|
Ngày 18 tháng 11 năm 2013
CƠ CHẾ - CHÍNH SÁCH
BẢO VỆ RỪNG
QUẢN LÝ - SỬ DỤNG - PHÁT TRIỂN RỪNG
BÌNH LUẬN - NHẬN ĐỊNH
TIN THẾ GIỚI
CƠ CHẾ - CHÍNH SÁCH
Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 157/2013/NĐ-CP, ngày 11/11/2013, quy định xử phạt vi phạm hành chính về quản lý rừng, phát triển rừng, bảo vệ rừng và quản lý lâm sản.
Theo đó, một số hành vi vi phạm được quy định tại Nghị định sẽ bị phạt cao nhất đến 500 triệu đồng. Nghị định quy định mức phạt tiền đối với tổ chức vi phạm sẽ bằng 2 lần mức phạt tiền đối với cá nhân có cùng hành vi và mức độ vi phạm.
Ngoài các mức phạt theo quy định, tổ chức, cá nhân vi phạm còn phải chịu các hình phạt bổ sung và bị buộc phải thực hiện các biện pháp khắc phục hậu quả đã gây ra.
Với những hành vi vi phạm, tổng số hành vi vi phạm gây hậu quả vượt quá mức tối đa xử phạt vi phạm hành chính trong Nghị định sẽ bị xem xét để truy cứu trách nhiệm hình sự.
Nghị định quy định, những hành vi lấn chiếm rừng có thể bị phạt tiền từ 2 - 50 triệu đồng tùy vào diện tích rừng bị lấn chiếm. Người có hành vi lấn, chiếm đất lâm nghiệp xử lý theo quy định của pháp luật về đất đai. Khai thác trái phép cảnh quan, môi trường và các dịch vụ lâm nghiệp bị phạt mức từ cảnh cáo đến 20 triệu đồng. Có hành vi vi phạm về thiết kế khai thác gỗ sẽ bị phạt từ 3 - 15 triệu. Khai thác gỗ trái phép có thể bị phạt đến 200 triệu đồng. Nếu khai thác trái phép quá những quy định tại Nghị định, đối tượng vi phạm sẽ phải chịu trách nhiệm hình sự.
Những hành vi vi phạm về phát triển, bảo vệ rừng có thể bị phạt đến 500 triệu đồng nếu chậm trồng rừng mới thay thế trên 1 năm với diện tích 50ha, 2 năm với diện tích trên 40 ha và trên 3 năm với diện tích trên 30 ha.
Phạt đến 2 triệu dồng đối với tổ chức đưa người vào nghiên cứu khoa học, đi du lịch trái phép ở rừng đặc dụng; phạt đến 3 triệu đồng nếu đốt lửa, sử dụng lửa không đúng quy định của Nhà nước trong phân khu bảo vệ nghiêm ngặt rừng đặc dụng. Với chủ rừng được giao rừng, cho thuê rừng không có phương án phòng, chữa cháy và công trình phòng, chữa cháy rừng, không tổ chức tuần tra, canh gác rừng để ngăn chặn cháy rừng tự nhiên, rừng do mình quản lý sẽ bị phạt đến 5 triệu đồng. Với hành vi phá rừng đặc dụng từ 700 - 1000m3 sẽ bị phạt đến 50 triệu đồng.
Với những vi phạm quy định về quản lý lâm sản sẽ bị phạt đến 500 triệu đồng. Cụ thể, phạt tiền từ 500 nghìn đến 10 triệu đồng hành vi săn, bắn, bắt; nuôi nhốt, lấy dẫn xuất động vật rừng; giết động vật rừng trái quy định bị phạt; trường hợp săn bắn, bẫy bắt động vật rừng thuộc loài nguy cấp, quý, hiếm có giá trị từ 7 - 13 triệu đồng sẽ bị phạt từ 10 - 20 triệu đồng.
Đặc biệt, đối với trường hợp nuôi trái phép từ 8 cá thể động vật rừng thuộc loài nguy cấp, quý, hiếm nhóm IB sẽ bị xử phạt từ 400 - 500 triệu đồng. Trường hợp bắt được có tang vật động vật rừng hoặc bộ phận của chúng (có giá trị từ trên 270.000.000 đồng) cũng sẽ bị phạt từ 400 - 500 triệu đồng...
Nghị định này có hiệu lực thi hành kể từ ngày 25/12/2013, thay thế Nghị định số 99/2009/NĐ-CP, ngày 2/11/2009 của Chính phủ Về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực quản lý rừng, bảo vệ rừng và quản lý lâm sản. (Dangcongsan.vn 15/11) đầu trang(
BẢO VỆ RỪNG
Nhân Ngày Di sản văn hóa Việt Nam lần thứ chín 23-11, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch phối hợp Bộ Giáo dục và Ðào tạo, Hội Di sản văn hóa Việt Nam tổ chức "Tuần văn hóa du lịch Di sản xanh - Nơi gặp gỡ con người và thiên nhiên" (Tuần Di sản xanh) từ 19- 23/11, tại Trung tâm Triển lãm văn hóa nghệ thuật Việt Nam (Số 2 Hoa Lư, Hà Nội).
Tham gia sự kiện này có các tỉnh, thành phố trong cả nước có di sản thiên nhiên thế giới, khu dự trữ sinh quyển, vườn di sản ASEAN và các vườn quốc gia: Hà Nội, Hải Phòng, Quảng Ninh, Nam Ðịnh, Bắc Ninh, Thái Bình, Bắc Cạn, Hà Giang, Nghệ An, Quảng Bình, Quảng Nam, Kon Tum, TP Hồ Chí Minh, Cà Mau.
Tuần Di sản xanh nhằm tôn vinh và phát huy giá trị thiên nhiên độc đáo của Việt Nam, nhất là những di sản thiên nhiên đã được UNESCO công nhận là Di sản thiên nhiên thế giới. Các phần nội dung trưng bày của triển lãm tập trung vào chủ đề chính là di sản xanh và môi trường sống của cộng đồng các dân tộc.
Ðiểm nhấn là phần giới thiệu các Khu dự trữ sinh quyển của Ủy ban Quốc gia chương trình con người và sinh quyển Việt Nam (MAB) trưng bày hình ảnh về các khu dự trữ sinh quyển của Việt Nam và thế giới thông qua hệ thống bản đồ, tranh ảnh, lô-gô. Bảo tàng Tài nguyên rừng Việt Nam cũng phối hợp UNESCO tổ chức một khu vực trong triển lãm nhằm tuyên truyền, phổ biến kiến thức bảo vệ rừng, nâng cao nhận thức về vai trò to lớn của rừng đối với sự sống của con người, gửi thông điệp về bảo vệ rừng, bảo vệ dạng sinh học.
Một nội dung quan trọng của Tuần Di sản xanh là Triển lãm "Không gian di sản thiên nhiên - nơi gặp gỡ giữa con người và thiên nhiên" với không gian trưng bày Di sản văn hóa dân tộc Việt Nam do Bảo tàng Văn hóa các dân tộc Việt Nam thực hiện giới thiệu các giá trị văn hóa tiêu biểu của cộng đồng 54 dân tộc anh em gắn với những điều kiện tự nhiên, môi trường, sự gắn kết giữa con người với thiên nhiên thông qua tư liệu, hình ảnh và hiện vật gốc.
Trong thời gian diễn ra Tuần Di sản xanh còn có các cuộc hội thảo, tọa đàm: "Văn hóa bảo tồn và phát triển khu dự trữ sinh quyển thế giới tại Việt Nam"; "Phát triển kinh tế từ di sản xanh, những lợi thế và thách thức"; "Dược liệu y học cổ truyền thiên nhiên với cuộc sống con người", nêu bật vai trò vô cùng quan trọng của thiên nhiên đối với cuộc sống con người, khơi dậy tình yêu và ý thức bảo vệ tài nguyên thiên nhiên, đất nước.
Bên cạnh đó, Tuần Di sản xanh còn có nhiều hoạt động của thanh niên, học sinh, sinh viên trong "Ngày về nguồn" theo chủ đề "Tuổi trẻ với di sản Việt Nam - Hành trình về với thiên nhiên". "Ðêm hội tôn vinh Di sản xanh Việt Nam" được truyền hình trực tiếp trên sóng truyền hình VTV cùng các chương trình: Hội thi thả chim bồ câu, hát quan họ, ca trù, chầu văn (Hà Nội); Ðàn ca tài tử (TP Hồ Chí Minh); hát giao duyên về biển (Quảng Ninh); hát bài chòi (Quảng Nam)... (Nhân Dân 17/11) đầu trang(
Đây là kinh phí thuộc dự toán ngân sách năm 2014 Bộ Tài chính trình Chính phủ (công văn 15216), trình Quốc hội bố trí hỗ trợ tỉnh Hà Giang để thực hiện Chương trình bảo vệ phát triển rừng.
Quyết định số 57/2012/QĐ-TTg của Chính phủ phê duyệt Kế hoạch bảo vệ và phát triển rừng giai đoạn 2011- 2020. Theo đó, nguồn vốn sự nghiệp kinh tế của Nhà nước bảo đảm cho việc khoán bảo vệ rừng, khoanh nuôi tái sinh, theo dõi diễn biến rừng và đất lâm nghiệp, các chi phí sự nghiệp khác theo quy định hiện hành.
Đối với dự toán năm 2014, Chính phủ đang trình Quốc hội bố trí hỗ trợ cho tỉnh Hà Giang để thực hiện Chương trình bảo vệ phát triển rừng là gần 92 tỷ đồng. Mức này gồm vốn đầu tư là 80 tỷ đồng, vốn sự nghiệp gần 12 tỷ đồng; chưa kể kinh phí hỗ trợ đối với các huyện nghèo thuộc Chương trình 30a bố trí trong Chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo.
Năm 2013 dự toán ngân sách nhà nước đã hỗ trợ cho Hà Giang thực hiện Chương trình bảo vệ và phát triển rừng là hơn 67 tỷ đồng; bao gồm: vốn đầu tư gần 37 tỷ đồng và vốn sự nghiệp hơn 30 tỷ đồng
Căn cứ khả năng cân đối Ngân sách trung ương, Bộ Tài chính sẽ phối hợp với Bộ KH&ĐT, Bộ NN&PTNT tiếp tục trình cấp có thẩm quyền bố trí dự toán năm 2015 và những năm tiếp theo. (Thời Báo Tài Chính 15/11) đầu trang(
Mường Nhé là huyện có tỷ lệ che phủ rừng cao nhất tỉnh (chiếm trên 50%), chủ yếu là rừng đặc dụng và rừng phòng hộ thuộc lưu vực sông Đà được chi trả dịch vụ môi trường rừng theo Nghị định 99 năm 2010 của Chính phủ. Đến nay, Quỹ Bảo vệ và Phát triển rừng Điện Biên đã chi trả hơn 10,9 tỷ đồng cho các chủ rừng ở Mường Nhé, góp phần tích cực cải thiện cuộc sống cho người dân.
Khu bảo tồn thiên nhiên Mường Nhé có tổng diện tích trên 45.500ha vùng lõi, nằm trên địa bàn 5 xã: Sín Thầu, Leng Su Sìn, Chung Chải, Nậm Kè và Mường Toong. Trong đó, diện tích rừng tự nhiên gần 29.000ha với độ che phủ 63%.
Theo đánh giá của cơ quan chuyên môn, Khu bảo tồn có nhiều cánh rừng nguyên sinh với các loại gỗ quý, hệ thực vật phong phú, cùng với nhiều loài động vật. Ngoài ý nghĩa bảo tồn nguồn tài nguyên động, thực vật phục vụ cho nghiên cứu khoa học, Khu bảo tồn thiên nhiên Mường Nhé còn góp phần quan trọng trong việc bảo vệ môi trường sinh thái khu vực Tây Bắc.
Bởi ngoài những cánh rừng đầu nguồn, rừng phòng hộ cho hệ thống sông, suối trong khu vực, nơi đây còn là khu vực đầu nguồn sông Đà. Vì vậy, để bảo vệ tốt khu vực rừng bảo tồn, Ban Quản lý Khu bảo tồn thiên nhiên Mường Nhé phối hợp với lực lượng kiểm lâm tổ chức ký hợp đồng giao khoán bảo vệ rừng đến với từng hộ dân, các đồn biên phòng, chính quyền các xã trong vùng đệm.
Đặc biệt, ngay sau khi có Quyết định số 3003 ngày 29/11/2012 của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn về việc phê duyệt danh sách diện tích rừng cung ứng dịch vụ môi trường rừng được chi trả, Ban quản lý đã tăng cường công tác tuyên truyền tới người dân về những nội dung của Nghị định 99 năm 2010 của Chính phủ về công tác chi trả dịch vụ môi trường rừng, chú trọng tuyên truyền cho người dân hiểu các loại rừng được chi trả tiền dịch vụ môi trường rừng… Từ đó giúp người dân hiểu được ý nghĩa của việc bảo vệ rừng, bảo vệ môi trường sinh thái.
Bà Đinh Thị Thu Hà, Giám đốc Quỹ Bảo vệ và Phát triển rừng Điện Biên cho biết: Tình trạng dân di cư tự do vào những cánh rừng sản xuất, làm nhà ở… thời gian qua đã tác động không nhỏ đến hệ thực vật rừng trên địa bàn Mường Nhé. Chính vì vậy, đảm bảo cho việc bảo vệ và phát triển rừng để được hưởng chính sách chi trả dịch vụ môi trường rừng, Quỹ Bảo vệ và Phát triển rừng đã phối hợp với Ban Quản lý Khu bảo tồn thiên nhiên Mường Nhé, Hạt Kiểm lâm huyện, chính quyền các xã trong vùng tổ chức tuyên truyền, phổ biến chính sách tới người dân.
Với sự phối hợp tích cực của các đơn vị liên quan, đến nay, Quỹ đã tổ chức 67 cuộc tuyên truyền cho 34 cộng đồng thôn, bản thuộc 5 xã vùng đệm. Qua tuyên truyền, phổ biến chính sách, người dân tích cực ký hợp đồng bảo vệ rừng. Đến nay, 34 cộng đồng thôn bản đã được ký hợp đồng bảo vệ và phát triển rừng với sự tham gia của 1.425 hộ dân, tổng diện tích trên 31.000ha.
Trên cơ sở diện tích giao khoán, Quỹ đã tổ chức chi trả tạm ứng cho các hộ nhận khoán theo thỏa thuận 200.000 đồng/ha để nhóm hộ sử dụng vào công tác tuần tra, kiểm tra và bảo vệ, phòng chống cháy rừng. Sau khi diện tích được giao cho cộng đồng nhận khoán bảo vệ. Có sự ràng buộc về trách nhiệm bảo vệ và giữ rừng giữa chủ rừng và các cơ quan liên quan, nên đến nay nhiều cánh rừng được quản lý, bảo vệ tốt.
Ông Trần Xuân Tâm, Giám đốc Khu bảo tồn thiên nhiên Mường Nhé cho biết: Hiện nay, do nhận thức của một bộ phận người dân coi việc được thụ hưởng chính sách chi trả dịch vụ môi trường rừng theo Nghị định 99 của Chính phủ là đương nhiên, nên chưa thực sự gắn trách nhiệm trong công tác quản lý, bảo vệ rừng. Do đó thời gian tới, chúng tôi sẽ tiếp tục tăng cường giao ban các trưởng nhóm phát triển rừng, tập trung phối hợp tuyên truyền tới từng hộ dân và thường xuyên huy động bà con tham gia công tác tuần tra, bảo vệ.
Cùng với việc chi trả kịp thời tiền dịch vụ môi trường rừng theo quy định sẽ là động lực trong việc huy động và khích lệ, thu hút người dân tham gia bảo vệ rừng. Từ đó góp phần nâng cao đời sống của người dân để họ gắn bó và có trách nhiệm bảo vệ rừng hơn. (Báo Điện Biên 15/11) đầu trang(
Lâu nay, huyện Chư Pah được xếp vào danh sách điểm nóng xảy ra cháy rừng. Trước tình hình đó, UBND huyện đã chỉ đạo cơ quan chuyên môn, các chủ rừng triển khai đồng bộ nhiệm vụ phòng cháy, chữa cháy rừng mùa khô; xây dựng phương án phòng cháy, chữa cháy rừng trên địa bàn huyện 2013-2014.
Ông Nguyễn Ngọc Cư-Hạt trưởng Hạt Kiểm lâm huyện cho biết: Trên cơ sở nội dung chỉ đạo của tỉnh, huyện về việc chủ động thực hiện công tác phòng cháy, chữa cháy rừng mùa khô năm nay, các đơn vị chủ rừng trên địa bàn huyện đã thành lập 4 ban chỉ huy phòng cháy chữa cháy rừng; 15 tổ xung kích, lực lượng tham gia 129 người bố trí trực 24/24 giờ, đặc biệt là tăng cường kiểm tra khu vực được xác định trọng điểm xảy ra cháy rừng thuộc lâm phần các Ban Quản lý Rừng phòng hộ Bắc Biển Hồ, Tây Bắc Đak Đoa...
Trên thực tế, công tác phòng-chống cháy rừng mùa khô luôn được cơ quan quản lý và chủ rừng của huyện Chư Pah thực hiện thường xuyên nhưng tình trạng cháy rừng vẫn xảy ra. Đầu năm 2013, tại lâm phần của Ban Quản lý Rừng phòng hộ Bắc Biển Hồ đã xảy ra 5 vụ cháy rừng kéo dài nhiều ngày, tổng diện tích bị cháy 411 ha. Tiếp đến là vụ cháy lướt không gây thiệt hại tài nguyên rừng tại lâm phần Ban Quản lý dự án 661 Tây Bắc Đak Đoa.
Nguyên nhân được xác định là do ý thức người dân thu hái lâm sản trái phép, chăn thả gia súc khu vực gần rừng khó kiểm soát việc vứt lửa bừa bãi gây cháy kết hợp với thời tiết và địa hình phức tạp rất khó khắc chế kịp thời đám cháy. Rút kinh nghiệm từ vụ cháy rừng trên, ngay từ đầu mùa khô năm nay, các chủ rừng đã chủ động triển khai các biện pháp ngăn ngừa nguy cơ xảy ra cháy rừng.
Đến thời điểm này, Ban Quản lý Rừng phòng hộ Bắc Biển Hồ triển khai xong phần việc cắt cỏ, dọn thực bì dưới tán rừng thuộc lâm phần quản lý. Còn Ban Quản lý Rừng phòng hộ Ia Ly tiến hành tỉa cành cây. Các ban quản lý rừng, chủ rừng đồng loạt triển khai thực hiện các phương án phòng cháy, chữa cháy rừng đã được cơ quan chức năng phê duyệt. Đặc biệt là chuẩn bị dụng cụ, trang-thiết bị chữa cháy rừng và thực hiện lâm sinh, phát đốt trước có điều khiển theo kế hoạch được duyệt.
Bên cạnh đó, cơ quan thường trực Ban Chỉ huy phòng cháy chữa cháy rừng huyện Chư Pah là Hạt Kiểm lâm huyện đã mở 15 lớp tuyên truyền, vận động nhân dân sống gần rừng thuộc địa bàn 15/15 xã, thị trấn tích cực tham gia công tác quản lý bảo vệ rừng, ký cam kết an toàn lửa rừng với trưởng thôn, già làng và các hộ dân.
Thành lập các tổ công tác có sự tham gia của các tổ chức đoàn thể, ban ngành của huyện… phổ biến các quy định trong công tác quản lý bảo vệ rừng, phòng cháy chữa cháy rừng mùa khô. Bố trí lực lượng tuần tra, canh gác 24/24 giờ, đặc biệt là kiểm tra chặt chẽ lượng người ra vào rừng gắn với hướng dẫn người dân sử dụng lửa trong rừng một cách an toàn.
Tuy vậy, theo lãnh đạo Hạt Kiểm lâm huyện thì việc phòng-chống cháy rừng còn gặp khó khăn. Bởi lẽ, trong tổng diện tích rừng trên 30.000 ha thì diện tích rừng trồng chiếm trên 5.000 ha được xác định là dễ bị cháy. Tuy nhiên, công tác triển khai các biện pháp lâm sinh, tạo đường băng cản lửa, phát dọn thực bì dưới tán rừng để chủ động phòng cháy rừng đang gặp khó về kinh phí.
Vì theo quy định hiện hành thì diện tích rừng trồng qua thời kỳ kiến thiết cơ bản không được cấp kinh phí thực hiện phần việc này; trong khi đó kinh phí từ nguồn phòng cháy chữa cháy rừng cấp hàng năm 70-80 triệu đồng không đủ để thực hiện các phần việc phòng cháy chữa cháy rừng. Hơn nữa, phần lớn diện tích rừng trồng, nhất là rừng phòng hộ nằm ở địa hình cao, hiểm trở nên lực lượng khó tiếp cận thực hiện nhiệm vụ chữa cháy nếu xảy ra cháy rừng. (Báo Gia Lai 16/11) đầu trang(
Hiện nay, tổng diện tích của VQG là 10.814,6 ha, thuộc địa giới hành chính của 16 xã thuộc năm huyện của TP Hà Nội và tỉnh Hòa Bình. Tài nguyên thiên nhiên ở đây rất phong phú, đa dạng, khí hậu trong lành, mát mẻ. Hệ thực vật, hệ động vật, hệ sinh thái rừng đặc trưng của khí hậu vùng mưa nhiệt đới và á nhiệt đới núi thấp.
Tìm hiểu về công tác quản lý, bảo vệ rừng ở VQG, Phó Giám đốc Đỗ Thanh Hùng cho biết, có được sự nguyên sơ thu hút nhiều du khách, các nhà nghiên cứu như vậy là do rừng ở đây được bảo vệ khá nghiêm ngặt. Các cán bộ của VQG được đào tạo cơ bản, có đủ năng lực, trình độ chuyên môn, nghiệp vụ đáp ứng tốt nhiệm vụ được giao.
Công tác quản lý, bảo vệ rừng được coi là nhiệm vụ trọng tâm, hàng đầu. Do vậy, VQG đã không ngừng củng cố hoàn thiện phương án quản lý, bảo vệ rừng tại chỗ. Mỗi địa bàn được giao cụ thể cho từng cán bộ kiểm lâm, từ đó cán bộ theo nhiệm vụ phân công gắn bó với địa bàn mình phụ trách, phát hiện kịp thời các nguyên nhân có thể phát sinh các vi phạm, cho nên hằng năm ít xảy ra các vụ vi phạm lớn. Gắn kết với công tác bảo vệ rừng là các kế hoạch phòng, chống cháy, phòng trừ sâu bệnh, tổ chức trồng mới luôn được quan tâm triệt để. VQG Ba Vì có hệ thống kiểm lâm chuyên nghiệp, với 35 biên chế của sáu trạm đóng chung quanh vườn và một đội cơ động thường trực bảo vệ.
Do thực hiện tốt phương châm chủ động trong mọi tình huống, không để đột xuất, bất ngờ xảy ra mà từ đầu năm đến nay, VQG chỉ để xảy ra bảy vụ vi phạm pháp luật, với tính chất, mức độ không nghiêm trọng.
Làm tốt được như vậy, theo ông Đỗ Thanh Hùng là do VQG biết dựa vào dân, cùng dân giải quyết khó khăn trong cuộc sống, tuyên truyền vận động người dân để họ cùng lực lượng kiểm lâm chung tay bảo vệ tốt rừng. VQG Ba Vì nằm trải dài trên địa bàn TP Hà Nội và tỉnh Hòa Bình.
Chung quanh vườn có tới 83 thôn thuộc 16 xã miền núi với năm dân tộc anh em Mường, Kinh, Dao, Thái và Cao Lan sinh sống. Để các hộ nhận khoán bảo đảm hiệu quả, năm qua, VQG đã tổ chức rà soát 118 chủ hộ nhận khoán bảo vệ rừng với tổng diện tích hơn 6.000 ha, thực hiện có hiệu quả việc hướng dẫn, kiểm tra, đôn đốc các chủ hộ nhận khoán thực hiện cam kết bảo vệ rừng, từ đó đã nâng cao trách nhiệm của chủ hộ nhận khoán.
Đi đôi với công tác bảo vệ là nhiệm vụ phát triển rừng. Hơn mười năm qua, VQG Ba Vì đã trồng được hơn 8.000 ha rừng. Trong đó đã giao khoán cho người dân trực tiếp bảo vệ hơn 4.000 ha rừng. Về nghiên cứu khoa học, VQG đã và đang nghiên cứu nhiều đề tài cấp Bộ; xây dựng ba vườn sưu tập giống cho ba loài tre trúc, cau dừa, xương rồng (bao gồm hơn 70 loài họ cau dừa, 117 loài họ tre trúc, 1.200 loài xương rồng với hơn 7.000 cá thể).
Bên cạnh đó, Ban Giám đốc đã tổ chức nhiều cuộc hội thảo trong nước và quốc tế. VQG Ba Vì là đơn vị đi đầu xây dựng thí điểm "Đề án cho thuê môi trường rừng đặc dụng để phát triển du lịch sinh thái và giáo dục môi trường" đã được Chính phủ phê duyệt và Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn ra quyết định tổ chức thực hiện. Vườn đã trực tiếp giới thiệu và hướng dẫn hàng nghìn học sinh, sinh viên đến thực tập, làm luận án khoa học, nghiên cứu sinh trong nước và nước ngoài.
Bên cạnh thuận lợi, VQG cũng đang gặp không ít khó khăn. Địa bàn của Vườn quản lý rộng, một số diện tích rừng, đất rừng còn chồng chéo chưa được tháo gỡ, nhất là phần diện tích mở rộng thuộc địa giới hành chính tỉnh Hòa Bình. Một số nơi còn xảy ra tranh chấp, nên công tác quản lý gặp nhiều khó khăn.
Thời gian gần đây, giá đất chung quanh VQG tăng cao, nhiều nơi xây nhà vườn, biệt thự sinh thái, gây áp lực lớn cho công tác quản lý bảo vệ rừng, nhất là tình trạng xâm lấn đất rừng. Đây cũng là những nhiệm vụ mà trong thời gian tới, VQG Ba Vì phải giải quyết tốt.
Trong năm tới, với hàng chục đầu việc được đặt ra, theo Ban Giám đốc của Vườn, trọng tâm nhất vẫn là công tác phối hợp với chính quyền địa phương, các cơ quan liên quan tuyên truyền để người dân hiểu, quan tâm hơn đến công tác bảo vệ và phát triển rừng. Đồng thời, cần làm tốt hơn nữa việc tuần tra, kiểm soát những vùng rừng trọng điểm, phát hiện và xử lý kịp thời các hành vi vi phạm các quy định của Nhà nước trong lĩnh vực quản lý, bảo vệ rừng. (Nhân Dân 16/11) đầu trang(
Ngày 15/11, Ban Chỉ đạo diễn tập ứng phó cháy rừng và tìm kiếm cứu nạn tỉnh đã tổ chức diễn tập cấp huyện tại Sa Pa dưới sự chỉ đạo trực tiếp của ông Doãn Văn Hưởng, Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh, Trưởng Ban Chỉ đạo tỉnh.
Trong phần diễn tập cơ chế, tình huống đặt ra là do ảnh hưởng của đợt hạn hán, thời tiết khô hanh kéo dài, tại một số khu vực có nguy cơ xảy ra cháy rừng cao, Ban Chỉ đạo tỉnh ban hành công điện yêu cầu các địa phương, chủ rừng và các đơn vị liên quan sẵn sàng phương án phòng cháy, chữa cháy rừng theo phương châm “4 tại chỗ”, Ban Chỉ đạo huyện đã tổ chức hội nghị điều chỉnh bổ sung kế hoạch phòng, chống cháy rừng – tìm kiếm cứu nạn.
Tiếp đó là tình huống xảy ra cháy rừng tại 4 khu vực, Ban Chỉ đạo huyện triển khai kế hoạch, tổ chức hiệp đồng phòng cháy, chữa cháy rừng, tìm kiếm cứu nạn, khắc phục hậu quả cháy rừng.
Phần diễn tập thực binh, tình huống giả định là một số người dân đốt dọn thực bì tại nương gây cháy rừng thuộc địa bàn thôn Giàng Tra, xã Sa Pả. Chủ rừng và một số người dân đã tiến hành dập lửa và chữa cháy bằng phương tiện sẵn có, nhưng do lực lượng ít, thời tiết khô hanh, gió thổi mạnh nên đám cháy ngày càng lan rộng. Trước tình hình này, Ban Chỉ đạo xã Sa Pả đã báo cáo cấp trên.
Ngay sau khi nhận được thông tin, Ban Chỉ đạo huyện Sa Pa triển khai phương án chữa cháy rừng theo phương châm “4 tại chỗ”, đồng thời báo cáo Ban Chỉ đạo tỉnh huy động lực lượng ứng cứu... Sau hơn một giờ “vật lộn”, đám cháy đã được dập tắt, không có thiệt hại về người; diện tích rừng bị thiệt hại không nhiều… (Báo Lào Cai 16/11) đầu trang(
Ngày 16-11, tại khu vực Núi Dót, thôn Phấn Sơn, xã Đồng Sơn, TP Bắc Giang xảy ra vụ cháy rừng nghiêm trọng khiến hơn 5ha rừng trồng bị thiêu rụi.
Ngay sau khi nhận được tin báo của quần chúng nhân dân, UBND xã Đồng Sơn đã huy động lực lượng công an, dân quân tự vệ và nhân dân trong xã tham gia dập lửa. Đồng thời, điện báo TP Bắc Giang, Chi cục Kiểm lâm tỉnh hỗ trợ lực lượng, phương tiện cùng dân quân tự vệ các xã Tân Liễu, Tiền Phong (Yên Dũng) và Song Khê (TP Bắc Giang) tham gia chữa cháy.
Khi các lực lượng chữa cháy tiếp cận hiện trường, ngọn lửa đã lan rộng khoảng 0,2ha. Do đây là khu vực rừng trồng, địa hình đồi núi dốc, thực bì dày, trời hanh khô, gió giật mạnh khiến lửa bùng phát dữ dội.
Sau khi nghiên cứu hướng phát triển của đám cháy, lực lượng chữa cháy tiến hành lập vành đai cản lửa, đến khoảng 0 giờ 30 phút ngày 17-11 đám cháy đã hoàn toàn bị khống chế trong phạm vi hơn 3 ha rừng.
Tuy nhiên, đến khoảng 1 giờ 20 phút ngày 17-11, khi lực lượng chữa cháy rút khỏi hiện trường, lửa tiếp tục bùng phát. Lúc này gió bất ngờ đổi chiều, ngọn lửa vượt đường băng lan rộng ra các khu rừng xung quanh. Do lúc này đa phần lực lượng cũ đã thấm mệt… khiến việc khống chế đám cháy gặp nhiều khó khăn.
Trước tình hình đó, Bộ chỉ huy Quân sự tỉnh phải điều động hàng trăm chiến sỹ ở một số đơn vị quân đội thuộc Trường Quân chính Quân khu và Quân đoàn 2 về địa phương giúp dân chữa cháy rừng. Nhờ sự nỗ lực vào cuộc của các chiến sỹ, cán bộ và nhân dân địa phương với số lượng lên đến gần 500 người, đến 6 giờ ngày 17-11, đám cháy đã được dập tắt hoàn toàn.
Được biết, đây là khu vực rừng trồng với các loại cây keo, thông gần 10 năm tuổi thuộc các dự án 327, 661 đã giao cho các hộ dân quản lý, bảo vệ. Từ năm 2012 đến nay, khu vực này liên tiếp xảy ra 4 vụ cháy rừng nghiêm trọng gây thiệt hại hàng trăm triệu đồng. (Báo Bắc Giang 17/11) đầu trang(
Thung lũng Lak nói riêng và núi rừng Tây Nguyên nói chung biết đến ông là một vị "bác sĩ" đặc biệt và duy nhất của voi.
Người ta bảo ông là "khùng" cũng đúng vì ở đâu hễ biết tin có chú voi nào đau ốm là ông bỏ hết công việc, lặn lội tìm đến xem bệnh và chữa trị. Đàng Năng Long còn là ông tơ, bà mối xe duyên cho những cặp voi có tình cảm với nhau bởi theo ông thì voi là con vật có tình cảm, cảm xúc rất rõ rệt. Chúng biết yêu, ghét, nhớ thương, sẵn sàng nhường phần ăn cho nhau và có thể chiến đấu đến cùng để bảo vệ "người thương".
Ở Tây Nguyên, người ta tôn thờ voi nhưng vẫn chỉ nuôi voi theo cách thông thường là chăn dắt. Voi bị bệnh, họ bối rối không biết làm thế nào để chữa trị cho voi nên nhiều con vì bệnh tật lâu ngày dẫn đến suy kiệt mà chết. Cách đây gần 10 năm vì Nhà nước cấm săn bắt voi nên Khăm Bun được đưa vào Liên đoàn xiếc đi ra Hà Nội biểu diễn. Con Khăm Bun lúc này do vết thương ở chân tái phát nên cơ thể cứ yếu dần đi, nằm liệt một chỗ.
Từ Tây Nguyên hay tin, Đàng Long lòng dạ nóng như lửa đốt, ông tức tốc bắt xe ra Hà Nội xem tình tình của Khăm Bun. Ông lo lắng khi thấy người ta chữa cho Khăm Bun theo cách chữa thông thường của các loài động vật. Voi đâu phải cứ bệnh là dùng thuốc chữa được, người ta không hiểu gì về nó thì làm sao biết nó bị bệnh gì. Khăm Bun nằm bất động, ánh mắt nó thẫn thờ, tuyệt vọng nhìn Đàng Long. Rồi nó cũng bị Giàng bắt về với núi. Đàng Năng Long đau khổ, thất vọng và tự trách móc bản thân mình. Từ ấy, voi nhà ông hễ con nào có dấu hiệu không bình thường là ông tìm cách chữa trị ngay.
Voi Y Khun là một trường hợp như vậy. Trước khi về nhà ông, nó gần như suy kiệt, khắp mình voi có vô số những ung nhọt, ghẻ lở. Đôi chân nó bước đi xiêu vẹo, thân hình gần guộc chỉ còn trơ lại bộ sương đồ sộ, sự sống đối với nó như ngọn đèn trước gió. Vì không muốn voi chết lại kỳ vọng về biệt tài chữa bệnh cho voi nên người chủ của nó đã trao tặng cho Đàng Năng Long.
Nhận định rất có thể, Y Khun đã bị viêm đa cơ do quá trình bệnh kéo dài lại không được chăm sóc ngay từ đầu nên việc đầu tiên ông Long làm là dùng dao mổ hết tất cả những cục ung nhọt đang mưng mủ sưng tấy. Vết mổ sau đó được khử trùng bằng nước muối loãng, đắp bùn dưới hồ vào để xóa sẹo. Thế nhưng, khối u này mất thì khối u khác lại nhanh chóng hình thành, lây lan chóng mặt.
Kiên trì và bền bỉ, Đàng Long đã vào rừng, tìm cây thảo dược mà voi thường ăn giã thành nước cho voi uống. Nhưng nước thảo dược nguyên chất rất đắng, voi không uống được, ông lại nghĩ ra cách trộn thuốc vào hạt bắp khô sau đó luộc lên để khử vị đắng bám vào vỏ hạt bắp để voi dễ ăn. Ròng rã suốt hai năm trời, Y Khun dần hồi phục sức khỏe. Nó có thể tự đứng lên, tự ăn thức ăn mà không cần phải bón, mớm. 13 vết mổ trên người có những vết dài vài chục cen ti mét, sâu cả gang tay đều khép miệng, da non mọc lên che phủ mũi kim khâu.
Giờ thì Y Khun đã béo mập đẫy đà, vòi dài ra, bắp chân bắp tay căng mọng thịt. Nó vượt lên trở thành con voi to lớn nhất trong đàn voi nhà ông Long. Vỗ về Y Khun vào lòng, Đàng Năng Long không dấu nổi niềm hạnh phúc: "Bản thân tôi cũng không nghĩ Y Khun sống được, tôi chỉ làm hết sức mình, những gì có thể tôi đều dồn cho nó. Nó khỏi bệnh, tôi cũng như người chết sống lại".
Voi rừng ngày càng hiếm, cùng với hoạt động săn bắt, tàn sát voi để lấy ngà thì nguy cơ tuyệt chủng loài voi đã được báo trước. Trăn trở trước sự tồn vong của loài voi, Đàng Năng Long đã làm một việc khiến nhiều người phản đối đó là xe duyên cho những cặp voi có tình cảm với nhau.
Ông hy vọng và linh cảm rằng, sự tác hợp tự nhiên theo bản năng sinh lý của voi một ngày nào đó sẽ đơm hoa kết trái. Thời gian gắn bó với voi đủ để Đàng Năng Long nhận ra tình cảm, cảm xúc của từng con voi nhà mình. Con nào có tình cảm với nhau thì chúng sẽ thể hiện bằng cách dùng vòi âu yếm, vuốt ve thậm chí nhường thức ăn cho nhau.
Nắm được tình cảm của chúng, ông Long mạnh dạn tách chúng ra đưa vào rừng, tạo cho chúng khoảng không gian tự nhiên thoải mái để "yêu". Sau vài ngày, ông lại đưa chúng về. Thời gian đầu thực hiện ý tưởng, nhiều người đã kịch liệt phản đối vì sợ Giàng phạt. Đối với đồng bào M'nông, họ coi voi là sự linh thiêng nên việc sinh sản của voi phải được thực hiện trong rừng, có thần rừng, thần núi chứng giám chứ không thể có bàn tay thô tục của con người nhúng vào.Đàng Long cũng đã suy nghĩ, cân nhắc và khổ tâm rất nhiều nhưng voi già sẽ chết đi trong khi voi sinh sản không có thì nguy cơ tuyệt chủng là có thật.
"Vẫn biết rằng luật tục bao đời nay của đồng bào mình là thế nhưng cái nào cổ hủ lỗi thời thì mình nên bỏ, mình chỉ giữ lại những cái tốt và phát triển chúng. Nếu không có cách làm đột phá, một ngày nào đó, loài voi không còn nữa thì chúng ta sẽ có tội với tổ tiên và Giàng", ông Long phân tích.
Ngoài chuyện luật tục thì việc ghép đôi cho voi cũng không đơn giản về mặt tự nhiên vì voi cần không gian và thời gian để tìm hiểu nhau. Ông Long giải thích thêm: "Chỉ khi voi có tình cảm với nhau chúng mới chịu ghép đôi, mình mà cố ép chúng, chúng sẵn sàng húc nhau đến chết để phản đối".
Để thành công trong việc ghép đôi, đầu tiên phải nhận được sự đồng ý của người chủ voi, một khi chủ đồng ý cho voi nhà mình đi vào rừng để làm bạn với voi của ông Long là có một tia hy vọng. Tuy rằng, voi chưa mang thai nhưng đó là tín hiệu đáng mừng và một ngày nào đó, theo như sự linh cảm của ông Long, Giàng sẽ cho những chú voi tránh được nguy cơ diệt vong. (Gia Đình&Xã Hội 16/11) đầu trang(
QUẢN LÝ - SỬ DỤNG - PHÁT TRIỂN RỪNG
Bà Ly Kiều Vân là Bí thư Huyện ủy Đakrông - Đại biểu Quốc hội tỉnh Quảng Trị -thành viên Hội đồng Dân tộc Quốc hội đã có bài phát biểu về việc rà soát quy hoạch, đầu tư xây dựng các dự án thủy điện - vận hành khai thác các công trình thủy điện và đã chỉ ra những bất cập về vấn đề này tại kỳ họp thứ 6, Quốc hội khóa XIII. Báo Nông Nghiệp Việt Nam đăng ý kiến của bà Ly Kiều Vân.
Thủy điện ở nước ta đóng vai trò rất quan trọng đối với việc bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia và phát triển kinh tế xã hội. Việc phát triển thủy điện là yêu cầu của xã hội khi Việt Nam đang cần lượng điện năng lớn cho phát triển.
Tuy nhiên, bên cạnh những đóng góp tích cực của thủy điện thì việc đầu tư, xây dựng và phát triển thủy điện trong thời gian qua đặc biệt là thủy điện vừa và nhỏ đã phát sinh nhiều hạn chế bất cập chưa theo quy hoạch, lộ trình và chưa được kiểm soát chặt chẽ, số lượng thủy điện nhỏ khá lớn nhưng đóng góp không nhiều về công suất phát điện.
Tình trạng sau khi phê duyệt dự án thủy điện, nhiều chủ đầu tư đã không thực hiện đúng cam kết về bảo đảm an toàn hồ đập, xử lý sự cố môi trường, trồng rừng thay thế. Chính vì việc kiểm soát chưa chặt chẽ nên việc phát triển thủy điện đã ảnh hưởng lớn đến môi trường, mất an toàn cộng đồng dân cư, hiệu quả đầu tư thấp, đời sống của người dân khu tái định cư nơi có thủy điện còn gặp nhiều khó khăn đặc biệt là vùng đồng bào dân tộc thiểu số.
Tôi và một số đại biểu Quốc hội rất quan tâm và lo lắng việc phát triển ào ạt các công trình thủy điện trong thời gian qua đã gây nhiều bức xúc cho người dân, đặc biệt là việc xả lũ. Quy hoạch thủy điện phải đặt mục tiêu tổng hợp đó là phải cung cấp điện cho quốc gia, tiếp đến ngăn lũ trong mùa mưa và cung ứng nước trong mùa khô.
Tuy nhiên, mục tiêu đặt ra không đạt được như mong muốn. Việc vận hành hồ chưa có quy trình nhưng quy trình đó đúng hay sai, ai thẩm định, thì chưa rõ. Thực tế cho thấy, việc xả lũ của các hồ thủy điện trong các cơn lũ vừa qua đã làm thiệt hại rất lớn cho người dân.
Ban quản lý vận hành công trình thủy điện cho rằng họ đã thực hiện đúng quy trình và làm hết trách nhiệm, còn việc xả lũ gây ngập lụt, thiệt hại thì người dân phải chịu. Vấn đề này cần phải được làm rõ để người dân nơi có công trình thủy điện cũng như vùng hạ du thật sự yên tâm khi mưa lũ đến hàng năm.
Báo cáo của Chính phủ cho thấy đã loại bỏ 424 dự án, không xem xét đưa vào quy hoạch 172 vị trí tiềm năng, tạm dừng có thời hạn 136 dự án, tiếp tục rà soát đánh giá 158 dự án, đã gây thất thoát lãng phí. Điều đáng nói là có khoảng 34% tổng số dự án thủy điện vừa và nhỏ phải loại khỏi quy hoạch.
Việc đưa ra khỏi quy hoạch theo báo cáo chỉ vì 3 lý do: (1) mức độ khả thi thấp; (2) không bảo đảm hiệu quả đầu tư; (3) có tác động xấu đến môi trường và kinh tế xã hội.
Rõ ràng, việc để xảy ra tình trạng loại bỏ và tạm dừng các dự án thủy điện là do quy hoạch, người lập, thẩm định và phê duyệt cũng như trách nhiệm của các cơ quan quản lý nhà nước và nhà đầu tư.
Người đầu tư và người duyệt đều dễ dãi cùng với sự nới lỏng trong cấp phép đầu tư đã dẫn đến các công trình manh mún, hay khi xây dựng xong đưa vào vận hành thì công trình có vấn đề. Tôi cho rằng nguyên nhân thì nhiều nhưng dù là nguyên nhân nào đi nữa cũng đều do trách nhiệm cá nhân và tổ chức liên quan đến thực hiện dự án thủy điện.
Tuy nhiên, báo cáo của Chính phủ chưa đi sâu phân tích làm rõ trách nhiệm cá nhân liên quan đến vấn đề này. Tôi đề nghị Chính phủ xem xét kỹ lưỡng trách nhiệm?
Về trồng rừng thay thế và thực hiện chính sách dịch vụ môi trường rừng. Tiêu chí khi thực hiện công trình thủy điện phải trồng lại rừng nhưng tiêu chí này không đạt được? Thực tế cho thấy, một số dự án thủy điện đã lợi dụng làm thủy điện để khai thác rừng và khoáng sản trái phép, điều quan trọng hơn là phần lớn nhiều địa phương lấy đất đâu để trồng lại rừng?
Bên cạnh đó, việc bố trí quỹ đất, phương thức thực hiện, bố trí chi phí trồng rừng thay thế trong tổng mức đầu tư chưa được xác định rõ. Dẫn đến tình trạng làm cũng được không làm cũng không ai bị xử lý. Báo cáo của Chính phủ cũng chưa làm rõ diện tích trồng rừng cũng như chất lượng trồng rừng thay thế hiện nay đạt được bao nhiêu phần trăm? Để từ đó có biện pháp khắc phục.
Về chính sách bồi thường, hỗ trợ, di dân, tái định cư các dự án, công trình thủy điện: Chủ trương, yêu cầu đặt ra phải đảm bảo người dân có cuộc sống tốt hơn hoặc bằng nơi ở cũ nhưng thực tế cho thấy, việc xây dựng các điểm tái định cư chưa đảm bảo tính đồng bộ, chất lượng kém, đất sản xuất và nước sinh hoạt còn thiếu, người dân ở các điểm tái định cư chủ yếu là dân tộc thiểu số an ninh lương thực của phần lớn các hộ dân nơi đây bị đe dọa, tỷ lệ hộ nghèo ở vùng này còn cao.
Từ những tồn tại hạn chế nêu trên, bà Vân đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả các dự án thủy điện như sau:
1. Cần quan tâm giải quyết tốt hơn vấn đề sinh kế cho người dân tái định cư. Để khắc phục tình trạng này, thì trước khi thu hồi đất phải xây dựng phương án tái định canh định cư trình cấp có thẩm quyền thẩm định, phê duyệt rồi mới triển khai thực hiện dự án. Tránh tình trạng thủy điện đã đi vào hoạt động nhưng hệ thống cơ sở hạ tầng khu tái định cư vẫn chưa hoàn thành, gây bức xúc cho người dân.
Đồng thời phải xây dựng chương trình dài hạn, trong đó cần đa dạng hóa và phát huy mọi nguồn lực, chú trọng việc tạo công ăn việc làm, thu hút lao động nhàn rỗi, tăng cường chuyển giao khoa học kỹ thuật, hướng nghiệp và tạo nghề mới để người dân có cuộc sống ổn định. vấn đề di dân tái định cư cũng cần được xem xét lại một cách nghiêm túc. Việc thu hồi đất sản xuất của người dân để phục vụ cho các dự án nói chung và các dự án thủy điện nói riêng phải tính toán đến sinh kế của người dân, phải đảm bảo người bị thu hồi đất có cuộc sống tốt hơn hoặc bằng nơi ở cũ.
Lợi ích của ngành điện phải được thể hiện rõ hơn trong việc nâng cao đời sống cộng đồng của các vùng dự án.
2. Khai thác sử dụng có hiệu quả mặt nước hồ chứa thủy điện, tạo điều kiện cho nhân dân sống quanh lòng hồ giải quyết việc làm, nâng cao thu nhập. Do việc tổ chức quản lý và lập kế hoạch đầu tư, khai thác phục vụ các ngành thủy sản, du lịch, dịch vụ giải trí của các hồ thủy điện chưa được chú trọng nên hiệu quả sử dụng mặt nước các hồ chứa thủy điện trong thực tế còn rất hạn chế. Nếu khai thác, sử dụng tốt mặt nước hồ chứa, đời sống của nhân dân khu vực quanh hồ chứa sẽ có điều kiện để cải thiện, nâng cao hơn.
3. Tăng cường bảo vệ môi trường tự nhiên và giảm lũ hạ lưu. Cần thực hiện nghiêm túc các quy định pháp luật có liên quan và văn bản cam kết trong đánh giá tác động môi trường các dự án thủy điện. Tăng cường giám sát việc thu dọn lòng hồ trước khi tích nước với sự tham gia của các tổ chức chính trị xã hội và nghề nghiệp, các nhà khoa học để nâng cao trách nhiệm xã hội của các chủ đầu tư. Chấm dứt tình trạng chủ đầu tư tích nước khi chưa có sự cho phép của cơ quan có thẩm quyền.
Tăng cường trồng rừng khu vực thực hiện dự án: Cần có kế hoạch dài hạn để phục hồi và trồng rừng phòng hộ quanh các hồ chứa này để bảo vệ đất, chống xói mòn, giảm đỉnh lũ và bùn cát về hồ.
4. Tăng cường, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước đối với các công trình thủy điện. Nghị định số 83/2009/NĐ-CP của Chính phủ quy định cơ quan quản lý nhà nước chuyên ngành chỉ góp ý kiến về thiết kế cơ sở của dự án. Như vậy, chủ đầu tư dự án có thể không tuân thủ hoàn toàn các yêu cầu đảm bảo an toàn công trình của cơ quan quản lý nhà nước nhằm để tiết kiệm chi phí. Do vậy, Chính phủ cần nghiên cứu quy định rõ hơn về vấn đề này. (Nông Nghiệp Việt Nam 15/11) đầu trang(
Dù không có trong nhóm vấn đề được chất vấn, song việc Báo Đất Việt phản ánh Quỹ Bảo vệ và Phát triển rừng rỗng do chủ đầu tư các dự án thủy điện không chịu nộp tiền thay thế trồng rừng bù, các bộ thì đùn đẩy trách nhiệm khiến đại biểu bức xúc và cho rằng sẽ chất vấn riêng.
Đại biểu Trương Văn Vở, Phó trưởng đoàn ĐBQH tỉnh Đồng Nai cho biết: “Cá nhân tôi sẽ đặt vấn đề với Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn và cũng sẽ có kiến nghị Chính phủ xem vấn đề này đã chỉ đạo tới đâu mà để xảy ra tình trạng đó”.
Theo chỉ đạo của Chính phủ về trồng rừng thay thế khi chuyển mục đích sử dụng rừng sang mục đích khác (trong đó có các dự án thủy điện) khi chủ đầu tư không có điều kiện tổ chức trồng rừng thay thế thì nộp tiền vào Quỹ bảo vệ và phát triển rừng. Tuy nhiên, theo Bộ NN&PTNT thì đến nay Quỹ này vẫn chưa có đồng tiền nào được nộp vào.
Mới đây bộ này có gửi công văn sang Bộ Công thương, đề nghị chỉ đạo EVN, cũng như các công ty thủy điện vừa và nhỏ phải thực hiện trách nhiệm đóng góp số tiền gần 300 tỷ từ dịch vụ môi trường rừng. Trong khi đó đáng ra các chủ đầu tư dự này đã phải nộp tiền hoặc trồng rừng ngay sau khi triển khai dự án.
Trả lời câu hỏi trên, ông Trương Văn Vở cho biết: Như tôi nói trước Quốc hội, sau khi rà soát, giám sát trách nhiệm thì có tình trạng đùn đẩy giữa bộ này, bộ kia.
Theo quy định,chủ đầu tư dự án có chuyển mục đích sử dụng rừng sang mục đích xây dựng thủy điện chịu trách nhiệm tổ chức lập phương án trồng rừng thay thế, trình UBND cấp tỉnh phê duyệt; trường hợp diện tích rừng chuyển đổi mục đích nằm trên địa bàn nhiều tỉnh thì lập các phương án riêng đối với từng tỉnh. Chủ đầu tư dự án phải tổ chức thiết kế trồng rừng thay thế, thực hiện nghiêm túc việc trồng rừng thay thế theo đúng phương án và thiết kế; chịu sự kiểm tra, giám sát của cơ quan quản lý chuyên ngành về lâm nghiệp.
Tức là ngay từ khi quyết định chủ trương đầu tư, phê duyệt dự án đầu tư nội dung quy định về việc phải bồi hoàn bao nhiêu diện tích rừng đều có trong dự án khả thi.
Tuy nhiên, qua thông tin này có thể thấy các chủ đầu tư đã không thực hiện nghiêm túc còn các cơ quan quản lý thì lúng túng. Trong phiên chất vấn kỳ họp này tôi cũng sẽ đặt vấn đề với Bộ trưởng Bộ NN&PTNT để làm rõ vấn đề.
Ở đây theo chỉ đạo của Chính phủ, trách nhiệm chính thuộc về Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn trong việc rà soát, kiểm tra việc thực hiện trồng hoàn trả diện tích rừng của các dự án thủy điện. Bên quyết định lấy rừng là Bộ Công thương và địa phương. GIờ này các bộ vẫn ngồi đợi nhau trong khi đất rừng đã lấy, rừng đã phá, thủy điện đã mọc lên. Doanh nghiệp ung dung hưởng lãi còn cơ quan quản lý lúng túng. Theo ông vấn đề này nên giải quyết như thế nào cho thỏa đáng?
Ông Trương Văn Vở cho hay: Tôi thấy ở đây quan điểm về việc trách nhiệm không rõ ràng, bộ trưởng bộ công thương còn cho rằng có cả trách nhiệm của địa phương.
Sau đợt giám sát này, sau báo cáo của Chính phủ Quốc hội sẽ ban hành Nghị quyết trong đó có nội dung trồng rừng cũng được quan tâm.
Với trách nhiệm của ĐBQH cá nhân tôi cũng đã tham gia trong Nghị quyết này và cũng đã lưu ý nội dung phải trồng rừng, trồng cây lớn chứ không phải theo kiểu “nhổ cây sống, trồng cây chết”.
Còn việc phối hợp trách nhiệm các bộ, tôi cho rằng Chính phủ phải chỉ đạo 2 bộ ngồi lại với nhau, cùng với địa phương xem chủ đầu tư đã thực hiện việc cam kết trồng lại rừng và nộp tiền bù trồng rừng được đến đâu. (Đất Việt 16/11) đầu trang(
Taị Hội thảo "Phố biến kiến thức xây dựng hệ thống rừng phòng hộ, nhằm ứng phó với biến đổi khí hậu, chống sa mạc hóa, đáp ứng yêu cầu tái cơ cấu ngành lâm nghiệp" tổ chức ngày 13/11, theo các chuyên gia, biến đổi khí hâu đang đặt ra yêu cầu trồng rừng có khả năng thích ứng lớn.
Việc chọn giống cho trồng rừng phòng hộ vừa phải tuân theo những tiêu chuẩn chung trong chọn giống cho trồng rừng sản xuất, vừa có những nét đặt thù theo từng điều kiện khí hậu và yêu cầu phòng hộ cụ thể ở từng nơi. Hội thảo do Hội Khoa học và kỹ thuật lâm nghiệp và Tổng cục lâm nghiệp tổ chức. (Khoa Học&Đời Sống 15/11) đầu trang(
Ngày 15-11, tại Đà Lạt, Ủy ban Bảo vệ môi trường lưu vực hệ thống sông Đồng Nai đã tổ chức phiên họp thứ 6. Ngoài các nội dung thường kỳ, cuộc họp lần này còn được nghe hai báo cáo chuyên đề về quy hoạch thủy điện và bảo vệ rừng khu vực thượng nguồn, lưu vực hệ thống sông Đồng Nai.
Tham luận về “Quy hoạch các công trình thủy điện trên lưu vực hệ thống sông Đồng Nai và một số giải pháp giảm thiểu tác động đến môi trường nước lưu vực sông”, ông Nguyễn Văn Thanh (Cục Kỹ thuật an toàn và môi trường công nghiệp – Bộ Công thương), cho biết, hiện trên lưu vực hệ thống sông Đồng Nai có 15 nhà máy thủy điện đang vận hành và 5 nhà máy chuẩn bị đưa vào hoạt động.
Đa số các nhà máy thủy điện xây dựng ở vùng có hệ sinh thái đa dạng và phát triển cao, ảnh hưởng đến hệ sinh thái rừng, đa dạng sinh học và mất rừng phòng hộ đầu nguồn. Các nhà máy thủy điện cũng tác động xấu đến chất lượng môi trường nước và gây úng ngập vào mùa lũ. (Sài Gòn Giải Phóng 16/11; Nhân Dân 16/11) đầu trang(
Hàng loạt sai phạm của các nông - lâm trường đã được cơ quan chức năng chỉ ra. Tuy nhiên, việc chấn chỉnh những sai phạm vẫn là một bài toán đặt ra cho các cơ quan quản lý Nhà nước trước nhu cầu muốn được phân chia hợp lý hơn các loại đất nông - lâm trường cho những người dân tộc thiểu số, người địa phương…
Theo Báo cáo sau khi thanh tra 37/50 tỉnh, thành trên cả nước, với 73/99 nông - lâm trường mới đây của Thanh tra Bộ TN&MT cho thấy, hàng loạt các nông - lâm trường đã sai phạm liên quan tới việc chuyển đổi mục đích sử dụng đất trái pháp luật. Cụ thể, 23/73 nông - lâm trường tự ý chuyển đổi 1.068 ha đất nông nghiệp sang đất phi nông nghiệp.
Trong đó, có 4 đơn vị được UBND tỉnh cho phép, 19 đơn vị còn lại tự ý chuyển đổi trái phép. Nhiều nông - lâm trường cũng bị phát hiện đem thế chấp quyền sử dụng đất tại các ngân hàng hoặc tự ý góp vốn bằng giá trị quyền sử dụng đất trái pháp luật. 6 đơn vị đã đem thế chấp giá trị quyền sử dụng đất tại các ngân hàng, với diện tích 51.768 ha.
Đặc biệt, về sai phạm do lấn chiếm đất đai lâm trường có tới 41/73 (hơn 56%) đơn vị đã bị hơn 4.500 hộ gia đình, cá nhân, 4 tổ chức lấn chiếm đất đai với tổng diện tích hơn 8.400 ha. Trong đó có 10 đơn vị bị lấn chiếm gần 2.000 ha kết luận thanh tra đã kiến nghị thu hồi trả về địa phương; 22 đơn vị bị lấn chiếm hơn 3.200 ha mới ban hành Quyết định cưỡng chế ở 1 đơn vị với diện tích hơn 36 ha, số còn lại chưa được địa phương giải quyết, hoặc giải quyết chưa dứt điểm; 1 đơn vị bị lấn chiếm hơn 6 ha đã cưỡng chế nhưng tái phạm; 8 đơn vị bị lấn chiếm hơn 3.200 ha không nêu rõ sử dụng vào mục đích gì và không nêu rõ kiến nghị xử lý.
Ngoài ra, có 20/73 nông - lâm trường cho thuê lại quyền sử dụng đất trái pháp luật với tổng diện tích 16.848 ha. 41 nông - lâm trường đang có tranh chấp với các hộ dân, các tổ chức, với tổng diện tích đất bị lấn chiếm lên tới 8.446 ha.
Nguyên nhân cơ bản là do một số cơ quan quản lý Nhà nước có chức năng liên quan chưa quyết liệt trong việc chỉ đạo, kiểm tra, giám sát. Thậm chí, nhiều địa phương còn có biểu hiện buông lỏng việc quản lý đất đai tại khu vực nông – lâm trường. “Công tác giao khoán đất trước đây tại các địa phương còn thiếu cụ thể, chủ yếu trên giấy tờ.
Cùng với đó, sự thiếu liên kết giữa chính quyền địa phương và các cơ quan chủ quản trong công tác quản lý, kiểm tra đã làm gia tăng các trường hợp lấn chiếm, tranh chấp, sử dụng không đúng mục đích, cho thuê, mượn, chuyển nhượng, xây dựng nhà ở sai luật” - Báo cáo nhận định.
Tuy nhiên, theo đánh giá của các chuyên gia, nếu quyết định thu hồi đất từ lâm trường về giao lại cho người dân sử dụng mà chỉ nói “thu hồi đất lâm trường làm ăn không hiệu quả” là rất sơ hở. Bởi, qua nghiên cứu thực tế cho thấy, có một số nơi đã thu hồi đất lâm trường và giao lại cho người dân. Đó toàn là đất xấu, đất đồi núi, xa dân cư thì giao lại cho dân. Khi đó, lâm trường giải thích đó là đất lâm trường làm ăn không hiệu quả, không làm được nên giao lại địa phương để địa phương giao cho dân.
Đơn cử, tại xã Trường Sơn (Quảng Ninh, Quảng Bình), xã đã đề nghị UBND tỉnh thu hồi diện tích 3.163 ha đất rừng các khu vực gần dân của lâm trường quản lý để giao cho bà con dân tộc Vân Kiều quản lý, bảo vệ và sản xuất trồng rừng kinh tế, nâng cao đời sống cho bà con.
Đề nghị này được chấp thuận và tỉnh đã cho thu hồi 2.112,69 ha đất rừng của lâm trường. Nhưng trong đó, chỉ 15% diện tích đúng theo đề nghị của bà con (đất sản xuất phù hợp, gần đường giao thông, gần khu dân cư, thuận tiện sản xuất), còn lại hơn 1.700 ha thuộc các tiểu khu khác không thuộc đề nghị giao và không thể sản xuất vì đồi dốc, xa khu dân cư, không có đường giao thông. Do đó, người dân hầu như lại không thể sản xuất và tiếp tục tranh chấp những phần đất trước đây với nông lâm trường.
Theo một nghiên cứu Viện Tư Vấn và Phát triển và Tổ chức Forest Trends (Tổ chức phi Chính phủ về rừng), để giải quyết mâu thuẫn đất đai cần dựa vào cộng đồng với sự tham gia đầy đủ của các bên liên quan, gồm các công ty, các tổ chức cộng đồng thôn bản, các già làng, người có uy tín trong cộng đồng, các cơ quan chuyên môn.
Đồng thời, phải yêu cầu các công ty lâm trường thực hiện nghiêm túc việc thống kê để thực hiện thu hồi, bàn giao những diện tích đất sử dụng kém hiệu quả, sai mục đích, đất gần các khu dân cư, đất “phát canh thu tô”, giao khoán không đúng đối tượng… cho địa phương để giao cho các hộ thiếu hoặc chưa có đất ở và đất sản xuất. Bên cạnh đó, các cấp chính quyền xã, huyện phải đứng về phía người dân, cùng nghĩ cho quyền lợi của người dân thì khi đó mâu thuẫn đất đai mới có cơ hội được giải quyết.
Theo Thanh tra Bộ TN&MT, để giải quyết việc này cần phải thống nhất một cơ chế cho thuê đất trả tiền hàng năm thay vì cơ chế giao đất có thu tiền sử dụng đất, bởi các đơn vị này sử dụng diện tích quy mô lớn, giá đất cho thuê sẽ xác định phù hợp với từng vùng và đặc thù sử dụng đất.
Đối với đất quy hoạch sử dụng cho mục đích rừng đặc dụng, rừng phòng hộ, vùng bảo vệ sinh thái, phải thống nhất chuyển giao cho Ban Quản lý rừng và chỉ thực hiện cơ chế giao đất không thu tiền sử dụng đất. Đối với các nông - lâm trường vùng biên giới, hải đảo, vùng sâu, vùng xa, phải có chính sách quản lý đặc thù riêng để đảm bảo thúc đẩy phát triển kinh tế vùng, đảm bảo an ninh quốc phòng.
Ngoài ra, Thanh tra Bộ cũng đề nghị Ủy ban nhân dân các tỉnh cần tập trung giải quyết dứt điểm các vụ lấn, chiếm, tranh chấp đất đai nằm trong quy hoạch sử dụng đất chi tiết; thực hiện giao đất, cho thuê đất, hoặc điều chỉnh giao đất, cho thuê đất và cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất; tạo điều kiện về kinh tế để đảm bảo cho việc đo đạc, rà soát, quy hoạch sử dụng chi tiết, cắm mốc ranh giới đất giao, cho thuê.. (Tài Nguyên&Môi Trường 15/11) đầu trang(
Sau một thời gian xuất khẩu (XK) rơi vào tình trạng ảm đạm, những ngày này, ngành chế biến, xuất khẩu gỗ đang dồn dập nhận các đơn hàng.
Ngành gỗ Việt Nam vốn tập trung phục vụ khách hàng ở phân khúc trung bình “bỗng nhiên đắt hàng” khi người tiêu dùng thế giới không còn hào phóng như thời gian trước mà dè sẻn trong chi tiêu, mua sắm. Theo đánh giá của Bộ Công Thương, xu hướng tiêu dùng đồ gỗ của thị trường thế giới đã có sự thay đổi khi chuyển từ đồ nội thất cao cấp sang hạng trung bình.
“Mặc dù tăng trưởng nhanh nhưng đến nay, thị phần đồ nội thất của Việt Nam trên thị trường thế giới mới chỉ đạt tỷ lệ 1%. Cơ hội còn nhiều đối với ngành chế biến xuất khẩu gỗ. Các doanh nghiệp phải nghĩ cách sản xuất sao cho sản phẩm sử dụng được lâu hơn, chất lượng vẫn giữ nguyên, nhưng giá không tăng”, ông Nguyễn Tôn Quyền, Tổng thư ký Hiệp hội gỗ và lâm sản Việt Nam nhận định.
Hiện Mỹ là thị trường chính nhập khẩu gỗ, sản phẩm gỗ của Việt Nam và nhu cầu nhập khẩu vẫn đang tiếp tục gia tăng. Tiếp theo là thị trường EU mặc dù có mức sụt giảm lớn nhất trong những tháng đầu năm nhưng 2 tháng gần đây, lượng đơn đặt hàng đã tăng trở lại.
Theo ông Quyền, các doanh nghiệp gỗ trong nước vốn có thế mạnh về đồ gỗ ngoài trời và những sản phẩm này rất được ưa chuộng ở thị trường EU. Trong khi đó, mùa XK mặt hàng này thường bắt đầu từ tháng 10 nên XK đồ gỗ vào EU sẽ nhộn nhịp trong các tháng cuối năm cho đến tháng 2 - 3 của năm sau. Riêng Nhật Bản, thị trường lớn thứ 3 của ngành vẫn duy trì mức tăng trưởng bền vững trong 10 tháng qua.
Ngành XK gỗ trong nước hiện đang có lợi thế hơn hẳn so với các doanh nghiệp Trung Quốc ở nhiều thị trường trọng điểm như: Mỹ, Nhật Bản... bởi lợi thế giá nhân công và nguyên liệu cạnh tranh hơn. Ngoài ra, làn sóng chuyển hướng làm ăn sang Việt Nam của nhiều nhà đầu tư nước ngoài mà trước đây chủ yếu đặt hàng từ các doanh nghiệp Trung Quốc, cũng tạo cơ hội cho doanh nghiệp Việt Nam đón nhận thêm được nhiều hợp đồng mới.
Khảo sát của Hiệp hội gỗ và lâm sản Việt Nam cho thấy, hiện những doanh nghiệp XK gỗ có đơn hàng tăng cao so với cùng kỳ năm 2012 như: Công ty Tavico tăng khoảng 50%, Công ty Đăng Long tăng hơn 30%...
Bộ NN&PTNT cho biết, tổng kim ngạch XK gỗ và các sản phẩm gỗ 10 tháng đầu năm 2013 đạt 4,3 tỉ USD, tăng gần 15% so với cùng kỳ năm 2012. Hầu hết các thị trường đều có mức tăng khả quan. Cụ thể là Hàn Quốc tăng 49%, Nhật Bản tăng 20%, Trung Quốc tăng 17%...
Ngoài ra, những thị trường nhỏ, mới khai thác cũng có sự tăng trưởng đáng kể như: Mexico tăng 120%, Hong Kong (Trung Quốc) tăng 17%, Thổ Nhĩ Kỳ tăng 2%...”Với các con số lạc quan trên, chúng tôi dự kiến năm 2013, tổng kim ngạch XK của ngành sẽ đạt khoảng 5,4 tỉ USD, tăng 15% so với năm 2012. Trong đó, ba nhà nhập khẩu quan trọng nhất, chiếm đến hơn 70% XK sẽ vẫn là Mỹ, EU và Nhật Bản”, ông Quyền nói thêm.
Ông Tim Dawson, điều phối viên về tăng cường luật pháp, quản lý và thương mại lâm sản thuộc Viện Lâm nghiệp châu Âu tại Việt Nam cho rằng, để tận dụng cơ hội, các doanh nghiệp XK gỗ của Việt Nam cần tránh những rắc rối không đáng có về luật pháp có thể ảnh hưởng đến thương hiệu.
Theo đó, các doanh nghiệp phải giải trình nguồn gốc sản phẩm gỗ thông qua một hệ thống các biện pháp và quy trình mà các quốc gia nhập khẩu đưa ra. Những thông tin này bao gồm: loài, nguồn gốc, số lượng, chi tiết về nhà cung ứng và thông tin về việc tuân thủ luật pháp...
Hiện sản phẩm gỗ của Việt Nam đã được xuất khẩu sang hơn 120 quốc gia, trong đó chủ yếu là sản phẩm nội thất phòng ngủ, phòng ăn nhà bếp và đồ gỗ ngoài trời... Nhằm đón đầu sự dịch chuyển những đơn đặt hàng lớn tới Việt Nam trong những năm tới, theo các chuyên gia kinh tế, ngay từ lúc này, doanh nghiệp phải tăng cường năng lực sản xuất và đào tạo nâng cao tay nghề cho người lao động. (Tin Tức 18/11) đầu trang(
Sao la - loài thú được mệnh danh là “kỳ lân châu Á”, “biểu tượng của châu Á”... - vừa được phát hiện tại khu rừng Quảng Nam. Tuy nhiên, bên cạnh niềm vui là nỗi lo loài thú cực kỳ quý hiếm này bị săn lùng tận diệt
Quỹ Quốc tế bảo tồn thiên nhiên (WWF) tại Việt Nam và Chi cục Kiểm lâm Quảng Nam vừa công bố các bức ảnh chụp sao la quý hiếm, sau 15 năm mới phát hiện ở tỉnh này. Nhiều năm nay, để tìm hiểu liệu sao la có tồn tại ở dãy rừng Trường Sơn hay không, các nhà khoa học, tổ chức, cá nhân đã kỳ công theo dõi, đặt “bẫy” để ghi lại hình ảnh chúng.
Ông Đặng Đình Nguyên - Phó Chi cục trưởng Chi cục Kiểm lâm, Giám đốc Khu Bảo tồn sao la Quảng Nam hồ hởi: “Việc chụp được ảnh sao la khiến chúng tôi rất bất ngờ và vui mừng không thể tả. Những nỗ lực trong việc bảo vệ sự đa dạng sinh học đặc biệt của quốc gia đã có kết quả. Sự kiện này còn đánh dấu một bước tiến quan trọng trong công tác bảo tồn loài sao la của Việt Nam”.
Ông Nguyên cho biết tại Việt Nam, lần cuối cùng một cá thể sao la được nhìn thấy trong tự nhiên là vào năm 1998. Nhận định trên dãy Trường Sơn có dấu hiệu tồn tại loài sao la quý hiếm, tháng 4-2011, dự án Dự trữ các-bon và Bảo tồn đa dạng sinh học của WWF được triển khai với sự phối hợp giữa Chi cục Kiểm lâm Quảng Nam và Ngân hàng Phát triển Đức.
Trong 2 năm qua, những người truy tìm dấu vết sao la đã thực hiện nhiều biện pháp rất công phu: Điều tra, xác định dấu chân, thức ăn, phân, lấy máu loài vắt gửi xét nghiệm ADN để phân tích tìm mẫu máu của sao la. Cuối cùng, bằng biện pháp camera trap (đặt bẫy ảnh), các cán bộ kiểm lâm và WWF đã thu được thành quả: Tối 7-9, camera trap đã chụp được hình ảnh một chú sao la di chuyển dọc con suối ở một thung lũng hẻo lánh của dãy Trung Trường Sơn.
“12 camera do WWF tài trợ được đặt ở các khu rừng dựa vào kinh nghiệm, thông tin từ người dân địa phương và theo hướng dẫn của các chuyên gia. Loại camera này tự động ghi lại hình ảnh bằng cảm ứng nhiệt khi có động vật đi qua. Mỗi tháng, người của khu bảo tồn đi tháo “bẫy” kiểm tra, thay pin và lấy đoạn phim chụp được. Các đoạn phim này được gửi ra Hà Nội để phân tích tìm hình ảnh. Công việc này được chúng tôi thực hiện hết sức tỉ mỉ, công phu” - ông Nguyên nhớ lại.
Thông tin về loài thú được mệnh danh là “kỳ lân châu Á”, “biểu tượng của châu Á” xuất hiện trở lại đã làm nức lòng nhiều người, nhất là giới khoa học và bảo tồn. “Lần đầu tiên nhìn thấy các bức ảnh, tôi không thể tin vào mắt mình. Sau 15 năm sao la biến mất và sau chừng ấy thời gian chờ đợi, những nhà khoa học cũng như làm công tác bảo tồn đã thỏa nguyện. Sao la được những nhà bảo tồn xem là báu vật nên chúng tôi vô cùng háo hức. Đây là một khám phá nghẹt thở” - TS Văn Ngọc Thịnh, Giám đốc WWF Việt Nam, thổ lộ.
Theo ông Đặng Đình Nguyên, những hiểu biết về sinh thái và tập tính của sao la Việt Nam hiện vẫn còn rất hạn chế. Điều đó đã gây khó khăn cho các nhà khoa học trong việc đưa ra ước tính chính xác về quần thể loài thú bí ẩn này.
Tại Quảng Nam, vào tháng 7-2012, UBND tỉnh đã phê duyệt dự án thành lập khu bảo tồn sao la rộng hơn 15.000 ha gồm 22 tiểu khu và vùng đệm. Khu bảo tồn gồm rừng và đất rừng ở các xã Bhalee, A Vương (huyện Tây Giang), Sông Kôn, Tà Lu (huyện Đông Giang), giáp giới tỉnh Thừa Thiên - Huế và Lào.
Trước khi cho công bố những hình ảnh sao la vừa phát hiện được hôm 7-9, cả WWF Việt Nam lẫn Chi cục Kiểm lâm Quảng Nam đã không khỏi băn khoăn. “Chúng tôi trăn trở rất nhiều nhưng cuối cùng vẫn quyết định công bố các bức ảnh để chứng minh sự tồn tại của loài thú quý hiếm này. Chúng tôi nhận thức rõ về sự an toàn của các cá thể sao la sau khi thông tin được công bố, bởi luôn lo ngại những đối tượng săn bắn thú rừng. Tuy nhiên, việc công bố thông tin là điều cần thiết” - ông Nguyên lý giải.
Hiện nay, lực lượng tuần tra bảo vệ chuyên trách Khu Bảo tồn sao la Quảng Nam - gồm 20 người - ngày đêm âm thầm lặn lội giữa rừng sâu giữ gìn môi trường sống cho những cá thể sao la quý hiếm. Họ có nhiệm vụ ngăn chặn các mối đe dọa môi trường sống của sao la như phá rừng, khai thác lâm sản trái phép, đốt nương làm rẫy, săn bắn thú rừng. Lực lượng chia thành 4 tổ thay phiên nhau tuần tra liên tục trong khu vực được bảo vệ nghiêm ngặt, mỗi chuyến kéo dài 6-8 ngày.
Mới đây, Chi cục Kiểm lâm Quảng Nam cũng đã tổ chức cuộc họp với WWF Việt Nam để đưa ra các giải pháp nhằm bảo vệ sao la cũng như phương án phát triển loài thú quý hiếm này trong thời gian tới. (Người Lao Động 16/11) đầu trang(
Theo nghiên cứu của các nhà khoa học, sao la được phân bố tại nhiều khu rừng Trường Sơn từ Nghệ An đến Quảng Nam. Riêng tại Thừa Thiên - Huế, nhiều nghiên cứu cho thấy loài động vật cực kỳ quý hiếm này vẫn tồn tại ở khu rừng phía Tây các huyện Nam Đông, Hương Thủy, A Lưới.
Ông Lê Ngọc Tuấn, Giám đốc Khu Bảo tồn sao la Thừa Thiên - Huế, cho biết khu bảo tồn này cũng được trang bị các camera trap nhằm thu thập hình ảnh của sao la. “Hiện chúng tôi chỉ có 20 bẫy ảnh, trong khi khu bảo tồn rộng trên 15.000 ha. Có thể việc đặt bẫy ảnh chưa phù hợp nên chưa ghi lại được hình ảnh sao la nhưng trước sau gì chúng tôi cũng chụp được!” - ông Tuấn quả quyết.
Có nhiều dấu hiệu mà ông Tuấn cho rằng sao la đang sinh sống tại khu bảo tồn này. Vào tháng 6-2011, người dân trình báo với khu bảo tồn về việc có hộ kinh doanh thú rừng mua được một xác sao la. Tuy nhiên, khi lực lượng chức năng đến kiểm tra thì hộ này chối phắt. Sau đó một thời gian, Đồn Biên phòng 637 tại huyện A Lưới thông báo một số cán bộ, chiến sĩ khi đi dọc khe suối đã nhìn thấy sao la lướt qua...
Mới đây, mang lớn và thỏ vằn đã được phát hiện tại Khu Bảo tồn sao la Thừa Thiên - Huế. “Hai loài này có giá trị khoa học gần giống sao la, địa bàn phân bố cũng tương đồng nên chắc chắn sao la vẫn tồn tại ở Thừa Thiên - Huế” - ông Tuấn khẳng định.
Ngoài việc đặt bẫy ảnh, Khu Bảo tồn sao la Thừa Thiên - Huế còn tổ chức bắt vắt lấy máu, sau đó gửi mẫu sang Thụy Sĩ, Thụy Điển… để xét nghiệm ADN xem chúng từng hút máu sao la chưa. (Người Lao Động 16/11) đầu trang(
Những năm gần đây, trên địa bàn xã biên giới Mường Lạn, huyện Sốp Cộp, tỉnh Sơn La, thường xuất hiện đàn chó sói từ 30 - 40 con tấn công vào các làng bản, giết hại rất nhiều gia súc, làm cho đời sống của người dân vùng cao biên giới càng thêm khó khăn hơn. Người dân trong xã đã tổ chức nhiều cuộc săn bắn, triệt hạ và xua đuổi khiến cho loài sói này đứng trước nguy cơ tuyệt chủng.
Theo chân anh Giàng A Sênh, người vừa bị chó sói bắt mất 1 con bò vào tháng 8/2013, chúng tôi vượt rừng vào bản Pá Kạch, xã Mường Lạn, huyện Sốp Cộp. Đường vào bản Pá Kạch khá chông chênh, hai bên rừng núi sâu hút. Từ trung tâm xã vào bản chỉ có hơn 9 km nhưng phải mất gần 2 giờ đồng hồ chúng tôi mới đến nơi. Bản Pá Kạch có 36 hộ đều là dân tộc Mông, đây là một trong những bản khó khăn của xã Mường Lạn.
Ở bản vùng cao này, chuyện chó sói về bắt trâu, bò của người dân là một đề tài nóng hổi nhất. Đi đâu hỏi về việc chó sói cũng được người dân kể một cách nhiệt tình, tường tận với giọng điệu căm thù loài chó sói.
Ông Giàng Nỏ Ly (SN 1966) cho biết: Đặc tính của chó sói là hay về vào mùa mưa, chúng thường kéo theo đàn, khoảng 30 - 40 con. Khi về, chúng chọn những con trâu, bò từ 2 - 3 tháng tuổi tấn công trước, còn những con lớn tầm 3 - 5 tuổi thì chúng quây lại vờn con mồi rồi đớp trộm vào mông đến khi con mồi kiệt sức chết. Tính đến nay nhà ông Ly bị mất 4 con trâu tầm từ 3 - 5 tuổi, còn lợn thì bị sói bắt quá nhiều, giờ không nhớ nổi bao nhiêu con nữa.
Theo ông Giàng Sê Tủa, trưởng bản Pá Kạch, hổ mỗi lần về bản thường chỉ bắt 1 con gia súc, nhưng khi đàn sói đến thì phải mất từ 3 con trở lên. Cả bản Pá Kạch có 36 hộ thì trung bình một năm một hộ bị chó sói bắt từ 2 - 3 con gia súc. Năm nay thì ít hơn so với các năm trước, từ đầu năm tới giờ số lượng trâu, bò bị chó sói giết hại mới khoảng 7 con.
Bà Lý Thị Mai (SN 1967) bức xúc: “Người dân chúng tôi ở đây khổ lắm, con trâu, con bò là cả một gia tài, vậy mà vừa mới nuôi được một, hai năm đã bị chó sói ăn mất. Nhiều lúc tôi chỉ muốn giết hết bầy sói để dân bản được yên ổn làm ăn”.
Để bảo vệ đàn gia súc trước nguy cơ bị chó sói tấn công, người dân trong bản đã tổ chức từng đợt vào rừng để đặt bẫy, săn tìm tiêu diệt chó sói.
Ông Giàng A Chư, một tay thợ săn có tiếng trong bản kể lại, những năm gần đây, đàn chó sói ngày một ít dần chứ như những năm trước nhiều chó sói lắm. Mỗi đợt vào rừng săn là đàn sói chết la liệt bởi những tay thợ săn lão luyện, năm ngoái bản thân ông Chư đặt bẫy bắt được 3 con sói.
Theo ông Giàng Nỏ Ly, trong khoảng từ một đến hai năm trở lại đây do bị săn bắn nhiều nên lượng sói cũng ít dần. Đa số người dân ở đây đều hiểu việc tiêu diệt chó sói đỏ là vi phạm pháp luật, thế nhưng đó cũng là chuyện cực chẳng đã, mỗi năm đàn sói xơi mất trên dưới 20 con trâu, bò của người dân, năm nhiều mất tới trên 40 con, thiệt hại về kinh tế là vô cùng lớn, nên người dân trong bản không thể không tìm cách ngăn chặn.
Cho đến thời điểm này, dường như thông tin về việc chó sói thường xuyên xuất hiện tại các bản vùng cao biên giới xã Mường Lạn, giết hại rất nhiều gia súc của người dân chưa được các cơ quan chức năng quan tâm và cũng chưa có ai tìm hiểu, nghiên cứu xem loài chó sói giết hại hàng loạt gia súc kia là loại chó sói gì.
Khi nghe chúng tôi mô tả qua về loài chó sói đỏ quý hiếm nằm trong Sách đỏ Việt Nam cũng như thế giới với các đặc tính như: Thân dài khoảng 90 cm, đuôi dài hơn 30 cm, cân nặng từ 30 - 40 kg, có bộ lông màu hung đỏ pha vàng theo kiểu màu da hoẵng và lông rất dày, có mõm ngắn màu đen, tai tròn vểnh, bụng màu sáng nhợt... thì ông Giàng Nỏ Ly khẳng định đây chính là loài sói thường về tấn công trâu, bò của người dân trong bản.
Theo các chuyên gia thì hiện nay ở Việt Nam chỉ còn lại sói đỏ và sói xám. Loài sói này đang bị khai thác và săn bắn một cách nghiêm trọng. Chúng đang gặp nguy hiểm và cần phải có chính sánh bảo vệ. Mặt khác, nếu không có chính sách hợp lý thì loài sói này có thể gây ảnh hưởng đến đời sống, sản xuất của người dân.
Ông Giàng Bá Tủa, Phó Chủ tịch UBND xã Mường Lạn cho biết, loài sói trên địa bàn xã thường xuyên di chuyển địa bàn kiếm ăn, có lúc chúng ẩn tránh ở khu rừng Việt Nam, có lúc chúng sang khu rừng nước bạn Lào nên việc phòng tránh chó sói về giết hại gia súc của bà con là rất khó.
Hiện xã mới thực hiện việc tuyên truyền, giải thích, khuyến cáo người dân chỉ nên chăn dắt chứ không nên chăn thả trâu, bò, để bảo đảm an toàn cho loài gia súc; đồng thời tuyên truyền cho bà con hiểu việc người dân tự tiện đặt bẫy, vào rừng tìm tiêu diệt chó sói là vi phạm pháp luật, chứ bản thân xã cũng chưa có cách nào để giải quyết triệt để việc chó sói thường xuyên về giết hại gia súc và việc người dân tìm tiêu diệt chó sói để trả thù. (Nhân Dân 17/11) đầu trang(
Từ 14 - 16/11, Chi cục Kiểm lâm tỉnh Quảng Ngãi tổ chức Tập huấn nghiệp vụ theo dõi diễn biến rừng, giao và cho thuê rừng cho các cán bộ kiểm lâm đóng trên địa bàn.
Mục đích của khóa tập huấn nhằm từng bước khắc phục những tồn tại, thiếu sót trong công tác này của lực lượng Kiểm lâm và các đơn vị chủ rừng trong năm 2013 và những năm tiếp theo.
Lớp tập huấn đã giúp học viên nắm bắt được các phương pháp, biện pháp kỹ thuật cập nhật theo dõi diễn biến tài nguyên rừng, các thao tác về sử dụng phần mềm ứng dụng trong công tác quản lý bảo vệ rừng như: phần mềm mapsource, Mapinfo, phần mềm diễn biến tài nguyên rừng, nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ trong việc theo dõi diễn biến tài nguyên rừng và đất lâm nghiệp trên địa bàn tỉnh. Các trình tự, thủ tục đối với công tác giao rừng, cho thuê rừng; nội dung và biện pháp kỹ thuật thẩm định hồ sơ giao rừng, cho thuê rừng nơi cộng đồng dân cư, hộ gia đình và cá nhân.
Kết thúc lớp tập huấn, các học viên sẽ đưa ra các đề xuất, giải pháp thực hiện tốt công tác theo dõi diễn biến rừng và đất lâm nghiệp tại cơ sở trong thời gian tới. (Tài Nguyên&Môi Trường 16/11) đầu trang(
Rừng Phia Oắc - Phia Đén thuộc huyện Nguyên Bình, tỉnh Cao Bằng, đã có tên trong tập bản đồ Việt Nam bởi sự hiện hữu của các cảnh quan thiên nhiên độc đáo, cùng với khí hậu điển hình mà ít nơi trên lãnh thổ Việt Nam có được.
Tuy nhiên trong suốt một thời gian dài, rừng Phia Oắc bị tàn phá nặng nề bởi nạn khai thác khoáng sản trái phép. Nhưng gần 2 năm trở lại đây, nhờ sự quyết liệt vào cuộc của chính quyền tỉnh Cao Bằng, khu rừng quý giá này đang được hồi sinh một cách ngoạn mục.
Từ năm 1986, Phia Oắc đã là một trong số ít các rừng được Nhà nước ta quy hoạch bảo tồn, cùng với các khu di sản thiên nhiên mà hiện nay đã là vườn quốc gia như Ba Bể (tỉnh Bắc Kạn), Hoàng Liên (tỉnh Lào Cai). Đến năm 2006, tỉnh Cao Bằng mới có kế hoạch quy hoạch Phia Oắc là khu rừng đặc dụng, với diện tích hơn 10.000ha, rồi các phương án bảo tồn, xây dựng vùng du lịch sinh thái cũng được tính đến.
Tuy nhiên, do bị bỏ quên, không có trạm, chòi hay bất cứ lực lượng chuyên trách nào giữ gìn tài nguyên rừng, nên trong một thời gian dài Phia Oắc đã rơi vào tình trạng tàn tạ và có nguy cơ biến mất.
Ngay từ thời thực dân Pháp chiếm đóng, tại đây đã có các đường hầm xuyên sơn rộng lớn, lớn đến mức “quặng tặc” bây giờ vẫn vô tư nấu nướng, giặt giũ rồi tiếp tục nổ mìn, phá đá, đào đãi như “chuột chũi” ở trong đó.
Chỉ cách đây hơn 2 năm, khi PV lên đỉnh Phia Oắc, dọc đường ngổn ngang cây cổ thụ đổ, núi đá bị đào bới một cách không thương tiếc, cảnh tượng chẳng khác nào sau một trận B52 giội xuống. Trong khi đó, lực lượng kiểm lâm thì cũng chỉ biết… tuần tra mà thôi. Hồi đó, lực lượng kiểm lâm chỉ có 9 người hoạt động trên địa bàn toàn huyện với gần 20 xã. Ban quản lý rừng phòng hộ có 6 người, gọi là rừng Phia Oắc nằm trong khu vực họ quản lý thôi, chứ họ không thể quản nổi…
Nhằm tránh tình trạng vô chủ tại rừng đặc dụng Phia Oắc - Phia Đén, UBND tỉnh Cao Bằng đã ra quyết định thành lập Ban quản lý khu rừng đặc dụng Phia Oắc - Phia Đén theo quyết định số 2835/QĐ-UBND, ngày 27/12/2011 của Ủy ban Nhân dân tỉnh Cao Bằng, trực thuộc Sở NN&PTNT. Hiện nay biên chế có 7 người.
Ban quản lý không có lực lượng kiểm lâm. Lực lượng kiểm lâm hiện nay tại trạm Phia Đén có 5 người trực thuộc Hạt Kiểm lâm huyện Nguyên Bình. Tháng 7/2011, Ủy ban Nhân dân huyện Nguyên Bình thành lập 2 trạm bảo vệ rừng trên núi Phia Oắc với thành phần là kiểm lâm, công an, tài nguyên và môi trường, dân quân các xã có rừng đặc dụng.
Theo ông Long Văn Bằng - Giám đốc Rừng đặc dụng Phia Oắc - Phia Đén, tình trạng chặt phá rừng và khai thác khoáng sản đã xảy ra từ những năm 2000 khi trữ lượng mỏ thiếc Tĩnh Túc đã cạn kiện, quy mô khai thác, chế biến bị thu hẹp, công nhân thiếu việc làm, không về quê mà bám trụ tại mỏ.
Trong khi đó các dự án đầu tư cho công tác bảo vệ và phát triển rừng chưa được xây dựng đầu tư, nhân dân trong vùng chưa được hưởng lợi từ các chương trình đầu tư mới về quản lý bảo vệ và phát triển rừng đặc dụng.
Nhân dân trong vùng và các vùng lân cận không có việc làm ổn định, hoặc sau mùa vụ, những lúc nông nhàn thì lên núi khai thác quặng kiếm sống tăng thu nhập, vì quặng thiếc, volfram có giá trị cao trên thị trường và xuất khẩu. Mặt khác cũng do khu rừng chưa thành lập ban quản lý, lực lượng kiểm lâm của huyện quá mỏng, cơ sở vật chất, điều kiện làm việc, trang thiết bị, phương tiện chưa tương xứng với nhiệm vụ được giao, chưa đủ mạnh để trấn áp "quặng tặc, lâm tặc."
Kể từ khi được thành lập, Ban quản lý phối hợp với Phòng Tài nguyên và Môi trường và Hạt Kiểm lâm huyện Nguyên Bình xây dựng quy chế phối hợp trong công tác bảo vệ rừng, tài nguyên khoáng sản. Từ khi Ban quản lý khu rừng đặc dụng đi vào hoạt động tháng 3/2012 đến nay thì tình trạng chặt phá rừng đã được ngăn chặn; khai thác khoáng sản đã giảm hẳn. (VietnamPlus.vn 17/11) đầu trang(
Theo báo cáo của UBND tỉnh Quảng Ninh, kết quả rà soát, kiểm tra việc sử dụng đất rừng trên địa bàn tỉnh như sau: Tổng diện tích rừng và đất rừng trên địa bàn tỉnh là 428.378ha.
Trong đó: Đất lâm nghiệp đã giao, cho thuê đối với các tổ chức là 206.118ha; đất rừng giao cho các hộ gia đình, cá nhân quản lý sử dụng là 135.976,7ha; đất lâm nghiệp nằm ngoài quy hoạch 3 loại rừng là 1.170,7ha; diện tích chuyển đổi mục đích là 1.559ha; đất rừng chưa được giao do các địa phương quản lý là 82.553,6ha.
Hiện còn 10.427,5ha đất rừng do các hộ gia đình quản lý sử dụng, nhưng chưa được giao. Đến nay chưa có số liệu về diện tích đất rừng tranh chấp giữa người dân với các công ty lâm nghiệp. Sở TN&MT đang chủ trì cùng các công ty lâm nghiệp rà soát thực địa để đo vẽ bản đồ làm cơ sở điều chỉnh ranh giới, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho các hộ dân. (Báo Quảng Ninh 16/11) đầu trang(
Ngày 11/11, Sở NN&PTNN Đắk Lắk đã ban hành Công văn số 1547 gửi UBND các huyện, thị xã, thành phố; các Công ty TNHH MTV Lâm nghiệp, Ban quản lý rừng phòng hộ, đặc dụng, Vườn Quốc gia và các tổ chức, cá nhân có nhu cầu thực hiện các công trình, dự án cần chuyển đổi rừng trên địa bàn tỉnh về việc đăng ký nhu cầu chuyển đổi mục đích sử dụng rừng năm 2014.
Theo đó, Sở NN&PTNT đề nghị các địa phương, đơn vị, tổ chức, cá nhân trên cần phải chuyển đổi mục đích sử dụng rừng trên địa bàn tỉnh trên cơ sở quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất của địa phương giai đoạn 2011 – 2015 đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt; tổ chức rà soát, đăng ký nhu cầu chuyển mục đích sử dụng rừng sang mục đích khác không phải lâm nghiệp để thực hiện các công trình, dự án trên địa bàn gửi về Sở NN&PTNT trước ngày 15/12/2013 để tổng hợp, lập kế hoạch trình cấp thẩm quyền xem xét, quyết định.
Các địa phương, đơn vị, tổ chức, cá nhân cần phải chuyển đổi mục đích sử dụng rừng trên cơ sở quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất của địa phương giai đoạn 2011 – 2015 đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt.
Kế hoạch sử dụng rừng hàng năm được cấp thẩm quyền phê duyệt là căn cứ cho việc xem xét, quyết định chuyển đổi mục đích sử dụng rừng sang mục đích khác đảm bảo theo đúng quy định của pháp luật. Do vậy, Sở NN&PTNT đề nghị các địa phương, đơn vị, tổ chức, cá nhân liên quan khẩn trương rà soát nhu cầu, thực hiện việc đăng ký theo quy định trên.
Hết thời hạn trên, Sở NN&PTNT sẽ tổng hợp, cân đối, xem xét trình UBND tỉnh ban hành kế hoạch chuyển đổi mục đích sử dụng rừng năm 2014. Mọi nhu cầu chuyển đổi mục đích sử dụng rừng nếu không đăng ký trước, không thuộc kế hoạch chuyển đổi mục đích sử dụng rừng của tỉnh sẽ không được xem xét, giải quyết. (Daklak.gov.vn 16/11) đầu trang(
Ngày 15.11, Trung tâm Phát triển sáng kiến cộng đồng và môi trường (thuộc Liên hiệp các hội khoa học và kỹ thuật Việt Nam), phối hợp với Chi cục Kiểm lâm tỉnh tổ chức hội thảo “Thực trạng và một số giải pháp hỗ trợ tiến trình giao đất giao rừng tại Quảng Nam và Thừa Thiên Huế”.
Tại Quảng Nam, chủ trương giao đất giao rừng triển khai từ năm 2004-2006, các địa phương miền núi đã giao cho 249 cộng đồng dân cư thuộc 46 xã với diện tích 160.540ha, đến năm 2007 thì dừng lại cho đến nay. Những bất cập trong quá trình giao đất giao rừng đã được nêu ra như vai trò của cộng đồng trong hệ thống tổ chức quản lý rừng chưa rõ ràng.
Về mặt pháp lý, cộng đồng dân cư vẫn chưa được Nhà nước thừa nhận quyền sử dụng đất và quyền hưởng lợi rừng; tiền hỗ trợ quản lý, bảo vệ rừng quá thấp. Ngoài ra, phát sinh một số vấn đề trong quá trình phát triển rừng cộng đồng khi mà luật tục của đồng bào dân tộc thiểu số bị phá vỡ và chưa phù hợp với tính pháp lý…
Hội thảo cũng nhằm mục đích nâng cao hiểu biết của người dân về các văn bản pháp lý bảo vệ rừng; tăng cường vai trò, trách nhiệm của người dân trong giao đất giao rừng, đồng thời chia sẻ một số kinh nghiệm từ thực tiễn tiến trình giao đất giao rừng tại Quảng Nam và Thừa Thiê Huế. (Báo Quảng Nam 16/11) đầu trang(
Đây là mô hình được sự đầu tư hỗ trợ của Trung tâm Khuyến nông Quốc gia, với quy mô 29 ha, nhằm hướng người nông dân phát triển ngành nghề mới trong cơ cấu sản xuất nông lâm nghiệp bằng giải pháp sử dụng và khai thác tiềm năng sản xuất của đất đồi núi có hiệu quả trên cơ sở bảo vệ được nguồn tài nguyên đất một cách lâu dài, bền vững.
Mô hình do 29 hộ dân thuộc xã Hà Linh, huyện Hương Khê là những hộ nông dân có cuộc sống gia đình còn gặp khó khăn thực hiện. Các hộ dân tích cực thực hiện tốt công tác trồng và chăm sóc bảo vệ nên rừng trồng đạt kết quả tốt. Kết quả sau 3 năm triển khai, rừng keo đã bắt đầu phát triển tốt, tỷ lệ sống đạt cao trên 97%, chiều cao trung bình từ 1,5 – 3,0m, hứa hẹn chất lượng rừng sẽ đạt cao, đem lại hiệu quả cho người trồng rừng.
Ngày 11/11/2013, Trung tâm Khuyến nông Hà Tĩnh đã phối hợp với UBND xã Hà Linh (Hương Khê) tổ chức hội thảo đánh giá kết quả sau 3 năm (2011- 2013) thực hiện mô hình. Qua mô hình, người nông dân đã thay đổi được tập quán canh tác theo kiểu truyền thống, áp dụng kỹ thuật, trồng đúng mật độ 1.660 cây/ha là hợp lý, thường xuyên quan tâm chăm sóc, đầu tư phân bón. Mô hình sẽ góp phần nâng cao hiệu quả về xã hội - môi trường như hạn chế xói mòn, cải tạo đất, nâng cao hiệu quả sử dụng đất, góp phần xoá đói giảm nghèo... (Khuyến nông VN 16/11) đầu trang(
Hiện nay, tại các tỉnh Tây Nguyên và Đông Nam Bộ, phong trào trồng cây gỗ sưa (huỳnh đàn) đang phát triển khá rầm rộ. Thế nhưng, tại Khánh Hòa những người từng tiên phong trong việc trồng loại cây “tỷ phú” này đã bắt đầu nếm “trái đắng”. Họ đành từ bỏ giấc mơ giàu sang, chặt phá hàng ngàn gốc sưa trên 10 năm tuổi để nhường chỗ cho những loại cây ngắn ngày.
Anh Bùi Văn Nghĩa (người dân thôn Lương Sơn 3, xã Vĩnh Lương, TP Nha Trang) cho biết: “Năm 2000, khi cơn sốt gỗ sưa bắt đầu bùng phát, tôi vốn là dân sơn tràng nên biết khá rõ về loại cây này. Trong đầu lúc đó chỉ suy nghĩ, giờ người ta mua 1kg gỗ sưa với giá 1 chỉ vàng, nếu mình trồng được loại cây này thì mấy chục năm sau chắc chắn sẽ trở thành tỷ phú”.
Với những suy nghĩ đơn giản như vậy, anh Nghĩa đã đổ hết vốn liếng lặn lội ra tận Vĩnh Phú để tìm mua cây giống với hy vọng làm giàu. Tại thời điểm năm 2000, để có được một cây sưa non cao khoảng 10cm, gia đình anh Nghĩa phải bỏ ra 25.000 đồng. Nếu tính cả chi phí vận chuyển, giá mỗi cây lên đến hơn 30.000 đồng. Để trồng được 7.000 cây sưa trên diện tích gần 5ha, 10 cây vàng mà hai vợ chồng tích góp bị “nuốt” trọn.
Dù tốn kém tiền bạc và công sức, song trong tâm trí anh Nghĩa lúc bấy giờ vẫn tin tưởng vào một ngày mai giàu có nhờ gỗ sưa. “Khi gỗ sưa sốt giá, người ta đổ xô trồng sưa. Lúc đó rừng sưa của gia đình tôi đã được 5 năm tuổi, cây bắt đầu ổn định phát triển. Chẳng dám nói ra nhưng trong đầu luôn tâm đắc cho tư tưởng táo bạo và đi trước thời đại của mình. Nghĩ về cảnh 20 năm sau từ từ hạ cây, thu vàng, trở thành tỷ phú mà lòng mừng rơn” - anh Nghĩa tâm sự.
Không chỉ ở Vĩnh Lương, trong vòng 10 năm qua đã có hàng chục héc-ta cây sưa được trồng rải rác ở nhiều xã khác của huyện Vạn Ninh, Ninh Hòa, Cam Lâm... Tất cả họ đều trồng tự phát theo cơn sốt gỗ sưa nên đến bây giờ không thể có được một con số chính xác. Thậm chí, có nhiều gia đình khi chúng tôi đến tìm hiểu còn từ chối nêu tên, địa danh để tránh trường hợp mấy chục năm sau… bị kẻ xấu tìm đến trộm cây.
Thời “hoàng kim” của cây sưa bắt đầu từ năm 2006, giá giỗ sưa tăng lên vùn vụt. Loại gỗ trước đây còn đứng sau hàng hương, gõ nay bỗng nhiên trở thành “vàng ròng”. Kể từ đó, người dân Khánh Hòa cũng bị cuốn vào “cơn lốc” săn tìm gỗ sưa của giới kinh doanh, thu gom bán sang Trung Quốc. Phong trào trồng sưa cũng rộ lên từ đó. Nhiều loại cây ăn quả bị chặt bỏ để chào đón một giống cây mới có khả năng sinh lời cao. Nhà nhà mua sưa giống, người người say sưa nói về gỗ sưa, về những câu chuyện đổi đời ngỡ như cổ tích...
Hiện nay giá gỗ sưa chưa có dấu hiệu hạ nhiệt. Mỗi kg gỗ sưa nguyên khối tại Vạn Ninh vẫn có giá trên 20 triệu đồng. Các “ông trùm” gỗ lậu cũng như các nhà khoa học đã bỏ ra không ít công sức tìm hiểu tại sao loại gỗ này lại có sức hút và giá “khủng” như vậy, song cũng đành bất lực. Giá gỗ sưa tạo cho người ta những cái nhìn lạc quan cho việc trồng sưa, nhưng những ai đã từng trồng loại cây “tỷ phú” này mới thấy hết những khó khăn mà nó mang lại.
Khi nhắc đến 10 năm trồng sưa, chị Nguyễn Mai Hương (phường Vĩnh Hòa, Nha Trang) thở dài ngao ngán: “Theo các đầu nậu, gỗ sưa chỉ cần hơn 10 năm tuổi là có thể bán với giá 8 triệu đồng/cây. Tưởng dễ ăn, năm 2010, gia đình tôi gom góp và vay mượn được 1,4 tỷ đồng để mua lại 2ha rừng sưa tròn 10 năm tuổi ở khu vực núi Đồng Bé, xã Vĩnh Lương.
Giờ đây khi cây đã lớn, nhờ người dắt mối để bán thì các đầu nậu ở Hà Nội nói là phải 30 năm mới đủ lõi để mua. Kiểu này coi như bị chôn tiền tỷ vào rừng sưa này rồi. Không biết gần 20 năm nữa giá sưa có còn sốt nữa không. Nếu giờ có ai mua rẻ lại vườn sưa này tôi cũng bán để gỡ lại vốn…”.
Nhìn sự bồn chồn hiển hiện trên gương mặt của chị Hương, chúng tôi biết sự lo lắng đó hoàn toàn có cơ sở. Giá trị thực của gỗ sưa đến nay vẫn chưa ai khẳng định, trào lưu mua gỗ sưa và số phận những rừng sưa sẽ ra sao, thật khó có thể tìm được câu trả lời thỏa đáng.
Cũng như chị Hương, gia đình anh Bùi Hữu Nghĩa khi trồng sưa hăm hở bao nhiêu bây giờ lại thất vọng bấy nhiêu. Để nhường chỗ cho sưa, gia đình anh đã phải chặt hạ hàng ngàn gốc điều đang cho thu hoạch.
PV tìm về huyện Vạn Ninh, nơi được xem là cái nôi của gỗ sưa Khánh Hòa. Tại đây, ông Lê Văn Tân - Hạt trưởng Hạt kiểm lâm Vạn Ninh đã kể cho PV nghe nhiều chuyện ly kỳ xung quanh chuyện mua bán huỳnh đàn và những giấc mơ tỷ phú.
Ông Tâm thủng thẳng khuyến cáo: “Vài thập niên trước, núi rừng Vạn Ninh nhiều sưa lắm. Hồi đó, so với giáng hương thì sưa kém xa nên những gia đình giàu có chẳng thèm dùng nó để đóng nội thất. Khi gỗ sưa lên cơn sốt, nhiều gia đình ở Vạn Ninh bỗng chốc phát tài nhờ những bộ bàn ghế được đóng từ gỗ huỳnh đàn. Giá sưa cao, nhiều người đổ xô trồng nhưng chưa biết hiệu quả đến đâu. Bởi loại cây này có đặc tính sinh trưởng chậm, thời gian cho gỗ thành phẩm rất dài. Người trồng không cẩn trọng thì hết đời vẫn chưa được thu để hoàn vốn”. (Người Lao Động 15/11) đầu trang(
Liên quan đến việc tự ý dùng thẻ đỏ (giấy chứng nhận quyền sử dụng đất) của rừng phòng hộ Minh Hóa và Tuyên Hóa để “chạy vốn”, vừa qua, UBND tỉnh Quảng Bình đã có công văn gửi Chủ tịch UBND huyện Minh Hóa và Tuyên Hóa chỉ đạo các Ban quản lý rừng phòng hộ khẩn trương thu hồi giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.
Theo đó, UBND tỉnh yêu cầu Chủ tịch UBND huyện Minh Hóa và Tuyên Hóa, chỉ đạo giám đốc Ban quản lý rừng phòng hộ Minh Hóa và Tuyên Hóa giao điều hành công việc của đơn vị cho phó giám đốc để trực tiếp tập trung thời gian thu hồi ngay thẻ đỏ của các Ban quản lý rừng phòng hộ đã giao cho các tổ chức, cá nhân sai quy định. Đồng thời chỉ đạo kiểm điểm trách nhiệm của các tổ chức, cá nhân có liên quan.
Được biết, ngoài hồ sơ của Ban quản lý rừng phòng hộ Minh Hóa và Tuyên Hóa, trong quá trình khám xét nơi ở của Vũ Thị Mùa (tức Minh), Công an tỉnh Thái Bình đã thu giữ 72 bộ hồ sơ xin vốn trồng rừng của các đơn vị, địa phương trong cả nước. (Báo Quảng Bình 15/11) đầu trang(
Ngày 14/11, ông Trần Văn Chánh, Chi cục trưởng Chi cục Thuế TX Sông Cầu cho biết: Đơn vị vừa quyết định áp dụng biện pháp cưỡng chế đình chỉ việc sử dụng hóa đơn đối với doanh nghiệp tư nhân (DNTN) chế biến gỗ Long Biên ở thôn Bình Thạnh, xã Xuân Bình, TX Sông Cầu vì không chấp hành thông báo tiền nợ thuế và tiền phạt chậm nộp.
Trong thời hạn 1 năm kể từ ngày ban hành quyết định, DNTN chế biến gỗ Long Biên không được phép phát hành, sử dụng hóa đơn; biện pháp cưỡng chế sẽ chấm dứt hiệu lực kể từ khi tiền thuế, tiền phạt được nộp đủ vào ngân sách.
Theo ông Chánh, DNTN chế biến gỗ Long Biên hoạt động trong lĩnh vực cưa, xẻ, bào gỗ; mua bán gỗ xẻ, gỗ tròn; sản xuất đồ mộc dân dụng và gia dụng. Đến nay, số tiền thuế nợ, tiền phạt, tiền chậm nộp trên 90 ngày của doanh nghiệp này hơn 1,4 tỉ đồng; trong đó, tiền thuế giá trị gia tăng hơn 849 triệu đồng, thuế thu nhập doanh nghiệp gần 87 triệu đồng, tiền chậm nộp hơn 481,3 triệu đồng.
Thời gian tới, Chi cục Thuế TX Sông Cầu sẽ tiếp tục rà soát, đôn đốc thu hồi nợ thuế, đảm bảo tính nghiêm minh, công bằng giữa các đối tượng nộp thuế. Đến cuối năm, đơn vị này phấn đấu khống chế nợ thuế dưới 5% tổng thu ngân sách. (Báo Phú Yên 15/11) đầu trang(
Ngày 14-11, ông Nguyễn Ngọc Quang, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Nam đã yêu cầu, trong thời gian tới các lực lượng chức năng, phải mở các đợt cao điểm kiểm tra, truy quét tại các địa bàn trọng điểm về phá rừng, khai thác lâm, khoáng sản và vận chuyển, mua bán trái phép lâm sản trong chiến dịch trước trong và sau Tết.
Được biết, từ đầu năm 2013 đến nay, lực lượng kiểm lâm đã phát hiện, lập biên bản 1.134 vụ vi phạm Luật bảo vệ và phát triển rừng. Qua đó tạm giữ gồm 585,339 m3 gỗ tròn, 931,695 m3 gỗ xẻ; 559,7 động vật rừng; 164 xe ô tô; 70 xe mô tô, 16 xe bò, 8 chiếc ghe, 10 cưa xăng... Kiểm tra phát hiện 149 vụ phá rừng trái pháp luật, diện tích rừng bị phá 227,258 ha. (Đại Đoàn Kết 15/11) đầu trang(
Nhiều người dân ở các ấp 4,5,6 của xã Thanh Sơn, huyện Định Quán (Đồng Nai) cho biết, nhiều ngày qua voi rừng lại quay trở lại, tiếp tục phá hại hoa màu, nhà cửa của dân.
Tại nhiều khu vực, voi rừng đã giẫm đạp rẫy chuối, rẫy xoài… để tìm thức ăn khiến đời sống của người dân bị xáo trộn. Có trường hợp vườn chuối, xoài bị voi rừng giẫm đạp gây thiệt hại nặng.
Theo người dân địa phương, voi rừng xuất hiện thường có hai tốp, di chuyển trên các ấp ở xã Thanh Sơn khoảng 7-11 con, trong đó có cả voi con. Cũng theo người dân, nhiều năm qua thỉnh thoảng voi rừng lại xuất hiện phá nhà cửa, hoa màu khiến người dân hoang mang nhưng tình trạng này vẫn tái diễn.
Chiều 15-11, một lãnh đạo UBND xã Thanh Sơn xác nhận dân phản ánh xã cũng đến ghi nhận sự việc, đưa ra cảnh báo để dân có biện pháp xua đuổi voi rồi báo cáo lên trên. Nhưng giờ có lúc dân cũng không muốn báo chính quyền nữa do "thấy báo nhiều lần mà voi vẫn cứ phá rẫy”. (Tuổi Trẻ 16/11; VOV 17/11) đầu trang(
15-11, Phòng cảnh sát phòng chống tội phạm về môi trường (PC49) Công an Nghệ An bắt quả tang một xe tải vận chuyển 25 tấm gỗ xẻ (mỗi thanh dài hơn 3m, rộng 40cm).
Vi phạm xảy ra trên tuyến quốc lộ 48A thuộc địa bàn xã Nghĩa Xuân, huyện Quỳ Hợp. Xe gỗ do Lê Quang Vinh (25 tuổi, trú tại xóm Mẫu B, xã Quỳnh Châu, huyện Quỳnh Lưu) điều khiển.
Cùng thời điểm này tại xã Châu Lộc, huyện Quỳ Hợp, một tốp trinh sát khác đã bắt quả tang xe 37V-3823 do tài xế Hồ Văn Kỳ điều khiển chở 58 tấm gỗ xẻ (dài 4m, rộng 30cm).
Qua điều tra, PC49 cho biết hai xe gỗ này vận chuyển tổng cộng hơn 25 khối gỗ không có hồ sơ giấy tờ. Toàn bộ gỗ thu giữ là gỗ táu, gội (loại gỗ quý hiếm) khai thác lậu trong vùng rừng phòng hộ đầu nguồn thuộc địa bàn huyện Quỳ Hợp.
Hiện PC49 đang hoàn tất thủ tục để khởi tố vụ án buôn bán, vận chuyển trái phép lâm sản.
"Hiện vùng rừng phòng hộ đầu nguồn miền tây Nghệ An đang bị tàn phá khốc liệt. PC49 sẽ mở hướng truy quét ngay cả trong rừng Pù Hoạt, một phần của khu sinh quyển thế giới", đại tá Trần Hồng - trưởng phòng PC49 - nói. (Tuổi Trẻ 16/11) đầu trang(
Theo báo cáo tại cuộc họp của UBND tỉnh với Ban Chỉ đạo thực hiện Kế hoạch bảo vệ và phát triển rừng giai đoạn 2011-2020 tỉnh Quảng Nam vào sáng 13.11, từ đầu năm đến nay trên địa bàn tỉnh đã xảy ra 7 vụ cháy rừng trồng, ước giá trị thiệt hại 486,7 triệu đồng.
Năm 2013, lực lượng kiểm lâm và các cơ quan chức năng khác đã phát hiện, lập biên bản 1.134 vụ vi phạm Luật Bảo vệ và phát triển rừng. Tang vật, phương tiện tạm giữ gồm hơn 585,3m3 gỗ tròn, hơn 931,6m3 gỗ xẻ, 164 ô tô, 8 chiếc ghe, 10 cưa xăng...
Các ngành, địa phương đã tổ chức trên 106 lượt tuần tra, truy quét về khoáng sản trái phép có xâm hại đến tài nguyên rừng và đất lâm nghiệp trên địa bàn các huyện Bắc Trà My, Nam Trà My, Núi Thành, Khu Bảo tồn thiên nhiên Sông Thanh, Phước Sơn, Nam Giang, Đông Giang, đẩy đuổi khỏi rừng 23 xe múc và hàng trăm lao động...
Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Nguyễn Ngọc Quang yêu cầu Ban Chỉ đạo thực hiện Kế hoạch bảo vệ và phát triển rừng tiếp tục đẩy mạnh công tác giao đất giao rừng, giảm tối đa các diện tích đất lâm nghiệp do các cấp chính quyền cơ sở đang trực tiếp quản lý; hoàn chỉnh đề án giao rừng gắn với giao đất cho các ban quản lý rừng trình UBND tỉnh phê duyệt và tổ chức thực hiện từ năm 2014, phấn đấu hoàn thành vào năm 2015.
Đồng thời xây dựng phương án mở đợt cao điểm kiểm tra, truy quét tại các địa bàn trọng điểm về phá rừng, khai thác lâm, khoáng sản và vận chuyển, mua bán trái phép lâm sản trước trong và sau Tết âm lịch. (Báo Quảng Nam 16/11) đầu trang(
Số liệu trên vừa được nêu ra tại buổi làm việc giữa UBND tỉnh Quảng Nam với Ban Chỉ đạo bảo vệ và phát triển rừng về kế hoạch thực hiện trong 10 tháng đầu năm 2013.
Cũng trong thời gian này, lực lượng chức năng đã phát hiện hơn 1.100 vụ vi phạm lâm luật; nạn phá rừng để lấy đất sản xuất ở một số huyện miền núi vẫn diễn biến phức tạp. Tuy nhiên, nhờ vào cuộc quyết liệt, tình trạng phá rừng, vận chuyển gỗ trái phép đã giảm đáng kể so với năm 2012. Trong năm, UBND tỉnh thành lập 2 ban quản lý rừng phòng hộ, xây dựng 4 đề án thành lập các hạt kiểm lâm. (Báo Quảng Nam 16/11) đầu trang(
Năm 2005, ông Trần Văn Khanh được Bộ Tư lệnh Binh đoàn 15 điều về làm Giám đốc Công ty Bình Dương (nay là Công ty TNHH một thành viên Bình Dương). Đến tháng 5-2012, ông chuyển đi khỏi đơn vị này. Gần 8 năm làm Giám đốc ở đây, ông Trần Văn Khanh đã biến Công ty này thành đơn vị thua lỗ nợ nần nhất Binh đoàn, đời sống công nhân hết sức khó khăn, phá sản 500 ha cà phê của đơn vị, tự ý phá hàng ngàn ha rừng.
Năm 2010 và 2011, UBND tỉnh Gia Lai giao 4 quyết định thu hồi đất lâm nghiệp của Ban Quản lý Rừng phòng hộ Ia Puch và cho Công ty Bình Dương (Binh đoàn 15) thuê đất để trồng cao su tại huyện Chư Prông, với tổng diện tích 2.774 ha. Trong khi nhiều doanh nghiệp khác thực hiện khá nghiêm chỉnh chủ trương chuyển đổi đất lâm nghiệp trồng cao su thì Công ty Bình Dương đã cố tình làm sai.
Ngày 27-4-2010 và ngày 7-7-2010, UBND tỉnh có 2 quyết định thu hồi 840,6 ha đất của Ban Quản lý Rừng phòng hộ Ia Puch cho Công ty Bình Dương thuê để trồng cao su tại xã Ia Me, huyện Chư Prông, trong đó có 80 ha là đất lâm nghiệp chưa có rừng, còn lại hơn 760 ha là đất lâm nghiệp có rừng nghèo.
Thế nhưng khi triển khai thực hiện dự án này, Công ty Bình Dương chỉ trồng 529 ha cao su trong vùng dự án. Diện tích đất lâm nghiệp rộng khoảng 700 ha lân cận không được UBND tỉnh Gia Lai cho phép chuyển đổi từ đất lâm nghiệp sang đất trồng cao su đã bị Công ty Bình Dương cho san phẳng trồng 474 ha cao su ra ngoài ranh giới, địa phận được giao đất.
Tương tự, tại tiểu khu 935, 936 xã Ia Puch (huyện Chư Prông) UBND tỉnh Gia Lai giao cho Công ty Bình Dương thuê 927,6 ha, Công ty này trồng 692 ha trong phạm vi cho thuê và 184 ha ra ngoài khu vực cho phép. Tại tiểu khu 925, 932 xã Ia Puch, diện tích cho thuê đất là 571 ha, Công ty này trồng cao su trong dự án là 533 ha, trồng ngoài khu vực cho phép là 71 ha.
Trong số hơn 700 ha cao su trồng xâm lấn đất rừng này, đến nay có khoảng 330 ha vườn cây kém chất lượng, không phát triển nên Binh đoàn 15 đang yêu cầu dừng chăm sóc. Nếu bình quân mỗi ha cao su đầu tư đến nay khoảng 70 triệu đồng thì số diện tích mà Công ty phá rừng để trồng ra ngoài quy hoạch gây thiệt hại hơn 20 tỷ đồng.
Quyết định 746 năm 2009 của UBND tỉnh Gia Lai nêu rõ: “Không được lấy đất dân đang sản xuất và đất đã được giao khoán bảo vệ rừng theo Quyết định 304/2005/QĐ-TTg, không xâm phạm khu vực mồ mả của dân…, trồng cao su cách mép sông suối tối thiểu 50 mét, cách đường liên huyện tối thiểu 100 mét”.
Thế nhưng Công ty Bình Dương đã không làm như vậy, cụ thể: Tại địa bàn xã Ia Me, mép suối Tải và suối Ia Mơ, Công ty này đã không chừa đất lại cho dân dọc chiều dài suối hơn 3.000 mét với diện tích khoảng 15 ha. Công ty cũng sử dụng một phần diện tích đất được giao trồng cao su để xây dựng nhà đội và chia cho 31 hộ công nhân xây dựng nhà ở khi chưa lập thủ tục chuyển mục đích sử dụng đất theo quy định.
Tại khu vực xã Ia Puch, Công ty Bình Dương cũng tự ý chặt cây rừng, giải phóng toàn bộ thực bì trên 13 ha đất lâm nghiệp để xây dựng nhà làm việc các đội 14, 15, 19 và chia cho 89 hộ gia đình công nhân dựng nhà ở.
Nếu tính theo tỷ lệ sử dụng đất mà UBND tỉnh Gia Lai giao cho Công ty Bình Dương 2.774 ha, Công ty này trồng được hơn 2.000 ha (trong quy hoạch), đồng nghĩa với hệ số sử dụng đất đạt khoảng 70%, thì con số hơn 700 ha cao su mà Công ty này trồng xâm lấn ra ngoài quy hoạch, buộc phải phá hàng ngàn ha rừng.
Tại Quyết định số 746/QĐ-UBND, UBND tỉnh đã giao cụ thể: “Chủ rừng, chính quyền địa phương có trách nhiệm theo dõi, giám sát khai thác tận dụng lâm sản của chủ đầu tư; quản lý chặt chẽ diện tích rừng giáp ranh với khu vực được phép khai thác tận dụng lâm sản”.
Thế nhưng vừa qua, khi PV đặt vấn đề làm việc với lãnh đạo Ban Quản lý Rừng phòng hộ Ia Puch, cũng như UBND huyện Chư Prông, cả hai cơ quan này đều không biết gì về việc hàng ngàn ha rừng đã bị chuyển đổi sang trồng cao su? Lãnh đạo Ban Quản lý Rừng phòng hộ Ia Puch chỉ xác nhận Công ty Bình Dương có xâm hại khoảng 120 ha rừng trên địa bàn nhưng do chưa đo đạc cụ thể nên Ban không rõ.
Làm việc với Sở NN&PTNT và Sở Tài nguyên và Môi trường, hai sở này cũng không nắm được việc có hàng ngàn ha đất lâm nghiệp đã mất trên địa bàn huyện Chư Prông. Ngày 7-11-2013 Sở NN&PTNT có văn bản báo cáo UBND tỉnh và các cơ quan chức năng về việc Công ty Bình Dương trồng 248,6 ha cao su ra ngoài phạm vi, ranh giới, diện tích được giao đất ở Ia Puch, còn diện tích 474 ha cao su trồng ngoài phạm vi, ranh giới giao đất ở xã Ia Me không thấy 2 sở này nhắc tới. (Báo Gia Lai 16/11) đầu trang(
Những năm gần đây, tại xã Lộc Tiến (huyện Phú Lộc, tỉnh Thừa Thiên - Huế) hình thành một số cơ sở chế biến dăm gỗ làm nguyên liệu giấy mang lại hiệu quả kinh tế cao, nhất là phát huy giá trị nghề trồng rừng và giải quyết lao động cho người dân địa phương. Tuy nhiên, trong quá trình sản xuất, do không chú trọng khâu xử lý môi trường nên những cơ sở này đã phát sinh ô nhiễm.
Ông Tôn Thất Tuấn - Trưởng thôn Phú Gia phân trần: “Các anh về dịp này không thấy rõ nội tình của bà con chúng tôi. Vào khoảng tháng Chạp, lúc bắt đầu vụ Đông - Xuân, thường có những trận mưa lớn, nước từ nhà máy xả ra đen kịt, không theo mương tràn thẳng ra ruộng lúa của dân. Mùa này cũng là lúc còn mạ non, do “ngấm” nguồn nước này nên khoảng 2 ha mạ quanh khu vực gần nhà máy gần như mất trắng và khoảng 6, 7 ha lúa lân cận cũng bị ảnh hưởng nhiều”.
Đó cũng là bức xúc của Trưởng thôn Phú Gia cũng như nhiều người dân trong vùng về tình trạng gây ô nhiễm nguồn nước của Công ty Trồng và Chế biến Nguyên liệu giấy Xuất khẩu Huế (Công ty Chế biến dăm gỗ) đóng tại thôn Phú Gia, làm ảnh hưởng đến sản xuất nông nghiệp và sinh hoạt của người dân kéo dài suốt 10 năm qua.
Suốt nhiều năm, người dân xã Lộc Tiến luôn kiến nghị lên xã, lên huyện, tỉnh tình trạng nước thải, bụi ở Công ty Trồng và Chế biến nguyên liệu giấy Xuất khẩu Huế gây ảnh hưởng đến việc sản xuất lúa, làm ô nhiễm môi trường của nhiều người dân trong khu vực, nhưng mọi sự xem ra vẫn như “muối bỏ bể”.
Công ty Chế biến dăm gỗ đi vào hoạt động tháng từ năm 2003, với công suất 200 nghìn tấn năm. Chức năng chính của đơn vị là thu mua và chế biến gỗ dăm xuất khẩu sang thị trường nước ngoài. Trong quá trình chế biến, đặc thù của nhà máy là không sử dụng nước. Nhưng do nguyên liệu, sản phẩm thu mua để ngoài trời, nước mưa ngấm, nước chảy ra từ cây keo có màu đen.
Phía công ty cho biết, đầu năm 2004, đơn vị đã xây dựng hệ thống xử lý nước thải với kinh phí gần 200 triệu đồng. Hệ thống có 2 bể chứa và 3 bể lọc với diện tích trên 40m2. Do hệ thống xử lý có dung tích nhỏ, chỉ phục vụ vào mùa mưa, trong khi đó, thời điểm này lượng nước rỉ ra tương đối lớn nên không đáp ứng đủ, buộc phải chảy tràn ra môi trường. Hơn nữa, do lâu ngày nên đến giờ hệ thống này xem như mất tác dụng.
Ông Tôn Thất Tuấn cho rằng, hiện nay, người dân thôn Phú Gia rất lo lắng trước tình trạng nước thải và bụi từ Công ty Chế biến dăm gỗ bởi dù đã kiến nghị, thậm chí “can thiệp” trực tiếp, nhưng phía công ty vẫn chưa hợp tác khắc phục.
Theo quan điểm của người dân cũng như chính quyền địa phương, họ rất hoan nghênh và đón nhận những dự án đến sản xuất kinh doanh trên địa bàn, song làm thế nào vừa sản xuất nhưng phải đảm bảo môi trường xanh - sạch - đẹp, không ảnh hưởng đến đời sống của người dân là điều ai ai cũng mong muốn.
Không riêng ô nhiễm tại Công ty Chế biến dăm gỗ gây bức xúc và ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất của người dân, mà hiện nay trên địa bàn xã Lộc Tiến còn có thêm 2 đơn vị đang hoạt động chế biến dăm gỗ xuất khẩu là Công ty PISICO và Công ty Chayyo Việt Nam - Thái Lan đóng tại thôn Tam Vị cũng đang có hiện tượng gây ô nhiễm môi trường nước. Hai đơn vị này dù đi vào hoạt động từ nhiều năm nay song vẫn chưa có hệ thống thu gom và xử lý nước rỉ từ dăm gỗ mà tất cả đều được thải trực tiếp ra môi trường, qua hệ thống mương rồi chảy ra sông Mỹ Gia.
Theo ý kiến của Trưởng thôn Tam Vị, vị trí sản xuất của 2 đơn vị này nằm xa khu dân cư, xung quanh không có hoạt động sản xuất nông nghiệp, nên trước mắt chưa có những ảnh hưởng về môi trường. Tuy trước mắt là vậy, nhưng về lâu dài, nếu cứ để các cơ sở này xả nguồn nước thải trực tiếp ra môi trường, ra sông Mỹ Gia mà không qua hệ thống lắng lọc thì chắc chắn sẽ ảnh hưởng đến đời sống sinh hoạt, sản xuất của đại bộ phận nhân dân trong vùng và hệ đầm phá Cầu Hai. (Tài Nguyên&Môi Trường 16/11) đầu trang(
Đường dây nóng báo Nhân Dân phản ánh: Hàng trăm m3 gỗ bị khai thác trái phép tại Khu Bảo tồn thiên nhiên Ngọc Linh, xã Ngọc Linh, huyện Đăk Glei. Đề nghị cơ quan chức năng chỉ đạo kiểm tra, xử lý. (Nhân Dân 15/11) đầu trang(
Thời gian gần đây, hàng trăm hộ dân ở thôn Hữu Lộc, Trúc Lâm, Tĩnh Gia (Thanh Hóa), phản ánh việc chính quyền xã tiếp tay cho một số hộ dân phá rừng phòng hộ để bán cho doanh nghiệp vào khai thác đất dưới danh nghĩa “cải tạo rừng” không những làm ảnh hưởng đến đời sống, sinh hoạt của người dân mà còn gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến môi trường sinh thái. Tình trạng khai thác đất diễn ra rầm rộ đã kéo theo hệ thống đường giao thông cũng bị xuống cấp nặng nề.
Theo tìm hiểu, khu đất đang bị “đánh cắp” thuộc đất trồng rừng khu vực núi Hòn Hang, xã Trúc Lâm được Lâm trường Tĩnh Gia giao đất cho các hộ từ 1993, để trồng và chăm sóc rừng. Thế nhưng, kể từ khi có công trình san lấp mặt bằng 14 ha ở xã Tĩnh Hải (thuộc Khu kinh tế Nghi Sơn) do Công ty CP gang thép Nghi Sơn làm chủ đầu tư.
Đơn vị trúng thầu san lấp mặt bằng là Công ty TNHH Sơn Á, với nhu cầu nguyên liệu san lấp mặt bằng, nhà thầu đã thỏa thuận với các hộ dân tiến hành khai thác cây trồng để xin cải tạo đất rừng. Với chiêu bài “cải tạo rừng” để qua mặt các cơ quan chức năng để rồi ngang nhiên cho doanh nghiệp vào khai thác đất. Biến khu rừng phòng hộ Hòn Hang thành "đại công trường khai thác đất” với nhiều loại máy múc công suất lớn.
Ông Lý Quang Thạch, một trong các hộ bán đất cho phóng viên biết: Trong thôn Hữu Lộc có 4 đến 5 hộ cải tạo vườn rừng và bán đất cho Công ty TNHH Sơn Á làm nguyên liệu san lấp mặt bằng như hộ ông Nguyễn Văn Vụ (Bí thư thôn); Hoàng Bá Vọng và gia đình ông bán với diện tích hơn 1 ha. Giá bán là 60.000 đồng/xe, công ty phải trả trước 20 triệu đồng /5.000m3 đất và phải trả tiền tiếp cho các hộ khi công ty đã lấy đủ số lượng mới được múc lần khác.
Khi PV hỏi về thủ tục giấy tờ thì ông Thạch cho biết thêm mọi chi phí chạy thủ tục giấy tờ từ xã lên huyện và hạt kiểm lâm do doanh nghiệp lo hoàn toàn, chúng tôi chỉ biết tính khối lượng và lấy tiền tại khu vực múc đất của gia đình.
Ông Phạm Xuân Lượng, Chủ tịch UBND xã Trúc Lâm phân trần: Đây không phải là tình trạng khai thác đất trái phép, mà các hộ gia đình được Lâm trường Tĩnh Gia giao đất trồng rừng từ 1993, nay đến thời kỳ đã khai thác. Do đất rừng trồng cây kéo dài độ màu đất giảm nên các chủ rừng có đơn xin lên xã và huyện được cải tạo đất để nâng cao hiệu quả cây trồng.
Tuy nhiên, trong quá trình cải tạo các hộ đã tận thu nguồn đất thải và bán cho doanh nghiệp làm nguyên liệu san lấp mặt bằng. Chúng tôi biết điều đó là sai nhưng cũng phải tạo điều kiện cho các hộ giảm thiểu chi phí trong cải tạo đất rừng. Còn nhân dân phản ánh các hộ cải tạo đất rừng làm ảnh hưởng đến đời sống, sinh hoạt của họ và gây ô nhiễm môi trường hoàn toàn không có thật (!?).
Theo ghi nhận của PV, hàng ngày có tới hàng trăm lượt xe vào chở đất rời khỏi địa phương với khối lượng khoảng 1.000m3 đất nhưng không vấp phải sự phản ứng nào từ chính quyền. (Tài Nguyên&Môi Trường 13/11) đầu trang(
Thông tin nhanh qua Đường dây nóng báo Nhân Dân phản ánh: Nạn khai thác, vận chuyển gỗ trái phép diễn ra tại nhiều xã ở huyện Kbang.(Nhân Dân 16/11) đầu trang(
Ngày 17-11, tin từ Công an huyện Lộc Ninh, Bình Phước cho biết đã tạm giữ hình sự Lâm Ô và Hồ Văn Bảo (cùng ngụ xã Lộc Thành, Lộc Ninh) để điều tra hành vi tàng trữ và sử dụng trái phép vũ khí quân dụng.
Trước đó, tại tiểu khu 216 rừng phòng hộ Tà Thiết, Đồn biên phòng Tà Pét (Bộ chỉ huy Bộ đội biên phòng tỉnh Bình Phước) đã phát hiện các đối tượng trên xâm nhập vào rừng phòng hộ. Lực lượng biên phòng phát hiện một súng quân dụng, 14 viên đạn K56 và một con khỉ đã bị bắn chết. (Pháp Luật TPHCM 18/11; Người Lao Động 18/11) đầu trang(
Sau cơn đại hồng thủy, hàng ngàn khúc gỗ to từ thượng nguồn trôi theo dòng nước lũ xuống vùng hạ lưu….tạo nên một “cơn sốt” săn gỗ ở huyện Sơn Tịnh, tỉnh Quãng Ngãi.
Nếu đi dọc theo tuyến đường 623 đoạn từ thị trấn Sơn Tịnh đến xã Tịnh Giang, huyện Sơn Tịnh (Quảng Ngãi), có thể thấy cảnh tượng hàng trăm người dân tràn ra đường và các nhánh sông để vớt gỗ.
Hàng trăm thân cây lớn có đường kính từ 50-70cm được người dân vớt lên, chất ngổn ngang dọc đường. Có nơi người dân vớt được cả thân cây có đường kính hơn 100cm. Ngoài thân gây gỗ còn nguyên thì nhiều người còn vớt được cả gỗ phách được xẻ rất vuông vức.
Một số người dân vớt được gỗ tốt như gõ, dỗi, lim…đã rao bán, với giá hàng triệu đồng. (Vietnamnet.vn 18/11) đầu trang(
Một vụ tàng trữ động vật hoang dã trái phép đã bị Phòng Cảnh sát phòng chống tội phạm về môi trường - Công an tỉnh Khánh Hòa kết hợp cùng với hạt Kiểm lâm Khánh Vĩnh bắt giữ sau một thời gian theo dõi, phục kích.
Lực lượng chức năng đã phát hiện và thu giữ số động vật hoang dã này tại quán ăn Sông Khế, thuộc thị trấn Khánh Vĩnh. Tang vật gồm 14 cá thể động vật hoang dã, trong đó, có nhiều cá thể đã bị chết như cày hương, chồn bạt má nam, rắn hổ mang chúa, trăn đất, mèo rừng… Chủ quán ăn này cho biết: số động vật trên được thu mua lại từ những người làm nghề săn bắn trên rừng.
Lực lượng Kiểm lâm đã đưa những cá thể này đi giám định tại Viện Sinh học Miền nam thành phố Hồ Chí Minh. Kết quả cho thấy: có nhiều động vật nằm trong danh mục thuộc diện quý hiếm. Hiện các cơ quan chức năng đang củng cố hồ sơ để khởi tố hình sự đối với đối tượng tàng trữ số động vật trái phép này. (Đài PT - TH Khánh Hòa 14/11) đầu trang(
Phòng CSGT Công an tỉnh Thừa Thiên-Huế vừa bắt giữ xe container vận chuyển hơn một tấn gỗ quý hiếm.
Trưa 16-11, trong lúc tuần tra kiểm soát trên tuyến đường tránh thuộc xã Thủy Bằng (thị xã Hương Thủy), các CSGT phát hiện xe đầu kéo 29LD-00914 kéo theo container 29R-2177 (của Công ty TNHH Logitem Việt Nam) do Dương Đình Sự điều khiển vi phạm lỗi chuyển hướng rẽ không báo tín hiệu.
Qua kiểm tra, lực lượng CSGT phát hiện hơn một tấn gỗ quý hiếm gồm gỗ hương, trắc, cẩm lai (thuộc nhóm 1 - cấm mua bán, vận chuyển) được che giấu sau những thùng hàng điện tử. Toàn bộ số gỗ không có hóa đơn chứng từ.
Tài xế Sự khai số gỗ trên được một người tại KCN Phú Bài thuê bốc chở ra Hà Nội. Hiện toàn bộ tang vật và phương tiện được bàn giao cho Hạt Kiểm lâm TP Huế xử lý theo thẩm quyền. (Nông Thôn Ngày Nay 18/11; Nông Nghiệp Việt Nam 18/11; Pháp Luật TPHCM 18/11; Đời Sống&Pháp Luật 17/11; VOV 17/11; Lao Động 17/11; VTV 17/11; Công an TPHCM 17/11; Thanh Niên 17/11) đầu trang(
Theo Hạt Kiểm lâm huyện Ia Grai, từ đầu năm đến nay, tình trạng khai thác vận chuyển lâm sản trái phép, phá rừng làm nương rẫy trên địa bàn diễn biến phức tạp.
Kết quả thống kê cho thấy, diện tích rừng và đất lâm nghiệp bị lấn chiếm khoảng 54 ha, phần lớn diện tích này thuộc phạm vi quản lý của Ban Quản lý Rừng phòng hộ Ia Grai và Bắc Ia Grai. Ngành chức năng đã phát hiện 46 vụ vi phạm khai thác vận chuyển lâm sản trái phép, tăng 18 vụ so với cùng kỳ năm trước; tịch thu 109,5 m3 gỗ các loại, 3 xe ô tô và 6 xe mô tô.
Thời gian tới, UBND huyện Ia Grai sẽ đề ra các giải pháp và chỉ đạo quyết liệt nhằm ngăn chặn và từng bước đẩy lùi tình trạng này. (Hội Nông Dân VN 16/11) đầu trang(
Đội Quản lý thị trường (QLTT) số 5 thuộc Chi cục QLTT Hà Nội đã phối hợp với Công an quận Hai Bà Trưng bắt giữ hơn 200 kg sừng hươu, nai không rõ nguồn gốc.
Vào hồi 15h, cơ quan chức năng đã thu giữ tại điếm số 18 của bãi đỗ xe thuộc khu vực cảng Hà Nội gồm 1 thùng hàng và 4 bao tải bên trong chứa toàn sừng hươu, sừng nai. Vào thời điểm kiểm tra, chủ hàng không có mặt, chỉ có lái xe đang làm nhiệm vụ bốc dỡ để chở lô hàng này vào Nghệ An, nhưng đã không xuất trình được các giấy tờ về nguồn gốc xuất xứ, cũng như các hóa đơn chứng từ của lô hàng.
Hiện cơ quan chức năng đã thu giữ toàn bộ lô hàng với tổng trọng lượng trên 200 kg và đang tiếp tục mở rộng điều tra làm rõ vụ việc. (VTV 17/11; An Ninh Thủ Đô 17/11) đầu trang(
BÌNH LUẬN - NHẬN ĐỊNH
Theo báo cáo của Chính phủ, từ năm 2006 đến năm 2012, cả nước có 160 dự án thuộc 29 tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương thực hiện việc chuyển đổi mục đích sử dụng rừng sang xây dựng thủy điện, với diện tích gần 20.000 héc-ta.
Đến nay, diện tích rừng trồng thay thế chỉ được 735 héc-ta, đạt 3,7% tổng diện tích theo yêu cầu. Theo quy định của Chính phủ, nếu xây dựng thủy điện lấy đi bao nhiêu diện tích rừng thì phải trồng bù đủ số lượng ấy, nhưng thực tế đây là một quy định bất khả thi.
Bên cạnh đó, với chủ trương cho phép chuyển đổi diện tích rừng nghèo để trồng cao su chỉ mang lợi ích kinh tế trước mắt, mà không tính đến hậu quả lâu dài do tình trạng phá rừng. Nhiều ý kiến cho rằng, theo quy định của Nhà nước, chỉ những diện tích “rừng nghèo kiệt” (dưới 50m3/héc-ta) mới được chuyển đổi sang trồng cao su, nhưng thực tế diện tích rừng bị phá trong thời gian qua là rừng giàu.
Các đơn vị đề xuất những dự án chuyển đổi chủ yếu là để khai thác gỗ. Theo Ban Chỉ đạo Tây Nguyên, bình quân mỗi năm, Tây Nguyên mất 26.000 héc-ta rừng, trong đó mất rừng do chuyển đổi trồng cao su chiếm đến 46%.
Ngoài diện tích rừng bị mất do xây dựng thủy điện, do việc chuyển đổi trồng cao su thì tình trạng phá rừng của bọn lâm tặc xảy ra ngày một nhiều, với các hành vi, thủ đoạn ngày càng tinh vi. Theo Bộ NN&PTNT, 7 tháng của năm 2013 đã phát hiện hơn 900 vụ phá rừng, với diện tích rừng bị phá gần 400 héc-ta.
Riêng tỉnh Bình Phước, 6 tháng đầu năm đã xảy ra 54 vụ phá rừng, thiệt hại hàng trăm héc-ta rừng tự nhiên. Chính vì thế, độ che phủ rừng ở nước ta có xu hướng giảm dần. Phần lớn diện tích rừng còn lại là rừng nghèo, chất lượng thấp. Đặc biệt ở Tây Nguyên, độ che phủ của rừng chỉ còn 36%.
Theo báo cáo của Chương trình Lương thực thế giới (FAO), Việt Nam là một trong 5 quốc gia chịu ảnh hưởng nặng nề nhất từ thiên tai, đặc biệt là mưa bão và lũ lụt. Mưa bão xảy ra trên lãnh thổ Việt Nam ngày càng tăng cả về tần suất và sự nguy hại, đang trở thành mối đe dọa thật sự đối với cuộc sống của con người và sự phát triển của nền kinh tế.
Bên cạnh những nguyên nhân do đặc điểm địa lý, biến đổi khí hậu còn có nguyên nhân trực tiếp do con người. Nạn phá rừng đầu nguồn để khai thác gỗ, xây dựng thủy điện, trồng cây cao su... làm thảm thực vật trên lưu vực ngày càng giảm, dẫn đến khả năng cản dòng chảy kém, lũ tập trung nhanh hơn.
Điển hình là trên địa bàn nhiều tỉnh miền Trung, trong những năm qua, liên tục diễn ra lũ lụt, gây thiệt hại nặng nề về người và của. Nguyên nhân chính là do nạn chặt phá rừng đầu nguồn. Khi rừng đầu nguồn không còn, cây rừng không còn khả năng điều tiết nước, cường độ lũ lụt đi nhanh, nước dâng cao rất nhanh, khiến lũ lụt thêm trầm trọng.
Nếu không có biện pháp ngăn chặn nạn phá rừng triệt để thì hiểm họa cho chính mình và thế hệ tương lai là khó tránh khỏi. (Báo An Giang 16/11) đầu trang(
- Phải công nhận khai thác tài nguyên là việc “ngon xơi” nhất trên đời, bác ạ. Buôn bán gì cũng không bằng.
- Ngon nhất là vác cưa vào rừng, còn đào vàng, đãi thiếc, kể cả làm thuỷ điện (TĐ) cũng “công anh đắp đập be bờ” gian nan lắm, chú ơi!
- Nhưng khi làm xong thì nước lã xả thành tiền. Nếu không ngon sao cả nước lao vào làm TĐ. Đó là chưa nói đến phá rừng để làm lòng hồ tha hồ thu hoạch gỗ, hồ đập xong còn có cá nữa…
- Thế cho nên từ xã, huyện lên tới tỉnh đua nhau làm TĐ. Để đến bây giờ Chính phủ (CP) phải hãm phanh.
- Phanh ăn thật đấy, cháy lốp, 424 anh TĐ bật ra khỏi cỗ xe quy hoạch TĐ, rơi lả tả… Cũng may là chỉ có 2 anh Đồng Nai 6 và 6A bị thương nhẹ, tốn mất 12 tỉ tiền “điều trị”.
- Theo bác Bộ trưởng Công Thương cho biết, phen này CP giữ quyền chỉ huy TĐ. Không giao cho địa phương làm ào ào như phong trào nữa.
- Chú nói thế bỗng dưng nhớ lại trước đây, bên bác láng giềng vĩ đại của ta có phong trào cả nước làm lò luyện kim, thôn xóm nào cũng có lò gang đỏ rực.
- Rồi sao hả bác?
- Rồi thôi, không làm nữa, nông dân tiếp tục là nông dân. Sáng ra con gà lại gáy vang: “Cúc cù cu! Sáng rồi đây! Nông dân vác cuốc vác cày - Ra đồng cày cuốc cho đầy nồi cơm”.
- Dẫu sao cũng nhờ TĐ mini mà núi rừng thay da đổi thịt, nông thôn tivi 24/24h, chỉ xem phim Việt cũng cả ngày. Đi tàu bay ban đêm nhìn nước mình đẹp long lanh. Đúng như bài thơ trong sách giáo khoa ngày xưa: “Núi rừng có điện thay sao - Nông dân có máy làm trâu cho người”.
- Cũng cần xem lại có thật là “đầy nồi cơm” và “điện thay sao” không đã. Hôm 13.11 vừa qua QH họp về TĐ, có bác đại biểu tỉnh Yên Bái nói TĐ Thác Bà đã phát điện hơn 40 năm nay. 5 vạn nông dân đã nhường 20.000ha đất cho TĐ, nhưng đến nay ở các khu tái định cư vẫn còn hơn một vạn dân chưa có điện.
- Úi giời! Nay mới nghe “tin khủng” đấy nhá! “Tàn giấc mơ hoa - Bóng “điện” đã khuất xa”!
- Chưa tàn đâu, đã nêu ra sẽ được kéo dây vào thôi. (Lao Động 16/11) đầu trang(
Bất ngờ phát hiện sao la quý hiếm tại Việt Nam sau 15 năm vắng bóng là thông tin vui của tuần này bởi đây là một trong những loài thú quý hiếm đang bị đe dọa tuyệt chủng nhất hành tinh.
Quỹ Quốc tế bảo tồn thiên nhiên (WWF) tại Việt Nam cho biết : Tháng 9 vừa qua, bẫy ảnh đặt trong khu bảo tồn tại Quảng Nam chụp được hình ảnh một chú Sao la đang đi dọc con suối tại khu vực hẻo lánh của dãy núi Trung Trường Sơn nước ta.
"Đây là những bức ảnh chụp loài hoang dã quan trọng nhất của châu Á, có thể là của thế giới trong vòng 10 năm qua” - ông William Robichaud, Điều phối viên Nhóm Bảo tồn sao la của Ủy ban Bảo tồn loài của Liên minh Quốc tế bảo tồn thiên nhiên và tài nguyên thiên nhiên (IUCN) vui mừng nói.
Sao la trông giống loài linh dương sa mạc ở Ả rập. Các sọc màu trắng nổi bật trên mặt và cặp sừng thon dài tạo nên vẻ đẹp riêng và nơi sống kín đáo trong những khu rừng ẩm ướt của dãy Trường Sơn càng gợi nên vẻ bí ẩn của loài này. Nhưng vì sao các nhà khoa học lại mừng đến thế? Bởi điều này đầy bất ngờ và hy vọng.
Một phát hiện ngoạn mục và đem lại hy vọng mới cho sự phục hồi loài này - theo ông Văn Ngọc Thịnh, Giám đốc WWF Việt Nam. Còn trong công bố hôm 13-11 của WWF thì đây là một trong những loài động vật có vú hiếm nhất Trái đất mà đến nay các nhà khoa học vẫn biết rất ít về nó.
Ở nước ta, sao la là loài thú mới được phát hiện vào năm 1992 bởi một nhóm các nhà khoa học của Bộ Lâm nghiệp cũ (nay là Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn) và WWF khi nghiên cứu đa dạng sinh học rừng tại Vườn Quốc gia Vũ Quang (Hà Tĩnh), gần biên giới Việt Nam và Lào.
Khi đó chỉ tìm thấy hộp sọ và những chiếc sừng trong nhà một người thợ săn. Nó được cho là động vật có vú lớn đầu tiên được phát hiện trong 50 năm qua. Hai con sao la sau được bắt ở miền Trung năm 1993, nhưng đã chết sau đó vài tháng. Con sao la cuối cùng được nhìn thấy vào năm 1998.
Các nhà khoa học giờ đây ý thức mình đang ở một thời điểm lịch sử, trước một cánh cửa cơ hội hiếm hoi để bảo vệ loài thú đặc biệt này. Cần sự chung tay của chính quyền và cộng đồng. Người dân phải có cùng suy nghĩ rằng: VN đang có một báu vật đặc biệt mà nhiều người trên thế giới vô cùng yêu quý, đó là sao la.
Hình ảnh của Sao la khẳng định sự tồn tại của loài này tại dãy núi Trung Trường Sơn của nước ta sẽ giúp WWF tìm kiếm những cá thể khác và đưa ra những mục tiêu bảo vệ cần thiết. WWF cũng tạo sinh kế thêm cho cộng đồng xung quanh các Khu Bảo tồn Sao la để giảm săn bắt bất hợp pháp và tạo thêm thu nhập cho người dân.
Sao la là biểu tượng cho sự đa dạng sinh học của dãy Trường Sơn chạy dọc biên giới Lào và Việt Nam. Sao la trở về không chỉ bất ngờ mà còn tràn hy vọng… (Đại Đoàn Kết 16/11) đầu trang(
TIN THẾ GIỚI
Hơn 6 tấn ngà voi, bao gồm ngà chưa xử lý, trang sức và tượng các loại, đã bị nghiền thành bột trong chiến dịch tẩy chay loại hàng hóa này nhằm gửi thông điệp bảo vệ loài voi trên toàn thế giới.
Theo AFP, hàng ngàn vật phẩm bị tịch thu trong hơn 25 năm qua tại Mỹ lần lượt bị ném vào máy tiêu hủy tại Kho chứa hàng hóa từ động vật hoang dã quốc gia tại Denver, bang Colorado. Số hàng này, tương đương mạng sống của hơn 2.000 con voi trưởng thành, được tích lũy từ năm 1989, thời điểm luật chống buôn lậu ngà voi quốc tế chính thức có hiệu lực. Tuy nhiên, bất chấp lệnh cấm, các đàn voi trên toàn cầu vẫn tiếp tục bị đe dọa nặng nề vì cặp ngà.
Giám đốc Cơ quan Động vật hoang dã và ngư phẩm Mỹ Dan Ashe cho rằng cần phải hủy hết hàng hóa làm từ ngà voi trên thế giới nếu muốn ngăn chặn tình trạng săn trộm voi. (Thanh Niên 16/11; Vnexpress.net 16/11; VOV 16/11) đầu trang(
Lần đầu tiên, các nhà khoa học Mỹ đã dựng thành công một bản đồ với độ phân giải cao theo dõi những thay đổi của diện tích rừng trên Trái Đất trong thế kỷ XXI.
Theo nghiên cứu đăng tải trên tạp chí Science ngày 14/11, một nhóm các chuyên gia đến từ Đại học Maryland, tập đoàn công nghệ Google và Chính phủ Mỹ đã hợp tác xây dựng bản đồ dựa trên hình ảnh vệ tinh chụp bề mặt Trái Đất ở độ phân giải 30m.
Nghiên cứu cho thấy trong khoảng thời gian từ 2000-2012, có khoảng 2,3 triệu km2 rừng trên Trái Đất đã biến mất, gần bằng diện tích của Argentina, trong khi chỉ có khoảng 0,8 triệu km2 được phủ xanh trở lại.
Indonesia là nước có tốc độ mất rừng nhanh nhất, tăng hơn 50% lên tới 20.000 km2/năm vào thời điểm năm 2011. Tuy nhiên, Brazil lại là quốc gia có diện tích rừng mất đi hằng năm lớn nhất, giảm tới 50% từ mức 40.000 km2 của năm 2002 xuống còn 20.000km2 vào năm 2010.
Chủ nhiệm công trình, Giáo sư chuyên ngành địa lý Matthew Hansen của Đại học Maryland cho biết, đây là tấm bản đồ về thay đổi mật độ rừng đầu tiên nhất quán trên toàn cầu và chi tiết từng khu vực. Nhóm nghiên cứu cho biết thông qua tấm bản đồ mới, mọi quốc gia sẽ có thể tiếp cận một bộ dữ liệu đồ sộ bao gồm những thông tin nền tảng, thống nhất và rõ ràng liên quan tới những vấn đề nghiêm trọng về môi trường. Những vấn đề đó bao gồm nguyên nhân gây ra thay đổi trong mật độ rừng; tình trạng của các khu rừng tự nhiên trên thế giới; những mối đe dọa đến từ việc thay đổi diện tích rừng; ảnh hưởng từ những nỗ lực ngăn chặn mất rừng...
Bản đồ cung cấp một cái nhìn tổng thể hệ thống rừng toàn cầu đồng thời là một công cụ hữu hiệu giúp các chính phủ quản lý nguồn tài nguyên thiên nhiên quý giá. (VietnamPlus.vn 15/11; Chinhphu.vn 16/11) đầu trang(
Các nhà khoa học đã so sánh mẫu ADN của loài chó hiện đại với các hóa thạch cổ và phát hiện ra chó nhà có nguồn gốc từ loài sói đã tuyệt chủng tại Châu Âu.
Trong bài báo đăng ngày 15/11 trên tạp chí Science của Mỹ, các nhà nghiên cứu cho rằng loài sói đã tìm thức ăn từ những mẩu xương mà người đi săn bỏ lại. Từ đó, những con vật trở nên gần gũi với con người hơn khi được cho ăn và quá trình thuần hóa này có thể đã bắt đầu từ 19.000-32.000 năm trước.
Nhóm nghiên cứu thuộc trường Đại học Turku, Phần Lan đã phân tích ADN của 18 giống chó thời tiền sử (gồm 8 con chó và 10 con sói) rồi đem so sánh với ADN của toàn bộ 49 loài sói và 77 loài chó cổ. Những mẫu hóa thạch cổ được lấy từ Nga, Ukraine, Trung Âu, Mỹ và Argentina được ước tính đã 30.000 năm tuổi. Còn ADN từ loài chó và sói hiện đại được thu thập trên khắp toàn cầu từ Israel đến Trung Quốc, Thụy Điển đến Mexico.
Các nhà nghiên cứu nhận thấy ADN của loài chó ngày nay có mối liên hệ gần gũi với giống chó Châu Âu cổ lẫn loài sói Châu Âu hiện đại.
Giáo sư Robert Wayne thuộc Khoa Sinh thái và Tiến hóa sinh học, trường Đại học California, Los Angeles, thành viên nhóm nghiên cứu, khẳng định: “Không thể nào khác được, loài chó hiện đại có nguồn gốc từ Châu Âu.”
Kết luận này đi ngược lại hoàn toàn với kết quả nghiên cứu của các chuyên gia thuộc Viện Khoa học Hoàng gia Thụy Điển đưa ra vào năm 2002 rằng loài chó hiện đại có nguồn gốc từ Trung Quốc.
Tranh cãi đã xảy ra giữa hai nhóm nghiên cứu và các nhà khoa học hy vọng trong những năm tới, họ sẽ tìm thấy hóa thạch của những giống chó khác để hoàn thành dữ liệu gene của mình nhằm đưa ra kết luận đúng đắn nhất.
Trong khi đó, vấn đề ai đã thuần dưỡng loài chó hoang thành bạn trung thành của con người và quá trình đó diễn ra ở đâu vẫn là một điều bí ẩn chưa thể tìm ra được. (Chinhphu.vn 16/11) đầu trang(
Phát hiện này đã khiến nhiều chuyên gia không khỏi kinh ngạc và tự hỏi rằng điều gì đã giúp con chuột túi 2 tuổi màu trắng toát như bông này thoát khỏi nanh vuốt của những con chó hoang và cáo.
Những động vật sống trong môi trường hoang dã mắc chứng bạch tạng rất dễ trở thành con mồi của các động vật khác nên thường chết non.
Ngoài ra, động vật bạch tạng cũng dễ bị ung thư và cháy nắng, thị giác và thính giác của chúng đều kém.
Con chuột túi bạch tạng được phát hiện vào cuối tuần trước bởi một kiểm lâm tại công viên quốc gia Namadgi gần thủ đô Canberra, bên cạnh những con chuột túi màu xám khác. (Đất Việt 16/11) đầu trang(./.
Biên tập: Bùi Hoa
|
|||