra, ngăn chặn tình trạng khai thác, vận chuyển, mua bán trái phép cây rừng để làm cảnh.

Các địa phương, đơn vị chức năng tăng cường kiểm tra, ngăn chặn hoạt động khai thác, vận chuyển, tàng trữ, tiêu thụ, xuất khẩu cây cảnh, cây bóng mát, cây cổ thụ trên địa bàn; kiên quyết xử lý nghiêm các vi phạm. Các hạt kiểm lâm có cửa khẩu, tăng cường phối hợp với các cơ quan chức năng kiểm tra chặt chẽ việc xuất, nhập khẩu đối với loại cây này và thường xuyên báo cáo cơ quan chức năng để có biện pháp kịp thời xử lý theo quy định pháp luật. (Báo Quảng Ninh 23/6)đầu trang(

22.6, Ban Quản lý rừng đặc dụng Krông Trai (huyện Sơn Hòa, Phú Yên) cho biết, vừa thu giữ hơn 1,8m3 gỗ lậu được vận chuyển trên xe tải.

Vào đầu giờ sáng cùng ngày, nhận được nguồn tin của quần chúng có xe chở gỗ lậu với số lượng lớn, lực lượng kiểm lâm liền lập chốt chặn trên Quốc lộ 25, hướng Gia Lai - Tuy Hòa. Ngay lúc đó, xe ôtô tải (loại nhỏ) biển số 78K-4705 chạy đến vị trí chốt chặn.

Khi phát hiện lực lượng chức năng, lái xe tải không chấp hành hiệu lệnh dừng xe mà tăng tốc đâm xe vào chốt chặn để tẩu thoát. Chỉ khi lực lượng kiểm lâm nổ 3 phát súng chỉ thiên, lái xe mới chịu dừng xe nhưng chạy vào rừng trốn thoát. (Nông Thôn Ngày Nay 23/6)đầu trang(

Thông tin nhanh qua Đường dây nóng báo Nhân Dân phản ánh: Nhiều diện tích rừng phòng hô ở xã Kỳ Lạc, Kỳ Anh bị tàn phá nặng nề. (Nhân Dân 23/6)đầu trang(

Thông tin nhanh qua Đường dây nóng báo Nhân Dân phản ánh: Quốc lộ 1A, đoạn qua huyện Đức Phổ nhiều xe ô tô lén lút vận chuyển gỗ lâu. (Nhân Dân 23/6)đầu trang(

Trung tâm cứu hộ động vật hoang dã huyện Củ Chi, Chi cục Kiểm lâm TP. Hồ Chí Minh kết hợp với Ban quản lý dự án Vườn Quốc gia Lò Gò - Xa Mát tổ chức thả 1 số động vật hoang dã về rừng.

Trong đợt này, Trung tâm cứu hộ động vật hoang dã Củ Chi đã thả tổng số 35 cá thể gồm 4 loài về khu vực VQG Lò Gò-Xa Mát, trong đó gồm 2 con rắn hổ mang chúa cân nặng 23,7kg, 3 con cầy vòi hương, 143 con kỳ đà vân, 17 con rùa núi vàng và 1 con vượn đen má trắng.

Số động vật hoang dã này do Trung tâm cứu hộ động vật hoang dã Củ Chi và Hạt Kiểm lâm TP. Hồ Chí Minh thu giữ, sau đó đưa vào trung tâm kiểm tra sức khoẻ, chăm sóc và phục hồi bản năng hoang dã trước khi thả chúng về với môi trường tự nhiên. (Báo Tây Ninh 22/6)đầu trang(

Theo các hồ sơ lưu trữ số 4231, 4205 và 4233/ENV của Trung tâm giáo dục thiên nhiên (ENV), tuần qua, một số người dân tại Hà Nội, Vĩnh Phúc và Tp. Hồ Chí Minh đã liên hệ với ENV qua đường dây nóng 18001522 để nhờ chuyển giao ba cá thể cu li quý hiếm mà họ bắt được.

Trung tâm giáo dục thiên nhiên đã chuyển giao các vụ việc đến cơ quan Kiểm lâm địa phương. Ngay sau đó, lực lượng chức năng đã tiến hành thủ tục chuyển giao và đưa các cá thể cu li về Trung tâm Cứu hộ ĐVHD Sóc Sơn (ngày 20/6), Trung tâm Cứu hộ Linh trưởng - Vườn quốc gia Cúc Phương (ngày 18/6) và Trung tâm Cứu hộ ĐVHD Củ Chi (ngày 18/6).

Cu li (Nycticebus sp.) thuộc nhóm IB của Nghị định 32/2006/NĐ-CP, là nhóm các loài ĐVHD nguy cấp, quý, hiếm nghiêm cấm khai thác và sử dụng vì mục đích thương mại. (Hà Nội Mới 23/6)đầu trang(

22-6, thuyền đánh cá của ông Nguyễn Đức Nuộc (thôn Tây, Nhân Trạch, Bố Trạch, Quảng Bình) trong lúc lên lưới mành (nghề đánh cá ven bờ) thì phát hiện có rùa biển mắc lưới.

Một cụ rùa biển màu nâu đen với nhiều hoa văn đủ màu xen kẽ ở lưng nặng khoảng 55 – 60kg đánh bắt được đã thu hút rất đông người dân đến xem. Có người cho đây là đặc sản quý hiếm đã ra giá 30 triệu đồng nhưng gia đình ông Nuộc không bán. Trưa cùng ngày, gia đình quyết định làm lễ cúng tiễn cụ rùa trở lại biển để vừa tránh gặp họa và cầu may trong nghề biển. (Sài Gòn Giải Phóng 23/6)đầu trang(

Khoảng 10 ngày nay, người dân xã Thanh Sơn, huyện Định Quán - Đồng Nai luôn thấp thỏm, hoang mang vì sự xuất hiện của đàn voi rừng gần chục con, tàn phá hoa màu, nhà cửa nhiều người.

Ông Ngô Văn Sơn, Phó Chủ tịch UBND xã Thanh Sơn, cho hay đàn voi rừng gần chục con đã trưởng thành, thường xuất hiện ở khu dân cư từ đầu hôm đến sáng.

Lo sợ, người dân cùng với công an xã, dân phòng phối hợp với lực lượng kiểm lâm từng đêm canh giữ, xua đuổi voi.

Đồng thời, cơ quan chức năng cũng động viên người dân tránh xung đột với đàn voi rừng.

Theo thống kê ban đầu, trong những ngày qua, có ít nhất 5 căn nhà, chòi; hàng chục ha lúa, điều, xoài, mía, chuối đã bị đàn voi phá hại.

Những năm qua, xung đột giữa người dân và đàn voi rừng ngày càng tăng cao. Tại hai huyện Định Quán và Tân Phú- Đồng Nai, đã từng có nhiều người bị thương, thậm chí bị voi rừng quật chết. Bên cạnh đó, nhiều con voi cũng đã bị sát hại. (Người Lao Động 23/6)đầu trang(

Nếu hổ là vua của rừng rậm, sư tử là vua vùng sa mạc thì tê giác chính là vua của vùng đầm lầy. Vai trò của chúng quan trọng hơn nhiều so với những gì mà người ta tưởng, chúng không chỉ là một mắc xích cân bằng sinh thái mà còn góp phần điều hòa sự sống trên hành tinh. Loạt bài này chỉ nói riêng về loài tê giác.

Đổ một ít nước vào chiếc đĩa nhám (làm bằng đất sét nung) rồi đem sừng tê giác mài vào, nó sẽ cho ra một thứ nước trắng đục như sữa, thứ nước này uống vào có thể chữa khỏi nhiều thứ bệnh, thậm chí khi bị sốt cao có thể chữa khỏi tức thời… Đó là sự thật được nhiều người kiểm chứng. Nhưng vấn đề là sự thật nằm ở chỗ nào ?

Khoa học hiện đại đã có nhiều nghiên cứu phân tích các chất trong sừng tê giác và khẳng định nó chẳng chứa các chất đặc biệt nào có thể “chữa bệnh” được, mà chỉ gồm các thành phần chính là keratin, melanin và calci phosphat. Khảo sát mới đây nhất của các nhà khoa học Hoa Kỳ thuộc Đại học Ohio cho thấy các chất trong sừng tê giác không khác gì tóc, móng và các loại sừng khác. Vì vậy, Giám đốc Tổ chức bảo vệ động vật hoang dã quốc tế (CWI) Mark Jones đã rất có lý khi khuyên những người có ý định mua sừng tê giác : “Bạn hãy giữ lấy tiền và gặm móng tay của mình còn hơn” (Nguồn : “Sừng tê giác không phải là thuốc”, thiennhien.net, 26-5-2011).

Khoa học quả quyết sừng tê giác không chữa bệnh được, thế thì tại sao thứ nước trắng đục như sữa mài ra từ sừng tê giác lại có thể chữa được bệnh như đã nói ở đầu bài ? Câu trả lời nằm ở … chiếc đĩa.

Ông Nguyễn Phúc Ưng Viên, người kế thừa những di sản y dược bí truyền của cung đình nhà Nguyễn, bảo rằng không cứ là sừng tê giác, mà đem sừng trâu sừng bò hay cục đá cục sắt mài vào chiếc đĩa kia, cũng sẽ cho ra thứ nước trắng đục như nhau và tác dụng chữa bệnh của nó cũng y hệt nhau.

Vâng, không phải sừng tê giác mà chiếc đĩa làm bằng đất sét trắng nung kia mới chữa được bệnh. Dược liệu ở đây chính là đất. Không phải ngẫu nhiên mà ngày xưa trong dân gian, các thầy lang đều khuyên phải mài sừng tê giác vào phần không tráng men ở dưới khu chiếc bát bằng đất nung hoặc mài vào một mảnh sành để lấy nước chữa bệnh, mài vào chỗ khác chẳng có tác dụng gì.

Ngay cả cuốn “Hải Thượng y tông tâm lĩnh” được cho là của Hải Thượng Lãn Ông (có nhiều điều đáng ngờ – xem bài “Không nên ăn thịt thú rừng, vì sao ?”, Thanh Niên, 19-2-2012), bên cạnh mục nói về sừng tê giác, cũng đề cập tới 14 loại đất chữa được bệnh. Nếu so sánh y lý của sừng tê giác với y lý của các thứ đất ghi trong chính cuốn sách này, bạn sẽ thấy các loại đất chữa bệnh còn tốt hơn là sừng tê giác.

Đất không chỉ chữa được một số bệnh mà còn chữa được rất nhiều thứ bệnh, đó là sự tổng kết của nền y dược phương Đông. Các sách Đông y cổ chân truyền, nhất là sách “Nguyễn Phúc tộc dược minh y kính” đều nói rất kỹ về tác dụng chữa bệnh của các loại đất. Nhiều bài thuốc Đông y xưa cũng như nay đều có đất làm phối vị, thậm chí có khi làm chủ vị, tuy nhiên do cái tên gọi văn vẻ của nó nên nhiều người (trong đó có không ít các thầy thuốc) không hề biết nó chính là đất.

Chẳng hạn, nếu bạn bị sốt cao do nhiễm trùng bàng quang hay hệ sinh dục (nam cũng như nữ), thầy thuốc có thể cho bạn uống “Lục nhất tán”. Đây là thứ thuốc có bán phổ biến ở các hiệu thuốc bắc. Uống “Lục nhất tán” sẽ hạ sốt ngay, nếu thầy thuốc biết phối vị hợp lý nó còn có tác dụng lọc độc gan, thận và lọc máu. “Lục nhất tán”, như tên gọi của nó, gồm 6 phần hoạt thạch và 1 phần cam thảo (cam thảo chỉ giữ vai trò điều vị). Hoạt thạch là gì ? Đó chẳng qua là một loại đất sét trắng, có ở khắp nơi, từ núi đồi đến đồng ruộng.

Đất gì cũng chữa được bệnh. Ngay cả một cục gạch cũng là thuốc, đông y gọi là “Thổ chuyên”. Khi bàn chân bị tê dại mất cảm giác, đốt cục gạch đỏ lên, thả vào trong nước, hơ gót chân lên sẽ khỏi. Khi ăn vào khó chịu trong dạ dày, nướng cục gạch cùng với vỏ ốc bươu và muối hột, cho vào nước nấu sôi khoảng 5 phút, uống vào sẽ cắt cơn. Và không phải ngẫu nhiên mà Nguyễn Ái Quốc khi ở Paris đã không dùng hòn đá hoặc cục sắt mà đã dùng hòn gạch đốt lên để sưởi ấm, cần nhớ rằng cụ thân sinh của Chủ tịch Hồ Chí Minh là một thầy thuốc.

Có lẽ xuất phát từ sự ngưỡng mộ một thứ từng là cống vật cho hoàng đế “thiên triều”, cộng với những ghi chép vô căn cứ trên các sách vở đông y trôi nổi cùng những lời đồn thổi về tác dụng chữa bệnh “thần kỳ” của sừng tê giác, trong đó có bệnh ung thư, nhất là “tăng cường bản lĩnh đàn ông”, nên tiêu điểm của truyền thông lâu nay tập trung chủ yếu vào chiếc sừng.

Tần số truyền tải những điều vô căn cứ này tỷ lệ thuận với tần số tê giác bị giết. Hậu quả là con tê giác một sừng cuối cùng ở Việt Nam đã chính thức bị tiêu diệt vào năm 2010 (nước ta chỉ có tê giác một sừng), kế đó là loài tê giác đen ở châu Phi cũng hoàn toàn biến mất.

Sự biến mất của loài tê giác đã và đang khiến cho môi trường sinh thái bị mất cân đối nghiêm trọng. Hơn thế nữa, sự biến mất của loài tê giác còn làm suy thoái về địa y, đe dọa sự sống của các loài thực vật, động vật và con người trên cả một không gian sống rộng lớn ở nước ta.

Trong khi sự thật thì không có sách vở chính thống nào nói các hoàng đế Trung Quốc dùng sừng tê giác để chữa bệnh cả, họ chỉ sử dụng nó làm một linh vật thể hiện quyền uy, còn các dân tộc ở những vùng có tê giác thì giá trị sử dụng cao nhất của sừng tê giác là làm … cán dao. Sự “thần kỳ” của tê giác hoàn toàn không nằm ở chiếc sừng của nó mà nằm ở chính những con tê giác sống tự nhiên trong rừng núi. (Thiên Nhiên 23/6)đầu trang(

Ngày 22-6, Chi cục Bảo vệ môi trường (Sở Tài nguyên và Môi trường TPHCM) đã tổ chức hội thi tìm hiểu về đa dạng sinh học cấp TP năm 2012 cho các em học sinh thuộc các trường trung học cơ sở trên địa bàn TP.

Các đội đã trải qua 3 phần thi Hành trình cứu hộ - với hình thức thông qua trò chơi giải mật thư để tìm, cứu những con vật bị thất lạc; phần thi Môi trường trong mắt em là ráp các bức tranh có chủ đề về bảo vệ môi trường và đa dạng sinh học; cuối cùng là phần thi Hãy cùng em hành động là dịp để các em thể hiện sự quan tâm về các loài động/thực vật cũng như môi trường thông qua các loại hình nghệ thuật sân khấu như kịch, thời trang, hò vè, hát...

Ông Đào Anh Kiệt, Giám đốc Sở TN-MT, cho biết hội thi là một sân chơi lành mạnh, khuyến khích các em học sinh tìm hiểu, học hỏi và trao đổi về bảo vệ môi trường nói chung và bảo vệ đa dạng sinh học nói riêng. (Sài Gòn Giải Phóng 23/6)đầu trang(

Nhiều loài động thực vật mới đã được phát hiện ở Việt Nam từ năm 2011 đến nay. Tuy nhiên, việc công bố loài mới để được quốc tế chấp nhận, nhà khoa học Việt Nam phải dựa vào nước ngoài vì chưa đủ năng lực và kinh phí.

Các nhà khoa học Việt Nam, Nga và Đức vừa phát hiện hai loài thằn lằn ngón mới là thằn lằn ngón Bù gia mập (Cyrtodactylus bugiamapensissp. nov) và thằn lằn ngón Bi Đúp (Cyrtodactylus bidoupimontissp. nov).

Phát hiện trên đã được công bố trên tạp chí quốc tế chuyên ngành Zootaxa số 3302: 1–24 (2012) ngày 7/5 vừa qua, và trở thành loài thằn lằn ngón thuộc giống Cyrtodactylus thứ 26 và 27 được phát hiện ở Việt Nam.

Cũng trong thời điểm trên, các nhà khoa học Việt Nam và Australia cũng phát hiện và công bố trên tạp chí Zootaxa 3321: 56-68 (2012) thêm một loài cóc mày mới (tên khoa học Leptolalax firthi sp. Nov) ở các cánh rừng có độ cao từ 860 – 1720 mét thuộc hai tỉnh Kon Tum, Quảng Nam.

Trước đó, TS Vũ Thị Nga, Bộ môn Quản lý tài nguyên rừng, khoa Lâm nghiệp (Trường Đại học Nông Lâm TP. HCM và TS Burckhardt (Bảo tàng Tự nhiên Thụy Sỹ) đã phát hiện và công bố một loài rầy mới có tên khoa học Trioza hopeae ở Việt Nam trên tạp chí khoa học Entomological Science (2012) 15, 74–80. Loài rầy Trioza hopeae gây hại phổ biến trên cây sao đen (Hopea odorata) ở hầu hết ở các tỉnh miền Nam, Tây nguyên và miền Trung như Đồng Nai, TP. HCM, Long An, Bình Dương, Bình Phước, Cà Mau, Gia Lai, Kon Tum, Bình Thuận, Khánh Hòa.

Bên cạnh các loài động vật mới được phát hiện, các nhà khoa học Việt Nam và quốc tế cũng phát hiện thêm nhiều loài thực vật mới. Nhóm nghiên cứu thuộc Trung tâm Đa dạng sinh học và Phát triển (Viện Sinh học Nhiệt đới) và Vườn thực vật hoàng gia Sydney (Australia) đã phát hiện và công bố trên tạp chí Nordic Journal of Botany, số 29 năm 2012 một loài thực vật mới cho khoa học. Đó là loài Đa tử trà Polyspora huongiana Orel, Curry & Luu tìm thấy tại VQG Bidoup – Núi Bà (Lâm Đồng). Cũng tại VQG Bidoup – Núi Bà, các nhà khoa học Việt Nam và Trung Quốc đã phát hiện và công bố loài Dạ hợp Bidoup Magnolia bidoupensis trên tạp chí chuyên ngành Annales Botanici Fennici (Ann. Bot. Fennici 48: 525-527) tháng 12. 2011.

Theo TS Ngô Tiến Dũng, Vụ Bảo tồn thiên nhiên, Tổng cục Lâm nghiệp, những năm qua trong quá trình nghiên cứu, các nhà khoa học trong nước và quốc tế đã phát hiện và ghi nhận thêm nhiều loài động vật mới bổ sung cho đa dạng sinh học và nguồn gen quý tại Việt Nam như sao la, mang lớn, thỏ vằn, gà lôi lam đuôi trắng…

Phát hiện thêm nhiều loài mới là một tín hiệu đáng mừng cho khoa học sinh thái và tài nguyên sinh vật đất nước. Tuy nhiên, có một điều rất dễ nhận thấy là khi công bố các loài mới trên các tạp chí quốc tế uy tín, rất ít khi các nhà khoa học Việt Nam đứng tên một mình mà thường phải đứng cùng với các chuyên gia, các nhà khoa học trên thế giới.

PGS.TS Phạm Văn Lực, Giám đốc Bảo tàng thiên nhiên Việt Nam (Viện KH-CN Việt Nam) cho rằng, “Có thể nói, nhiều ngành khoa học ở Việt Nam còn rất mới mẻ, các nhà khoa học Việt Nam còn chưa nhiều kinh nghiệm trong việc xác định, mô tả loài. Trong khi, các nhà khoa học nước ngoài họ có kinh nghiệm hơn, họ có điều kiện đi đến các bảo tàng lớn trên thế giới để đối chiếu, xác minh, mô tả mẫu vật và xác định loài một cách chính xác”.

Theo GS.TSKH Vũ Quang Côn, Phó chủ tịch Hội các ngành sinh học Việt Nam, để công bố một loài mới trên các tạp chí quốc tế chuyên ngành không phải là điều đơn giản, đặc biệt là các tạp chí lớn có uy tín. Để được chấp nhận đăng trên các tạp chí lớn, hội đồng khoa học của tạp chí đó cũng rất quan tâm đến uy tín của nhà khoa học là tác giả bài báo. Nếu là nhà khoa học uy tín họ sẽ dễ dàng chấp nhận đăng hơn. Đó là chưa kể, trình độ ngoại ngữ của nhà khoa học Việt Nam chưa thể đảm nhiệm việc công bố loài mới trên các tạp chí uy tín nên việc dựa vào các chuyên gia nước ngoài là điều đương nhiên.

Ngoài ra, theo TS Nguyễn Văn Dư, Trưởng phòng Thực vật học dân tộc, Viện Sinh thái và tài nguyên sinh vật (Viện KH-CN Việt Nam), người đã từng công bố hoặc tham gia công bố trên 20 loài thực vật họ ráy ở Việt Nam, để được công bố trên các tạp chí khoa học uy tín trên thế giới, tác giả phải nộp phí công bố từ vài trăm đô la đến cả hàng nghìn đô la tùy từng tạp chí. Trong khi đó, hợp tác với các chuyên gia nước ngoài, ngoài việc họ hỗ trợ, giúp đỡ chuyên môn cho các nhà khoa học trong nước thì họ cũng sẵn sàng hỗ trợ cả kinh phí để công bố tạp chí. (Đất Việt 25/6)đầu trang(

Các nhân viên ngành điện lực đã được cử đến cùng nhiều người dân tập trung giải cứu con khỉ bị mắc kẹt trên cột điện bên đường.

Sự cố hi hữu xảy ra vào sáng 24/6 tại đường Cộng Hòa, phường 13, quận Tân Bình, TP.HCM.

Nhiều nhân chứng kể lại, khoảng 7h sáng cùng ngày họ phát hiện một con khỉ nặng khoảng 10kg đu trên một cột điện nằm ngay góc mũi tàu đường Cộng Hòa – Trường Chinh. Sự việc nhanh chóng thu hút hàng chục người hiếu kì đứng lại xem. Do đông người, con khỉ bắt đầu hoảng sợ, đu vào dây điện và bị điện giật cháy xém tay, chân.

Nhận thấy con khỉ ngày càng yếu dần nhưng không ai có thể tiếp cận vì dòng điện chưa được ngắt. Một số người đã gọi điện thoại trình báo ngành điện lực, sau đó xe chuyên dụng được điều đến, các nhân viên nhanh chóng cắt điện, dùng xe thang tiếp cận đưa con khỉ xuống đất.

Khi được đưa xuống dưới, con khỉ khá yếu với nhiều thương tích. Người dân đã cho khỉ ăn uống chờ lực lượng chức năng liên quan đến động vật đến xử lí, đưa con khỉ về nơi bảo tồn. (Dân Trí 25/6)đầu trang(

Gần 20 nghìn loài động, thực vật sắp biến mất khỏi trái đất là thông tin từ Liên minh Bảo tồn Thiên nhiên Quốc tế (IUCN) do Trung tâm giáo dục thiên nhiên (ENV) vừa mới cập nhật.

Danh sách mới nhất các loài động thực vật vào Sách đỏ (IUCN) cho thấy, trong số 63.837 loài được kiểm tra trên toàn thế giới thì có tới 19.817 loài bị đe dọa tuyệt chủng (chiếm gần 1/3 tổng số loài).

Một nguồn thực phẩm quan trọng là cá nước ngọt đang phải đối mặt với các mối đe dọa từ các hoạt động đánh bắt không bền vững và môi trường sống bị ô nhiễm trên toàn cầu. Trong đó, châu Phi có tới 1/4 số người làm nghề đánh cá trên đất liền của thế giới. Có tới 27% loài cá nước ngọt ở Châu Phi đang bị đe dọa nghiêm trọng.

Ngoài ra, nhiều loài động vật thân mềm vỏ trai và nhiều thực vật sống vùng đất ngập nước có vai trò lọc nước để cung cấp nước sạch cũng đang bị đe dọa. Trong đó tại Châu Phi có 42% động vật thân mềm nước ngọt đang bị đe dọa tiệt chủng trên toàn cầu. Ở châu Âu con số này là 68%. (Hà Nội Mới 25/6)đầu trang(

Lần đầu tiên có những bức ảnh chụp lại loài hổ Amur (hay còn gọi là hổ Siberia) được thực hiện bởi một chiếc bẫy camera trong một khu bảo tồn thiên nhiên phía đông bắc Trung Quốc.

Bức ảnh cho thấy loài hổ đứng trên bờ vực tuyệt chủng này đang mở rộng phạm vi xuống phía Nam, tiếp giáp với Nga, nơi có số lượng lớn đồng loại của chúng đang sinh sống.

Amur là loài hổ trước đây rất phổ biến ở vùng núi đông bắc Trung Quốc. Tuy nhiên chúng đã bị suy giảm nghiêm trọng do biến đổi khí hậu, nạn săn bắn trái phép và thiếu nguồn thức ăn. Hiện nay, ước tính chỉ còn lại khoảng 18 – 24 cá thể hổ Amur tại vùng đông bắc Trung Quốc và khoảng 430 – 500 con ở các khu rừng phía bắc nước Nga.

Hai bức ảnh được chụp vào tháng 4 trong khu bảo tồn thiên nhiên Wangquing nằm ở phía đông bắc dãy núi Trường Bạch của Trung Quốc cho thấy con hổ Amur này đến từ Hunchun, gần biên giới Nga. Mặc dù dấu chân của hổ Amur được phát hiện nhiều lần tại vùng Wangquing vào năm 2008 nhưng đây là lần đầu tiên một cái bẫy camera đặt trong khu dự trữ này ghi lại được hình ảnh của loài thú quí hiếm này. Các chuyên gia đang xác định thông tin cá nhân của con hổ này bằng cách so sánh với cơ sở dữ liệu.

Ông Zhu Jiang, người đứng đầu chương trình WWF của vùng đông bắc Trung Quốc cho biết, những bức ảnh này mở ra hy vọng đưa hổ Amur quay lại nơi sinh sống trước đây của chúng. Nó cũng cho thấy rằng, bẫy camera rất hiệu quả trong việc giám sát các loài thú quí hiếm đang có nguy cơ tuyệt chủng. Các nhà bảo tồn cũng đang dự định sẽ đặt thêm các camera hồng ngoại để theo dõi hổ Amur ở những nơi khác thuộc vùng núi Trường Bạch. (Đất Việt 23/6)đầu trang(

Đây là trường hợp thứ 4 được ghi nhận trong vòng 1 thế kỷ qua của loài động vật quí hiếm này.

Tê giác Sumatran là một trong số các loài động vật có nguy cơ tuyệt chủng lớn nhất hiện nay. Số lượng của chúng đã giảm 50% trong vòng 20 năm qua. Nguyên nhân chủ yếu là do săn bắn và mất môi trường sống. Hiện nay chỉ còn khoảng 200 con sinh sống ở Malaysia và Indonesia.

Ratu, một con tê giác Sumatran 12 tuổi trong khu bảo tồn tê giác thuộc công viên quốc gia Way Kambas của Inđônêsia đã sinh hạ một chú tê giác con trong điều kiên nuôi nhốt. Sau hai lần sẩy thai, lần này Ratu đã vượt cạn thành công. Sức khoẻ của cả hai mẹ con hiện rất tốt. Andalas, cha của chú tê giác con mới sinh này được đưa từ sở thú Cincinnati nước Mỹ tới Indonesia để giao phối với Ratu vào năm 2009.

Đây thực sự là một tin đáng mừng cho những nỗ lực nhân giống loài tê giác quý hiếm này của các nhà bảo tồn động vật hoang dã bởi vì vốn dĩ loài này rất khó sinh sản. Các chuyên gia thú y sẽ giữ lại nhau thai của Ratu nhằm tạo ra tế bào gốc để sử dụng cho các mục đích khác trong tương lai gần, bao gồm cả việc chữa bệnh và nghiên cứu sinh sản vô tính cho chúng. (Đất Việt 25/6) đầu trang(

Các nhà khoa học cảnh báo nếu khí hậu toàn cầu tiếp tục nóng lên làm băng tan thì loài chim cánh cụt Hoàng đế có nguy cơ bị tuyệt chủng.

Loài chim cánh cụt Hoàng đế cao gần 4 feet (khoảng 1.2m – PV) và là loài chim biển lớn nhất ở Nam Cực. Loài chim này đã trở thành biểu tượng toàn cầu nhờ vào những bộ phim như “March of the Penguins” (tạm dịch là “Đoàn chim cánh cụt diễu hành”) và “Happy Feet” (tạm dịch là “Những đôi chân hạnh phúc”).

Không giống những loài chim biển khác, hoạt động sinh nở và chăm nuôi con của loài chim cánh cụt Hoàng đế hầu như chỉ diễn ra trên băng đá ở biển. Nếu băng tan và biến mất vào đầu mùa sinh sản thì sẽ chỉ có nửa số loài chim này còn sống sót sang năm khác.

Trên hòn đảo Dion (gần phía Tây của bán đảo Nam Cực – PV) từng có tổng cộng 250 cặp chim cánh cụt sinh sản trong những năm 1970 nhưng con số này đã giảm xuống chỉ còn 20 vào năm 1999 và đến năm 2009 thì đã biến mất hoàn toàn.

Các nhà nghiên cứu cảnh báo tình trạng băng biến mất có thể ảnh hưởng đến các loài cá, mực và loài nhuyễn thể mà chim cánh cụt ăn cũng như các loài động vật và thực vật phù du tồn tại trên băng. Băng biến mất thì các loài sinh vật phù du cũng biến mất, tạo nên một hiệu ứng lớn trong mạng lưới thức ăn và có thể khiến nhiều loài chim cánh chụt chết đói.

Để biết được cụ thể tương lai ảm đạm của loài chim cánh cụt này các nhà nghiên cứu đã phải sử dụng nhiều tài liệu khác nhau bao gồm các mô hình khí hậu, các dự đoán về băng biển và một mẫu về nhân khẩu học để theo dõi số lượng loài chim cánh cụt Hoàng đế ở Terre Adilie – một khu vực duyên hải của bán đảo Nam Cực nơi các nhà khoa học Pháp đã thực hiện theo dõi các loài chim cánh cụt hơn 50 năm nay.

Bằng việc sử dụng các mô hình khí hậu các nhà khoa học đã phát hiện ra rằng nếu nhiệt độ tiếp tục tăng ở tốc độ hiện tại, khiến băng biển chìm thì số lượng loài chim cánh cụt sẽ dần biến mất đến khoảng năm 2040 – thời điểm mà chúng sẽ còn biết mất ở tốc độ nhanh hơn.

Hiện tại còn khoảng 3.000 loài chim cánh cụt này sinh sản, nhưng đến năm 2100 thì con số này có thể chỉ còn khoảng 500 đến 600 con.

Đến năm 2100 thì có thể chỉ còn khoảng 500 đến 600 con chim cánh cụt Hoàng đế.

Theo các nhà nghiên cứu thì nhiệt độ tăng không chỉ là vấn đề đối với loài chim cánh cụt. Việc băng chìm có thể sẽ gây ra những xáo trộn trong môi trường biển ở Nam Cực, ảnh hưởng đến các loài khác và có thể cả con người.

Stephanie Jenouvrier cho biết: “Trong thế kỉ vừa rồi chúng ta đã được chứng kiến sự biến mất của bầy chim cánh cụt trên đảo Dion, gần phía Tây Bán đảo Nam Cực. Vào những năm 1970 các nhà khoa học đã ghi nhận hơn 250 đôi chim sinh sản ở đây. Vào năm 1999 chỉ còn 20 đôi và đến năm 2009 thì biến mất hoàn toàn”.

Hal Caswell thì biết: "Nếu muốn nghiên cứu về tác động của thời tiết lên một loại cụ thể thì phải tính cả ba giai đoạn.

Trước hết là mô tả toàn bộ vòng đời của sinh vật và cách di chuyển của các cá thể trong vòng đời đó. Thứ hai là vòng đời đó bị ảnh hưởng bởi các biến thể khí hậu thế nào. Bước quan trọng cuối cùng là dự đoán hình thù của những biến thể đó – việc đòi hỏi kết lợp với các nhà khoa học khí hậu.

“Chúng ta phụ thuộc vào hoạt động của những hệ sinh thái. Chúng ta ăn cá từ Nam Cực. Chúng ta phụ thuộc vào những vòng đời dinh dưỡng liên quan đến các loài sinh vật ở các đại dương trên toàn thế giới.

Hiểu được tác động của thay đổi khí hậu lên những loài động vật đi ăn ở trên cùng chuỗi thức ăn biển – giống như chim cánh cụt Hoàng đế -là rất có lợi cho chúng ta vì điều đó giúp chúng ta hiểu về các hệ sinh thái phục vụ cho chúng ta”.

Các kết quả nghiên cứu này đã được đăng tải trên tạp chí Sinh học Biến đổi Toàn cầu. (Giáo Dục VN 25/6)đầu trang(

Một cây thùa, loài cây bụi được cho là 100 năm mới nở hoa một lần, đang khoe sắc ở khu vườn tại bang Nam Carolina (Mỹ).

Chủ nhân của khu vườn, ông Gerald Brantley đã đặt một biển chỉ dẫn để thu hút khách du lịch tới ngắm nhìn loài cây hiếm khi nở hoa. Dù không đến 100 năm, nhưng loài cây này cũng hiếm khi đơm hoa, thậm chí chúng có thể chết trước khi kịp ra hoa.

Brantley nói rằng, ông đã chuyển cái cây cao tới hơn 9m từ nhà mẹ ông ở bang Georgia về nhà mình cách đây 20 năm. Loài cây này thường chỉ cao khoảng 2m, nhưng sẽ cao lên rất nhanh trong giai đoạn chuẩn bị ra hoa. Sau khi cây thế kỷ chết, nhiều mầm nhỏ sẽ mọc lên và tiếp tục vòng đời dài đằng đẵng.

Brantley cho biết, khoảng 150 người đã ghé thăm vườn nhà ông kể từ khi loại cây được trồng làm cảnh này ra hoa. (Đất Việt 25/6)đầu trang(./.