Nguyên nhân trực tiếp dẫn đến biến dạng hệ sinh thái VQG Tràm Chim là đã bị ngọt hóa. Các kỹ thuật rửa phèn, xổ phèn, ém phèn từng làm nên kỳ tích là biến vùng đất chết ĐTM thành cánh đồng lúa 3 vụ cũng được áp dụng triệt để cho vườn.

VQG Tràm Chim có diện tích 7.313 ha, phần lớn diện tích được giới hạn bởi các kinh sẵn có trước đây là Đồng Tiến, Phú Hiệp, An Hòa, Phú Thành. Phía trong các kinh cũ ấy, VQG Tràm Chim còn đào hệ thống kinh mới có tổng chiều dài gần 60 km, mỗi con kinh rộng 30-40 m, sâu 4 m, hoành tráng như con sông đào. Đất đào kinh được đổ lên phía ngoài làm thành con đê giao thông có thể tráng nhựa.

Vậy là VGQ Tràm Chim trở thành cứ điểm quân sự khổng lồ, có thành cao hào sâu bao quanh, mùa mưa nước không thể ngập, mùa khô nước không thể cạn. Chưa hết, Tràm Chim còn bị chia ra làm nhiều mảnh, kinh Mười Nhẹ xiên thẳng từ phía kinh Phú Hiệp sang phía kinh Đồng Tiến, một con kinh khác từ kinh Mười Nhẹ, uốn lượn lên kinh An Hòa. Vậy là cả cánh đồng rộng hơn 7.000 ha, xưa nay chỉ có lung, bàu, trấp và ngoằn ngoèo mấy con đuờng cộ trâu nay đã có hệ thống giao thông thủy bộ phát triển.

Tại sao lại có phèn? ĐTM từng có phèn từ thủa khai sơn lập địa nhưng vẫn nằm im trong đất. Mùa khô, nuớc rút xuống, phèn theo các mao quản lên trên phản ứng với ôxy thành chất o xít sắt, o xít nhôm làm nên nước bưng màu đỏ, nước kinh trong xanh, cỏ cây khô cháy. Mùa mưa, nước ngập lan tràn, phèn bị rửa trôi và sự sống lại trở lại xanh tươi.

VQG Tràm Chim không bị khô hạn thì chắc chắn không có phèn, không có phèn thì diện tích đồng năn sẽ bị thu hẹp dần. Tràm, gáo, trâm bầu... và những cây khác sẽ không còn bị còi cọc mà trở nên lực lưỡng, đông đúc.

Không có khô hạn, không có phèn thì năn kim không có củ. Năn kim không củ thì sếu không về và diện tích sẽ suy giảm nghiêm trọng bởi lấy gì làm giống cho vụ sau.

Tại sao Nhà nước lại bỏ ra rất nhiều tiền của để đào kinh ngọt hóa cho VQG Tràm Chim? Câu trả lời là để chống cháy. Trong nhiều năm qua, VQG Tràm Chim không những là một mục tiêu quan trọng của cảnh sát PCCC tỉnh Đồng Tháp, mà còn là địa chỉ sẵn sàng tiếp ứng của bộ đội tỉnh, riêng mùa khô năm 2014, tỉnh đội còn tăng cường cho VQG Tràm Chim 100 chiến sĩ chuyên làm công tác tuần tra, bảo vệ PCCC.

“Nhất thủy, nhì hỏa”, sức hủy diệt của lửa thật khủng khiếp. Tuy nhiên, nếu trầm tĩnh có cái nhìn thấu đáo hơn thì sẽ thấy cháy là một phần của Đồng Tháp Mười.

Sẽ đặt nghi vấn - Trước đây ĐTM hoang vu, “cỏ mọc thành tinh” thì không thể không có những vụ cháy nhưng tại sao trong văn thơ, trong dân gian không hề ghi nhận vụ cháy nào. Nếu có cháy lớn, gây thiệt hại lớn thì sẽ không còn rùa, rắn, sấu... như các chuyện kể dân gian. Bởi vậy có thể nhận định rằng, cháy ở ĐTM, nếu có cũng chỉ là cháy cục bộ trong phạm vi nhỏ.

Nhận định trên phù hợp vói địa hình, địa mạo ĐTM. Tuy gọi là bằng phẳng nhưng ĐTM vẫn có nhiều bưng, bàu, lung, trấp nên không có chuyện cả ĐTM khô cong lên cùng lúc. Chính mức độ nước nông sâu, mức độ nhiễm phèn nặng, nhẹ khác nhau mà có những sinh cảnh khác nhau chia tách ĐTM thành những phân khu, thửa nhỏ.

Mặt khác, dù có nhiều loài thực vật, nhưng quần thể năn lác chiếm ưu thế. Với năn lác thì hàm lượng hữu cơ (các bon) lại thấp nên đám cháy trên năn lác không thể là đám cháy lớn. Từ ngày thành lập đến nay, VQG Tràm Chim đã từng xảy ra nhiều vụ cháy, nhưng cháy lớn phải kể đến năm 2008 và năm 2010.

Năm 2008, cháy 500 ha đồng cỏ, 20 ha tràm, năm 2010 cháy 200 ha đồng cỏ và tràm. Ngoài ra còn hàng chục vụ cháy nhỏ khác. Qua các vụ cháy, không thấy ghi nhận thiệt hại cho hệ sinh thái mà chỉ ghi nhận thiệt hại một diện tích nhỏ rừng tràm. Cũng cần nói rõ hơn, trong điều kiện tự nhiên ĐTM thì sẽ không có rừng tràm mà 100% cái gọi là rừng tràm ở ĐTM là rừng trồng.

Tràm ở VQG Tràm Chim cũng vậy, tự nhiên chỉ là những bụi tràm lúp xúp, còn tràm bị cháy là tràm được trồng từ năm 1985, khi mà VQG Tràm Chim còn là Cty Nông lâm ngư truờng Tràm Chim. Vì chỉ mọc phân tán nên tràm tự nhiên ở ĐTM không thể cháy lớn và thực tế thấy nếu có bị cháy thì tràm vẫn không chết.

Vẫn biết rằng sinh thái học là một ngành khó vì đấy là ngành học xuyên suốt hàng chục năm, hàng trăm năm của nhiều thế hệ nghiên cứu nối tiếp nhau. VN chưa có sự hiểu biết sâu sắc về sinh thải học, nhất là sinh thái học trên vùng đất nhiễm phèn ĐTM, cánh đồng hiếm có trên thế giới.

Tuy nhiên nếu muốn bảo vệ và bảo tồn hệ sinh thái vùng ĐTM như Quy hoạch bảo tồn và phát triển bền vững VQG Tràm Chim đến năm 2020 đã được phê duyệt thì không cách nào khác là phải trả lại phèn, trả lại “Mùa nắng đồng khô cỏ cháy, mùa mưa nước ngập lan tràn” như câu thơ của Nguyễn Bính viết năm 1939 về ĐTM. Cái quý nhất, cái độc đáo của VQG Tràm Chim mà con cháu cần đến và hấp dẫn bạn bè quốc tế là hệ sinh thái vùng ĐTM chứ không phải là vùng đất ngập nước, 4 mùa xanh ngắt và mát rượi.

Trả lại nguyên trạng ĐTM xưa cho VQG Tràm Chim bằng cách nào? Dễ thôi, vì phèn trong đất vẫn còn đấy, nếu dũng cảm lấp lại các con kinh, hoàn trả các đê bao mới đào đắp; thiết lập đai bảo vệ khác; thay phươmg tiện đi lại, du lịch bằng cộ trâu như cha ông mình thì chỉ mấy năm, ĐTM xưa lại trở về với Tràm Chim. (Nông Nghiệp Việt Nam 17/7, tr15) đầu trang(

Tính đến hết chiều 16-7, chủ lô hàng gỗ trắc vẫn chưa đến làm việc với Đội Quản lý thị trường (QLTT) 2A, Chi cục QLTT TPHCM.

Ước tính toàn bộ lô gỗ trắc này có giá trị rất lớn. Theo thông tin từ các tay chuyên buôn gỗ trắc trên thị trường, loại gỗ này thuộc dạng gỗ quý, bán bằng cách cân ký (140.000 - 170.000 đồng/kg) hoặc tính mét khối (40 - 50 triệu đồng/m³), tùy loại.

Trước đó, sáng 15-7, lực lượng QLTT tiến hành kiểm tra kho hàng số 127 Nguyễn Thị Tú, khu phố 3, phường Bình Hưng Hòa B, quận Bình Tân, TPHCM. Tại đây, cơ quan chức năng phát hiện xe tải lớn 77C-01072 do tài xế Nguyễn Trung Hiếu điều khiển, chở 177 lóng gỗ trắc, tương đương 6.145kg gỗ. Số hàng này không rõ nguồn gốc, xuất xứ. Tài xế Hiếu khai nhận chỉ là người chở thuê.

Ngoài ra, qua kiểm tra, QLTT còn phát hiện trong kho chứa rất nhiều gỗ trắc với số lượng lớn. Hiện tại, QLTT TPHCM vẫn đang tiến hành kiểm đếm, xử lý số gỗ không rõ nguồn gốc. (Sài Gòn Giải Phóng 17/7, tr7) đầu trang(

Người dân ở xã Sơn Bình, huyện Hương Sơn đã kiến nghị đến nhiều nơi nhưng chưa có kết quả phản hồi.

Họ cho rằng, cả một khu vực dân cư bị khô hạn, hồ thủy lợi trơ đáy, nhà sụt lún, đường hư hỏng, bụi bặm... là nguyên nhân khai thác đất ngay chân rừng phòng hộ Ngàn Phố. (Đời Sống & Pháp Luật 16/7) đầu trang(

UBND tỉnh vừa đồng ý tiếp nhận dự án “Bảo vệ đa dạng sinh học và tăng cường các dịch vụ sinh thái của rừng Động Châu-khe Nước Trong, huyện Lệ Thủy, tỉnh Quảng Bình”.

Theo đó, mục tiêu tổng thể của dự án là bảo tồn, duy trì lâu dài các giá trị đa dạng sinh học độc đáo của rừng Động Châu-khe Nước Trong, một trong những dải rừng nhiệt đới ẩm trên đất thấp quan trọng bậc nhất còn lại ở Việt Nam và tăng cường các dịch vụ sinh thái khu vực.

Dự án sẽ triển khai thực hiện một số nội dung sau: Tăng cường năng lực và nguồn lực cho công tác thực thi pháp luật để ngăn chặn có hiệu quả hoạt động khai thác bất hợp pháp và xâm lấn rừng, bảo vệ và tăng cường các dịch vụ hệ sinh thái cho khu vực khe Nước Trong; quy hoạch và quản lý bảo tồn khe Nước Trong như một khu Bảo tồn thiên nhiên có hiệu quả; thực hiện dự án bảo tồn các loài chủ chốt của khu vực (các loài đang bị đe dọa tuyệt chủng như: Gà lôi lam mào trắng và Sao la); tăng cường lồng ghép các mục tiêu bảo tồn đa dạng sinh học và quản lý nguồn nước cũng như duy trì, phát triển các dịch vụ sinh thái khác tại khe Nước Trong và vùng cảnh quan xung quanh; xây dựng và nâng cao năng lực quản lý khu khe Nước Trong như một khu bảo tồn thiên nhiên trên thực tế cho chủ rừng và các bên liên quan; nâng cao nhận thức, tạo dựng sự đồng thuận và thúc đẩy sự hỗ trợ của cộng đồng địa phương; giảm áp lực lên tài nguyên rừng khe Nước Trong thông qua cải thiện sinh kế trong vùng đệm…

Dự án được thực hiện thông qua sự phối hợp giữa Trung tâm Bảo tồn Thiên nhiên Việt, Chi cục Kiểm lâm Quảng Bình và Ban quản lý rừng phòng hộ Động Châu.

Thời gian thực hiện dự án dự kiến khoảng 30 năm, trong đó nguồn vốn cho giai đoạn 2014-2019 là gần 1,5 triệu USD. (Báo Quảng Bình 16/7) đầu trang(

Tình trạng khai thác rừng trái phép diễn ra ở nhiều nơi đã làm cho những cánh rừng nguyên sinh ở nhiều địa phương đang dần mai một.

Song một xã vùng biên giới của tỉnh Gia Lai hiện có một cánh rừng gỗ hương nguyên sinh vẫn đang sinh trưởng và phát triển trong sự bảo vệ của chính quyền và người dân  bản địa.

Công tác bảo tồn cánh rừng nguyên sinh của những cây gỗ hương tưởng chừng rất dễ dàng nhưng lại không hề đơn giản. (VTC14 16/7) đầu trang(

Ngày 16-7, trả lời chất vấn tại kỳ họp HĐND tỉnh Tây Ninh về nạn chặt phá cây khu rừng văn hóa - lịch sử Chàng Riệc.

Ông Vương Quốc Thới, giám đốc Sở NN&PTNT tỉnh, cho rằng sở đã chỉ đạo Chi cục Kiểm lâm phối hợp với ban quản lý khu rừng văn hóa - lịch sử Chàng Riệc tăng cường kiểm tra, nhắc nhở, đồng thời xử phạt tình trạng chặt cây, chặt cành tại rừng này.

Sở cũng đã xử lý ban quản lý rừng Chàng Riệc bằng hình thức kiểm điểm hạ bậc lương đối với người để xảy ra vi phạm. Thời gian qua, sở đã phát hiện và lập biên bản xử lý 70 vụ vi phạm chặt cây rừng...

Sau phần trả lời của ông Thới, đại biểu Nguyễn Thành Tuân cho rằng hiện nay nhiều cử tri sợ tố cáo về phá rừng và vi phạm về bảo vệ rừng sẽ bị nhắn tin hăm dọa trả thù. “Nạn phá rừng hiện đã lan tỏa ra các huyện như Tân Châu và Châu Thành... Mức phạt không đủ răn đe vì phá 1,9ha bị phạt 170 triệu đồng, tức 1ha khoảng 90 triệu đồng. Trong khi sang nhượng 1ha đất rừng không dưới 200 triệu đồng thì rừng sẽ tiếp tục bị phá. Việc Sở NN&PTNT đưa ra hình thức tổ chức kiểm điểm cá nhân và hạ lương chưa thỏa đáng, cần xem xét theo quy định cán bộ công chức” - ông Tuân nói.

Ông Võ Hùng Việt, chủ tịch HĐND tỉnh nhắc nhở: “Đây là lần thứ ba từ đầu nhiệm kỳ đến nay giám đốc Sở NN&PTNT phải trả lời về thực trạng phá rừng nhưng xem ra vẫn chưa trả lời rốt ráo, vấn đề ngày càng phức tạp và trầm trọng hơn”.

Ông Việt yêu cầu UBND tỉnh phải đôn đốc ngành nông nghiệp trong vấn đề xử lý vi phạm, trong công tác trồng và bảo vệ rừng. Ông Việt cũng đề nghị giám đốc Sở NN&PTNT kiến nghị trung ương có cơ chế thỏa đáng cho người trồng rừng, không để tái diễn tình trạng chặt cây rừng, sang đất rừng...(Tuổi Trẻ 17/7; Thanh Niên 17/7) đầu trang(

16/7, UBND tỉnh cho biết: đã ra quyết định xử phạt hành chính 75 triệu đồng đối với bà Trịnh Thị Tú Linh (SN 1965, trú tại 79 Bãi Sậy, phường 1, quận 6, TP.HCM vì đã mua, bán, chế biến bộ phận của thực vật rừng là quả ươi với trọng lượng 830 kg.

Hành vi của bà Linh đã vi phạm quy định tại điểm g, khoản 6, điều 23 Nghị định 157/2013/NĐ-CP ngày 11/11/ 2013 quy định xử phạt hành vi mua, bán lâm sản trái với các quy định của Nhà nước.

Ngoài ra, UBND tỉnh cũng tịch thu 830 kg quả ươi có giá khoảng 83 triệu đồng để sung vào ngân sách Nhà nước. UBND tỉnh yêu cầu bà Trịnh Thị Tú Linh phải nghiêm chỉnh chấp hành quyết định xử phạt, số tiền phạt nộp tại Kho bạc nhà nước tỉnh Quảng Nam trong vòng 10 ngày, kể từ ngày nhận được quyết định xử phạt.

Quá thời hạn này, nếu cố tình không chấp hành quyết định xử phạt, bà Trịnh Thị Tú Linh sẽ bị cưỡng chế thi hành.

Trước đó, ngày 9/7, UBND tỉnh cũng ra quyết định xử phạt 150 triệu đối với Nguyễn Lân (1971, trú tại thôn Mỹ Hảo, xã Đại Phong, huyện Đại Lộc) vì mua bán 1.215 kg quả ươi có trị giá 121.500.000 triệu đồng. (Phụ Nữ TP HCM 16/7) đầu trang(

Chiều 16.7, thông tin từ Phòng CSĐT tội phạm về trật tự quản lý kinh tế và chức vụ (Công an) cho biết, lúc 2 giờ 30 phút cùng ngày, tổ công tác của đơn vị đã bắt một vụ vận chuyển gỗ lậu tại Trạm kiểm soát lâm sản Đại Hồng (xã Đại Hồng, huyện Đại Lộc).

Theo đó, lực lượng công an bắt giữ chiếc xe tải mang biển kiểm soát 43C-008.86 đang vận chuyển hơn 7,3 m3 gỗ gõ và huỷnh (gỗ quý hiếm) không có dấu búa của kiểm lâm và các giấy tờ liên quan từ huyện Phước Sơn về TP.Đà Nẵng.

Tài xế Mai Văn Liêm (28 tuổi, trú thôn Châu Sơn 3, xã Quế An, huyện Quế Sơn) khai nhận, anh vận chuyển thuê số gỗ này cho một người đàn ông (chưa rõ danh tính) với giá 1 triệu đồng.

Hiện lực lượng Công an tỉnh tạm giữ tang vật và phương tiện để điều tra làm rõ vụ việc. (Thanh Niên 17/7, tr18; Công An TPHCM 17/7; Nhân Dân 17/7; tr8; Công An TP Đà Nẵng 17/7; Tuổi Trẻ 17/7) đầu trang(

Ngông cuồng, hung hăng khi gây án nhưng khi ra đứng trước vành móng ngựa, nhóm lâm tặc do Phan Công Chánh (SN 1960, ngụ xã Đất Mũi, huyện Ngọc Hiển) cầm đầu lại “nhũn như con chi chi”.

Chỉ vì “tiếc” vài mét khối gỗ khai thác trái phép, Chánh và đồng bọn ngang nhiên chống người thi hành công vụ, lật xuồng, đập vỡ phương tiện, chém bị thương một cán bộ kiểm lâm và khống chế nhiều cán bộ khác “nội bất xuất, ngoại bất nhập”. Hệ quả của chuỗi hành vi nông nổi, coi thường pháp luật là Chánh và đồng bọn đã phải ra trước vành móng ngựa lĩnh mức án nghiêm khắc…

Theo cáo trạng, Phan Công Chánh, Nguyễn Văn Sớm (SN 1961), Phan Hải Đăng (SN 1988), Phạm Thanh Hận và Phan Hoài Phương cùng ngụ tại xã Đất Mũi, huyện Ngọc Hiển là những đối tượng thường xuyên vào rừng thuộc Vườn quốc gia Mũi Cà Mau chặt cây trái phép.

Chiều 15/3/2012, Chánh cùng các đồng phạm kéo nhau vào rừng ngang nhiên khai thác gỗ. Thời điểm này, các anh Trần Thái Sanh (Trạm phó Trạm kiểm lâm Cái Mòi) và anh Sơn Kha Nel (nhân viên Trạm kiểm lâm) cùng phối hợp đi tuần tra khu vực Vườn quốc gia Mũi Cà Mau.

Đến 18 giờ 30 phút cùng ngày, lực lượng tuần tra khu vực Kinh Xáng - Cái Đôi đã phát hiện nhóm lâm tặc chặt phá cây rừng trái phép. Tại hiện trường, bọn chúng vẫn còn để lại 3,01m3 gỗ đước. Anh Trần Thái Sanh liền điện thoại cấp báo cho anh Quách Tấn Khén (Trạm trưởng Trạm kiểm lâm Cái Mòi) biết để phối hợp giải quyết vụ việc.

Nhận được tin cấp báo, anh Khén liền đến hiện trường xem xét giải quyết. Khi anh Khén định điều khiển phương tiện chở lâm sản khai thác trái phép về trụ sở thì gặp Phan Công Chánh, Nguyễn Văn Sớm, Nguyễn Hoàng Diệu, Nguyễn Công Hậu (Tý Hậu), Đặng Văn Tý (Tý Bảo), Phan Hải Đăng, Phạm Thanh Hận và Phan Hoài Phương đang bơi xuồng vào rừng để vận chuyển cây rừng.

Khi gặp anh Khén, Phan Công Chánh biết số lâm sản mà bọn chúng chặt đã bị phát hiện. Chánh nghĩ, nếu “buông” thì số gỗ chặt hạ trái pháp luật sẽ bị lực lượng kiểm lâm thu hồi. Do đó, Chánh bàn với đồng bọn cùng hợp sức chống lại lực lượng kiểm lâm. Thấy đại ca nói rất “có gang, có thép”, cả nhóm liền đồng ý. Ngay sau đó, Chánh và Đặng Văn Tý cùng chặn xuồng máy của anh Khén lại, hai tên xông đến vật và quẳng anh Kén rơi xuống sông.

Sau đó, Chánh dùng cây dằm (làm bằng gỗ) đánh vào đầu và tay của anh Khén nhưng không gây thương tích. Còn Phan Hoài Phương ngang ngược nhận chìm xuồng máy của anh Khén xuống sông rồi hô hào cùng đồng bọn đến đập phá nhiều cái làm cho phương tiện bị thủng lườn phía sau lái, bị hư hỏng bình xăng máy nổ và gãy chân vịt máy.

Trong quá trình đập vỏ máy của anh Khén, cả bọn cùng la lối kích động lẫn nhau nhằm chống lại lực lượng kiểm lâm. Do nghe tiếng la lối nên anh Trần Thái Sanh, Lâm Tiến Đạt và Sơn Kha Nel tiến ra quan sát. Thấy anh Khén đang bị hành hung nên anh Đạt nhảy xuống sông để giải cứu cho anh Khén.

Tuy nhiên, khi anh Đạt vừa nhảy xuống sông thì bị Đặng Văn Tý dùng mã tấu (có sẵn trên phương tiện của anh Khén) hung hãn chém nhiều cái gây thương tích cho anh Đạt. Lúc này, anh Khén cố sức thoát lên bờ và chạy lại chỗ của anh Sanh chụp lấy cây súng bắn chỉ thiên nhiều phát. Nghe tiếng súng nổ, đồng bọn của Chánh mới chịu dạt ra, không dám manh động nữa. Nhờ đó, anh Đạt cũng mới thoát được.

Thấy lực lượng kiểm lâm có súng nên Chánh và đồng bọn không tiến lại gần. Tuy nhiên, bọn chúng vẫn ngang nhiên “mặc cả” với lực lượng kiểm lâm là phải để bọn chúng một nửa số lâm sản mà chúng chặt phá được thì mới để yên cho lực lượng kiểm lâm ra về, nếu không thỏa mãn điều kiện trên bọn chúng sẽ khống chế các anh “nội bất xuất, ngoại bất nhập”.

Trước những lời đe dọa của Chánh, anh Khén cương quyết không làm theo mà vẫn ôm súng đứng tại đó nên đồng bọn của Chánh cũng không dám tấn công. Sau khi nghe tiếng súng, lực lượng kiểm lâm Trạm Cái Mòi đã chạy ca nô vào rừng tiếp ứng, thấy có cán bộ xuống yểm trợ, Chánh và đồng bọn cùng kéo phương tiện vào rừng chạy thoát.

Anh Lâm Tấn Đạt được các đồng đội đưa đi cấp cứu, theo kết luận của Tổ chức giám định pháp y tỉnh Cà Mau, anh bị thương tích với tỷ lệ 11%. Chánh và đồng bọn đã bị Công an huyện Ngọc Hiển khởi tố, bắt tạm giam về tội “Chống người thi hành công vụ”.

Dù rất hung hăng khi gây án, ngang nhiên tấn công và khống chế cả lực lượng kiểm lâm nhưng khi đứng trước vành móng ngựa, bị cáo Phan Công Chánh và đồng bọn tỏ ra sợ hãi, xin Tòa giảm nhẹ hình phạt. Trước tình trạng phá rừng ngày càng nhức nhối, HĐXX nhận định, cần phải xử nghiêm các bị cáo để giáo dục, răn đe và phòng ngừa chung.

HĐXX tuyên phạt Phan Công Chánh 3 năm tù, Nguyễn Văn Sớm 2 năm 6  tháng tù, Phan Hải Đăng 2 năm tù. Hai bị cáo Phạm Thanh Hận, Phan Hoài Phương mỗi người lãnh 2 năm 12 ngày tù cho hưởng án treo, thời gian thử thách là 3 năm 2 tháng, giao hai bị cáo cho UBND xã Đất Mũi theo dõi, giáo dục.

Vụ án cũng là bài học chung cho các đối tượng đang manh nha thực hiện các hành vi phá rừng, chống đối người thi hành công vụ hãy tuân thủ pháp luật trước khi chưa quá muộn. (Nhà Báo & Công Luận 16/7) đầu trang(

16/7, ông Ngô Hữu Phước - Phó Hạt trưởng Hạt Kiểm lâm TX. Hương Trà cho biết, từ đầu năm đến nay đã phát hiện và xử lý 39 vụ vận chuyển gỗ quý trái phép trên địa bàn.

Theo thống kê của Hạt kiểm lâm,  từ đầu năm  2014 đến nay, Hạt Kiểm lâm thị xã Hương Trà phối hợp với CSGT, công an các xã, phường, Bộ chỉ huy Quân sự huyện đã tịch thu trên 149,069 m3 gỗ xẻ các loại, ra quyết định xử phạt vi phạm hành chính hơn 151.000.000 đồng. Hạt kiểm lâm thị xã Hương Trà đã bán đấu giá tang vật tịch thu được 66.331.000 đồng nộp Kho bạc Nhà nước.

Lúc 4h sáng 16/7 trong công tác TTKS và được sự phối hợp với nhân dân huyện Hương Trà,  lực lượng kiểm lâm phối hợp CSGT huyện dừng xe tải mang BKS 60H-5610 phát hiện trên xe chở 4m3 gỗ nhóm 1 không có hóa đơn chứng từ.

Lực lượng kiểm lâm đưa xe về huyện xử lý, lập biên bản phạt vi phạm hành chính và tịch thu số gỗ trên. (Giao Thông 17/7) đầu trang(

Trên cái bè dựng ngôi nhà gỗ rộng chừng 30 m2, bốn kiểm lâm viên làm bạn với một con chó. Dù có cơ hội chuyển đi nhưng họ tình nguyện ở lại, người 7 năm, người 6 năm để gác rừng, gác voọc, gác biển đảo quê hương.

Từ VQG Cát Bà (huyện Cát Hải, Hải Phòng) muốn vào đến Giỏ Cùng - Trạm kiểm lâm độc nhất vô nhị ở Việt Nam, là một hành trình đầy khổ ải với khúc dạo đầu là 9 cây số đi bộ xuyên rừng già.

Anh Vũ Quang Mạnh, tổ kiểm lâm cơ động, tình nguyện làm người dẫn đường cho PV. Anh hiểu rõ những khúc cua, con dốc của cung đường này vì từng nếm trải cảnh đi tuần đêm căng lều bạt ngủ giữa rừng, từng phải hái ngọn rau dướn, chặt lõi báng lót lòng cho khỏi đói.

Bên vách đá nhọn hoắt, bên vực sâu cận kề, PV như những con thằn lằn, nhoài, trườn, bò, chui rúc mà tiến lên phía trước. Lắm chỗ mặt người sau chạm vào gót chân người trước.

Qua dốc Áng Dạng, mặt người đồng nghiệp của PV nhợt nhạt như đuối nước, mũi mồm tranh nhau phì phò. Thấy cảnh ấy, một người dân bản địa đi phía trước kêu ầm lên: “Anh này quay lại ngay, đi tiếp để chết ở giữa rừng à?”. Ngần ngừ. Lo sợ. Nhưng rồi tính tự ái đã chiến thắng tất cả. Anh bạn tôi thập thõm đi tiếp.

Rừng mỗi lúc một thâm u mở ra những cảnh vật độc đáo. Nào là Ao Ếch - một khu vực đất ngập nước độc đáo rộng đến 3,2 ha treo giữa lưng chừng trời. Nào là giống cọ Hạ Long quen đứng chon von trên các đỉnh núi như những cái ô khổng lồ cách xa hàng vài cây số đã có thể nhìn thấy. Nào là các kỳ hoa, dị thảo, dị thú chưa từng gặp, chưa từng nghe thấy một lần trong đời…

Nắng tràn trên đầu, bùn nhòa dưới chân. Đám vắt rừng trực sẵn dưới lớp lá mục nhảy tanh tách tranh nhau cắm vòi vào da thịt. Chúng tôi đi như trong một cơn mê hoang vì sức lực đã cạn kiệt, đi mà không lý giải được tại sao mình nhấc chân lên nổi. Cơ bắp căng cứng. Từng khúc xương cũng kêu lốc cốc trong ổ khớp.

Rừng lùi dần, đất bằng mở ra, biển cả bao la phía trước. Cheo leo bám bên hom đá là Trạm Kiểm lâm Việt Hải, một ngôi nhà cũ kỹ dột nát.

Từ Việt Hải PV đi nhờ xuồng ra Giỏ Cùng. Gió phần phật bên tai. Sóng ràn rạt trước mặt. Chiếc xuồng mong manh như một chiếc lá cứ trồi lên rồi lại hụp xuống. Nửa giờ sau, trên nền xanh thẫm của biển hiện ra một ngôi nhà gỗ dựng trên chiếc bè bé tẹo được kết bằng các thùng phuy nhựa. Bên hông nhà, lá cờ đỏ sao vàng căng phồng trong gió biển.

Giỏ Cùng đấy! Nơi mỗi bước chân người đều phải khẽ khàng vì sợ ngôi nhà nhỏ lung lay. Chật chội quá! Mất vài bước là đi hết trạm. Nào có nhiều nhặn gì. Một ngôi nhà gỗ chừng 30m2. Một cái bếp nhỏ chừng 1m2. Một lối đi vòng quanh kết bằng gỗ rộng chừng 30 cm.

Cái lối đi mà Phó Giám đốc VQG Cát Bà Phạm Văn Thương ám ảnh mãi vì chứng kiến người nhân viên bước hụt, ngã nhào lăn xuống biển. Bì bõm lội từ dưới nước lên, ướt nhèm mà anh này vẫn còn cười: “Giá có thể cạp thêm cho nó rộng ra chừng một gang nữa thì tốt thủ trưởng nhỉ?”.

Một con chó có cái tên rất độc, con Giềng. Nó luôn miệng ư ư, ngoăn ngoắn đuôi mừng rỡ. Chốn hoang vắng, bản năng giữ nhà của con chó dường như đã biến mất. Hễ thấy bóng người lạ từ xa, những người mà một vài tháng mới xuất hiện một lần là nó xoắn tới.

Con vật khôn đến nỗi không bao giờ đi vệ sinh trên bè mà biết bơi vào bờ cách đó chừng 50 m, xong xuôi đâu đấy lại bơi ra. Ngoài Giềng, bạn bè với các anh thi thoảng còn có lũ quạ láu lỉnh mỗi bữa ăn cứ sà xuống chực trộm cơm, trộm cá.

Tài sản quý nhất của các anh là mấy thùng phuy nước ngọt. Nước ở đây có giá 150.000 đồng/m3 mà không phải lúc nào cũng mua được vì trạm quá biệt lập. Tiêu chuẩn mỗi người được cấp 1,5m3 một tháng, đông cũng như hè, muốn dùng thêm là phải móc túi ra mà bù vào.

Từng giọt nước cũng được tính toán chi li. Khăn tắm là thứ xa xỉ vì nó… ngấm nước rất kinh còn khăn mặt chỉ dám dùng loại be bé. Rửa mặt xong để dành nước tưới cây, vo gạo rồi dành để rửa rau, rửa bát.

Quần áo ngâm xà phòng bằng nước ngọt, giặt bằng nước mặn, giũ lại bằng nước ngọt. Bởi thế áo trắng là một thứ của hiếm ở đây. Đến ngay cả việc tắm cũng toàn bằng nước mặn rồi tráng qua quýt vài ca nước ngọt là xong.

Kỷ luật thép ấy được thực hiện cả năm chỉ trừ những lần bão gió, nước mặn táp vào mấy chậu cây, sợ chúng chết, các anh phải dội cho vài ca nước ngọt.

Hầm hập! Giữa biển, mặt trời như một cái hỏa lò khổng lồ sà xuống thấp và chói chang. Nóng từ trên trời dội xuống. Nóng từ mái tôn bốc lên. Nóng trong những luồng gió mặn mòi nhơm nhớp thịt da. Mồ hôi vã ra như tắm.

Trạm trưởng Nguyễn Quang Khải mau mắn bảo nhân viên: “Cậu không bật điều hòa hay bấm nhầm chế độ sưởi mà nóng thế?”. Thấy khách ngơ ngác: “Ở đây sang thế, các anh có cả điều hòa?”, các anh bật cười ha hả. Điện chẳng có, sóng đài cũng không, điện thoại phải treo ở một vị trí cố định thỉnh thoảng mới hiển thị một vạch thì làm sao có điều hòa nóng với chả lạnh.

Thoắt cái trời đất bỗng đen sầm. Gió thổi từng cơn. Mưa rào rào trút xuống mái tôn như ngàn viên đá nhỏ. Đối với các anh đó là cơn mưa tiền, mưa bạc. Tất cả xô chậu đều được huy động ra để hứng, kể cả nước nhỏ ra từ những lỗ rỉ trên mái nhà.

Bữa ăn dọn ra dưới mái hiên, bát cơm cũng chan hòa cùng nước trời. Lũ gián thuyền trốn mưa chạy loăng quăng từng đám khắp bè.

Một bóng thuyền xuất hiện ngoài xa. Trạm trưởng Khải buông bát đũa bật dậy, tháo dây buộc xuồng rồi giật máy. Chiếc xuồng rẽ sóng, lao đi như một mũi tên. Bóng anh liêu xiêu chìm dần vào màn mưa.

Biển xa, những cơn bão cũng khủng khiếp hơn trong đất liền. Trạm như một cái giỏ hứng chịu sóng gió. Nghe tin dự báo trước mỗi trận bão, anh em phải kéo bè vào sát ghềnh đá để tránh bị đập vỡ.

Sóng ào ào đuổi nhau dưới gầm giường. Sóng dịch chuyển cả những phuy nước nặng vài tạ. Sóng hất xuồng chồm lên cả bè. Gió thốc những tấm tôn lợp nhà tung lên trời như một đám vụn bào. Những con voọc lúc ấy cũng bỏ thói quen ngủ bám tay vào vách đá mà trốn biệt vào hang.

Mạng người lắm lúc như ngàn cân treo sợi chỉ mảnh nhưng các anh vẫn không chịu rời bè một bước. Hỏi tại sao thì ai nấy đều bảo: “Chúng tôi ở đây như những người lính. Mà đã là lính thì không bao giờ bỏ công sự, bỏ chiến hào!”. (Nông Nghiệp Việt Nam 17/7) đầu trang(

16-7, ông K’ Đảo, trưởng Công an xã Phan Sơn (huyện Bắc Bình), cho biết đang lập hồ sơ báo cáo công an huyện việc nhà ông Phan Văn Hòa (39 tuổi, thôn 1, xã Phan Sơn) bị một nhóm đối tượng bịt mặt đốt cháy trưa 11-7.

Theo tường trình của ông Phan Văn Hòa, đêm 9-7 có người gọi điện cho ông đe dọa vì cho rằng ông báo kiểm lâm bắt xe chở gỗ của người này.

Đến trưa 11-7, một nhóm gồm 14 người đi trên 7 chiếc xe máy đến nhà tìm ông Hòa nhưng hai vợ chồng ông đang đi bán hạt điều mới thu hoạch. Lúc này trong nhà chỉ có con trai ông là Phan Minh Hào (14 tuổi) và người hàng xóm Trương Công Chính (60 tuổi).

Ông Chính cho biết khi thấy quá đông người đến, nghĩ có chuyện bất an nên đã chạy đi báo chính quyền xã Phan Sơn. Hai người trong nhóm này đuổi theo nhưng không bắt được ông.

Nhóm người trên khống chế Hào, buộc Hào gọi điện cho bố mẹ về nhà. “Họ nói qua điện thoại là đến nhà mua gốc cây kiểng nhưng tôi nói đang đi bán hạt điều chiều tối mới về. Sau đó tôi gọi điện lại cho con trai nhưng không được”, ông Hòa nói.

Hào cho biết nghe bố nói không về, nhóm người trên đã rút sim ra khỏi điện thoại của Hào rồi khống chế, bắt em ngồi vào góc nhà, sau đó hung hãn đập phá tài sản trong nhà như tivi, đầu đĩa, máy phát điện, máy phun thuốc trừ sâu rồi đốt căn nhà gỗ nhỏ diện tích 30m2.

Tại hiện trường, sáng 15-7 gia đình ông Hòa vẫn đang thu dọn đống đổ nát căn nhà gỗ bị đốt. Ông Hòa cho biết gia đình ông canh tác trên 3ha rẫy trồng điều, bắp, dành dụm 12 năm nay mới mua được một số máy móc phục vụ canh tác và vật dụng gia đình, nhưng phút chốc tất cả đã bị thiệt hại hết.

“Gia đình tôi chỉ lo làm ăn chứ không báo kiểm lâm việc gì. Họ mới nghi ngờ mà đã đốt nhà gây thiệt hại gần 100 triệu đồng làm gia đình tôi rất khốn khổ. Chúng tôi mong cơ quan công an sớm vào cuộc bảo vệ”, ông Phan Văn Hòa mếu máo.

Ông K’ Đảo cho biết đầu tháng 7-2014 lực lượng chức năng có bắt một vụ vận chuyển gỗ lậu trên địa bàn xã Phan Sơn. “Khi nghe vụ việc chúng tôi đã có mặt ngay tại hiện trường nhưng nhóm đối tượng đã bỏ trốn. Thiệt hại theo trình báo của bị hại là đúng sự thật”, ông K’ Đảo nói.

Chiều 15-7, PV Tuổi Trẻ gọi vào số máy của một người đàn ông tên Lệ mà ông Hòa phản ánh trước đó đã gọi điện hăm dọa ông Hòa. Người này xác nhận mình tên Lệ, nói không biết ông Hòa rồi tắt máy khi nghe PV hỏi vụ việc nhà ông Hòa bị đốt cháy.

Nhiều người dân ở xã Phan Sơn cũng phản ánh với PV Tuổi Trẻ trong thời gian gần đây các nhóm lâm tặc ở Lâm Đồng liên tục hoạt động tại khu vực xã Phan Sơn (huyện Bắc Bình), địa phận giáp ranh giữa Bình Thuận và Lâm Đồng. (Tuổi Trẻ 17/7) đầu trang(

Thời gian gần đây, tình trạng chặt phá rừng và lấn chiếm đất rừng trái phép trên địa bàn tỉnh diễn biến hết sức phức tạp và có chiều hướng gia tăng, bởi vậy, UBND tỉnh và các sở, ban ngành đã có nhiều biện pháp “mạnh tay” nhằm ngăn chặn triệt để vấn đề này.

Theo báo cáo số 276/KL-TTPC ngày 10/4/2014 của Chi cục Kiểm lâm tỉnh Đắk Nông thì tổng diện tích rừng bị lấn chiếm trên địa bàn tỉnh là 27.626,138ha, nhiều nhất là ở huyện Đắk Song (10.582,650ha), huyện Krông Nô (5.419,900ha), huyện Tuy Đức (4.545,062ha)…

Tuy nhiên, lực lượng chức năng mới chỉ xử lý được 2.162 vụ/ 3.511,477ha (đạt khoảng 12,7% tổng diện tích rừng bị lấn chiếm). Trong tháng 6/2014, lực lượng Kiểm lâm và các đơn vị chủ rừng đã phối hợp kiểm tra, phát hiện và lập biên bản xử lý 16 vụ phá rừng (thiệt hại 13,07ha) và 4 vụ lấn chiếm đất rừng trái phép với diện tích 1,61ha.

Ngoài diện tích rừng thuộc lâm phần của Công ty TNHH MTV Đắk N’Tao (huyện Đắk Song) và Công ty TNHH MTV Lâm nghiệp Quảng Sơn (huyện Đắk G’long), các khu vực rừng giáp ranh giữa xã Quảng Trực và xã Đắk Ngo (huyện Tuy Đức), rừng giáp ranh với huyện Bù Đăng (tỉnh Bình Phước)… đang là những điểm nóng về phá rừng.

Bên cạnh đó, các hành vi như khai thác, vận chuyển, tiêu thụ gỗ trái phép tại 4 huyện biên giới (Cư Jut, Đắk Mil, Đắk Song và Tuy Đức) vẫn diễn biến hết sức phức tạp, nhất là ở khu lối mở thuộc phạm vi quản lý của Đồn Biên phòng 751 (huyện Cư Jut), Đồn Biên phòng Đắk Đam và Cửa khẩu Đắk Per (huyện Đắk Mil).

Mới đây, Chi cục Kiểm lâm tỉnh đã chủ trì, phối hợp với Hạt Kiểm lâm Khu bảo tồn thiên nhiên Nam Nung (xã Quảng Sơn, huyện Đắk G’long), Trạm Kiểm lâm liên xã Quảng Sơn (thuộc Hạt Kiểm lâm huyện Đắk G’long) và UBND xã Quảng Sơn kiểm tra và phát hiện 113 cây gỗ bị chặt hạ tại khoảnh 8, tiểu khu 1609 (thuộc lâm phần quản lý của Khu bảo tồn thiên nhiên Nam Nung).

Mặc dù theo quy định, rừng tại Khu bảo tồn thiên nhiên Nam Nung chủ yếu là rừng đặc dụng, phải được bảo vệ nghiêm ngặt và cấm khai thác nhưng theo thống kê của Chi cục kiểm lâm tỉnh Đắk Nông thì từ năm 2011 đến nay, tại đây đã xảy ra gần 40 vụ vi phạm các quy định về quản lý, bảo vệ rừng. Quá nhiều những vi phạm khiến dư luận đang đặt câu hỏi: Khu bảo tồn thiên nhiên còn bị xâm hại như vậy, liệu những khu rừng khác còn bị tàn phá đến mức nào?

Ông Hà Công Tài – Chi cục Trưởng Chi cục Kiểm lâm tỉnh cho biết: Thời gian gần đây, lực lượng Kiểm lâm đã phối hợp chặt chẽ với lực lượng công an, các Đồn Biên phòng, thành lập các đoàn liên ngành và thường xuyên kiểm tra khu vực dọc biên giới của tỉnh, đồng thời cũng tham mưu cho UBND các huyện thành lập các chốt chặn trực 24/24 tại các khu vực trọng điểm về phá rừng.

Lực lượng Kiểm lâm đã lập kế hoạch và tổ chức 371 đợt tuần tra, truy quét tại các điểm nóng về phá rừng, các tụ điểm về khai thác, mua bán, vận chuyển lâm sản trái phép; phát hiện và lập 104 biên bản vi phạm Luật bảo vệ và phát triển rừng.

Theo Chi cục lâm nghiệp tỉnh thì thời gian gần đây, tình trạng tranh chấp đất rừng giữa các hộ dân với các doanh nghiệp quản lý và bảo vệ rừng, tình trạng mua bán, sang nhượng đất rừng trái phép tại một số huyện như: Đắk G’Long, Tuy Đức… diễn ra hết sức phức tạp.

Nguyên nhân sâu xa để dẫn đến việc rừng bị chặt phá, bị tranh chấp hay sang nhượng tại lâm phần một số doanh nghiệp được UBND tỉnh giao cho quản lý, bảo vệ là do công tác quản lý ở đơn vị đó quá lỏng lẻo, đội ngũ cán bộ còn yếu cả về số lượng lẫn chất lượng. Chỉ đến khi rừng đã bị phá, tranh chấp căng thẳng kéo dài thì các cơ quan chức năng mới vào cuộc, truy tìm thủ phạm phá rừng ban đầu để xử lý.

Tuy nhiên, nếu có tìm được thủ phạm và xử lý mạnh tay thì cũng rất khó để người dân và doanh nghiệp ngừng tranh chấp vì vấn đề này đụng chạm trực tiếp đến quyền lợi của họ.

Riêng sự việc tại Khu bảo tồn thiên nhiên Nam Nung, vào cuối tháng 6/2014, UBND tỉnh Đắk Nông đã ban hành Quyết định số 797/QĐ-UBND về việc tạm đình chỉ mọi hoạt động khai thác lâm sản, liên doanh, liên kết sản xuất của 5 công ty: Công ty TNHH MTV Lâm nghiệp Đức Hòa, Công ty TNHH MTV Lâm nghiệp Đắk N’Tao, Công ty TNHH MTV Lâm nghiệp Quảng Đức, Công ty TNHH MTV Lâm nghiệp Quảng Sơn và Công ty TNHH MTV Lâm nghiệp Nam Nung đến hết năm 2014.

Trong thời gian này, các sở, ban ngành sẽ làm rõ trách nhiệm trong việc để mất rừng, tìm phương án ngăn chặn tình trạng phá rừng, lấn chiếm đất rừng trái phép và tổ chức lại mô hình quản lý, bảo vệ rừng hiệu quả hơn tại Khu Bảo tồn thiên nhiên Nam Nung và các công ty lâm nghiệp trên.

Trên cơ sở kết quả điều tra, UBND tỉnh sẽ xử lý trách nhiệm các đơn vị, tổ chức, cá nhân đúng theo pháp luật để đảm bảo tính răn đe, ngăn chặn căn bệnh “nhờn thuốc” của nhiều công ty lâm nghiệp. (Tài Nguyên & Môi Trường 16/7) đầu trang(

Trong chuyến điều tra hiện trạng rừng vào cuối tháng 6 vừa qua, đoàn công tác của Trung tâm Con người và Thiên nhiên (PanNature) đã ghi nhận sự tồn tại của loài Sa mu dầu (Cunninghamia konishii Hayata) hay còn gọi là Ngọc Am – một loài cây lá kim loài cây quý hiếm, trên dãy núi Pha Luông, thuộc Khu BTTN Xuân Nha.

Cây Sa mu dầu được tìm thấy có đường kính ngang ngực 40 – 45 cm, chiều cao vút ngọn từ 35 – 40 m, đường kính tán từ 6 – 7 m. Cây hoàn toàn khỏe mạnh và sinh trưởng tốt. Cây mọc ở khu vực có độ cao khoảng 1.450m trên đá mẹ sa phiến thạch.

Quanh cây Sa mu dầu còn sống (tiếng địa phương gọi là cây Lung linh) là những gốc Sa mu dầu đã chết tự nhiên với đường kính lớn 2 – 3m. Những gốc cây này được người dân tận dụng khai thác làm nhà, làm quan tài.

Theo lời người dẫn đường, trước đây cây Sa mu dầu có nhiều ở khu vực này, nhưng sau bị “đổ”- do người dân hạ hoặc chết già tự nhiên. Sa mu dầu thường mọc xen với các loài lá rộng (các loài cây họ Re, họ Dẻ) và cây lá kim khác (Pơ mu, Thông nàng).

Ở Việt Nam, Sa mu dầu phân bố ở một số vùng núi đất ở Nghệ An, Thanh Hóa và Hà Giang. Đây là lần đầu tiên loài này được ghi nhận có mặt tại Sơn La.

Do kích thước các quần thể còn lại nhỏ, phân bố hạn chế và nạn phát nương làm rẫy, loài cây quý này đã và đang bị đe dọa nghiêm trọng. Hiện Sa mu dầu được xếp vào danh sách loài Nguy cấp (EN) trong Sách Đỏ của IUCN và nhóm IIA trong Danh mục các loài động thực vật nguy cấp, quí hiếm cần được bảo vệ của Việt Nam.

Sau phát hiện loài Thông xuân nha (Pinus af. armandii) việc ghi nhận loài Sa mu dầu ở Khu BTTN Xuân Nha một lần nữa cho thấy núi Pha Luông là khu vực có tính đa dạng sinh học cao, rất phong phú các loài thực vật lớp Thông quý hiếm, rất cần sự quan tâm tiếp tục nghiên cứu và bảo tồn.

Núi Pha Luông có đỉnh cao 1.850 m nằm ở khu vực biên giới Việt Lào, cách Mộc Châu khoảng 70km, thuộc địa bàn các xã Tân Xuân và Chiềng Xuân của huyện Vân Hồ, tỉnh Sơn La.

Với địa hình núi non hiểm trở, dãy Pha Luông là nơi có những cánh rừng rậm nguyên sinh, thường xanh ít bị tác động của con người. Nơi đây còn ẩn chứa rất nhiều loài động, thực vật quý hiếm chưa được khám phá. (Con Người & Thiên Nhiên 13/7) đầu trang(

Theo số liệu tổng hợp của cơ quan kiểm lâm, từ cuối tháng 5/2014 đến đầu tháng 7/2014, trên địa bàn huyện Nam Đàn đã xảy ra 7 vụ cháy rừng, diện tích thiệt hại lên tới 105 ha, chiếm trên 60% diện tích rừng bị cháy trong toàn tỉnh.

Trong đó, diện tích bị cháy hầu hết là rừng đặc dụng do Lâm trường Đại Huệ và nhân dân trong huyện gây dựng cách đây 30 năm. Phân tích, làm rõ nguyên nhân để thấy, muốn ngăn chặn nạn cháy rừng ở Nam Đàn, trước hết phải đổi mới từ khâu quản lý…

Qua tìm hiểu, nhiều năm nay, vào mùa nắng nóng, Nam Đàn luôn là “điểm nóng” về các vụ cháy rừng. Riêng năm 2009, cháy rừng xảy ra tại xã Nam Kim kéo dài 3 - 4 ngày liền, thiệt hại gần 300 ha thông cấp tuổi 3 và cấp tuổi 4. Điều mà nhiều người băn khoăn là vì sao nạn cháy rừng xảy ra nghiêm trọng liên tục như vậy nhưng vẫn không tìm được giải pháp ngăn chặn?

Được biết, nguyên nhân là do chính quyền và các cơ quan chức năng “chưa” bắt đúng mạch, tìm chưa đúng bệnh, cho sai thuốc làm bệnh không thuyên giảm mà ngày một nặng”. Có thể thấy, việc xác định nguyên nhân cháy rừng là yếu tố hết sức quan trọng để từ đó tìm ra giải pháp then chốt ngăn chặn, khống chế. Nhưng thời gian qua, việc xác định nguyên nhân chưa được quan tâm, xem xét thấu đáo.

Báo cáo tình hình cháy rừng 6 tháng đầu năm 2014 của Chi cục Kiểm lâm cho rằng, nguyên nhân cháy rừng “do nắng nóng khốc liệt kéo dài; diện tích rừng của tỉnh lớn, đối tượng rừng thông nhựa thảm thực bì lớn, rất dễ bén lửa tốc độ lây lan nhanh, rất khó cứu chữa; về chủ quan chủ yếu là do đốt rừng cố ý của con người, đốt trên cao vùng giáp ranh vào các thời điểm nhạy cảm (trưa, tối, ngày lễ...)”.

Việc xác định nguyên nhân như vậy là không sai, nhưng chưa đúng với thực tế. Bởi nắng nóng thì địa phương nào cũng chịu ảnh hưởng như nhau, đâu chỉ mình Nam Đàn hứng chịu. Cùng thời điểm trên, tại một số địa bàn như: Nghi Lộc, Quỳnh Lưu, Yên Thành diện tích thông cũng khá lớn và phân bố trên địa hình hiểm trở phức tạp, thực bì cây bổi cũng lớn chẳng kém rừng ở Nam Đàn, vậy tại sao ở những địa bàn đó lại không xảy ra cháy hoặc cháy xuất hiện được phát hiện kịp thời, còn Nam Đàn thì ngược lại?

Nạn cháy rừng ở Nam Đàn xảy ra liên tiếp, việc phát hiện không kịp thời, công tác cứu chữa chủ yếu dựa vào lực lượng chủ lực (kiểm lâm, quân đội), lực lượng dân phòng tại chỗ, nhất là dân quân trên địa bàn huyện tham gia rất hạn chế.

Ví như vụ cháy nghiêm trọng xảy ra tại Tiểu khu 1017 B, 1018, 1015 A vào các ngày 1 và 2/6 thuộc địa bàn xã Nam Tân, Nam Lộc, bộ đội, kiểm lâm của tỉnh, của Quân khu về cứu rừng, còn dân quân và tự vệ các xã lân cận lại không hề hay biết. Nói điều này để thấy rằng nguyên nhân sâu xa của những yếu kém trong công tác phòng, chống chữa cháy rừng không phải yếu tố khách quan thời tiết nắng nóng mà chủ yếu là do chủ quan.

Theo nguyên lý, cháy rừng chỉ xảy ra khi nó kết hợp 2 yếu tố, vật liệu cháy và lửa. Nếu chỉ có 1 trong 2 yếu tố đó xuất hiện thì không thể xảy ra cháy. Vật liệu cháy trong các khu rừng hiện tại là lá thông, cây bổi, cây bụi thường xuyên tồn tại với khối lượng lớn. Kinh nghiệm nhiều năm cho thấy hiện tại không thể dùng sức người để đưa khối lượng khổng lồ vật liệu cháy ra hết khỏi các khu rừng, cho nên muốn đảm bảo công tác phòng, chống chữa cháy rừng đạt hiệu quả, phải tập trung chủ yếu vào kiểm soát người đưa lửa vào rừng gắn với xử lý thực bì ở những nơi có nguy cơ cháy cao.

Để làm được việc này, một số đơn vị, địa phương trong tỉnh có cách làm rất hiệu quả. Điển hình nhất là  Ban Quản lý rừng phòng hộ Nghi Lộc. Hiện Ban Quản lý rừng phòng hộ Nghi Lộc, không giao cho các trạm quản lý bảo vệ mà đã giao khoán toàn bộ diện tích rừng cho các hộ dân cận rừng quản lý. Bởi đơn vị nhận thức rằng chỉ có giao khoán tận hộ thì mới huy động các nguồn lực để làm tốt công tác phòng, chống cháy theo phương châm tại chỗ.

Thực tế thì sau giao khoán, các hộ dân thực sự làm chủ rừng, được tham gia bảo vệ khoanh nuôi và tận thu lâm sản phụ (củi, nhựa thông), vừa có việc làm, vừa có thu nhập. Từ đó các hộ nhận khoán coi diện tích rừng được giao là tài sản, là tư liệu sản xuất thiết yếu tạo ra nguồn thu nhập hàng ngày. Nếu để xảy ra cháy không chỉ mất rừng, người nhận phải chịu trách nhiệm trước pháp luật khi để mất tài sản Nhà nước, điều quan trọng là họ bị mất nguồn sống, nên các hộ gắn bó mật thiết với rừng, tích cực làm tốt công tác phòng cháy, chữa cháy.

Trước mùa nắng nóng, Ban đã tổ chức tập huấn, hướng dẫn các hộ thu dọn, đốt trước thực bì. Trong những ngày cao điểm nắng nóng các hộ đã liên kết với nhau, thường xuyên có mặt trong rừng vừa khai thác nhựa vừa tạo ra mạng lưới canh lửa rừng. Cách làm đó của Ban Quản lý rừng phòng hộ Nghi Lộc đã cơ bản đẩy lùi nạn cháy rừng, giữ  màu xanh cho rừng.

Khác với Nghi Lộc, Ban Quản lý rừng đặc dụng Nam Đàn mới giao khoán đến hộ gia đình 780,85 ha rừng sản xuất cho 200 hộ công nhân và nông dân, diện tích còn lại (trên 4.800 ha) đơn vị giao cho các trạm bảo vệ rừng quản lý. Phương thức giao khoán đó mới chỉ nhằm mục đích tạo việc làm cho đội ngũ cán bộ, công nhân của ban, còn các hộ sống cạnh rừng phòng hộ, rừng đặc dụng do Ban Quản lý đang đứng ngoài cuộc.

Chẳng hạn trên 200 ha rừng đặc dụng đã bước vào thời kỳ khai thác của Ban Quản lý rừng đặc dụng nằm trên địa bàn 2 xã (Nam Tân và Nam Lộc) hiện vẫn chưa giao khoán cho dân quản lý mà đang để cho Trạm Ba Khe bảo vệ. Nguyên nhân chủ yếu là do ban giao cho trạm bảo vệ diện tích quá lớn nên trạm không đủ nhân lực thu dọn thực bì ở những vùng trọng điểm nguy cơ cháy cao.

Với 4 người, Trạm Ba Khe không thể nào kiểm soát được người ra vào rừng và càng không kiểm soát được người mang lửa vào rừng trên diện tích rộng lớn 200 ha.  Đặc biệt, khi cây thông đến tuổi khai thác nhựa Ban Quản lý rừng đặc dụng Nam Đàn không giao cho hộ gia đình lân cận nhận khai thác bảo vệ mà lại giao cho đơn vị ngoài địa bàn nên người dân ấm ức, tìm cách phá hoại.

Trưởng Ban Quản lý rừng đặc dụng Nam Đàn, Lê Đình Minh cũng thừa nhận “Cách đây chưa lâu đơn vị hợp đồng với Công ty GST đóng tại  Hà Nội khai thác nhựa nhưng chỉ làm được thời gian ngắn phải bỏ”.

Hồi đó, bà con đã đập phá các bát hứng nhựa buộc doanh nghiệp khai thác chưa được bao lâu đã phải cao chạy xa bay. Và vụ cháy rừng xảy ra vào 8 giờ sáng 3/6 đến 17 giờ cùng ngày mới dập tắt tại Khánh Sơn thuộc diện tích rừng đặc dụng do Ban Quản lý rừng phòng hộ Nam Đàn quản lý cũng có nguyên nhân tương tự. Từ đó, cho thấy việc giao khoán rừng như hiện nay của Ban Quản lý rừng đặc dụng Nam Đàn đang bộc lộ những bất ổn, nhất là chưa thu hút người dân sống cận rừng tham gia quản lý bảo vệ, phòng cháy, chữa cháy. Điều này, cần sớm được đổi mới.

Mặt khác, diện tích rừng do xã quản lý thường xảy ra cháy, phát hiện chậm, thiệt hại lớn chủ yếu là diện tích xã không giao cho dân mà đưa vào khoán thầu. Ví như 2 vụ cháy xảy ra tại Nam Xuân ngày 22/5, và ngày 10/6 tại Lô 2, Khoảnh 3 Tiểu khu 1013B thiệt hại 4ha thông cấp tuổi 4 và 5 đều thuộc diện tích rừng thông xã giao thầu cho hộ.

Nguyên nhân sâu xa là việc quản lý rừng theo cách thầu khoán nên chỉ đem lại lợi ích thiển cận, hàng năm xã có thêm được một chút ngân sách, nhưng lại nẩy sinh bất cập trong công tác phòng, chống cháy. Chẳng hạn, để trúng thầu diện tích rừng của xã các hộ phải đua nhau nâng mức nộp sản phẩm mỗi cây thông mỗi năm 1-1,5 kg nhựa.

Mức giao nộp ấy là quá cao nên người nhận thầu không lấy đâu ra tiền để chi vào các khâu: thu dọn, xử lý vật liệu cháy cũng như không có tiền để mua sắm các dụng cụ phương tiện chữa cháy, thuê mướn nhân công tổ chức canh lửa rừng. Từ đó, chủ rừng không thực hiện được phương án phòng, chống, chữa cháy rừng theo phương châm “4 tại chỗ”.

Rõ ràng, việc giao thầu cho một số hộ là việc làm không phù hợp đã đẩy các hộ dân sống cận rừng quay mặt với rừng, thủ tiêu động lực thu hút người dân tham gia quản lý bảo vệ và phòng, chống, chữa cháy rừng. Và thực tế đáng buồn là khi cháy rừng xảy ra tại những diện tích xã đấu thầu chỉ có cán bộ, đảng viên tham gia chữa cháy còn người dân chưa tham gia cũng là điều dễ hiểu.

Đồng tình với một số ý kiến, để ngăn chặn nạn cháy rừng phải thực hiện giải pháp đồng bộ, phải đề cao trách nhiệm của các ngành, các cấp, của chủ rừng, người dân trong việc thực hiện phòng, chống, chữa cháy rừng theo phương châm “4 tại chỗ”; phải truy tìm xử lý nghiêm các thủ phạm…

Nhưng trong chuỗi giải pháp ấy, thì việc đổi mới công tác quản lý, nhất là thực hiện giao khoán rừng tới hộ gia đình theo hướng dân chủ, công khai, bảo đảm hài hòa lợi ích Nhà nước, chủ rừng và hộ nhận khoán là yếu tố then chốt, có ý nghĩa quyết định khắc phục tận gốc nạn cháy rừng hiện nay trên địa bàn tỉnh nói chung và Nam Đàn nói riêng.

Bởi giao khoán rừng tận hộ sẽ góp phần xác lập trách nhiệm chủ thể của từng cây rừng trước pháp luật, là huy động tối đa sức mạnh tổng lực, là điều kiện tối ưu thực hiện tốt nhất phương án phòng, chữa cháy rừng theo phương châm “4 tại chỗ”. (Báo Nghệ An 15/7) đầu trang(

15/7, Cục Bảo tồn đa dạng sinh học – Tổng cục Môi trường tổ chức hội thảo tập huấn “Tăng cường công tác quản lý sinh vật ngoại lai xâm hại” cho đại diện các Sở, ngành, các Viện nghiên cứu, các trường Đại học các tỉnh khu vực Tây Nguyên và Nam Trung Bộ.

Đến dự hội thảo có bà Hoàng Thị Thanh Nhàn – Phó Cục trưởng Cục Bảo tồn đa dạng sinh học.

Theo bà Hoàng Thị Thanh Nhàn – Phó Cục trưởng Cục Bảo tồn đa dạng sinh học, sinh vật ngoại lai xâm hại (SVNLXH) là một trong những nguyên nhân chính gây mất đa dạng sinh học trên toàn cầu.

Tại Việt Nam nhiều loài SVNLXH như ốc bươu vàng, rùa tai đỏ, cây mai dương … đã xâm nhập bằng nhiều con đường khác nhau và mang đến những nguy cơ tác động tiêu cực đến sự phát triển của ngành nông nghiệp, lâm nghiệp, thủy sản và sức khỏe con người.

Các đại biểu tham dự hội thảo tập huấn được trang bị các kiến thức về đặc tính cơ bản, đường xâm nhập, các kiểm xâm nhập; các biện pháp kỹ thuật kiểm soát, phòng ngừa và diệt trừ một số SVNLXH ở Việt Nam như cỏ Lào, bèo Nhật Bản, ốc bươu vàng, cây mai dương…

Ngoài ra, các đại biểu còn được trang bị các kiến thức về hệ thống thể chế, chính sách quản lý SVNLXH tại Việt Nam; các giải pháp tăng cường năng lực quản lý SVNLXH. (Daclac.gov.vn 15/7) đầu trang(

14/7 tại huyện Na Hang, Chi cục Kiểm lâm tỉnh đã mở lớp tập huấn Nghiệp vụ về công tác quản lý, bảo vệ rừng cho gần 50 học viên là cán bộ Kiểm lâm và cán bộ hợp đồng bảo vệ rừng của các hạt kiểm lâm trên địa bàn huyện Na Hang.

Tại lớp tập huấn, các học viên đã được tìm hiểu về các nội dung: Hình thức, biện pháp tuyên truyền pháp luật; chế độ, chính sách về quản lý, bảo vệ và phát triển rừng, quản lý khai thác và sử dụng lâm sản; vận động nhân dân bảo vệ, phát triển rừng; Một số khái niệm cơ bản, dấu hiệu nhận biết, phân biệt lâm sản; cách thức lập kế hoạch công tác tuần rừng theo tuần, theo tháng; Sử dụng máy định vị GPS ứng dụng với bản đồ giấy và bản đồ kỹ thuật số trong Lâm nghiệp; Nghiệp vụ phòng cháy rừng, chữa cháy rừng và nghiệp vụ pháp chế để sử lý các trường hợp vi phạm lâm luật…

Qua lớp tập huấn, nhằm giúp các học viên nắm bắt sâu nghiệp vụ công tác chuyên môn, nâng cao hiệu quả công tác phòng cháy, chữa cháy rừng, thực hiện tốt nhiệm vụ quản lý, bảo vệ rừng tại địa phương. (Đài PTTH Tuyên Quang 15/7) đầu trang(

Trong 6 tháng đầu năm UBND huyện đã chỉ đạo tích cực nghành chức năng, và các xã, Thị Trấn tăng cường các biện pháp cấp bách trong công tác bảo vệ rừng, ngăn chặn tình trạng phá rừng, chống người thi hành công vụ và phòng cháy, chữa cháy rừng mùa hanh khô năm 2014.

Kiện toàn ban chỉ đạo thực hiện kế hoạch bảo vệ và phát triển rừng cấp huyện, xã và các chủ rừng. Gồm 1 ban chỉ đạo cấp huyện, 27 ban chỉ đạo cấp xã, chủ rừng. Triển khai kế hoạch trồng rừng năm 2014; Đầu năm tổ chức Lễ phát động Tết trồng cây Giáp Ngọ năm 2014, đã có 23/23 xã, thị trấn và các cơ quan, đoàn thể, tham gia tổ chức trồng cây với số lượng hơn 32 nghìn cây xanh các loại. Trồng rừng vụ xuân đến nay đã trồng được hơn 267ha rừng sản xuất.  Tiếp tục chỉ đạo các đơn vị tổ chức chăm sóc diện tích rừng trồng các năm theo kế hoạch.

Ngoài ra làm tốt công tác thu hồi gỗ theo quyết định số 75 của UBND tỉnh Lào Cai, hoàn thành kiểm kê gỗ tồn trong nhân dân theo chỉ đạo của Tỉnh. Trong 6 tháng đầu năm lực lượng chức năng đã phát hiện 28 vụ vi phạm Luật BV& PTR, đã xử lý 26 vụ, tịch thu gần 45m3 gỗ tròn, gỗ xẻ, 145 kg u biếu Pơ mu, nộp ngân sách nhà nước gần 481 triệu đồng.

Trong thời tới, UBND huyện chỉ đạo các ban nghàn, tăng cường các biện pháp nhằm ngăn chặn tình trạng chặt phá, đốt rừng, PCCCR và khai thác gỗ trái phép.  Xử lý nghiêm các vụ buôn bán lâm sản trái phép trên địa bàn. Tập trung chỉ đạo UBND các xã, thị trấn, các đơn vị chủ rừng đẩy nhanh tiến độ trồng rừng vụ hè thu năm 2014, chăm sóc rừng trồng các năm đảm bảo đạt chỉ tiêu kế hoạch giao. (Laocai.gov.vn 15/7) đầu trang(

Bộ Tài chính vừa ban hành Thông tư 85/2014/TT-BTC về quản lý, thanh toán, quyết toán vốn đầu tư từ NSNN thực hiện kế hoạch bảo vệ và phát triển rừng vừa được ban hành thay thế cho TT 172/2011/TT-BTC.

Theo Thông tư, tổng mức vốn mà chủ đầu tư được tạm ứng của các hợp đồng (HĐ) trong năm tối đa là 30% kế hoạch vốn giao hàng năm cho dự án.

Trường hợp có đề nghị của chủ đầu tư, nếu xét thỏa điều kiện, Kho bạc Nhà nước (KBNN) có thể tạm ứng tiếp cho dự án nếu dự án có kế hoạch vốn mà mức vốn tạm ứng không đủ theo HĐ, đã được thanh toán khối hoàn thành và thu hồi toàn bộ hoặc một phần vốn tạm ứng trước đó.

Vốn tạm ứng được thanh toán từng lần bắt đầu từ lần thanh toán đầu tiên khối lượng hoàn thành của HĐ và thu hồi hết khi khối lượng hoàn thành đạt 80% giá trị HĐ.Việc kiểm soát thanh toán của KBNN thực hiện theo nguyên tắc “thanh toán trước, kiểm soát sau” cho từng lần thanh toán và “kiểm soát trước, thanh toán sau” đối với lần thanh toán cuối cùng trong HĐ.

Sở Tài chính phối hợp với Sở Kế hoạch và Đầu tư cơ quan liên quan thẩm tra việc phân bổ vốn đầu tư, điều chỉnh kế hoạch vốn đầu tư trước khi trình UBND tỉnh, thành phố quyết định giao kế hoạch vốn và tham mưu giúp UBND tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương trong việc chỉ đạo, điều hành các chủ đầu tư thực hiện kế hoạch giao.

Thông tư này có hiệu lực kể từ ngày 15 tháng 8 năm 2014. (Tài Chính Điện Tử 16/7) đầu trang(

Từ đầu năm đến nay, H.Trùng Khánh đã trồng mới 50ha rừng phòng hộ tại 4 xã: Đức Hồng, Ngọc Khê, Ngọc Chung, Khâm Thành.

Huyện cũng đã tuyên truyền vận động nhân dân làm tốt công tác chăm sóc và bảo vệ rừng. (Văn Hóa 16/7, tr9) đầu trang(

UBND tỉnh vừa ra quyết định kỷ luật khiển trách đối với ông Lê Quang Trí - phó chủ tịch UBND huyện Mỏ Cày Bắc.

Ông Trí bị kỷ luật do vi phạm trong thi hành công vụ đối với việc quản lý sử dụng gỗ khai thác tại bến phà Hàm Luông (xã Thanh Tân, huyện Mỏ Cày Bắc).

Cụ thể, năm 2010 ông Trí giao Ban quản lý công trình giao thông và đô thị huyện đốn hạ hai cây sao dầu, hai cây xà cừ cổ thụ cạnh bến phà Hàm Luông với tổng khối lượng gỗ là 18m3.

Sau đó, hơn 10m3 trong số gỗ này bị “bốc hơi” mà ông Trí không chứng minh được sử dụng vào mục đích gì. Ông Trí bị buộc nộp trả lại số tiền 18 triệu đồng do làm thất thoát gỗ.

Trước đó, ông Trí bị kỷ luật về mặt Đảng cũng với hình thức khiển trách. (Tuổi Trẻ 17/7, tr2) đầu trang(

Tại thành phố Việt Trì, trong 5 ngày (từ ngày 7/7 đến hết ngày 11/7), Tổng cục Lâm nghiệp phối hợp với Chi cục Kiểm lâm Phú Thọ tổ chức lớp tập huấn nghiệp vụ khuyến lâm cho 30 cán bộ, công chức Kiểm lâm phụ trách địa bàn tỉnh.

Truyền đạt nội dung tập huấn là các giảng viên của trường Đại học Nông lâm và cán bộ của Tổng cục Lâm nghiệp có bề dày kinh nghiệm trong giảng dạy, công tác.

Qua lớp tập huấn này cán bộ, công chức Kiểm lâm địa bàn được nâng cao kiến thức về nghiệp vụ khuyến lâm; quản lý giống cây lâm nghiệp; kỹ thuật trồng rừng gỗ lớn thâm canh; kỹ thuật chuyển hóa rừng trồng; kết hợp giữa lý thuyết và thực hành, củng cố các nội dung kỹ thuật lâm nghiệp nhằm áp dụng có hiệu quả, thiết thực, đồng thời mỗi cán bộ Kiểm lâm sẽ là một tuyên truyền viên tích cực trong công tác bảo vệ và phát triển rừng.

Lớp tập huấn đã thành công tốt đẹp, có 30/30 học viên đạt yêu cầu và được Tổng cục Lâm nghiệp cấp chứng chỉ. (Sở NN&PTNT Phú Thọ 15/7) đầu trang(

Sau hàng chục năm trồng rừng, ông Hồ Ngọc Quang (52 tuổi, ở thôn Tân An, xã Tịnh Đông, huyện Sơn Tịnh) sở hữu hàng ngàn cây sao đen với hơn 2/3 số sao đen có tuổi đời từ 15-20 năm.

Đó là chưa nói đến gần cả ngàn cây dầu, lát hoa từ 7-12 năm tuổi. Nhiều người gọi ông Quang là "vua sao đen" ở Quảng Ngãi.

Một ngày giữa tháng 7, sau nhiều lần gọi nhưng câu trả lời PV nhận được luôn là "Thuê bao quý khách vừa gọi hiện đang ở ngoài vùng phủ sóng", cuối cùng PV đã chính thức nhận được cái gật đầu đồng ý hẹn gặp của ông Quang.

Khác với biệt danh "vua sao đen" và mức thu nhập tiền tỷ từ nghề trồng rừng, nơi ở của ông Quang chỉ là căn nhà cấp 4 nằm ngay con đường nhựa liên xã. Sau giây phút làm quen, ông Quang bắt đầu kể về chuyện trồng rừng của mình.

Là con trai đầu trong gia đình có 6 anh em, tuy kinh tế gia đình chỉ thuộc hàng đủ ăn nhưng không như nhiều thanh niên cùng lứa ở Tân An lúc bây giờ, ông Quang được cha mẹ cho ăn học tử tế. Sau khi tốt nghiệp Cao đẳng Kinh tế Quảng Ngãi vào năm 1991, ông Quang làm kế toán của xã. Được 2 năm, do không chịu nổi cảnh "sáng cắp ô đi, chiều cắp ô về", với đồng lương chỉ mua được vài cân thịt nên ông bỏ việc.

Trong khi người thân chưa hết sốc vì chuyện bỏ làm cán bộ thì một lần nữa họ lại "ngửa mặt than trời" khi thấy ông Quang vác rìu, kẹp rựa vào rừng làm “lâm tặc".

Tân An nằm ở sát chân núi, đất trồng lúa và hoa màu chẳng bao nhiêu, nên công việc và nguồn thu nhập chính của người dân nơi đây lúc bấy giờ là vào rừng đốn gỗ để bán. Hồi đó khu vực rừng này cây gỗ như chò, sến, lim... nhiều vô kể, nhiều cây có gốc to 2-3 người ôm mới xuể.

Vì vậy lượng người vào rừng đốn cây có ngày lên tới hàng trăm người. Cứ sáng sớm, người dân Tân An và vùng lân cận lũ lượt "cơm đùm, cơm nắm” kéo nhau vào rừng chặt cây rồi đẽo thành từng khúc vác về bán cho dân buôn gỗ trong vùng với giá từ 100.000-120.000 đồng/khúc. Vào thời điểm trên, số tiền này gấp hàng chục lần so với tiền công đi làm thuê của người dân.

Tuy nhiên để có số tiền này thì người dân cũng phải tốn rất nhiều công sức để đốn hạ, gọt đẽo. Đó là chưa nói đến việc nhiều hôm do cây đốn hạ quá lớn, rồi đường đi khó nên phải ngủ lại luôn trong rừng đến sáng hôm sau mới khiêng về.

Nói về việc trồng cây sao đen của mình, ông Quang thật thà: Trong thời gian làm "lâm tặc", nhiều hôm ngồi nghỉ mệt giữa rừng, ngước nhìn những cây gỗ quý cao lừng lững 30-40m, gốc to như thùng phi, tôi ước gì nó mọc ở ngay cạnh nhà mình thì sướng biết mấy. Khỏi phải tốn công sức để vận chuyển về.

Rồi chứng kiến cảnh ngày ngày, người dân trong vùng ùn ùn kéo nhau vào chặt phá thế này, đến một lúc nào đó rừng sẽ không còn cây để đốn, rồi hiểm họa về môi trường sẽ rình rập và hủy hoại chính môi trường sống của người dân nơi đây.

“Lúc đầu rừng còn nhiều, chặt một vài cây chưa thấy gì, nhưng càng về sau, thấy những cây rừng to có độ tuổi 50-70 năm lần lượt ngã xuống tôi xót xa lắm. Vì thế trong đầu mình đã nảy ra câu hỏi là tại sao dân ta không chịu trồng rừng quanh nhà mình, mà chỉ biết đi phá rừng, phá thế đến lúc còn đâu rừng nữa. Cần phải trả nợ rừng”- ông Quang trầm ngâm nhớ lại.

Cách nhà ông Quang khi đó khoảng 2-3 cây số là Lâm trường Trà Tân được cấp khá nhiều loại giống cây quý như sao đen, lát vàng, dầu... để trồng, nhưng trồng không hết nên bỏ nằm chỏng chơ trong khuôn viên. Nhiều hôm không đi rừng, ông Quang vào lấy đem về trồng, mỗi lần từ 80-90 cây, có khi vài trăm cây.

Một thời gian ngắn sau, thấy số cây mang về trồng phát triển tốt và cây giống còn bỏ nhiều, ông Quang còn "thuê" cả đứa cháu cùng vào lấy về, với tiền công 5.000 đồng/ngày. Ông Quang mang về trồng nhiều nhất là sao đen. Ban đầu thì trồng trong vườn nhà, sau đó đến khu vực rừng ở gần. Ngoài diện tích dành riêng, sao đen, lát hoa... còn được ông Quang trồng xen với các loại bạch đàn, keo.

“Bây giờ khi rừng đã bị đốn trụi, phá sạch thì mới thấy những loại cây gỗ này quý hiếm, chứ hồi đó khu vực rừng giáp giới với xã Trà Tân, huyện Trà Bồng, cây gỗ nhiều như mạ trên ruộng, không có đủ sức mà chặt nên mấy ai nghĩ đến trồng. Vì vậy thấy tôi đi làm chuyện "lạ đời" này, không chỉ người dân trong vùng mà cả cha mẹ ruột, rồi mấy anh em bà con đều nói tôi bị hâm” - ông Quang cười.

Không chỉ tiếp tục trồng mà đến năm 1995, ông Quang quyết định bỏ hẳn làm "lâm tặc" để dồn sức vào việc khai hoang và trồng sao đen, dầu...

Và để có tiền thực hiện ý tưởng dài hơi của mình, trên diện tích đất rừng đã khai hoang của gia đình, ông Quang trồng cây nguyên liệu giấy như keo, bạch đàn để bán. Với diện tích trên 20ha keo, bạch đàn đã mang về bình quân cho ông Quang số tiền trên dưới 100 triệu đồng/năm.

Nhiều thời điểm keo, bạch đàn có giá, tiền thu về cao hơn gấp nhiều lần. “Như cách đây khoảng 3-4 năm, tiền bán keo, bạch đàn được gần 500 triệu đồng” - ông Quang không giấu giếm. Trừ khoản dành riêng để chi tiêu cho cuộc sống gia đình, toàn bộ số tiền còn lại từ bán keo, bạch đàn ông Quang dồn vào đầu tư cho trồng và chăm sóc số sao đen, lát hoa, dầu.

Giờ đây, khi hàng loạt cánh rừng đã bị người dân tàn phá đến trơ trụi; nhìn hàng ngàn cây sao đen, lát hoa, dầu... tỏa bóng che rợp cả khu vườn quanh nhà và tại nhiều khu vực rừng đồi Hố Quế, ở cùng thôn, những người từng chê bai hôm nào cũng gật đầu thừa nhận ông Quang đã hơn hẳn họ một cái đầu.

Nói về số lượng cây sao đen đang sở hữu, ông Quang lắc đầu: Chịu, bởi hồi đó chỉ biết trồng và trồng chứ chẳng để ý, hay tính làm gì. Tuy nhiên, theo ông Quang thì diện tích sao đen, dầu... đã trồng ước khoảng 6/30ha đất vườn, rừng của gia đình.

Trong đó sao đen lớn nhỏ ước cũng vài ngàn, trong đó gần 2/3 có tuổi đời từ 17-20 năm, với đường kính từ 25-35cm. Còn cây dầu và lát hoa thì ít hơn, nhưng cũng gần 1.000 cây, với tuổi đời từ 10-14 năm.

Nhiều người buôn gỗ trong vùng nhẩm tính: Với số sao đen, dầu, lát hoa đang sở hữu trong tay nếu đem sang nhượng, bán lại thì số tiền mà ông Quang có là cả chục tỷ đồng. Còn nếu chờ vài năm nữa để bán gỗ, thì số tiền còn lớn hơn gấp 2-3 lần.

Dù đã sở hữu số lượng cây lấy gỗ quý như vậy, nhưng ông Quang cho biết: “Diện tích đất rừng của tôi hiện vẫn còn rất nhiều. Theo đó tại những khu vực đồi dốc lớn, tôi sẽ tiếp tục trồng thêm sao đen và một số loại gỗ quý khác”. (Nông Thôn Ngày Nay 17/7) đầu trang(

Sản phẩm đồ gỗ gia dụng và mỹ nghệ cấp thấp lâu nay vẫn nhắm đến đối tượng khách hàng bình dân vốn chiếm đa số, và phân khúc thị trường này đang ngày càng mở rộng.

Theo một số xưởng chế tác và cửa hàng kinh doanh đồ gỗ tại TPHCM, hiện tại những sản phẩm đồ gỗ cấp thấp dễ tiêu thụ hơn những sản phẩm cao cấp.

Mặt hàng gỗ gia dụng và mỹ nghệ bình dân là những sản phẩm được làm từ gỗ tràm, xà cừ, bạch đàn, mù u... hoặc gỗ ép, gỗ ván công nghiệp. Các mặt hàng đang được tiêu thụ mạnh trên thị trường nhờ giá cả khá mềm, nguồn cung dồi dào và ít có nguy cơ bị "đụng" hàng giả như đồ gỗ cao cấp.

Chị Hà Thu, chủ một cửa hàng đồ gỗ mỹ nghệ ở đường Nguyễn Thị Tú, xã Vĩnh Lộc B, huyện Bình Chánh, cho biết, đầu năm đến nay, mặt hàng gỗ bình dân như bàn, ghế, tủ thờ, tượng, lộc bình... của cửa hàng chị bán khá chạy. Cụ thể, doanh thu ở các mặt hàng bình dần này chiếm hơn 80% tổng doanh thu của cửa hàng.

Lý giải điếu đó, chị Thu cho rằng, đồ gỗ gia dụng và mỹ nghệ bình dân có giá khá rẻ nếu so sánh với những chất liệu khác nên được số đông người tiêu dùng lựa chọn để tiết kiệm chi phí.

Cụ thể, một bộ bàn ghế bằng gỗ thường có giá trên 10 triệu đồng. Trong khi đó, một bộ bàn ghế làm bằng nệm mút, có tuổi thọ thấp đã có giá khoảng 6-7 triệu đồng. Vì vậy, người tiêu dùng đa phần chọn sản phẩm gỗ bình dân có giá rẻ hơn nhưng có độ bền và mẫu mã đẹp hơn so vớí đồ làm bằng đệm, mút.

Tại khu bán đồ nội thất trang trí tại đường Cách Mạng Tháng Tám, quận Tân Bình, một chủ cửa hàng cho biết đồ gỗ tiêu thụ khá chậm và chỉ có đồ gỗ giá rẻ được nhiều khách hàng chọn lựa đặt mua như tủ, giường, bàn, ghế, giá sách hay thậm chí cả cầu thang.

Xu hướng của người tiêu dùng là lựa chọn sản phẩm gỗ có mẫu mã bắt mất, thời gian sử dụng lâu dài và giá cả hợp lý. Hiện, đồ gỗ bình dân thường được sơn bằng nhiều loại sơn khác nhau, màu sắc đa dạng để phù hợp với nhiều không gian nội thất nên dễ đáp ứng được nhiều nhu cầu khác nhau của khách hàng. Trong khi đó, hàng cao cấp giá cao dễ bị làm giả nên rất kén khách, theo người chủ cửa hàng nói trên.

Hiện nhiều cửa hàng ở khu chuyên bán đồ gỗ trên đường Cộng Hòa (quận Tân Bình) Ngô Gia Tự (quận 10) hay Bạch Đằng (quận Bình Thạnh) đã chuyển sang bán hàng đổ gỗ bình dân nhiều hơn.

Trên thị trường đồ gỗ, hàng mỹ nghệ bình dân cũng dễ có khách hàng. Anh Lâm, chủ một xưởng chế tác gỗ tại đường Song Hành, phường Trung Mỹ Tây, quận 12, có sáu công nhân chuyên làm đồ gỗ mỹ nghệ. Những mặt hàng chủ yếu của xưởng là các bức tượng ông địa, tượng phật quan âm, tượng quan công, tượng cóc vàng, lộc bình, hộp trang sức...

Anh Lâm kể, xưởng của anh chỉ chế tác sản phẩm có nguyên liệu gỗ thông thường như sổi, xoan, cao su, săng... nên giá bình dân, sản phẩm dễ tiêu thụ. Xưởng của anh sản xuất theo đơn hàng của chủ cửa hàng ở các quận, huyện như Bình Chánh, Gò Vấp, Tân Phú. Anh giải thích thêm, những mặt hàng nào được thị trường ưa chuộng thì các chủ cửa hàng mới đặt cho xưởng anh sản xuất.

Về giá cả, theo anh Lâm, tùy thuộc vào loại gỗ và kích thước gỗ mà giá của sản phẩm có sự khác nhau. Cụ thể, tượng Phật Quan Âm nặng dưới 5 kg làm bằng gỗ cao su thì giá khoảng 1-1,5 triệu đồng, tùy theo từng tác phẩm và các họa tiết phụ. Những tác phẩm dưới 10 kg thì có giá cao hơn, khoảng trên 3 triệu đồng.

Mặc dù đồ mỹ nghệ làm từ nguyên liệu gỗ rẻ tiền nhưng sau khi chế tác thì các sản phẩm này đều được sơn bằng những loại sơn tốt nên độ bền cao, mặt khác với mẫu mã bắt mắt thì khách hàng vẫn chọn mua. (Sài Gòn Tiếp Thị 14/7, tr7) đầu trang(

Mới đây, tại văn phòng Huyện ủy Như Xuân, Thường trực Huyện ủy đã có buổi làm việc với Lãnh đạo Hạt kiểm lâm huyện để nghe báo cáo kết quả triển khai thực hiện một số nhiệm vụ trọng tâm nhằm giữ vững ổn định an ninh rừng trên địa bàn theo Công văn chỉ đạo số 445-CV/HU ngày 29/11/2013 của Ban Thường vụ Huyện ủy.

Ông Nguyễn Xuân Ái - Hạt trưởng Kiểm lâm huyện báo cáo kết quả triển khai thực hiện 4 nhiệm vụ trọng tâm nhằm giữ vững ổn định an ninh rừng trên địa bàn, đó là:

Triển khai thực hiện có hiệu quả Kế hoạch liên tịch số 01 KHLT/BDV-BTG-VPTU-MTTQ-ĐTN-CCKL ngày 15/10/2013 của Ban Dân vận, Ban Tuyên giáo, Văn phòng Tỉnh ủy, Mặt trận Tổ quốc, Đoàn Thanh niên, Chi cục Kiểm lâm về phối hợp chỉ đạo tuyên truyền phổ biến pháp luật bảo vệ và phát triển rừng, phòng cháy chữa cháy rừng năm 2014.

Triển khai thực hiện Đề án “Tiếp nhận và xử lý thông tin phản ánh, kiến nghị, đề nghị của nhân dân về công tác Kiểm lâm”.

Tổ chức quản lý chặt chẽ cưa xăng tập trung tại nhà Trưởng thôn theo quy ước bảo vệ và phát triển rừng của cộng đồng dân cư thôn bản đã được Chủ tịch UBND huyện phê duyệt. Triển khai nhân rộng mô hình quản lý gỗ làm nhà trong nhân dân.

Đồng thời báo cáo với Thường trực Huyện ủy nội dung Công văn số 264/CCKL-TTrPC ngày 6/6/2014 của Chi cục Kiểm lâm về việc tăng cường quản lý cưa xăng; quản lý gỗ làm nhà; theo đó, có nội dung Kiểm lâm huyện Như Xuân tham mưu cho Chủ tịch UBND huyện báo cáo Thường vụ huyện ủy chủ trương chỉ đạo thí điểm ở 01-02 xã trọng điểm về an ninh rừng tiến hành cấp Giấy chứng nhận sử dụng cưa xăng cho chủ cưa, để bảo đảm quản lý chặt chẽ ngay tại địa bàn, làm cơ sở triển khai ra diện rộng.

Sau khi Hạt trưởng Kiểm lâm huyện báo cáo 2 nội dung chính nêu trên, các đồng chí Thường trực Huyện ủy đều có ý kiến phát biểu đánh giá cao kết quả triển khai thực hiện 4 nhiệm vụ trọng tâm nêu trên; trong đó có sự vào cuộc chỉ đạo quyết liệt của cấp ủy chính quyền địa phương, của các ngành, các tổ chức chính trị xã hội, các  đoàn thể và sự quan tâm ủng hộ và chấp hành nghiêm túc của nhân dân các dân tộc trên địa bàn.

Cuối buổi làm việc Bí thư Huyện ủy kết luận và có một số ý kiến chỉ đạo như sau: Đánh giá kết quả triển khai thực hiện 4 nhiệm vụ trọng tâm nhằm giữ vững ổn định an ninh rừng.

Việc tổ chức triển khai 4 nhiệm vụ trọng tâm nêu trên là việc làm cụ thể, thiết thực, rất phù hợp với tình hình quản lý bảo vệ rừng trên địa bàn huyện, phù hợp với tâm tư nguyện vọng của nhân dân, được nhân dân đồng tình ủng hộ, nhất là việc đã tổ chức kiểm tra thống kê đưa vào quản lý và sử dụng tại chỗ số gỗ cũ của các hộ dân đã được cất giữ từ trước để nhân dân yên tâm sử dụng làm nhà ở, đặc biệt là các hộ nghèo miền núi chưa có nhà ở kiên cố.

Công tác quản lý bảo vệ rừng trên địa bàn 6 tháng đầu năm đã có những  chuyển biến tích cực, an ninh rừng tương đối ổn định; địa bàn các xã không để xảy ra các vụ vi phạm về khai thác, phá rừng và cháy rừng, cấp ủy chính quyền địa phương đã nêu cao được vai trò trách nhiệm trong quản lý bảo vệ rừng, nhất là vai trò của người đứng đầu.

Hạt Kiểm lâm cũng đã làm tốt vai trò tham mưu cho cấp ủy chính quyền địa phương về các chủ trương, các nhiệm vụ trọng tâm trong công tác bảo vệ và phát triển rừng, trong 6 tháng đầu năm cũng đã chỉ đạo trồng mới được 500 ha rừng trên địa bàn các xã.

Về nhiệm vụ trọng tâm trong thời gian tới: Tiếp tục chỉ đạo làm tốt công tác tuyên truyền, nâng cao nhận thức pháp luật về bảo vệ rừng cho nhân dân, phải phân công trách nhiệm phối hợp rõ ràng cho từng ngành tham gia trong Kế hoạch liên tịch số 01 KHLT/BDV-BTG-VPTU-MTTQ-ĐTN-CCKL, chú ý cần phối hợp với Hội đồng giáo dục pháp luật của huyện để làm tốt công tác tuyền truyền.

Công tác quản lý cưa xăng là một sáng kiến của ngành, do đó cần tiếp tục chỉ đạo làm tốt công tác quản lý cưa xăng tập trung, việc quản lý cưa xăng phải gắn  liền trách nhiệm đối với cấp ủy, chính quyền địa phương, nhất là Trưởng thôn và Bí thư Chi bộ, phải thường xuyên tăng cường việc kiểm tra, rà soát, nếu phát hiện các hộ gia đình có sử dụng cưa xăng không tự giác khai báo mà có biểu hiện cất giấu trong rừng thì kiên quyết lập hồ sơ xử lý nghiêm theo quy định pháp luật. Tuy nhiên việc quản lý cưa xăng tập trung cũng cần lưu ý phải đảm bảo cho người sử dụng cưa được lấy cưa ra sử dụng thuận tiện khi họ có nhu cầu hợp pháp.

Về chủ trương chỉ đạo thí điểm ở 01- 02 xã trọng điểm về an ninh rừng tiến hành cấp Giấy chứng nhận sử dụng cưa xăng cho chủ cưa theo ý kiến chỉ đạo của Chi cục trưởng Chi cục Kiểm lâm Thanh Hóa là cần thiết nhằm tăng thêm hiệu lực quản lý cưa xăng, do đó thống nhất chỉ đạo chọn 2 xã là xã Thanh Sơn và xã Cát Vân để làm thí điểm, sau đó rút kinh nghiệm và nhân ra diện rộng, giao cho Hạt Kiểm lâm tham mưu giúp chính quyền các xã thực hiện các bước để tiến hành cấp Giấy chứng nhận bảo đảm quản lý chặt chẽ cưa xăng ngay tại địa bàn.

Việc nhân rộng mô hình quản lý gỗ làm nhà của nhân dân là giải pháp tốt, tuy nhiên chính quyền địa phương và Hạt Kiểm lâm cần phải tích cực tăng cường kiểm tra giám sát chặt chẽ, tránh tình trạng lợi dụng chủ trương để buôn bán trái phép dưới dạng cho tặng, cung tiến, vay mượn. Theo quy định thời hạn kê khai bổ sung đến 31/3/2014, từ sau ngày 31/3/2014 nếu kiểm tra phát hiện gỗ mới đưa vào cất trữ thì phải kiên quyết xử lý theo quy định pháp luật.

Đề án “Tiếp nhận và xử lý thông tin phản ánh, kiến nghị, đề nghị của nhân dân về công tác Kiểm lâm” đã được triển khai và mang lại hiệu quả thiết thực nên cần tiếp tục chỉ đạo tuyên truyền sâu rộng hơn nữa để mọi người dân biết và cung cấp thông tin liên quan đến công tác QLBVR cho các cơ quan chức năng, cần đa dạng hình thức tiếp nhận thông tin như thông qua hệ thống tiếp dân của các cơ quan và chính quyền địa phương, thông qua các cuộc tiếp xúc cử tri của đại biểu HĐND các cấp. thông qua các cơ quan truyền thông, thông qua báo chí để tiếp nhận thông tin.

Từ những ý kiến kết luận và chỉ đạo nêu trên Thường trực Huyện ủy giao cho Hạt Kiểm lâm tiếp tục tham mưu giúp cho chính quyền cơ sở tổ chức triển khai thực hiện nghiêm túc và tổng hợp kết quả báo cáo Thường trực Huyện ủy. (Kiểm Lâm Thanh Hóa 15/7) đầu trang(

Việc quản lý và kinh doanh rừng theo tiêu chuẩn chứng chỉ FSC (Hội đồng quản trị rừng quốc tế) cho giá trị kinh tế cao, đem lại lợi ích thiết thực cho cộng đồng dân cư và góp phần quan trọng bảo vệ môi trường sống.

Tuy nhiên, hiện nay diện tích rừng ở Quảng Nam được cấp chứng chỉ FSC chỉ chiếm con số khá khiêm tốn.

Sau khi chuyển đổi sang mô hình cổ phần hóa, Công ty CP Lâm đặc sản xuất khẩu Quảng Nam (Forexco Quảng Nam) đã tiến hành đổi mới bộ máy tổ chức và tái cơ cấu phương án sản xuất kinh doanh để phù hợp trong thời kỳ hội nhập và cạnh tranh quốc tế.

Chiến lược của Forexco Quảng Nam đặt ra là phải không ngừng cải tiến công nghệ, hiện đại hóa hệ thống máy móc thiết bị, nâng cao chất lượng sản phẩm và quy hoạch phát triển vùng nguyên liệu bền vững, đặc biệt trồng rừng đạt tiêu chuẩn chứng chỉ FSC quốc tế.

Theo ông Phạm Phú Thông - Tổng Giám đốc Forexco Quảng Nam, quá trình đánh giá cấp chứng chỉ rừng FSC thường do một số tổ chức quốc tế có uy tín tổ chức thực hiện. Từ việc quy định mua gỗ nguyên liệu phải là gỗ được khai thác từ những khu rừng có sự quản lý tốt, được  cấp chứng chỉ FSC, đến việc vận chuyển gỗ về nhà máy, trong quá trình sản xuất (cưa, xẻ, sấy, lắp ráp, đóng gói), lưu kho và phân phối đều phải được ghi chép, đánh dấu, mã hóa, dán nhãn…

Tất cả công đoạn này là những mắt xích liên kết nhau tạo thành một chuỗi quản lý thông suốt được văn bản hóa thành những quy trình, biểu mẫu. Quá trình đó một mặt giúp doanh nghiệp (DN) kiểm soát chặt chẽ nguồn gốc gỗ từ khâu nguyên liệu đầu vào đến khi phân phối sản phẩm, mặt khác tạo điều kiện cho khách hàng, người tiêu dùng truy tìm nhận dạng được nguồn gốc gỗ.

Nhận thức về sự tất yếu phải tham gia sân chơi chung của thị trường quốc tế, những năm qua, Forexco Quảng Nam đã thuê chuyên gia trực tiếp tư vấn kỹ thuật trồng rừng trên diện tích đơn vị quản lý và tiến hành xây dựng Bộ tiêu chuẩn quốc gia về quản lý rừng bền vững. Bộ tiêu chuẩn này sẽ được gửi cho FSC thẩm định và thông qua.

Việc đánh giá cấp chứng chỉ dựa trên sự tuân thủ các nguyên tắc và tiêu chí quản lý rừng bền vững được quốc tế thừa nhận (10 nguyên tắc và 54 tiêu chí). Chứng chỉ có giá trị trong 5 năm, hàng năm cơ quan cấp chứng chỉ tiến hành kiểm tra đơn vị được cấp chứng chỉ về sự tuân thủ các tiêu chí rừng bền vững.

Trong trường hợp tổ chức được cấp chứng chỉ không tuân thủ theo đúng các tiêu chuẩn quy định về quản lý rừng bền vững thì chứng chỉ sẽ bị thu hồi. Các DN quản lý kinh doanh rừng đạt chứng chỉ FSC quốc tế đảm bảo tiêu chuẩn chất lượng, có điều kiện mở rộng vào thị trường EU đầy tiềm năng; hơn nữa về giá trị gỗ có chứng chỉ FSC đạt được giá cả tối ưu, cao hơn so với giá bán gỗ thông thường tại cùng thời điểm từ 20 - 30%.

Trong năm 2012, Forexco Quảng Nam đã có gần 1.500ha rừng được cấp chứng chỉ FSC. Hiện nay, Forexco Quảng Nam đã xúc tiến lập hồ sơ thủ tục gửi FSC thẩm định cấp chứng chỉ cho 4.000ha rừng trồng của DN đang quản lý khai thác.

Cùng với Forexco Quảng Nam, các huyện Hiệp Đức, Tiên Phước đang xúc tiến lập hồ sơ đề nghị cơ quan chức năng thẩm định cấp chứng chỉ FSC cho 2.500ha rừng. Tuy nhiên khó khăn hiện nay, ở Viêt Nam chưa có bộ tiêu chí quản lý rừng bền vững, do vậy khó khăn cho các đơn vị quản lý khi đánh giá để cấp chứng chỉ. Hầu hết việc đánh giá hiện nay phụ thuộc vào FSC, nguồn kinh phí khá lớn, gây khó khăn cho người trồng rừng.

Cách đây hơn 7 năm, Forexco Quảng Nam đã chính thức gia nhập Mạng lưới kinh doanh lâm sản Việt Nam (VFTN) - một tổ chức thuộc Mạng lưới kinh doanh lâm sản toàn cầu (GFTN) và tiến hành thực hiện các chương trình nhằm đạt được các chứng chỉ trong hệ thống sản xuất, đảm bảo quy trình quản lý chất lượng, chương trình an sinh xã hội của các khách hàng châu Âu, Mỹ... để nâng cao chất lượng sản phẩm xuất khẩu ra thị trường quốc tế.

Mới đây, Forexco Quảng Nam là DN chế biến gỗ đầu tiên của Quảng Nam được Tổ chức Woodmark (Vương quốc Anh) cấp chứng chỉ FSC - FM/CoC cho gần 1.500ha rừng trồng mà Forexco đang quản lý. Theo ông Thông, được cấp chứng chỉ FSC quốc tế xem như là một công cụ chứng nhận rừng được quản lý bền vững theo tiêu chuẩn quốc tế và tiếp thị hỗ trợ ngành công nghiệp chế biến, thương mại gỗ thâm nhập vào các thị trường quốc tế, tạo giá trị thương hiệu sản phẩm Forexco Quảng Nam.

Theo lộ trình thì tháng 10 tới, Việt Nam sẽ tiến hành ký kết Hiệp định đối tác tự nguyện về Chương trình hành động thực thi lâm luật, quản trị rừng và thương mại (FLEGT-VPA) với EU.

Theo đó, các DN Việt Nam sẽ chỉ có thể xuất khẩu đồ gỗ sang EU nếu đảm bảo rằng gỗ nguyên liệu (tại chỗ hoặc nhập khẩu từ nước khác), được cấp chứng chỉ FSC đáp ứng yêu cầu về nguồn gốc hợp pháp và bền vững theo quy định và quy trình tại FLEGT-VPA.

Đây là yêu cầu sống còn đối với ngành đồ gỗ Việt Nam ở thị trường EU. Tuy nhiên, hiện vẫn còn nhiều DN gỗ chưa nắm được các đòi hỏi của FLEGT-VPA cũng như chưa biết những tác động của FLEGT-VPA đối với hoạt động kinh doanh và xuất khẩu của mình sang thị trường quan trọng này. Quảng Nam là địa phương có lợi thế về gỗ rừng tự nhiên và nguyên liệu gỗ rừng trồng đa dạng. Với tổng diện tích rừng lên đến 477.000ha, trữ lượng gỗ khoảng 30 triệu mét khối và 50 triệu cây tre nứa.

Đây là nguồn nguyên liệu dồi dào cho ngành công nghiệp chế biến gỗ phát triển. Tuy nhiên, diện tích rừng được cấp chứng chỉ FSC ở Quảng Nam chiếm con số khá khiêm tốn.

Theo Chiến lược phát triển lâm nghiệp Việt Nam do Thủ tướng Chính phủ phê duyệt, đến năm 2020, cả nước có ít nhất 30% diện tích đất rừng được cấp chứng chỉ rừng theo tiêu chuẩn, tiêu chí của FSC.

Vì vậy, Quảng Nam cũng cần có những chính sách cụ thể, hỗ trợ và tạo điều kiện cho DN và người dân trồng rừng tiếp cận phương thức quản lý, kinh doanh chế biến gỗ xuất khẩu theo đòi hỏi của thị trường tiêu thụ, buộc DN trồng, chế biến gỗ cần tuân thủ tiêu chuẩn quốc tế. (Báo Quảng Nam 16/7) đầu trang(

Không giống như những mặt hàng nông - thuỷ sản khác vốn bị lệ thuộc vào thị trường Trung Quốc, mặt hàng gỗ chế biến xuất khẩu (XK) của Việt Nam lại có cơ hội "thoát Trung" khi cơ cấu thị trường XK chủ lực của mặt hàng này không có Trung Quốc.

Ông Nguyễn Tôn Quyền, Phó Chủ tịch Hiệp hội Gỗ và Lâm sản Việt Nam, cho biết: Thị trường XK chính của Việt Nam là Mỹ, EU, Nhật Bản và Trung Quốc. Năm 2013, sau nhiều năm suy giảm, thị trường Mỹ đã phục hồi đạt kim ngạch XK 1,9 tỷ USD tăng gần 16%.

Dự kiến XK sang thị trường Mỹ năm 2014 sẽ đạt trên 2 tỷ USD. EU sau khủng hoảng nợ công, đã bắt đầu tăng trưởng nhưng chưa tăng nhiều. Nhật Bản có khởi sắc sau sự kiện sóng thần và điện hạt nhân, kim ngạch XK sang thị trường này cũng đã tăng trở lại, năm 2014, dự kiến XK sang Nhật Bản sẽ tăng khoảng 10% so với năm 2013.

Riêng XK sang thị trường Trung Quốc năm 2014 sẽ giảm bởi 2 lý do: Thứ nhất, là do sự ép giá của các thương lái Trung Quốc. Thứ hai, là chính sách của Chính phủ Việt Nam về việc hạn chế XK gỗ pallet và gỗ bóc (mặt hàng chủ yếu xuất sang Trung Quốc) do vậy, năm 2014, XK sang thị trường này chắc chắn sẽ giảm nhiều.

Theo thống kê từ Tổng cục Hải quan, 5 tháng đầu năm 2014, tổng kim ngạch XK gỗ và sản phẩm gỗ sang thị trường Trung Quốc là 385 triệu USD, chiếm 16% tổng giá trị kim ngạch XK gỗ và sản phẩm gỗ của cả nước.

Được biết, hiện những mặt hàng XK vào thị trường Trung Quốc bao gồm: dăm mảnh, gỗ bóc và một phần đồ nội thất. Trong đó, mặt hàng dăm gỗ xuất sang Trung Quốc là lớn nhất, chiếm tới 70% tổng kim ngạch XK sang thị trường này.

Tỷ trọng XK sang thị trường Trung Quốc chiếm tỷ lệ không đáng kể trong tổng kim ngạch 5,5 tỷ năm 2013 và nhiều năm trước đó. Về kim ngạch nhập khẩu (NK), đến hết tháng 5/2014, kim ngạch NK từ thị trường này cũng chỉ chiếm một con số rất khiêm tốn 8%, chủ yếu là các sản phẩm phụ trợ cho ngành chế biến gỗ.

Yếu tố liên quan đến Việt Nam XK sang Trung Quốc không nhiều mà hàng nội thất Trung Quốc nhập từ Việt Nam rất nhiều mới là vấn đề chính. Điều đó có nghĩa là ngành gỗ Việt Nam không bị phụ thuộc vào Trung Quốc kể cả về thị trường XK cũng như NK.

Trong khi không chỉ ngành nông - thủy sản và các lĩnh vực khác đang phải định hình lại chiến lược XNK để không phụ thuộc vào Trung Quốc, thì ngành gỗ nội thất lại tăng thêm cơ hội trở về sân nhà sau thời gian dài để cho mặt hàng gỗ nội thất nước ngoài chiếm lĩnh.

Theo số liệu khảo sát về "Nhu cầu tiêu thụ đồ gỗ ở Việt Nam" của một công ty độc lập nước ngoài cho thấy, với quy mô 90 triệu dân, thương mại đồ gỗ Việt Nam 4 năm gần đây vào khoảng 19,8 tỷ USD/năm. Trong đó, tiêu dùng đồ gỗ của người dân thành thị chiếm khoảng 30% cho hộ gia đình, 40% cho các công trình dự án mới và 30% thị phần còn lại đến từ 70% dân cư nông thôn.

Trước thời điểm suy thoái kinh tế, giá trị thương mại đồ gỗ nội địa đạt khoảng 3 tỷ USD/năm. Và, với sự hồi phục này, tiêu dùng nội địa năm 2014 ước sẽ đạt con số trên 2 tỷ USD và sẽ tăng thêm vào những năm tới.

Sản phẩm nội thất NK cung ứng cho thị trường trong nước trước đây chủ yếu từ Trung Quốc và các nước Đông Nam Á như Malaysia, Thái Lan, Singapore… Nhưng vài năm nay, các DN chế biến và XK mặt hàng gỗ nội thất sau khi chinh phục nhiều nước trên thế giới đã bắt đầu để mắt đến thị trường trong nước.

Cũng thời điểm đó, mặt hàng đồ gỗ chế biến từ Trung Quốc đang mất dần lợi thế cạnh tranh khi bị Mỹ áp thuế chống bán phá giá ở mức cao và giá nhân công lao động ở Trung Quốc tăng lên, nhiều nhà NK chuyển qua Việt Nam đặt hàng thay cho nhà cung ứng từ Trung Quốc.

Hơn nữa, đáp ứng các đơn hàng của châu Âu, Mỹ hay Nhật Bản thì Việt Nam hoặc sử dụng nguyên liệu trong nước hoặc nhập từ các nước đối tác nên hoàn toàn không phụ thuộc vào Trung Quốc. Đơn hàng của các DN trong nước vì thế cũng tăng cao.

Tuy nhiên, theo ông Nguyễn Quốc Khanh, Chủ tịch Hội mỹ nghệ và Chế biến gỗ Tp.HCM, vẫn còn một khó khăn, đó là Việt Nam vẫn phụ thuộc Trung Quốc về sản phẩm phụ trợ cho ngành chế biến gỗ. Hiện tại, công nghiệp phụ trợ cho ngành gỗ của Việt Nam vẫn còn kém.

Đây là điểm mà ngành cần khắc phục để hoàn toàn chủ động ở mặt hàng này. Xét về lâu, về dài thì đây sẽ là nguyên nhân ít nhiều gây ảnh hưởng đối với tương lai phát triển của ngành gỗ. Và, chúng ta cần phải nhìn nhận đúng để tránh bị phụ thuộc vào bất cứ một thị trường nào cả, kể cả thị trường tiêu thụ cũng như cung cấp, ông nói.

Khủng hoảng kinh tế toàn cầu, sự suy giảm nhu cầu của thị trường quốc tế và hàng rào phi thuế quan đang có xu hướng ngày càng thắt chặt cùng với những biến động chính trị của khu vực châu Á, đòi hỏi chúng ta phải có cách tiếp cận mới trong phát triển hoạt động thương mại nông - lâm - thuỷ sản nói chung, ngành chế biến gỗ nói riêng.

Đã đến thời điểm sau một giai đoạn tăng trưởng cao, XK dựa vào phát triển chiều rộng của một vài ngành chủ lực là chủ yếu, đòi hỏi chúng ta phải thiết kế một chiến lược XK nông lâm sản bền vững.

Trong đó, ngành gỗ, dựa theo chiều sâu, kích thích nhân tố mới, đứng vững trên 2 chân: đó là khai thác tốt thị trường nội địa theo tư duy dài hạn, căn cơ để làm cơ sở và bàn đạp cho xuất khẩu trong tư thế sẵn sàng hội nhập, sẵn sàng cạnh tranh, đã trở thành vấn đề sống còn đối với doanh nghiệp trong ngành.

Các DN gỗ Việt Nam đã có một nền tảng tốt để sản xuất ra những sản phẩm đồ gỗ chất lượng, có khả năng cạnh tranh với mặt hàng gỗ của Trung Quốc. Và, việc "thoát Trung" là điều hoàn toàn có thể.

Tuy nhiên, điều quan trọng là thiết kế ra những mẫu mã đáp ứng nhu cầu của thị trường, bên cạnh đó còn cần có sự hỗ trợ từ phía Chính phủ thông qua những chính sách thiết thực nhằm thúc đẩy sự phát triển của ngành. (Thời Báo Kinh Doanh 16/7) đầu trang(

15/7, Chi cục Lâm nghiệp phối hợp với tổ chức JICA (Nhật Bản) cấp trên 75.000 cây thông giống cho người dân xã Mường Mươn (huyện Mường Chà) và xã Mường Phăng (huyện Điện Biên) trồng rừng phòng hộ và trồng rừng sản xuất.

Trong đó, xã Mường Mươn được cấp trên 10.000 cây; xã Mường Phăng được cấp 60.000 cây.

Đây là 2 xã tại tỉnh ta được chọn thực hiện thí điểm Dự án REDD+  về “giảm phát thải khí nhà kính thông qua nỗ lực hạn chế mất rừng và suy thoái rừng, quản lý bền vững tài nguyên rừng, bảo tồn và nâng cao trữ lượng các bon rừng”.

Cùng với việc hỗ trợ cây giống cho người dân trồng rừng, thời gian qua, tổ chức JICA đã phối hợp với các sở, ngành liên quan và chính quyền địa phương vùng dự án triển khai đánh giá nguyên nhân mất rừng, suy thoái rừng; tổ chức tập huấn, nâng cao năng lực cho cán bộ và người dân vùng dự án...(Báo Điện Biên Phủ 16/7) đầu trang(

Thành công với công trình Công nghệ giâm hom phi lao dòng 701; 601 bằng dung dịch, chị Vũ Thị Thơ, chuyên viên Chi cục Biển và Hải đảo (Sở TN&MT) đã vinh dự nhận giải khuyến khích Giải thưởng Sáng tạo khoa học công nghệ Việt Nam (VIFOTEC) năm 2013.

Từ công nghệ giâm hom phi lao này đã góp phần xây dựng vành đê xanh chắn sóng Quảng Ninh ngày một nhanh hơn, hiệu quả hơn.

Chia sẻ về công trình này, chị Thơ cho biết: Từ nhu cầu thực tế của Quảng Ninh đang cần xanh hoá các bãi biển để bảo vệ các bãi cát sạch, góp phần bảo vệ môi trường và phát triển du lịch. Đặc biệt là hướng tới phát triển du lịch cộng đồng, du khách trồng cây bảo vệ bãi tắm cùng ngư dân trên các xã đảo, để tạo sự hứng thú cho các du khách đi du lịch biển đảo tại Quảng Ninh.

Thực tế và nhu cầu là rất cần thiết, thế nhưng giống phi lao trước đó được ươm bằng hạt giống và phải mất thời gian dài 6 tháng giống cây mới có thể xuất vườn, chưa đáp ứng kịp tiến độ, thời vụ và số lượng trồng chắn sóng ven biển. Đáng nói là khi vận chuyển hàng nghìn khối lượng cây giống bọc đất thì công tác vận chuyển rất phức tạp, trong quá trình vận chuyển tỷ lệ giống chết là rất lớn khiến cho việc trồng cây xanh chắn sóng, chống xói lở, bảo vệ môi trường gặp nhiều khó khăn…

Trước thực trạng đó, là người con sinh ra ở mảnh đất Quảng Ninh cùng với sự đam mê gây dựng các khu rừng phòng hộ ven biển, tôi đã tìm tòi, học hỏi cách giâm hom giống phi lao bằng dung dịch.

Qua nghiên cứu và học tập phương pháp giâm hom của các nước trên thế giới cũng như của Việt Nam, chị Thơ đã thử nghiệm thành công và đạt được một số kết quả nhất định về giâm hom phi lao trong dung dịch, đó là giống phi lao của dòng 601, 701 có khả năng phủ xanh trên đất hoang hoá bằng cách trồng cây gây rừng. Sản phẩm cuối cùng là đã xây dựng được bản Quy trình kỹ thuật giâm hom nước phi lao trong chương trình cải thiện giống cây rừng bằng phương pháp nhân giống vô tính.

Giống phi lao được tạo bằng cách giâm hom đã tạo ra cây giống phi lao một cách đồng loạt, khi cây được cấy vào bầu cây đã đạt chiều cao từ 15-20cm (bằng chiều cao hom cắt). Thời gian nuôi cây giống tại vườn ươm chỉ kéo dài 3 tháng (rút ngắn so với cây giống tạo từ hạt kéo dài tới 6 tháng).

Qua đó, tạo nguồn vật liệu có chất lượng cao, mang tính chất quyết định tới sự thành công của công tác trồng rừng. Bên cạnh đó, tạo cây từ hom giá thành cây sẽ hạ, thời gian nuôi cây ngắn, giảm được công chăm sóc, đáp ứng kịp thời với kế hoạch trồng rừng. Cây con ít bị sâu bệnh vì được tạo từ hom cành, lấy từ cây mẹ đã trưởng thành nên không mang mầm bệnh, kháng thể tốt…

Hiện nay, bước đầu, giống phi lao được tạo từ phương pháp giâm hom đã được áp dụng trồng tại đảo Ngọc Vừng, bãi cát xã Minh Châu và Quan Lạn do Công ty CP Viglacera Vân Hải đứng ra đảm nhiệm.

Ông Hoàng Đức Hưng, Giám đốc Công ty CP Viglacera Vân Hải nhận định: “Trong 2 năm 2009-2010, chúng tôi đã thực hiện dự án tập trung trồng cây gây rừng tại bãi cát ven biển bằng giống cây phi lao dòng 701 tạo từ công nghệ giâm hom, đến nay diện tích rừng trồng 10ha đã thành rừng. Với diện tích rừng trồng này đã mở ra hướng thuận lợi cho công tác phát triển rừng trồng ven biển của tỉnh nói chung và góp phần cải thiện môi trường sinh thái của 2 xã đảo Minh Châu và Quan Lạn. Hiện nay, chúng tôi còn xây dựng vườn ươm tạo giống phi lao tại chỗ để cung cấp cho mỗi khách du lịch từ 1-3 cây để các du khách được tham gia trồng tại bãi cát ven biển của xã đảo, nhằm tăng sự thuyết phục đối với các du khách và khuyến khích ngư dân gắn bó, bám trụ với đảo”.

Được biết, thời gian tới, Sở Tài nguyên và Môi trường tiếp tục triển khai các giải pháp xây dựng “vành đê xanh” chắn sóng từ giống phi lao giâm hom này ở Cô Tô, đảo Trần và các xã đảo trên địa bàn tỉnh.

Có thể khẳng định, công trình giâm hom phi lao bên cạnh ý nghĩa về hoạt động khôi phục và cải thiện môi sinh môi trường, quản lý bền vững hệ sinh thái biển đã góp phần quan trọng tạo nên một cảnh quan thiên nhiên đặc trưng của vùng biển thu hút du khách đến với Quảng Ninh ngày càng nhiều hơn. (Báo Quảng Ninh 16/7) đầu trang(

Cơ quan thực thi CITES (Công ước về thương mại quốc tế các loài động, thực vật hoang dã nguy cấp), cho biết lợi nhuận hằng năm từ việc buôn bán bất hợp pháp sinh vật hoang dã vào khoảng 20 tỷ USD.

Tuy nhiên, số tiền lớn này chẳng là bao so với hàng trăm tỷ USD thu về mỗi năm từ buôn bán bất hợp pháp gỗ, thủy sản hoặc sinh vật biển có giá trị thương mại.

CITES dẫn ra con số thợ săn trộm giết chết hơn 20.000 con voi châu Phi mỗi năm để lấy ngà; đốn gỗ trái phép chiếm đến 30% buôn bán gỗ toàn cầu và góp tới hơn 50% tình trạng phá rừng nhiệt đới ở Trung Phi cũng như ở Amazon và ở Đông Nam Á.

Hai nước "kẻ thù” của voi và rừng là Thái Lan và Madagascar đã bị CITES cảnh báo phải đối mặt với lệnh cấm, đình chỉ mọi buôn bán, bất kể mặt hàng là gì trong 35.000 loài được liệt kê. (Doanh Nhân Sài Gòn 16/7) đầu trang(

Bốn cá thể voi đã tử vong sau khi bị đầu độc tại Vườn quốc gia Zambezi làm tăng mối lo ngại rằng, sự tồn tại của nhiều loài động vật hoang dã đang bị đe dọa khi các tay thợ săn thường xuyên sử dụng những hóa chất độc hại.

Sự việc trên được phát hiện vào ngày 6-7 khi lực lượng Kiểm lâm thuộc Cơ quan Quản lý các Vườn quốc gia và các loài hoang dã Zimbabwe (ZPWMA) tiến hành tuần tra và phát hiện các cá thể voi chết trong Vườn quốc gia bên cạnh thung lũng Victoria dọc theo sông Zambezi.

Caroline Washaya-Moyo, phát ngôn viên của ZPWMA cho biết, sự kiện trên đã tạo ra một cú sốc lớn chỉ một năm sau khi một vụ đầu độc tương tự diễn ra đã hạ gục hơn 100 cá thể voi ở Vườn quốc gia Hwange.

Bà Caroline cũng cho biết, các cá thể voi đã bị đầu độc do ăn một chất muối tự nhiên có sẵn trong vườn quốc gia đã được trộn với chất cyanide. Bà khẳng định: “Các mẫu thu được đã được gửi tới Cơ quan Quản lý Môi trường (EMA) ở thủ đô Harare để tiếp tục điều tra. Chúng tôi đã hợp tác chặt chẽ với cảnh sát, EMA và các chuyên gia thú y để đưa ra các kết luận rằng, voi đã bị đầu độc bằng chất cyanide. Không chỉ có vậy, các loài khác cũng chịu hậu quả tương tự gồm: một cá thể chim bồ câu mũi rùa, một cá thể gà gô cát và một cá thể kền kền”.

Các cơ quan chức năng Zimbabwe đã tăng cường tuần tra mặt đất và sử dụng cả trực thăng chung quanh khu vực bị nghi là bị đầu độc lan rộng.

Trong khi đó, nguồn tin mật cho biết, một số thợ săn Zambia đang bị điều tra do bị nghi ngờ là thủ phạm kể từ khi một số đã bị bắn chết trong các cuộc đụng độ với lực lượng kiểm lâm những năm gần đây.

Một nguồn tin khác cho biết, nhiều nghi ngờ tập trung vào các tay thợ săn người Zambia do thường xuyên đột nhập vào vườn quốc gia bằng cách băng qua sông Zambezi.

Tháng 7-2013, hơn 100 cá thể voi đã tử vong do nhiễm độc tại Hwange, vườn quốc gia lớn nhất Zimbabwe. Cơ quan chức năng đã thẩm vấn 14 người, chủ yếu là dân làng Tsholotsho có quan hệ mật thiết với các tay săn trộm.

Một số thợ săn đã phải chịu án phạt lên tới 16 năm tù cùng những hình phạt nghiêm khắc khác.

Zimbabwe là một trong những quốc gia châu Phi có quần thể voi lớn nhất kể từ khi các quần thể voi ở khu vực láng giềng ở miền tây và Trung Phi bị suy giảm do nạn săn bắn bất hợp pháp.

Theo các tổ chức bảo tồn quốc tế, buôn bán bất hợp pháp ngà voi đã kích thích săn trộm voi và kéo theo 30 nghìn cá thể voi châu Phi bị giết hằng năm.

Tình trạng trên bắt nguồn từ nhu cầu tăng cao về ngà voi ở châu Á và Hoa Kỳ tại thời điểm mà lệnh cấm buôn bán ngà voi quốc tế đã được Công ước về buôn bán quốc tế các loài hoang dã nguy cấp (CITES) thông qua từ năm 1989.

Hiện, Zimbabwe đang lưu giữ kho ngà voi khoảng 70 tấn trị giá 17 triệu USD. (Nhân Dân 17/7) đầu trang(./.

Biên tập: Lê Vòng