Ngày 8.12, ông Đỗ Quang Tùng, Phó giám đốc phụ trách Cơ quan quản lý Công ước về buôn bán quốc tế các loài động, thực vật hoang dã nguy cấp Việt Nam (Cites) cho biết, Bộ NN-PTNT đang xin ý kiến các bộ, ngành để hoàn chỉnh dự thảo Quyết định cấm nhập khẩu mẫu vật một số loài động vật hoang dã thuộc Phụ lục của Công ước Cites, trình Thủ tướng Chính phủ xem xét ban hành.

Theo dự thảo, Việt Nam sẽ cấm nhập khẩu, xuất khẩu, buôn bán mẫu vật tê giác trắng, tê giác đen (bao gồm: sừng, bộ phận, dẫn xuất, sản phẩm chế tác từ tê giác) và các mẫu vật voi châu Phi như ngà, bộ phận, dẫn xuất, sản phẩm chế tác từ voi. Các mẫu vật nêu trên chỉ được phép nhập khẩu vào Việt Nam để làm mẫu vật phục vụ ngoại giao, nghiên cứu khoa học, cơ sở bảo tồn đa dạng sinh học, trưng bày vườn thú, triển lãm, biểu diễn xiếc, thực thi pháp luật, trao đổi mẫu vật giữa cơ quan Cites các nước thành viên. (Thanh Niên 912) đầu trang(

Trong hai ngày 7 và 8-12, Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng đã làm việc tại tỉnh Đắk Nông, tìm hiểu công tác quản lý, bảo vệ và phát triển rừng, việc sử dụng đất đai ở các nông, lâm trường.

Đây là điều Tổng Bí thư hết sức trăn trở và xem là vấn đề đại sự của cả nước. Theo báo cáo của Tỉnh ủy Đắk Nông, từ năm 2004 đến nay, toàn tỉnh có tới hơn 8.200 ha rừng bị phá, lấn chiếm trái phép. Tình trạng xâm canh, xâm cư, mua bán, chuyển nhượng dự án trái phép gia tăng.

Trong buổi làm việc chiều 8-12 với Ban Thường vụ Tỉnh ủy và cán bộ chủ chốt của tỉnh, Tổng Bí thư đề nghị tỉnh Đắk Nông có tổng kết thực tiễn, góp phần cùng Trung ương giải quyết tốt vấn đề quản lý, khai thác, sử dụng rừng, đất rừng. Trước mắt, tạm thời không khai thác rừng, không giao đất cho các chủ dự án, giải quyết đất sản xuất cho đồng bào, kể cả đồng bào di cư tự do. (Pháp Luật TPHCM 9/12; Người Lao Động 9/12; Quân Đội Nhân Dân 9/12; Hà Nội Mới 8/12; VietnamPlus.vn 8/12) đầu trang(

Thực hiện chỉ đạo của Thủ tướng về xây dựng kế hoạch hành động khẩn cấp đến năm 2020 để bảo tồn voi ở Việt Nam, ngày 7-12, thông tin từ Bộ NN-PTNT cho biết, bộ này vừa có tờ trình số 4184 gửi Thủ tướng Chính phủ đề nghị phê duyệt “Đề án tổng thể bảo tồn voi Việt Nam giai đoạn 2012-2020”.

Theo đó, mục tiêu đặt ra là sẽ bảo tồn, phát triển bền vững những quần thể voi hoang dã và voi nhà hiện có ở Việt Nam, đồng thời bảo tồn và khôi phục các vùng sinh cảnh nơi có quần thể voi đang sinh sống. Ngăn chặn sự suy giảm số lượng voi, đảm bảo ít nhất 3 khu vực có voi sinh sống được bảo tồn ổn định trong tự nhiên tại Vườn quốc gia Pù Mát (Nghệ An), Yok Đôn (Đắk Lắk) và Cát Tiên (Đồng Nai).

Đến năm 2020, số cá thể và cơ cấu đàn voi sinh sản tự nhiên tăng từ 3-6 cá thể. Sẽ bảo tồn và phát triển quần thể voi nhà tại tỉnh Đắk Lắk. Đến năm 2020, giữ nguyên số lượng cá thể voi nhà và cho sinh sản thành công từ 2-4 cá thể voi con.

Theo đề xuất của Bộ NN-PTNT, để thực hiện đề án trên, cần tổng nhu cầu vốn đầu tư cho cả giai đoạn 2012-2020 là 257 tỷ đồng, trong đó chủ yếu là nguồn đầu tư từ ngân sách Trung ương. (Sài Gòn Giải Phóng 8/12) đầu trang(

HĐND tỉnh Đồng Nai đã thông qua các nghị quyết về mục tiêu, giải pháp phát triển kinh tế - xã hội, quốc phòng - an ninh năm 2013 (bao gồm cả nội dung quy định về giá các loại đất năm 2013).

Ngoài ra, HĐND còn ra nghị quyết về công tác quy hoạch bảo vệ và phát triển rừng, quy hoạch thăm dò, khai thác, chế biến khoáng sản và điều chỉnh nghị quyết của HĐND về đề án bảo vệ môi trường đối với nước thải sinh hoạt...

Trước đó, ông Đinh Quốc Thái - chủ tịch UBND tỉnh Đồng Nai - đã giải trình thêm một số nội dung về xác định giá đất ở vùng giáp ranh, vốn vay ngân hàng. Theo ông Thái, năm 2013 Đồng Nai tập trung phát triển tám chương trình kinh tế - xã hội như xây dựng kết cấu hạ tầng, phát triển nguồn nhân lực, bảo vệ môi trường, trồng rừng... Ông Thái cho biết tỉnh tiếp tục chú trọng bảo vệ môi trường ở sông Đồng Nai, khu bảo tồn, vườn quốc gia Cát Tiên... và di dời các khu vực ô nhiễm ra khỏi khu dân cư. (Tuổi Trẻ 7/12) đầu trang(

7/12, HĐND tỉnh Thừa Thiên - Huế đã khai mạc kỳ họp thứ 5 khóa VI. Theo báo cáo thẩm tra của HĐND tỉnh, tốc độ tăng trưởng 9,7% của năm 2012 là thấp hơn so với mục tiêu (12,5%). Nguyên nhân do sản xuất công nghiệp gặp rất nhiều khó khăn, chỉ tăng 7,8%, thấp nhất trong nhiều năm trở lại đây.

Theo Ban kinh tế - ngân sách, thời gian qua các ban quản lý rừng phòng hộ đã xảy ra nhiều hạn chế, sai phạm trong quản lý sử dụng đất rừng, trồng rừng và khai thác, tiêu thụ sản phẩm rừng trồng từ nguồn vốn đầu tư của Nhà nước.

Thanh tra tỉnh vào cuộc và có kết luận những sai phạm xảy ra ở các ban quản lý rừng phòng hộ và Sở Nông nghiệp và phát triển nông thôn trong quản lý, khai thác, mua bán gỗ rừng trồng khiến dư luận rất quan tâm. Ban kinh tế - ngân sách đề nghị UBND tỉnh sớm xử lý dứt điểm những sai phạm ở Sở Nông nghiệp và phát triển nông thôn, đồng thời chấn chỉnh hoạt động, sắp xếp và tổ chức lại các ban quản lý rừng phòng hộ. (Tuổi Trẻ 8/12)đầu trang(

Trong 5 ngày (từ 5 đến 8/12), HĐND tỉnh Quảng Bình khóa XVI đã tỏ chức kỳ họp thứ 6 với nhiều nội dung quan trọng.

Trong năm 2012, Quảng Bình dã đạt được một số chỉ tiêu chủ yếu như sau: tốc độ tăng trưởng kinh tế (GDP) đạt 7,1%). Giá trị sản xuất nông, lâm, ngư nghiệp tăng 4,6%; giá trị sản xuất công nghiệp tăng 9,1%; giá trị các ngành dịch vụ tăng 11% Cơ cấu kinh tế: nông, lâm, thuỷ sản chiếm 21,4%; công nghiệp - xây dựng chiếm 36,2%; dịch vụ chiếm 42,4%. Sản lượng lương thực 28,4 vạn tấn, tăng 107,2% kế hoạch năm 2012...Thu ngân sách trên địa bàn đạt 1.820 tỷ đồng, đạt dự toán địa phương giao). Thu nhập bình quân đầu người đạt 20,6 triệu đồng (KH 19-20 triệu).

Các đại biểu HĐND tỉnh đã nghe và thảo luận báo cáo giám sát chuyên đề của Thường trực HĐND tỉnh về tình hình thực hiện các quy định của pháp luật về rà soát, điều chỉnh quy hoạch 3 loại rừng, bảo vệ và phát triển rừng, giao đất giao rừng sau quy hoạch trên địa bàn tỉnh từ năm 2006 đến tháng 6-2012

Sau khi tiến hành rà soát, điều chỉnh quy hoạch thì toàn tỉnh hiện có tổng diện tích quy hoạch đất lâm nghiệp trên 621.000 ha, giảm trên 12.000 ha, trong đó đất rừng đặc dụng gần 125.500 ha, giảm gần 22.000 ha; rừng phòng hộ trên 174.000 ha, giảm 44.400ha; rừng sản xuất trên 321.000 ha tăng trên 54.000 ha...

Đến nay, tỉnh Quảng Bình đã hoàn thành việc xác định ranh giới và cắm mốc, bảng ranh giới 3 loại rừng trên thực địa đối với 7 khu rừng phòng hộ tập trung, 1 khu rừng đặc dụng và 2 khu rừng phòng hộ đầu nguồn; tiến hành bàn giao hồ sơ và mốc giới trên thực địa cho các chủ rừng, chính quyền địa phương có liên quan để quản lý, bảo vệ rừng theo quy định của pháp luật. Việc phân định ranh giới 3 loại rừng ở những khu vực xung yếu, góp phần làm tốt công tác quản lý, bảo vệ rừng ở những khu vực nói trên.

Về điều chỉnh quy hoạch trong quá trình thực hiện quy hoạch 3 loại rừng, do yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh, nên hàng năm có một số diện tích rừng và đất lâm nghiệp được điều chỉnh quy hoạch từ rừng phòng hộ sang rừng sản xuất hoặc sang sử dụng vào các mục đích phi nông nghiệp.

Các đại biểu rất quan tâm đến về việc rà soát, điều chỉnh quy hoạch 3 loại rừng và đề nghị các cấp cần có các giải pháp đồng bộ để triển khai công tác quản lý, bảo vệ và khai thác rừng có hiệu quả, tránh tình trạng tài nguyên rừng bị khai thác lãng phí, làm cạn kiệt tài nguyên thiên nhiên.

Những diện tích rừng nghèo kiệt, cần xem xét để chuyển đổi cây trồng phù hợp tránh tình trạng lãng phí đất rừng. Có chế tài cụ thể để xử lý nghiêm minh những hành vi vi phạm quản lý, bảo vệ rừng. Về chỉ tiêu sử dụng đất cần có biểu chi tiết thực hiện của từng địa phương để có thể đánh giá được những kết quả và hạn chế cần khắc phục. Tiếp tục rà soát, bóc tách đất đai của các lâm trường trên địa bàn tỉnh chuyển giao về cho địa phương để giao cho hộ gia đình, cá nhân, cộng đồng thôn, bản sử dụng theo đúng quy định...

Một số đại biểu cho rằng: Diện tích rừng và đất lâm nghiệp chưa giao cho dân và đang do UBND các xã, phường, thị trấn quản lý khá lớn, với trên 109.670 ha, chiếm trên 17% tổng diện tích đất lâm nghiệp toàn tỉnh, lớn hơn diện tích đã giao cho hộ gia đình, cá nhân. Đây là diện tích rừng và đất lâm nghiệp có nguy cơ bị xâm hại, lấn chiếm, tranh chấp rất cao vì không có chủ thực sự, trong khi nhiều hộ dân sống cạnh rừng không có đất hoặc thiếu đất để phát triển sản xuất lâm nghiệp, ổn định đời sống..

Ông Nguyễn Hữu Hoài- Chủ tịch UBND tỉnh kết luận: “Cần tăng cường việc phân loại rừng để trên cơ sở đó, đẩy mạnh việc giao đất, giao rừng cho người dân nhắm thúc đảy phát triển kinh tế”.

Kỳ họp giành nhiều thời gian cho việc chất vấn, trả lời chất vấn và trả lời kiến nghị cử tri. Trên lĩnh vực NN-PTNT, cử tri đề xuất UBND tỉnh đầu tư xây dựng kè chống xói lỡ dọc bờ sông Lý Hòa; kè biển thuộc xã Đức Trạch (huyện Bố Trạch); thực hiện trợ giống cây, con, phân bón cho hộ nghèo ở các xã miền núi. Có chính sách hỗ trợ phát triển KT-XH các xã vùng biễn bãi ngang...Ngoài ra, kỳ họp lần này cũng thông qua một số nghị quyết về phát triển KT-XH trong giai đoạn tiếp theo. (Nông Nghiệp Việt Nam 9/12)đầu trang(

Ngày 4.12, Bộ NNPTNT đã có văn bản gửi UBND tỉnh Kon Tum về việc chuyển đổi rừng phòng hộ, đất trồng lúa nước để xây dựng công trình Thủy điện Thượng Kon Tum.

Theo đó, Bộ đề nghị tỉnh Kon Tum phải báo cáo Quốc hội về việc chuyển đổi rừng phòng hộ đầu nguồn, có phương án khai hoang bù đắp diện tích đất trồng lúa nước bị chuyển đổi do làm thủy điện này.

Tháng 9.2009, Công ty CP Thủy điện Vĩnh Sơn - Sông Hinh đã khởi công xây dựng Thủy điện Thượng Kon Tum trên sông Đăk Sơ Nghé, huyện Kon Plông với thiết kế hồ chứa dung tích 173 triệu m3 nước, công suất 220MW. Thủy điện này sẽ "nuốt" hơn 382ha rừng phòng hộ đầu nguồn, 68ha đất lúa nước... (Nông Thôn Ngày Nay 7/12)đầu trang(

Để hạn chế việc chặt phá và phòng, chống cháy rừng, thời gian qua, Hạt Kiểm lâm liên huyện Vĩnh Thuận - U Minh Thượng tăng cường nhiều biện pháp kiểm tra, quản lý chặt chẽ.

Hạt Kiểm lâm liên huyện Vĩnh Thuận - U Minh Thượng (HKLVTUMT) quản lý hơn 1.674ha rừng sản xuất (Cty Du lịch U Minh Thượng: 1.100ha, Trại giam Kênh: 7.300 ha, các hộ dân trong vùng đệm U Minh Thượng: 184ha). HKLVTUMT đã lập kế hoạch phối hợp với các đơn vị có rừng, chủ hộ có trồng rừng và các xã thuộc 2 huyện Vĩnh Thuận, U Minh Thượng triển khai thường xuyên các đợt kiểm tra, quản lý, bảo vệ rừng.

Từ đầu năm đến nay, HKLVTUMT đã tổ chức nhiều cuộc tuần tra với hàng trăm lượt người tham gia; kết hợp với Phòng NNPTNT huyện U Minh Thượng hướng dẫn nông dân vùng đệm về thủ tục và giám sát việc khai thác lâm sản theo quyết định cho phép khai thác tràm đến độ tuổi của UBND huyện.

Ông Nguyễn Hải Đảo - Hạt trưởng Hạt KKLVTUMT - cho biết: “UBND huyện U Minh Thượng quyết định thành lập tổ công tác, giao trách nhiệm cho kiểm lâm tiến hành rà soát, kiểm tra hiện trạng rừng. Trên cơ sở đó, tạo điều kiện tốt cho việc trồng, quản lý, bảo vệ rừng tốt hơn trong thời gian tới. Cố gắng hướng tới bằng mọi biện pháp đảm bảo mỗi hộ trong vùng đệm phải trồng lại 1ha rừng”.

HKLVTUMT còn hướng dẫn thủ tục pháp lý cho các chủ cơ sở kinh doanh, chế biến lâm sản và gây nuôi động vật hoang dã. Tuy nhiên, công tác quản lý, bảo vệ chống chặt phá rừng và săn bắt động vật vẫn còn một số khó khăn. Vẫn còn tình trạng một số đối tượng xâm phạm vào các khu rừng quốc gia thuộc Cty Du lịch U Minh Thượng quản lý để giăng lưới, xuyệt điện bắt cá; săn bắt chim, dơi...

Những năm gần đây, tình hình giao - nhận khoán đất rừng ở U Minh Thượng ổn định về diện tích. Ấy nhưng, do hiệu quả kinh tế từ cây tràm không cao dẫn đến tình trạng khai thác tràm để chuyển đổi mục đích sử dụng của người nhận khoán rừng ở Vĩnh Thuận, U Minh Thượng. Điều này ảnh hưởng đến việc đảm bảo diện tích rừng, độ che phủ của rừng ở khu vực này.

Ông Lê Tiến Dũng - Phó Chủ tịch UBND huyện U Minh Thượng - cho biết: “Để đảm bảo diện tích rừng, thời gian tới, ngoài việc tăng cường tuần tra, kiểm soát, huyện sẽ tuyên truyền, vận động người dân trồng lại rừng. Việc trồng rừng không chỉ đảm bảo độ che phủ, mà còn ý nghĩa lớn trong việc khôi phục và phát huy hiệu quả nguồn lợi từ mật ong rừng ở đây. Huyện cũng đề xuất với các ngành liên quan của tỉnh quy hoạch, hỗ trợ cho người dân về vốn để trồng lại rừng...”. (Lao Động 8/12)đầu trang(

UBND TP Hà Nội vừa ban hành Chỉ thị số 16/CT-UBND ngày 7/12/2012 về việc tiếp tục tăng cường công tác bảo vệ rừng và phòng cháy, chữa cháy rừng trên địa bàn thành phố Hà Nội.

Theo đó, UBND TP Hà Nội yêu cầu Sở NN&PTNT hướng dẫn, kiểm tra và đôn đốc UBND các huyện, thị xã có rừng triển khai thực hiện nghiêm túc, có hiệu quả các văn bản chỉ đạo của Chính phủ và Thành phố quy định về phòng cháy, chữa cháy rừng trên địa bàn Thành phố Hà Nội. Đồng thời xây dựng và tổ chức thực hiện tốt Phương án huy động lực lượng liên ngành tại địa phương có rừng, tham gia công tác bảo vệ rừng và phòng cháy, chữa cháy rừng. Thực hiện phương châm “Phòng cháy rừng là chính, chữa cháy rừng phải khẩn trương, kịp thời, triệt để, an toàn và hiệu quả”.Ngoài ra, Sở Nông nghiệp và PTNT tổ chức tập huấn, tuyên truyền về công tác bảo vệ rừng và phòng cháy, chữa cháy rừng; chỉ đạo Chi cục Kiểm lâm Hà Nội hướng dẫn các chủ rừng tổ chức tuần tra, canh gác bảo vệ rừng; biểu dương, khen thưởng các tổ chức, cá nhân có thành tích xuất sắc trong thực hiện công tác bảo vệ rừng và phòng cháy, chữa cháy rừng, xử lý nghiêm những hành vi chặt phá rừng và để xảy ra cháy rừng theo quy định của pháp luật.

UBND TP cũng giao Công an TP, Bộ Tư lệnh Thủ đô, Sở Tài chính và các sở, ngành liên quan thực hiện công tác phòng cháy, chữa cháy rừng trên địa bàn thành phố theo nhiệm vụ cụ thể được giao. (Kinh Tế&Đô Thị 9/12)đầu trang(

Đang là mùa cá Chốt ở độ thơm ngon nhất. Nhưng có dừng chân bên một ngôi quán nhỏ thơm nức mùi cá nướng, mới giật mình về nguy cơ tuyệt chủng của một loại đặc sản miền sơn cước.

Cũng như một số loài cá quý hiếm khác như cá Anh Vũ, cá Lăng, cá Chiêng , Cá Chốt cá ưa sống ở những nơi có nguồn nước chảy xiết. Loài cá da trơn này có màu vàng, màu trắng và do đặc tính thích bơi ngược dòng nước nên thịt chắc, dai và thơm.

Người sành cá Chốt bảo chỉ có thể kiếm loại cá này trên sông Ba, đặc biệt là khu vực cuối hồ A Yun Hạ cho đến chân đèo Tô Na, huyện A Jun Pa, tỉnh Gia Lai. Đây là khu vực có mực nước sâu và chảy xiết, hai bên bờ sông có các ghềnh đá, cá Chốt tận dụng làm nơi trú ẩn. Một số dòng sông khác cũng có loại cá này nhưng rất thưa và đặc biệt là không ngon bằng ở khu vực đèo Tô Na.

Thực khách ngày càng đông, nhu cầu của thị trường ngày càng lớn, trước đây người ta chỉ biết dùng câu hay giăng lưới để đánh bắt, thế nhưng hiện nay để cho tiện việc đánh bắt cả ngày lẫn đêm nhiều người làm hẳn chòi bên bờ sông và dùng xung điện để đánh bắt.

Một người đánh cá trên sông cho biết: Trước đây mỗi ngày anh dùng điện có thể bắt được vài chục kg cá. Thấy lợi nhuận cao, giờ có nhiều người cùng làm nên mỗi ngày cũng chỉ bắt được 5 - 6 kg. Đặc biệt cá Chốt chỉ sinh sống trong một khoảng chừng 10 km trên sông Ba, nhiều người tập trung đánh bắt thì sản lượng sẽ giảm đi , nếu cứ đà này thì có ngày nó biến mất là điều dĩ nhiên”. Đến mùa sinh sản, cá Chốt thường nổi lên tầng nước nông, các đối tượng dùng điện lại càng đi đánh bắt nhiều hơn. Nhiều đối tượng đánh bắt cả ngày lẫn đêm.

Vợ chồng anh Cư, chị Hương, phường Sông Bờ, thị xã A Yun Pa, một điểm thu mua cho biết: Trước đây mỗi ngày tôi thua mua khoảng 20 kg cá Chốt mang về Tuy Hòa để nhập cho các nhà hàng. Hầu hết, cá Chốt này đều bị xung điện nên khi mua đã chết, khi vận chuyển phải ướp đá lạnh. Chỉ có một số mua của người đồng bào thả câu là còn sống giá thành sẽ cao hơn”.

Một lý do nữa dẫn đến nguy cơ tuyệt chủng của cá Chốt là các công trình thủy điện đã được chặn dòng trên dòng sông Ba, nước thải công nghiệp xử lý chưa sạch cũng thải ra ngoài sông Ba nên môi trường sống của cá Chốt cũng thay đổi.

Người dân dùng điện để đánh bắt cá Chốt, thủy điện và nước thải công nghiệp đang dẫn đến nguy cơ tuyệt chủng loài cá đặc sản vùng cao nguyên này. Nhất là khi vào mùa sinh sản chính trong năm của loài cá này thì cũng là lúc người dân tham gia đánh bắt rầm rộ nhất. Không riêng gì cá Chốt mà cá Lăng, cá Chình hay loài cá Chiêng to lớn và các loài sinh vật khác khi bị điện giật sẽ không thể sống sót. Sự sống còn của cá Chốt và một số loài cá quý hiếm khác có nguy cơ tuyệt chủng là việc mà các ngành chức năng của tỉnh Gia Lai nên quan tâm. (Pháp Luật Việt Nam 8/12) đầu trang(

Hôm nay, tại Hà Nội, lần đầu tiên, Bộ trưởng Vấn đề Nước&Môi trường Nam Phi sẽ ký với Bộ trưởng Nông nghiệp&Phát triển Nông thôn Việt Nam một biên bản ghi nhớ liên quan đến việc ngăn chặn nạn buôn lậu sừng tê giác từ Nam Phi, theo tin từ Traffic.

Biên bản ghi nhớ có nội dung tổng quát là hợp tác trong lĩnh vực bảo tồn và bảo vệ đa dạng sinh học với mục tiêu chính là giải quyết nạn buôn bán bất hợp pháp sừng tê giác, nguyên nhân mà Nam Phi cho rằng dẫn đến gia tăng tình trạng săn bắn tê giác ở nước này. (Tiền Phong 9/12)đầu trang(

8-12, ông Trần Văn Thành, quyền Giám đốc Vườn quốc gia (VQG) Yok Đôn, cho biết: Hội đồng kỷ luật của VQG đã có quyết định cách chức 3 cán bộ và cảnh cáo 1 kiểm lâm viên Trạm Kiểm lâm số 9, Hạt Kiểm lâm VQG Yok Đôn.

Trạm trưởng và 1 trạm phó của Trạm Kiểm lâm số 9 bị cách chức, đưa ra khỏi ngành kiểm lâm. Trạm phó còn lại của Trạm Kiểm lâm số 9 bị giáng chức xuống kiểm lâm viên. 1 kiểm lâm viên khu vực xảy ra mất rừng bị kỷ luật cảnh cáo.

Thời gian qua, lãnh đạo Trạm Kiểm lâm số 9 đã để lâm tặc vào rừng chặt hạ nhiều cây gỗ quý nhưng không có biện pháp ngăn chặn. Ngay trong tháng 11 vừa qua, tại lâm phần của trạm đã xảy ra một vụ lâm tặc đốn hạ 15 cây gỗ hương và căm xe. (Sài Gòn Giải Phóng 9/12; VietnamPlus.vn 8/12; Người Lao Động 8/12)đầu trang(

Dự án thủy điện Đrang Phốk (xã Krông Na, huyện Buôn Đôn, Đắk Lắk) đang hoàn tất báo cáo đánh giá tác động môi trường, chuyển đổi rừng đặc dụng để triển khai xây dựng. Hàng loạt vấn đề đáng lo ngại đang được đặt ra từ dự án thủy điện này.

Ngoài việc ô nhiễm môi trường, gây tiếng ồn xua đuổi muông thú, thủy điện này sẽ “nuốt” gần 60ha rừng đặc dụng thuộc vùng lõi VQG Yók Đôn, dâng nước lòng hồ, tạo điều kiện cho lâm tặc xâm nhập và vận chuyển gỗ lậu bằng đường thủy.

Ngày 6.12.2007, UBND tỉnh Đắk Lắk có văn bản số 4070/UBND-CN chủ trương cho Cty CP đầu tư xây dựng và ứng dụng công nghệ mới (TECCO - TPHCM) khảo sát lập dự án thủy điện Đrang Phốk. Theo dự án đầu tư, thủy điện Đrang Phốk có công suất 26MW, nằm trong các tiểu khu 430, 431, 451 - phân khu bảo vệ nghiêm ngặt của VQG Yók Đôn. Vị trí này nằm trong khu vực biên giới thuộc xã Krông Na, huyện Buôn Đôn, được điều chỉnh bởi Nghị định 34/2000/NĐ-CP của Chính phủ về quy chế khu vực biên giới đất liền. Đây cũng là đoạn cuối cùng của dòng sông Sêrêpốk, trước khi nó ra khỏi lãnh thổ VN.

Để làm thủy điện Đrang Phốk, sẽ có 329ha đất bị chiếm dụng, bao gồm gần 50ha rừng đặc dụng VQG Yók Đôn bị chiếm dụng vĩnh viễn và 10ha bị chiếm dụng tạm thời. Trong đó có gần 7ha rừng giàu với trữ lượng cao, thân gỗ lớn, được đặc trưng bởi những quần thụ còn kết cấu ổn định. Diện tích này bao gồm các loài cây chủ yếu như bằng lăng, chiêu liêu đen, căm xe, bình linh, chòi mòi, giáng hương...

Theo khảo sát của đơn vị chuyên ngành, diện tích này có số cây đứng bình quân 255 cây/ha, đường kính bình quân 42cm, trữ lượng bình quân 227m3/ha. Kế tiếp là 3,31ha rừng trung bình có cấu trúc ổn định, tán đều, cũng được coi là rừng giàu trữ lượng với các loài cây ưu thế như dầu đồng, cà chít, chiêu liêu đen... Diện tích này có số cây bình quân 175 cây/ha, đường kính bình quân 31ha, trữ lượng bình quân 155m3/ha.

Theo Trung tâm Khảo sát thiết kế nông - lâm nghiệp Đắk Lắk, (nay là Cty CP NNPTNT Đắc Lắc), ngoài rừng giàu và rừng trung bình, diện tích còn lại đều là rừng nghèo. Nhưng ai cũng biết, giá trị của rừng đặc dụng trong khu bảo tồn, VQG không chỉ ở trữ lượng gỗ nhiều hay ít, giàu hay nghèo.

Chính vì sự quan trọng của các tiểu khu này, năm 2003, Thủ tướng Chính phủ đã có quyết định mở rộng VQG Yók Đôn, sáp nhập Lâm trường buôn Đrang Phốk vào vườn. Từ đó, 3 tiểu khu này được đặt dưới sự bảo vệ nghiêm ngặt của lực lượng kiểm lâm chính quy.

Khi thủy điện Đrang Phốk tích nước, đoạn sông này sẽ thành lòng hồ rộng hàng trăm hécta cho lâm tặc hoành hành bằng thuyền máy.

Nhưng sau khi có dự án thủy điện Đrang Phốk, tháng 3.2012, Bộ NNPTNT lại có quyết định về việc quy hoạch bảo tồn và phát triển bền vững VQG Yók Đôn giai đoạn 2010 - 2020, trong đó 3 tiểu khu này bị đưa vào khu vực đất... dự kiến trả cho địa phương. Trước khi điều chỉnh quy hoạch, Bộ NNPTNT cũng có văn bản đề nghị Thủ tướng Chính phủ cho phép chuyển đổi mục đích sử dụng diện tích rừng này để xây dựng công trình thủy điện Đrang Phốk.

Theo ông Trần Văn Thành - quyền Giám đốc VQG Yók Đôn - thì việc xây dựng thủy điện Đrang Phốk trong vùng lõi sẽ ảnh hưởng lớn đến công tác quản lý, bảo vệ rừng của VQG Yók Đôn về lâu dài. Trong quá trình thi công, xe máy và các thiết bị khác, đặc biệt là việc nổ mìn phá đá sẽ gây ô nhiễm môi trường sinh thái, gây tiếng ồn làm động vật hoang dã bỏ đi nơi khác.

Sau khi nhà máy đi vào vận hành, nước hồ sẽ dâng cao, tạo điều kiện cho lâm tặc vận chuyển gỗ lậu bằng đường thủy dễ dàng. Ngoài ra, chặn dòng Sêrêpốk là chặn đường di cư, sinh sản, thay đổi môi trường sống của các loài thủy sinh.

Ông Thành cũng cho biết, khi dự án có báo cáo đánh giá tác động môi trường, VQG Yók Đôn sẽ có ý kiến cụ thể hơn về tác động môi trường cũng như công tác quản lý, bảo vệ rừng của vườn. (Lao Động 10/12)đầu trang(

Năm 2004, lần đầu tiên Thảo cầm viên Sài Gòn (TP.HCM) nhập một cặp hươu cao cổ từ châu Phi. Cặp hươu này đã mang lại bao niềm vui cho khách tham quan.

Nhưng để từ Nam Phi về VN không chỉ là chặng đường gian nan của đôi hươu, mà còn cả của những người tháp tùng chúng.

Ông Bùi Hồng Thụy, giám đốc Công ty cổ phần dịch vụ vườn thú Đông Dương, kể một người bạn ở vườn thú Thái Lan cho biết họ sẽ nhập một lô 25 con hươu cao cổ từ Nam Phi bằng đường hàng không và còn chỗ để thêm hai con, nếu phía VN nhập cùng họ thì chi phí sẽ rẻ hơn nhập riêng lẻ rất nhiều. Một cơ hội tốt để có hươu cao cổ cho vườn thú VN.

Hươu cao cổ là một trong những loài thú khó vận chuyển nhất bởi kích thước khá cồng kềnh. Chiếc Boeing được thuê riêng để chở 27 con hươu từ Nam Phi về Thái Lan phải được tháo hết ghế và sàn để những con hươu cao đến 3m được nhốt thoải mái trong chuyến bay dài. Suốt thời gian đó, chuyên gia phải ở trong chuồng cùng với thú để chăm sóc.

Sau một ngày bay, đến Thái Lan nghỉ ngơi vài giờ, đôi hươu của Thảo cầm viên TP.HCM tiếp tục hành trình về VN bằng đường bộ xuyên qua Lào. Một xe tải chở container đã được chỉnh sửa để có thể chở chuồng nhốt hươu. Từ Thái Lan mất hai ngày qua Lào mới về tới cửa khẩu Đông Hà - Lao Bảo và từ đây thêm hai ngày nữa hươu mới về đến TP.HCM.

Trên đường đi phải hái lá dọc đường cho hươu ăn, vừa dùng cây chống dây điện dọc đường lên để xe chở hươu lọt qua. Cuối cùng sau năm ngày đường, việc tưởng chừng không thể làm được là đưa đôi hươu về VN khỏe mạnh đã thành công. Cặp hươu cao cổ này giá nhập chỉ 45.000 USD nhưng tiền vận chuyển lên tới 100.000 USD. Tương tự, đóng pallet để chở tê giác tốn 40.000-50.000 USD, làm chuồng nhốt gấu Bắc Cực lên tới hơn 1 triệu USD...

Đó là thú nhập. Ngay cả vận chuyển thú trong nước cũng không ít khó khăn. Vào dịp 1.000 năm Thăng Long, Quân khu 7 đã tặng voi và hà mã cho vườn thú Hà Nội. Để đưa hai con thú này từ Cần Thơ ra Hà Nội là chặng đường gian nan. Chú voi này trước đó được nuôi tự do, không được luyện tập, không biết nghe hiệu lệnh đi vào chuồng. Dù đã phải tháo hạ container xuống thấp để dụ voi vào mà không được. Sau vài ngày thất bại, cuối cùng để đưa voi đi cho kịp ngày phải gây an thần nhẹ cho voi và buộc dây vào chân voi, người kéo người đẩy mới đưa được voi vào chuồng lên container. Trong quá trình di chuyển, do xe lắc lư làm voi khó chịu nên nó đẩy container sém bung ra mấy lần.

Hiện nay người ta vận chuyển thú hầu hết bằng đường hàng không, dù chi phí rất cao nhưng nhanh chóng và an toàn hơn đường thủy, đường bộ. Khi hợp đồng xuất nhập thú được ký kết, những con thú sẽ được nuôi riêng, huấn luyện riêng trong khoảng ba tháng để quen với việc vận chuyển, tiếng ồn, điều kiện khắc nghiệt khi di chuyển. Sau thời gian này quá trình vận chuyển mới được bắt đầu.Nếu không tuân thủ quy trình như thế, thú nhập dễ bị chết khi về đến nơi ở mới, khi đó thiệt hại cho vườn thú không tính được.

Nuôi thú ở vườn thú không đơn giản chỉ là mua về rồi nhốt mà phải chuẩn bị sẵn chuồng trại đạt yêu cầu, phải được kiểm lâm, cục thú y, thú y vùng kiểm tra điều kiện chuồng trại, vệ sinh dịch tễ, xem xét loại thú nhập có hại cho môi trường hay không... Theo ông Thụy, mỗi con thú ở vườn thú có bộ hồ sơ pháp lý còn đầy đủ hơn cả con người và được kiểm lâm kiểm soát chặt chẽ.

Năm 2011 vườn thú Hà Nội tiếp nhận hai con sếu Nhật Bản do vườn thú Zoo Logical Gardens (Nhật Bản) tặng. Nhưng ngay khi đưa vào chuồng đôi sếu đã có biểu hiện bất an. Trước cảnh quan lạ lẫm xung quanh, đôi sếu nhảy nhót, đập cánh loạn xạ. Mối lo lớn nhất của những người chăm sóc vườn thú là cặp sếu có thể gây thương tích cho chính chúng, cánh rất dễ gãy khi chúng phi ầm ầm vào khung sắt chuồng.

Từ vườn thú có kết cấu gần với không gian tự nhiên và sống cùng loài lớn hơn, nay chúng phải chuyển đến nơi ở mới, không gian nhỏ hơn, xung quanh lại là chuồng nuôi chim, thú khác có thể khiến chúng bất an. Để tránh những stress dạng này không thể ngày một ngày hai có kết quả ngay mà cả sếu và người chăm sóc đều phải kiên trì” - bà Thu Phương, giám đốc Xí nghiệp Chăn nuôi và phát triển động vật, chia sẻ.

Hai đôi linh dương sừng xoắn và sừng kiếm vừa được chuyển từ Đại Nam thế giới và Thảo cầm viên ra Hà Nội đầu tháng 10-2012 là những con linh dương nguồn gốc châu Phi đầu tiên xuất hiện ở vườn thú. Hơn một tháng trôi qua những cặp thú này vẫn “đề phòng” xung quanh. Linh dương sừng xoắn vốn lành hơn nhưng cũng chỉ duy nhất người cho thú ăn, chăm sóc trực tiếp thú tiếp cận được.

Cây keo gai được chọn làm thức ăn cho linh dương tại các vườn thú phía Nam. Song loại cây này không có ở Hà Nội, vườn thú phải chọn loại thay thế tương đương để chúng thích nghi. “Việc cho thú ăn hằng ngày phải diễn ra trong điều kiện đủ an toàn. Ngay hà mã - con vật nổi tiếng hiền lành - nhưng đôi khi cũng bất ngờ “nổi đóa” rượt đuổi người chăm sóc” - bà Thu Phương nói.

Cách đây bốn tháng, cặp hà mã trong vườn thú khu du lịch Đại Nam (Bình Dương) đã cho ra đời một chú hà mã con. Đối với ông Dương Thành Phi, giám đốc vườn thú, đó là một niềm vui lớn của vườn thú tư nhân này.

Theo sách vở và những thông tin ông Phi cùng mọi người tìm hiểu thì hà mã thường sinh con dưới nước, nhưng tại vườn thú Đại Nam cô hà mã này lại sinh con trên cạn và sau khi cắn dây rốn, liếm láp, vệ sinh sạch sẽ cho con xong, cô mới hất chú hà mã con xuống nước. Đến nay khi đã tròn bốn tháng, thức ăn duy nhất của hà mã con vẫn là sữa mẹ, chú bú mẹ trong khi ngâm mình dưới nước. Đây là hà mã đầu tiên sống trong môi trường vườn thú ở VN sinh con.

Cũng tại Đại Nam, hình ảnh một nhân viên vườn thú chở chú hổ con trên giỏ xe đạp đi dạo, thỉnh thoảng dừng lại cho khách vuốt ve dường như không có gì xa lạ, và chú hổ Đông Dương cũng rất khoan khoái khi được vuốt, được bế. Theo nhân viên vườn thú, hổ Đông Dương tại đây sinh sôi khá nhanh, chỉ vài năm từ chín con hổ ban đầu, hiện vườn thú đã có thế hệ F2 với tổng số 30 chúa sơn lâm. Nói về đàn hổ này, ông Phi cho biết mong muốn của vườn thú không chỉ nuôi thú bảo tồn để phục vụ khách tham quan mà mục tiêu lớn hơn là đưa chúng về với thiên nhiên.

Mua thú, nuôi thú, mỗi ngày quan sát thú lớn lên đã khiến những con thú có mối liên hệ gắn bó với con người. Ông Phi kể nhập thú ở nước ngoài về bao giờ cũng có một đoàn chuyên gia nơi ở cũ của thú đi cùng. Họ sẽ ở lại vườn thú nửa tháng để hướng dẫn cách chăm sóc, đặc tính, thói quen của từng con thú, thông báo những bệnh tật thú có thể mắc phải, cách phòng bệnh...

“Như gả con gái về nhà chồng, ai cũng muốn con mình có chỗ yên ấm và chỉ an tâm khi con mình sống tốt - ông Phi ví von - Và chúng tôi mong khách đến vườn thú, tiếp xúc với thú cũng có tình cảm với thú như chúng tôi, để không còn cảnh tàn sát thú thương tâm, không biến thú thành món ăn trên bàn nhậu”. (Tuổi Trẻ 7/12)đầu trang(

Theo ông Trần Đình Quỳnh, Giám đốc Sở NN&PTNT, việc quản lý, sử dụng đất lâm nghiệp trước đây có những tồn tại, vướng mắc cơ bản, bởi thực tế ranh giới giao đất và khoán đất nông nghiệp chưa được xác định rõ ràng và cụ thể trên bản đồ với thực địa; phân cấp trách nhiệm quản lý và cấp quyền sử dụng chậm triển khai, lúng túng.

Đáng chú ý là tình trạng lập hợp đồng khoán đất nông nghiệp của Ban Quản lý rừng đặc dụng, phòng hộ còn nhiều bất cập. Diện tích giao khoán không đồng bộ, tạo ra manh mún về đất đai khi có nơi giao khoán đến 100ha nhưng cũng có nơi giao 0,5ha cho mỗi trường hợp. Hợp đồng giao khoán thiếu công khai tại rừng đặc dụng Nam Hải Vân, Sơn Trà...

Qua công tác thanh tra, kiểm tra thời gian qua đã phát hiện nhiều sai phạm trong việc giao đất rừng, giao khoán rừng không đúng đối tượng. Tại địa bàn huyện Hòa Vang, trình tự thủ tục giao đất rừng không thực hiện theo quy định, có trường hợp người ngoài địa phương không có nhu cầu về trồng rừng cũng được giao đất trồng rừng. Việc quản lý sau khi giao đất trồng rừng lỏng lẻo, bởi có trường hợp sau khi cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất trồng rừng thì trục lợi bằng cách bán đất, khai thác đất đồi không theo quy hoạch; có trường hợp chuyển mục đích sử dụng đất sang đất ở. Tại các khu vực đất rừng đặc dụng, đất rừng phòng hộ, việc giao khoán rừng không công khai, dân chủ, thiếu minh bạch và để xảy ra tình trạng xây dựng nhà ở, xây dựng công trình trên đất có rừng...

Kể từ năm 2008, UBND thành phố đã phê duyệt quy hoạch 3 loại đất rừng đã tạo điều kiện cho việc giao đất, khoán rừng và bảo vệ rừng thuận lợi. Theo phân loại, thành phố có 57.195ha đất lâm nghiệp, gồm 51.598ha đất có rừng, 5.597ha đất chưa có rừng. Đối với 51.598ha đất có rừng, có trên 36,5ha rừng tự nhiên được đóng cửa, khoanh vùng bảo vệ để bảo tồn thiên nhiên và phòng hộ môi trường.

Thu hồi 24.150ha đất lâm nghiệp giao cho các tổ chức, cá nhân để giao lại cho các dự án đầu tư phát triển kinh tế. Trong tổng diện tích 4.383ha giao cho 787 tổ chức, hộ gia đình từ các Ban quản lý rừng đặc dụng, rừng phòng hộ thực hiện, đã thu hồi 1.000ha đưa vào phát triển du lịch, hạ tầng giao thông, sản xuất công nghiệp... Diện tích đất trống, đồi núi trọc quy hoạch cho mục tiêu trồng rừng được triển khai sử dụng hiệu quả. Độ che phủ rừng hiện tăng lên 45%.

Ông Trần Đình Quỳnh cho biết, để chấn chỉnh tình trạng trên, ngành NN&PTNT đang thực hiện nhiều bước đổi mới để chấn chỉnh và phát huy hiệu quả trong việc giao đất rừng, giao khoán rừng. Theo đó, tập trung phân chia giao quản lý lâm phận 3 loại rừng theo quy hoạch; đưa về các quận, huyện quản lý các diện tích đất lâm nghiệp chưa có rừng; đo đạc lại và cấp giấy chứng nhận quản lý và sử dụng đất lâm nghiệp cho Ban Quản lý rừng và Hạt Kiểm lâm. Ban Quản lý rừng bàn giao nhiệm vụ và hồ sơ quản lý các hợp đồng khoán đất lâm nghiệp ở các khu vực được thành phố điều chỉnh quy hoạch sử dụng đất khác ngoài đất lâm nghiệp để các quận, huyện quản lý, chờ thu hồi đất.

Sở NN&PTNT cũng phối hợp với Sở TN&MT kiểm tra, rà soát các dự án đã được thu hồi, giao hoặc cho thuê đất có rừng để thu hồi và thực hiện lại việc giao rừng, cho thuê rừng có địa chỉ cụ thể nhằm tránh tình trạng trục lợi trái phép tài nguyên rừng. Đồng thời xây dựng lộ trình thu hồi các hợp đồng khoán đất lâm nghiệp sai quy định và sai mục đích do các đơn vị quản lý rừng thực hiện trước đây. (Báo Đà Nẵng 7/12)đầu trang(

Trước tình trạng hàng ngàn nông dân trên khắp cả nước đang đua nhau nuôi chồn nhung đen, Cục Chăn nuôi (Bộ NN-PTNT) vừa có văn bản đề nghị sở NN-PTNT các tỉnh, thành kiểm soát việc nuôi và phát tán chồn nhung đen.

Theo đó, ông Hoàng Kim Giao, Cục trưởng Cục Chăn nuôi khẳng định, chồn nhung đen được người dân nuôi hiện nay chưa có tên trong danh sách các vật nuôi nông nghiệp, không rõ nguồn gốc và chưa có kết quả khảo nghiệm của các cơ quan chuyên môn báo cáo về Bộ NN-PTNT. Điều này chưa có đánh giá mặt tích cực, cũng như tác hại của con vật này (lây lan dịch bệnh, sự phá hoại mùa màng), ngoài ra cũng chưa có căn cứ kết luận về giá trị dinh dưỡng và chất lượng thịt của vật nuôi này.

Đề phòng các rủi ro về tác hại từ việc chăn nuôi chồn nhung đen, Cục Chăn nuôi đề nghị sở NN-PTNT các tỉnh, thành tuyên truyền cho người dân hiểu được mặt tiêu cực từ việc tự phát nuôi chồn nhung đen khi chưa có kết quả khảo nghiệm của cơ quan chuyên môn, vì tiềm ẩn nhiều rủi ro. Chỉ đạo các ngành liên quan tăng cường kiểm soát, hạn chế việc tự phát nuôi chồn nhung đen; theo dõi, phát hiện các rủi ro về bệnh dịch và sự tác hại của chồn nhung đen báo về cục Chăn nuôi để phối hợp xử lý. (Công An Nhân Dân 8/12; Sài Gòn Giải Phóng 10/12)đầu trang(

Trong hai ngày 6-7/12, Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng đã thăm, làm việc tại tỉnh Lâm Đồng, kiểm tra tình hình thực hiện quản lý, sử dụng, bảo vệ rừng, đất rừng, đất nông, lâm trường và công tác xây dựng Đảng trên địa bàn.

Lâm Đồng đã có nhiều đổi mới trong quản lý, đổi mới, sắp xếp các nông, lâm trường; phát triển nhiều mô hình hiệu quả như liên kết bốn nhà, hợp tác xã kiểu mới, nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh. Tình hình an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội được giữ vững. Công tác xây dựng Đảng luôn được quan tâm chăm lo, đặc biệt là tập trung thực hiện Nghị quyết Trung ương 4 (Khóa XI) về xây dựng Đảng.

Lâm Đồng đã có nhiều đổi mới về phương thức lãnh đạo, phong cách, lề lối làm việc, sự đoàn kết thống nhất, quan hệ phối hợp trong công tác được tăng cường. Thay mặt Ban chấp hành Trung ương, Bộ Chính trị, Tổng Bí thư nhiệt liệt biểu dương những nỗ lực cố gắng và kết quả đạt được của Đảng bộ, nhân dân tỉnh Lâm Đồng.

Tổng Bí thư lưu ý, Lâm Đồng cần làm tốt hơn nữa công tác bảo vệ, quản lý rừng, đất rừng, đất nông, lâm trường; đổi mới cơ chế, chính sách, tổ chức, sắp xếp theo mô hình quản lý phù hợp, nhằm hạn chế khắc phục hạn chế yếu kém, nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh.

Hiện nay Bộ Chính trị đang chuẩn bị tổng kết Nghị quyết số 28 về nông-lâm trường quốc doanh, trong đó có vấn đề quản lý, sử dụng đất nông-lâm trường. Tổng Bí thư đề nghị Lâm Đồng đi sâu nghiên cứu, tham gia tích cực để tổng kết nội dung này, từ đó xác định mô hình thích hợp cho nông-lâm trường quốc doanh, đặc biệt là vấn đề đất đai… (VietnamPlus.vn 7/12;; Nhân Dân 7/12)đầu trang(

Qua bao mùa khai thác, cây keo đã đem lại nguồn thu nhập đáng kể cho người trồng rừng ở các huyện miền núi trong tỉnh. Người dân và chính quyền các huyện miền núi đã hiểu lợi ích từ việc trồng, quản lý và bảo vệ rừng là hướng đi đúng để phát triển kinh tế, làm giàu trên quê hương.

Mùa trồng rừng năm nay, lượng mưa đổ xuống các huyện miền núi trong tỉnh giảm hơn nhiều so với các năm trước. Tranh thủ đất còn ướt, trong những ngày này bà con tất bật đào lỗ, khuân cây giống lên các sườn đồi, núi cao để trồng rừng nhằm thực hiện đạt kế hoạch vào cuối tháng 11 năm nay theo khuyến cáo của ngành nông nghiệp.

Tại huyện miền núi Ba Tơ, mỗi năm để đáp ứng nhu cầu cây giống cho các tổ chức, cá nhân trồng rừng, các vườn ươm phải chuẩn bị từ 2,5- 3 triệu cây con giống có chất lượng, chủ yếu là giống keo lai giâm hom. Ngay từ đầu tháng 4, các nhà ươm cây đã chuẩn bị đầu tư thiết bị, kỹ thuật để gieo ươm.

Trong vườn ươm rộng khoảng 4 sào của anh Tín thôn Dốc Mốc xã Ba Cung nhờ đầu tư hệ thống phun nước tự động mà cây phát triển tươi tốt, đảm bảo chất lượng xuất vườn. Anh tiết lộ: "Thấy bà con trồng keo tận dụng đất vườn này để ươm cây bán. Để cây phát triển tốt thì phải nhờ đến thiết bị, kỹ thuật trồng, chăm sóc...".

Vì lợi ích của việc trồng rừng quá lớn nên không chỉ các hộ kinh doanh lập vườn ươm để bán cây giống, mà nhiều hộ trồng rừng ở Ba Tơ đã biết tự ươm cây giống cho chính mình để trồng rừng nhằm giảm chi phí. Nhờ áp dụng kỹ thuật ươm cây giống chất lượng để trồng rừng mà rừng keo ở Ba Tơ đến kỳ khai thác thường đạt sản lượng gỗ cao. Nhờ đó, bà con đã có nguồn thu nhập khá, vươn lên thoát nghèo, có nhiều hộ đã làm giàu từ rừng. Đến nay, toàn huyện có gần 1.700 hộ sản xuất kinh doanh giỏi các cấp (đa số là nhờ trồng rừng) góp phần đưa tỷ lệ hộ nghèo theo chuẩn mới xuống dưới 40%, riêng thị trấn Ba Tơ giảm còn 20%.

Ở huyện Sơn Hà phong trào trồng keo phát triển kinh tế đã lan rộng ra các địa phương. Đã có nhiều hộ chuyển đổi từ trồng các loại cây truyền thống kém chất lượng sang trồng keo lai, đem lại nguồn thu nhập khá. Như hộ anh Đinh Văn Trung ở thôn Hà Thành xã Sơn Thành.

Trước đây, anh thuộc diện hộ nghèo của xã. Mặc dù, trên diện tích 3,5 ha đất đồi, vợ chồng anh "tối mặt" canh tác hết khoai lang, mì đến tỉa lúa, bắp quanh năm nhưng cuộc sống vô cùng vất vả. Năm 2006, anh thấy bà con trong vùng, lâm trường trồng keo cho thu nhập khá. Anh vay được 20 triệu đồng bắt đầu học hỏi kỹ thuật gieo ươm giống để trồng cây.

Bây giờ, rừng keo của anh đã đến tuổi khai thác. Anh thu về được 270 tấn gỗ nguyên liệu. Trị giá hàng trăm triệu đồng. Đây là khoản tiền mà cả đời anh cũng không dám mơ.

Thoát nghèo nhờ trồng cây keo phải kể đến hộ anh Nguyễn Lam Sơn thôn Hóc Đèo, xã Sơn Hạ (Sơn Hà); hộ anh Đinh Văn Bình thôn Dư Hữu xã Long Mai (Minh Long); hộ anh Phạm Văn Khải xã Ba Cung, huyện Ba Tơ... và hàng ngàn hộ khác trên các huyện miền núi. Họ đã biết áp dụng kỹ thuật vào việc ươm, trồng rừng. Nhờ đó mà rừng xanh tốt, đến kỳ khai thác cây đạt sản lượng cao, đem lại nguồn thu lớn.

Đi đôi với việc trồng rừng phát triển kinh tế, các lâm trường, tổ chức, cá nhân còn tích cực trong việc quản lý và bảo vệ rừng. Tại huyện Ba Tơ, kể từ ngày thực hiện Nghị quyết số 03 về "Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng, phát huy sức mạnh của cả hệ thống chính trị đối với công tác quản lý, bảo vệ và phát triển rừng trên địa bàn huyện giai đoạn 2006 - 2010", diện tích rừng được bảo vệ, quản lý chặt chẽ hơn.

Toàn huyện hiện có 97.278 ha đất rừng, chiếm gần 86% diện tích tự nhiên. Trong đó, rừng phòng hộ có hơn 37.400 ha, rừng sản xuất gần 60.000 ha. Huyện Ba Tơ đang tập trung chăm sóc, bảo vệ rừng, khoanh nuôi, quản lý và khai thác tốt tiềm năng của rừng. Ra sức bảo vệ rừng đặc dụng, rừng phòng hộ, phát triển rừng sản xuất.

Tại xã Hành Tín Đông (Nghĩa Hành), bà con ở thôn Khánh Giang và Trường Lệ có cuộc sống ổn định trong nhiều năm qua cũng là nhờ bảo vệ và quản lý tốt rừng tự nhiên. Với tổng diện tích hơn 1.010 ha, rừng nơi đây có nhiều gỗ quý như lim, sến, ngát, chò, giẻ, trám, dầu rái…có trữ lượng gỗ 124.000m3 thuộc khu vực Suối Chí, Núi Lớn và Đá Chát, có nhiều động thực vật đa dạng.

Huyện Nghĩa Hành đã giao cho 350 hộ dân ở hai thôn tham gia quản lý, bảo vệ diện tích rừng này. Nhờ quản lý và bảo vệ tốt tài nguyên rừng, nên rừng đã tạo ra nguồn thu nhập thường xuyên và ổn định cho các thành viên tham gia. Rừng tự nhiên ở đây còn bảo vệ môi trường sinh thái, nguồn nước đảm bảo tưới tiêu cho sản xuất nông nghiệp, phục vụ cho sinh hoạt đời sống của cộng đồng dân cư địa phương.

Từ thực tế, việc trồng, quản lý và bảo vệ rừng là hướng đi đúng phù hợp với các huyện miền núi, đem lại lợi ích đáng kể cho các địa phương trong tỉnh. Tuy vậy, không phải nơi nào các cá nhân, tổ chức, chính quyền cũng chú trọng trong việc bảo vệ và quản lý tốt rừng trồng, rừng tự nhiên. Từ mô hình bảo vệ, quản lý rừng ở xã Hành Tín Đông và một số nơi trong tỉnh làm tốt công tác này, ngành chức năng nên nhân rộng và phát huy để bà con vừa làm giàu từ rừng, vừa góp phần bảo vệ rừng.

Vụ trồng rừng năm nay, Quảng Ngãi sẽ trồng mới 5.500 ha rừng; trong đó, Dự án Phát triển Ngành lâm nghiệp (WB3) có kế hoạch trồng mới 2.000 ha rừng; Dự án Khôi phục rừng và quản lý rừng bền vững (Kfw6) trồng mới 160 ha, còn lại do các công ty lâm nghiệp, các tổ chức, hộ gia đình trồng rừng.

Đến nay, các đơn vị sản xuất cây giống lâm nghiệp đã đáp ứng khoảng 14,2 triệu cây giống để cung ứng cho các đơn vị, dự án trồng rừng. Hiện nay, các khu vực trồng rừng, đã được các tổ chức, cá nhân ra quân phát dọn thực bì, đào hố, lấp hố, bón phân để trồng. Dự kiến, vụ trồng rừng năm nay kết thúc vào cuối tháng 11. (Báo Quảng Ngãi 8/12)đầu trang(

Việt Nam vừa đạt một thỏa thuận viện trợ 30 triệu USD để chuẩn bị thực hiện dự án chống mất rừng và suy thoái rừng, bên lề hội nghị biến đổi khí hậu quốc tế đang diễn ra ở Qatar.

Đây được cho là sự góp thêm sức ép buộc chấm dứt các dự án thủy điện định xây trong các vườn quốc gia (VQG) hay khu bảo tồn thiên nhiên (KBTTN).

Theo TS Đào Trọng Tứ, từng là chuyên gia thủy điện và thủy lợi, bao lâu nay, mục tiêu bảo vệ, phát triển rừng đặc dụng thường phải nhường bước cho các mục tiêu phát triển kinh tế, nhất là phát triển thủy điện.

Rất hiếm dự án phát triển kinh tế hay thủy điện nào bị loại chỉ vì ưu tiên bảo tồn cho đến khi chính các dự án ấy phát sinh các sự cố.

Vì thế, trong nhiều trường hợp, ban quản lý các VQG hay các KBTTN thường đứng ngoài các quyết định sử dụng rừng, các quá trình lập quy hoạch thủy điện trên lưu vực.

Nói riêng quy hoạch thủy điện trên sông Thanh và sông Đồng Nai gây sự chú ý của dư luận thời gian gần đây, ban quản lý các VQG Cát Tiên ở tỉnh Đồng Nai và KBTTN Sông Thanh ở tỉnh Quảng Nam đều không biết, không được tham vấn trong quá trình quy hoạch thủy điện trên các sông Đồng Nai và Sông Thanh.

Sau một quá trình đàm phán kéo dài đầy chông gai và trước các cam kết mạnh mẽ từ phía VN, ngày 5-12, tại Doha, Qatar, trong khuôn khổ hội nghị lần thứ 18 (COP18) các bên tham gia Công ước Khung của Liên Hợp Quốc về biến đổi khí hậu (UNFCCC), Chính phủ Na Uy chính thức tuyên bố cam kết giúp VN vãn hồi đà phá rừng.

Cụ thể, từ nay đến năm 2015, sẽ giúp VN giảm phát thải khí nhà kính thông qua hạn chế nỗ lực mất rừng và suy thoái rừng kết hợp bảo tồn, quản lý bền vững, và tăng dự trữ carbon (viết tắt tiếng Anh là REDD+).

Cam kết được thể hiện bằng bản tuyên bố chung về hợp tác thực hiện sáng kiến REDD+ do Bộ trưởng NN&PTNT của VN và Bộ trưởng Môi trường Na Uy ký.

Năm 2009, Na Uy đã tài trợ cho việc chuẩn bị thực hiện REDD+ tại Việt Nam thông qua Chương trình UN-REDD Việt Nam giai đoạn I với tổng số kinh phí gần 4,4 triệu USD.

Việc nhiều diện tích rừng đặc dụng ở nước ta thời gian qua bị chuyển đổi mục đích sử dụng để làm các công trình thủy lợi và thủy điện gây quan ngại không nhỏ cho nhà tài trợ.

Các hành động đó bị cho là đi ngược lại cam kết quản lý bền vững tài nguyên rừng, bảo tồn đa dạng sinh học, xóa đói giảm nghèo, cũng như cam kết đóng góp vào nỗ lực chung bảo vệ hệ thống khí hậu trái đất.

Trước lời hứa của phía VN, phía Na Uy đã quyết định tài trợ tiếp cho Chương trình UN-REDD Việt Nam giai đoạn II từ 2012-2015. Quyết định này, theo ông Phạm Mạnh Cường - Giám đốc Văn phòng REDD+ Việt Nam, nhằm giúp VN tiếp tục nâng cao năng lực về tổ chức, thể chế và kỹ thuật thực hiện REDD+.

Ngoài ra còn giúp VN thí điểm thực hiện REDD+ tại sáu tỉnh. Tổng kinh phí viện trợ không hoàn lại cho các hoạt động này khoảng 30 triệu USD.

Căn cứ vào kết quả thực hiện trên thực tế, phía Na Uy sẽ xem xét có tiếp tục tài trợ bổ sung cho giai đoạn 2012-2015, cũng như chi trả cho kết quả giảm phát thải do thực hiện REDD+ và nông nghiệp carbon thấp cho giai đoạn sau năm 2015, hay không. (Tiền Phong 7/12) đầu trang(

Một ủy ban của UNESCO Quốc tế vừa cho biết họ bắt đầu quan tâm hai dự án thủy điện Đồng Nai 6 và Đồng Nai 6A (ĐN 6&6A).

GS.TS Nguyễn Hoàng Trí, Tổng Thư ký Ủy ban Quốc gia Chương trình Con người&Sinh quyển (MAB) thuộc Ủy ban Quốc gia UNESCO Việt Nam, trao đổi với Tiền Phong xung quanh vấn đề này.

Một ủy ban của Tổ chức Văn hóa Khoa học & Giáo dục của Liên Hợp Quốc (UNESCO) vừa liên lạc với ông để hỏi về dự án thủy điện Đồng Nai 6&6A? Ông Trí thừa nhận: Đúng là có chuyện đó. Hội đồng Điều phối Quốc tế Mạng lưới các Khu Dự trữ Sinh quyển Thế giới đóng ở Paris (Pháp), một tổ chức thành viên của UNESCO Quốc tế, yêu cầu tôi cung cấp cho họ bản đồ chi tiết về vị trí hai dự án thủy điện ĐN 6&6A khi họ nghe nói chúng nằm trong vùng lõi Vườn Quốc gia Cát Tiên, tức là vùng lõi khu dự trữ sinh quyển mà UNESCO công nhận năm 2010.

Và ông đã chuyển tài liệu cho họ? Không. Tôi đã trao đổi với anh Nguyễn Mạnh Thắng, Phó Tổng Thư ký Ủy ban Quốc gia UNESCO Việt Nam, và chuyển yêu cầu đó cho anh Trần Văn Mùi, Giám đốc Khu Bảo tồn Thiên nhiên&Văn hóa Đồng Nai kiêm Phó ban Thường trực Quản lý Khu Dự trữ Sinh quyển Đồng Nai.

Một mặt, yêu cầu địa phương cung cấp tài liệu và cũng là hỏi ý kiến địa phương. Mặt khác, tôi chưa muốn chuyển cho quốc tế.

Vì sao, thưa ông? Tôi từng làm thành viên ba năm tại ban lãnh đạo Hội đồng Điều phối Quốc tế. Tôi biết quy trình xử lý cũng như tác động của một vấn đề cụ thể đến uy tín của một quốc gia thành viên. Khi đã bị xử lý thì việc kêu cứu của quốc gia đó rất khó đảo ngược.

Theo ông Trí: Nếu thông tin về thủy điện ĐN 6&6A được chúng tôi gửi, trước hết, Ban Thư ký của Hội đồng Điều phối gồm các chuyên gia hàng đầu thế giới về các khu sinh quyển sẽ tiếp nhận.

Nếu thấy dự án vi phạm các tiêu chí về sinh quyển của UNESCO, Ban Thư ký sẽ trình Tổng Giám đốc UNESCO. Một khi hồ sơ nằm trên bàn của người đứng đầu UNESCO, hầu chắc họ sẽ lên tiếng. Đến lúc đó thì hậu quả khó lường. Dù khi đó dự án thủy điện ĐN 6&6A thế nào đi nữa, hình ảnh của VN về việc tuân thủ các tiêu chí của UNESCO nhất định bị tổn hại.

VN hiện có tám khu dự trữ sinh quyển được UNESCO công nhận có giá trị toàn cầu. VN đang và sẽ tiếp tục đề cử nhiều hồ sơ di sản nữa lên UNESCO. Liệu các đề nghị mới của VN có được xuôi chèo mát mái không một khi chúng ta bị bêu gương? Về việc này, ông Trí cho hay: Đấy là chưa kể nguy cơ một số nước hoặc tổ chức không thân thiện với chúng ta có thể lợi dụng để làm tình hình thêm trầm trọng.

Hình ảnh VN không phải do một người hay một nhóm lợi ích làm nên mà do cả cộng đồng, cả dân tộc. Không thể vì một hai dự án mà làm hỏng thể diện quốc gia.

Nhưng cả chủ đầu tư, tư vấn và không ít cơ quan bộ ngành liên quan, thành viên hội đồng thẩm định đánh giá tác động môi trường (ĐTM) của hai dự án thủy điện ĐN 6&6A đều tỏ ra lạc quan. Họ cho rằng dự án không ảnh hưởng gì đến di sản?

Dự án đã vi phạm ít nhất một trong bảy tiêu chí quan trọng của UNESCO về các khu dự trữ sinh quyển. Đó là bảo tồn đa dạng các hệ sinh thái, đa dạng cảnh quan, đa dạng loài, nguồn gene… Nếu kể đến tiêu chí thứ hai là phải tạo cơ hội cho phát triển bền vững, phát triển phải tạo điều kiện cho bảo tồn, thì dự án cũng rất khó thuyết phục.

Các tiêu chí đó của UNESCO quy định cho tất cả quốc gia thành viên, cho hơn một trăm nước đã ký Công ước Di sản và 117 quốc gia cam kết xây dựng khu dự trữ sinh quyển. Chứ không phải quy định cho riêng VN.

Nếu hai dự án ĐN 6&6A vẫn được thông qua, liệu có phần trách nhiệm của MAB Việt Nam mà ông làm Tổng Thư ký không? GS.TS Nguyễn Hoàng Trí: Tôi nghĩ MAB Việt Nam cũng có phần trách nhiệm. Nhưng tôi không tin kịch bản tệ nhất ấy sẽ xảy ra. Tôi trông chờ vào sự tỉnh táo ở lãnh đạo Bộ TN&MT khi trình Thủ tướng Chính phủ, ở sự cân nhắc được mất của Thủ tướng Chính phủ nếu Bộ TN&MT đề xuất làm dự án. Đặc biệt tôi tin tưởng vào sự sáng suốt của các đại biểu Quốc hội nếu dự án được trình lên Quốc hội xin ý kiến chủ trương.

Theo ông Trí: Cần có cái nhìn tổng thể thì mới biết tác động của dự án ở mức nào, nghiêm trọng hay không. Về diện tích, thế nào là nhỏ, thế nào là lớn? Chỉ 173 ha vùng lõi hay cả diện tích 373 ha cho hai dự án đúng là nhỏ so với tổng diện tích 71.000 ha Vườn quốc gia (VQG) Cát Tiên. Chúng càng nhỏ hơn nếu so với tổng diện tích 966.000 ha Khu Dự trữ Sinh quyển Thế giới Đồng Nai được UNESCO công nhận hồi tháng 5.

Nhưng trên phương diện đa dạng sinh học thì không có khái niệm diện tích nhỏ hay to. Tuy nhỏ, diện tích dự kiến xây dựng hai dự án thủy điện ĐN 6&6A lại phá hủy rất nhiều dạng sinh cảnh khác nhau, trong đó có các dạng rừng mà chủ đầu tư nhấn mạnh là rừng nghèo, rừng hỗn giao…

Liên quan đến chuyện ít cây to hay cây gỗ quý ở vùng làm dự án, như tôi đã trao đổi trên Tiền Phong cách đây một tuần (xem “Dự án thủy điện Đồng Nai 6&6A, thành viên UNESCO Việt Nam: Nên dừng”, Tiền Phong số 336 ngày 1-12-2012), có sự nhầm lẫn giữa lâm nghiệp và bảo tồn đa dạng sinh học. Trong lâm nghiệp, chỉ nhìn đến gỗ quý. Còn giàu đa dạng sinh học không có nghĩa nhiều cây to.

Hệ thống bảo tồn ở VN bắt nguồn từ hệ thống rừng của ngành lâm nghiệp, từ các rừng đặc dụng. Nhiều người đánh giá giá trị của VQG hay Khu bảo tồn thiên nhiên (KBTTN) dựa trên cây rừng là chính, hơn là từ đa dạng sinh học.

Các tài liệu nông nghiệp chính thống vẫn đang phân loại rừng, đánh giá giá trị các VQG hay KBTTN theo dấu ấn lâm nghiệp. Chẳng hạn, rừng ở VN được phân loại thành các nhóm rừng sản xuất, rừng đặc dụng…

Trong rừng đặc dụng thì có các VQG, các KBTTN và các khu cảnh quan. Điều đó cho thấy chúng ta vẫn nhìn đa dạng sinh học từ góc độ lâm nghiệp nhiều hơn là từ góc độ bản thân đa dạng sinh học.

Đa dạng sinh học có thể có nhiều gỗ quý hoặc không nhưng bắt buộc phải có đa dạng loài động thực vật, đa dạng cảnh quan, hệ sinh thái. Hiểu nôm na đấy là đa dạng các loại rừng, đa dạng hay rất nhiều loài sâu bọ, ếch nhái, rắn, chim, thú.

Con tê giác cuối cùng của VN được tìm thấy sinh sống và chết ở nơi đâu phải là rừng già, mà là vùng bị cho là rừng nghèo.

Nhờ phát hiện tê giác ở khu vực bị cho là rừng nghèo về trực giác mà các nhà làm luật của ta mới hiểu thêm về đa dạng sinh học và mới quyết định đưa cả vùng rừng nghèo Cát Lộc vào vùng lõi của VQG Cát Tiên đấy chứ.

Chúng tôi tư vấn chủ yếu dựa trên cơ sở hồ sơ của địa phương gửi lên là tỉnh Đồng Nai. Tiếc là trong hồ sơ không thấy đề cập hai dự án này.

Theo tìm hiểu cá nhân của tôi, có thể có nguyên nhân khách quan. Đó là hai dự án không được đặt trên địa bàn tỉnh Đồng Nai nên có thể Ban Chỉ đạo Xây dựng Hồ sơ Đề cử Khu Dự trữ Sinh quyển Đồng Nai không nắm được ngay từ đầu.

Bản thân chủ đầu tư dự án cũng không chủ động cung cấp thông tin và trao đổi với tỉnh Đồng Nai. Cho đến khi báo chí lên tiếng và địa phương yêu cầu thì đã muộn. Dù gì thì tôi nghĩ MAB Việt Nam cũng có phần trách nhiệm về việc để lọt thông tin về dự án này. (Tiền Phong 8/12)đầu trang(

Cơ quan chức năng vừa đồng ý chủ trương cho Công ty CP Đầu tư xây dựng và Ứng dụng công nghệ mới - Tecco (trụ sở số 65 Linh Đông, phường Linh Đông, quận Thủ Đức - TPHCM) khảo sát và chuyển mục đích sử dụng rừng đặc dụng để xây dựng Nhà máy Thủy điện Đrang Phốk.

Nhà máy Thủy điện Đrang Phốk có công suất dự kiến 26 MW, lượng điện bình quân năm trên 100 triệu KWh, tổng vốn đầu tư gần 900 tỉ đồng. Tổng diện tích ảnh hưởng của công trình khoảng 320 ha, trong đó diện tích lòng hồ khoảng 276 ha dâng theo lòng sông nên không giải tỏa, còn lại khoảng 59,88 ha rừng bị sẽ bị đốn hạ để xây dựng các hạng mục liên quan. Nhà máy được xây dựng trên sông Sêrêpốk thuộc các tiểu khu 430, 431 và 451, là phân khu bảo vệ nghiêm ngặt của Vườn Quốc gia (VQG) Yok Đôn.

Theo báo cáo kết quả điều tra hiện trạng của Trung tâm Quy hoạch - Khảo sát - Thiết kế Nông Lâm nghiệp Đắk Lắk (nay là Công ty CP NN-PTNN Đắk Lắk), phần lớn diện tích trong 59,88 ha rừng này thuộc dạng rừng nghèo.

Chỉ có 7,14 ha rừng tự nhiên rất giàu và giàu. Đây là rừng nguyên sinh, có trữ lượng cây đứng rất lớn, chưa được khai thác, cấu trúc rừng ổn định nhiều tầng tán với nhiều loại cây quý hiếm như chiêu liêu đen, căm xe… với trữ lượng gỗ bình quân 300 m3/ha.

Theo chân các kiểm lâm VQG Yok Đôn đến các tiểu khu 430, 431 và 451, chúng tôi ghi nhận vị trí nhà máy thủy điện nằm ở khu vực trung tâm của VQG Yok Đôn, cách Tỉnh lộ 1 - ranh giới phía Đông của vườn - khoảng 30 km, cách khu vực biên giới Việt Nam - Campuchia khoảng 10 km.

Khu vực này rừng còn khá nguyên vẹn, nhiều tầng tán. Dọc theo sông Sêrêpốk, cây cối mọc um tùm, trữ lượng gỗ khá lớn với nhiều cây gỗ quý hiếm, đường kính cả mét như hương, căm xe… Đặc biệt, khu vực này rất nhiều loài động vật sinh sống, có những dấu chân các loài thú móng guốc, đặc trưng của hệ sinh thái rừng khộp.

Năm 2009, cơ quan chức năng đã đồng ý cho Tecco khảo sát, chuyển đổi mục đích sử dụng 63 ha rừng để xây dựng Nhà máy Thủy điện Đrang Phốk, thuộc địa bàn xã Krông Na, huyện Buôn Đôn - Đắk Lắk. Đến tháng 5-2012, Tecco đã có công văn xin điều chỉnh thiết kế rừng và đánh giá tác động môi trường xuống còn 59,88 ha để xây dựng nhà máy. Trong đó, 49,88 ha chuyển đổi vĩnh viễn, 10 ha còn lại chuyển đổi tạm thời, sau khi xây dựng xong công trình, chủ đầu tư sẽ trồng lại rừng và trả lại cho VQG Yok Đôn.

Ông Trần Văn Thành, quyền Giám đốc VQG Yok Đôn, cho biết việc cho phép xây dựng thủy điện trong VQG là của cơ quan chức năng. Tuy nhiên, ông Thành e ngại: “Nếu Nhà máy Thủy điện Đrang Phốk được xây dựng sẽ phá vỡ hệ sinh thái trong khu vực, ảnh hưởng đến công tác quản lý, bảo vệ VQG”.

Cụ thể, khu vực xây dựng nằm ở vùng lõi VQG Yok Đôn, trong quá trình xây dựng, máy móc, thiết bị và con người gây ô nhiễm môi trường, tiếng ồn sẽ làm các loài động vậy quý hiếm trong vùng bỏ đi nơi khác. Khi chặn dòng sẽ ảnh hưởng đến việc di cư, môi trường sống của các loài thủy sản trên sông Sêrêpốk.

Ngoài ra, sau khi nhà máy vận hành, nước sông sẽ dâng cao, tạo điều kiện thuận lợi cho lâm tặc vận chuyển gỗ lậu bằng đường sông… “Hiện chủ đầu tư đang trong quá trình hoàn thiện hồ sơ đánh giá tác động môi trường trình Bộ Tài nguyên - Môi trường phê duyệt. Chúng tôi sẽ có ý kiến cụ thể về tác động môi trường và những khó khăn trong công tác quản lý rừng nếu cho xây dựng thủy điện này” - ông Thành cho biết. (Người Lao Động 9/12)đầu trang(

Hàng loạt cây thông ba lá tại khu vực rừng phòng hộ cảnh quan, nằm phía sau khu di tích Dinh I (P.10, TP Đà Lạt, Lâm Đồng) bị kẻ xấu chặt phá tan hoang, đó là hình ảnh chúng tôi chứng kiến chiều 8-12.

Hàng trăm cây thông trên hai năm tuổi trong số gần 1.000 cây thông ba lá do Ban quản lý rừng Lâm Viên trồng mới vào tháng 7-2010, ở khu vực tiểu khu 156 đã bị chặt hạ ngang thân hoặc nhổ bỏ phơi gốc cho chết khô. Ngoài số này, hàng chục cây thông khác trên 10 năm tuổi, đường kính gốc hơn 50cm ở khoảnh rừng bên cạnh cũng bị ken gốc (gọt vỏ và đốt gốc) làm chết đứng hàng loạt.

Trước đó, vào tháng 6-2010 tại khu vực này, ông Đặng Viết Tám (ngụ đường Hùng Vương, TP Đà Lạt) đã đưa máy múc vào san bạt gần 5.000m2 đất rừng để phân lô, làm nhà trái phép... thì bị cơ quan chức năng phát hiện, xử lý. Tuy nhiên, khi đó gần 1.000 cây thông ba lá hơn 10 năm tuổi trên diện tích rừng bị san bạt đã “bốc hơi” không để lại dấu vết, dù cơ quan chức năng của Đà Lạt vào cuộc điều tra nhưng vẫn không tìm được thủ phạm chặt thông. (Tuổi Trẻ 9/12; Thanh Niên 9/12)đầu trang(

7-12, Công ty Nguyên liệu Giấy miền Nam tại Kon Tum xác nhận hiện đã có gần một nghìn ha cây thông của công ty bị dịch sâu ăn trụi lá, chiếm khoảng 20% tổng diện tích rừng thông do công ty quản lý.

Tình hình sâu ăn lá thông đã xuất hiện ở 9/9 huyện, thành phố tỉnh Kon Tum, trong đó mật độ dày nhất là huyện Đăk Tô, Đăk Glei, Ngọc Hồi.

Sâu dày đặc sẽ khiến cho cây thông nhanh chóng trụi lá, chết khô. Để diệt trừ dịch sâu hại rừng thông, nhiều người đã đốt lửa, hun khói khiến nguy cơ cháy rừng trong điều kiện Tây Nguyên vào cao điểm của mùa khô là rất lớn. (Công An Nhân Dân 8/12; Tiền Phong 8/12)đầu trang(

Rừng dương phòng hộ ven biển Bình Định có diện tích hơn 1.200 ha, nằm trên địa bàn 2 huyện Phù Cát, Tuy Phước và TP.Quy Nhơn đang bị tàn phá.

Theo ông Phan Trần Phú, Trưởng thôn Huỳnh Giản Bắc, xã Phước Hòa (H.Tuy Phước) riêng phần diện tích thuộc quyền quản lý của dự án phong điện Phương Mai 1 nằm cạnh tỉnh lộ 639 (thuộc thôn Huỳnh Giàn Bắc) đã bị phá trắng mất gần 3 ha. “Hiện nay, cả thôn chúng tôi có hơn 100 hộ tham gia phá rừng đốt than, không thấy ai xử lý nên họ cứ thế lén lút phá rừng, làm cho tình hình an ninh trật tự bất ổn”, ông Phú nói.

Lực lượng tham gia phá rừng ngày càng “hùng hậu”, không chỉ ở thôn Huỳnh Giản Bắc mà nay đã lan sang các xã Cát Chánh, Cát Tiến (H.Phù Cát) với hàng trăm hộ. Các lò than thi nhau mọc lên trong các khu rừng và trong vườn nhà dân. Nhiều người sử dụng xe máy kéo rơ moóc, hay thuyền máy chở than đi tiêu thụ các nơi rất dễ dàng. Than ra lò bán tại chỗ 7.000 đồng/kg, còn chở bỏ sỉ ở các nơi thì giá cao hơn. Một hầm than trong ngày ra lò ít nhất 100 kg, tiêu tốn khoảng 3 cây dương có đường kính 20 cm.

Việc phá rừng ở các khu vực trên hiện rất phổ biến, trong khi ngành chức năng gần như bó tay. (Thanh Niên 10/12)đầu trang(

Khuya 7-12, trạm trưởng trạm kiểm lâm địa bàn Trung Tâm thuộc Hạt kiểm lâm Quế Phong (Nghệ An) Bạch Đức Hạnh tổ chức tuần tra tại vùng rừng Nậm Niên, bản Na Bón, xã Tiền Phong.

Khi tuần tra, ông phát hiện một xe máy không biển số vận chuyển khoảng 0,3m3 gỗ sến. Ông Hạnh ra tín hiệu dừng nhưng lái xe đã đâm thẳng xe vào người ông rồi bỏ trốn.

Tổ tuần tra truy đuổi đến cuối bản Na Bón, bắt được Trần Văn Thanh, trú tại ngã 3 Phú Phương, xã Tiền Phong. Tại hiện trường, Thanh không chứng minh được nguồn gốc gỗ nên đã gọi điện cho anh trai Trần Văn Cảnh và một số đầu nậu khác đến uy hiếp tổ tuần tra để tẩu thoát. Nhóm này lăng mạ, thách đố tổ công tác.

Nhận thấy tình hình nguy cấp, ông Hạnh điện báo hạt kiểm lâm chi viện lực lượng. Trong lúc này, Thanh dùng dao chém nhiều nhát vào đầu ông Hạnh, buộc ông Hạnh phải dùng súng bắn chỉ thiên để giải vây.

Rất may ông Hạnh đội mũ bảo hiểm và mặc áo bông nên chỉ bị thương trên vai.

8-12, lực lượng kiểm lâm của hạt cơ động tới hiện trường, lập biên bản, bắt giữ xe máy và số gỗ lậu nói trên, nhóm lâm tặc lợi dụng trời tối đã bỏ trốn.

Đến 3g cùng ngày, Thanh cùng nhóm đầu nậu tiếp tục dùng xe máy khác vận chuyển gỗ lậu qua trạm. Lực lượng kiểm lâm kiên quyết ngăn lại và bắt giữ thêm một xe máy và 0,3m3 gỗ sến nữa. (Tuổi Trẻ 8/12)đầu trang(

Rừng Tây Nguyên được coi như “lá phổi xanh” của cả vùng Đông Dương. Mặc dù Nhà nước ta đã có nhiều chính sách pháp luật để giữ rừng nhưng vẫn chưa đem lại hiệu quả mong muốn. Rừng Tây Nguyên vẫn ngày càng mất nhiều trong nỗi đau thương tiếc...

Những khu rừng gỗ lớn nhất Tây Nguyên như Vườn Quốc gia Yok Đôn, Kon Ka Kinh và các khu bảo tồn thiên nhiên lớn ở Tây Nguyên đang rỗng ruột rừng vì bị “lâm tặc” tàn phá hằng ngày. Nhiều vụ khai thác gỗ xảy ra ngay trước trạm Kiểm lâm, Ban Quản lý bảo vệ rừng nhưng không được phát hiện kịp thời.

Nóng nhất trong thời gian gần đây là tình trạng phá rừng hằng ngày ở Vườn Quốc gia Yok Đôn gây bức xúc dư luận. Lãnh đạo Vườn Quốc gia Yok Đôn bị thay đổi liên tục, cán bộ Kiểm lâm Vườn Quốc gia cũng bị xử lý, thay đổi nhưng xem ra “lâm tặc” vẫn không đổi mà hoạt động ngày càng tinh vi hơn.

Tại Gia Lai, nhiều vụ phá rừng nhức nhối xảy ra trong năm 2012 ở địa bàn huyện Chư Prông và Kông Chro đến nay vẫn chưa xử lý tận gốc. Vụ phá rừng sản xuất tại tiểu khu 1003 thuộc lâm phần quản lý của Ban Quản lý Rừng phòng hộ Ia Mơr, Chư Prông, Gia Lai, có quy mô lớn nhưng chủ rừng không phát hiện, mà do trinh sát Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về TTQLKT&CV Công an tỉnh Gia Lai phát hiện.

Hiện trường tàn phá rừng một cách quy mô với hàng ngàn cây gỗ dầu, căm xe, cà chít bị chặt hạ trái phép, vận chuyển trót lọt đi tiêu thụ. Trong vụ án này, cơ quan CSĐT Công an Gia Lai đã khởi tố 14 bị can, trong đó có Vũ Duy Tuấn, thường trú tại tổ 9, phường Phù Đổng, TP Pleiku, đối tượng cầm đầu tổ chức khai thác gỗ trái phép.

Vụ phá rừng mới đây được phát hiện vào cuối 10/2012, tại địa bàn xã Chư Krei, huyện Kông Chro, Gia Lai với khối lượng gỗ khai thác trái phép lớn, thuộc lâm phần Công ty TNHH một thành viên Lâm nghiệp Ia Pa quản lý. Gỗ khai thác tại lô 1, khoảnh 2, tiểu khu 738 và vùng lân cận với hàng trăm cây căm xe, cà chít bị đốn hạ nhưng chủ rừng ở đây cũng không làm gì...

Theo Chủ tịch UBND huyện Kông Chro, Gia Lai, ông Phan Văn Trung cho biết, vụ phá rừng này cách trụ sở làm việc của UBND xã không xa, nhưng chính quyền, kiểm lâm địa bàn lại không phát hiện. Đây là một minh chứng cụ thể cho việc buông lỏng công tác quản lý ở cơ sở, thậm chí có biểu hiện tiếp tay của một số tổ chức, cá nhân cần được làm rõ.

Nghiêm trọng hơn là nhân dân ít tin tưởng vào cung cách làm việc của các ngành chức năng ở địa phương nên khi phát hiện vụ phá rừng ở xã Chư Krei, nhân dân báo thẳng cho lãnh đạo huyện và chỉ đường đi cho lãnh đạo huyện trực tiếp đến điểm phá rừng để tổ chức truy bắt chứ không báo cho cơ quan Kiểm lâm và chính quyền xã.

Sự tinh vi trong việc phá rừng ở đây không chỉ có “lâm tặc” là những kẻ trực tiếp phá rừng mà còn có biểu hiện của sự “bảo kê” những kẻ đứng phía sau “lâm tặc”. Tuy nhiên, để xử lý về mặt hình sự đối với trách nhiệm của chủ rừng và những người có trách nhiệm làm công tác quản lý bảo vệ rừng rất khó vì yêu cầu định lượng của tính hình sự trong tội thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng số tiền thiệt hại lớn. Còn xử lý hành chính thì thiếu tính răn đe nên nhiều chủ rừng chấp nhận kiếm tiền và nhận mức kỷ luật gì đó cũng được.

Tại tỉnh Đắk Lắk, nạn phá rừng càng tinh vi và ghê gớm gấp nhiều lần ở Gia Lai. Theo thống kê từ năm 2007-2012, lực lượng Kiểm lâm đã phát hiện và xử lý 10.051 vụ vi phạm, trong đó 130 vụ khởi tố hình sự, tịch thu 17.664m3 gỗ các loại, tiền thu sau xử lý 85,7 tỷ đồng.

Đắk Lắk, Lâm Đồng, Đắk Nông, Kon Tum và vùng giáp ranh Bình Phước, Phú Yên nạn phá rừng hàng năm cũng chiếm số lượng lớn. Nhiều vụ phá rừng chủ yếu đối tượng ở vùng giáp ranh xâm canh, lấn chiếm hoặc tiếp tay cho các đối tượng đầu nậu từ nơi khác đến tổ chức.

Đáng chú ý là thời gian gần đây, nạn buôn bán gỗ lậu khu vực biên giới các tỉnh Tây Nguyên có diễn biến phức tạp. Nhiều vụ việc các đối tượng làm ăn bất chấp pháp luật, chống trả quyết liệt lực lượng làm nhiệm vụ. Mới đây nhất là ngày 3/12, tổ công tác liên ngành gồm: Kiểm lâm, Công an, Bộ đội Biên phòng tỉnh Đắk Nông đang làm nhiệm vụ tuần tra kiểm soát việc mua bán, vận chuyển lâm sản trái phép tại khu vực biên giới thuộc trạm kiểm soát Đắk Ken, xã Đắk Lao, huyện Đắk Mil, tỉnh Đắk Nông, đã bị 4 đối tượng: Nguyễn Anh Thi, Nguyễn Thanh Tùng, Nguyễn Thế Vinh và Trần Hùng cùng một đối tượng khác dùng bơm kim tiêm đe dọa, tấn công lực lượng làm nhiệm vụ.

Trong lúc hai bên xảy ra xô xát với nhau, Nguyễn Anh Thi xông vào dùng bơm kim tiêm có dính máu đâm nhiều nhát vào người và tay của Thượng sỹ Nguyễn Văn Túy, cán bộ Công an huyện Đắk Mil khiến đồng chí Túy bị thương. Được biết trong số các đối tượng trên có trường hợp đã nghiện ma tuý...

Theo các cơ quan chức năng, việc giữ rừng ở Tây Nguyên đang gặp nhiều khó khăn. Ngoài tình trạng chặt phá rừng làm nương rẫy, mua bán trái phép gỗ diễn ra ở nhiều địa phương, các đối tượng làm ăn phi pháp lợi dụng thuê mướn đồng bào dân tộc thiểu số khai thác gỗ trái phép, xúi giục họ chống đối cản trở người thi hành công vụ, còn có một thực tế bức xúc là chính sách giữ rừng chưa hợp lý, nhiều cán bộ có trách nhiệm trong việc quản lý bảo vệ rừng biến chất cùng “lâm tặc”. (Công An Nhân Dân 8/12)đầu trang(

6/12, CSĐT Công an huyện Sơn Hà, Quảng Ngãi, cho biết, đã khởi tố vụ án, bắt tạm giam Trần Bảo Linh (23 tuổi, là nhân viên hợp đồng Ban quản lý rừng phòng hộ đầu nguồn Thạch Nham, huyện Sơn Hà) về hành vi đánh bạc, trộm cắp tài sản và Nguyễn Đức Công (24 tuổi, trú ở xã Sơn Ba, Sơn Hà), về hành vi đánh bạc.

Theo điều tra, ngày 19/10, Linh và Công đánh bạc dưới hình thức cá độ bi da; Linh thua Công 10,5 triệu đồng không có tiền trả nên cầm xe máy lấy tiền trả cho Công. Để có tiền chuộc lại xe máy, sau đó Linh lẻn vào nhà anh Đinh Văn Tân - Chủ tịch UBND xã Sơn Thủy, huyện Sơn Hà, dắt trộm chiếc xe Airblade BKS 76M1-009.24 thì bị bắt quả tang.

Trước khi bị bắt, Công cũng đột nhập vào nhà anh Đoàn Ngọc Thanh, xã Sơn Thủy, trộm 5 triệu đồng. (Công An Nhân Dân 8/12)đầu trang(

Thị trường carbon được xem là công cụ chính để giảm phát thải CO2, một trong 4 loại khí gây hiệu ứng nhà kính. Hoạt động của thị trường carbon được hỗ trợ bởi 4 cơ chế chính được nêu ra trong Nghị định thư Kyoto, đó là cơ chế buôn bán sự phát thải, cơ chế phát triển sạch (CDM) và cơ chế đồng thực hiện (JI) cơ chế giảm phát thải do phá rừng và thoái hóa rừng (REDD).

Về lý thuyết, các nước đang phát triển nhờ các dự án carbon mà có được sự đầu tư cho bảo vệ môi trường, tiếp nhận kỹ thuật tiên tiến (qua các dự án CDM), đồng thời cũng có thêm một khoản thu nhờ bán các chứng chỉ carbon cho các nước phát triển. Bất chấp mọi lời chỉ trích, thị trường carbon vẫn đang lớn lên từng ngày. Năm 2011, giá trị thị trường này đạt hơn 176 tỷ USD với tổng khối lượng giao dịch 10,3 tỷ tấn carbon.

Việt Nam là nước có nhiều dự án CDM, với 164 dự án được quốc tế công nhận, đứng thứ 4 thế giới. Với 7 triệu tấn CO2 chứng chỉ CERs, Việt Nam đang đứng thứ 9 thế giới về số lượng chứng chỉ CERs.

Đơn vị đi tiên phong trong việc nghiên cứu và xúc tiến các dự án CDM tại Việt Nam có thể kể tới là Công ty cổ phần Năng lượng và Môi trường (RCEE). Trước năm 2008, RCEE đã xây dựng được 10 dự án CDM và trong năm 2008 có khoảng 20 dự án nữa. Hiện RCEE đã xây dựng được 54 dự án CDM.

Bà Lê Thị Bảo Ngọc, Giám đốc Trung tâm Carbon của RCEE dự tính, mỗi năm Việt Nam có thể thu về 24 triệu USD từ những dự án này. Tiềm năng của thị trường này đã được các nhà đầu tư nước ngoài để ý, đặc biệt là khi rừng nhiệt đới có thể lưu giữ khí carbon nhiều hơn 50% so với các loại rừng khác. Điều này đã khiến các nhà đầu tư nước ngoài nhanh chóng nhảy vào thị trường carbon rừng tại Việt Nam.

Một trong số đó, có dự án của Công ty Tài chính Voluntary (Australia) hợp tác với Công ty Vietnam Carbon Echange đầu tư vào dự án carbon rừng tại Vườn quốc gia Tam Đảo (Vĩnh Phúc) triển khai trong tháng 8 vừa qua. Theo tính toán, mỗi năm, dự án này hấp thụ 40.000 - 50.000 tấn carbon. Khi sở hữu CERs, nhà đầu tư có thể bán lại cho các công ty của Australia, hoặc bán trên thị trường quốc tế. Đại diện Công ty Vietnam Carbon Echange cho biết: “Sau dự án ở Tam Đảo, chúng tôi sẽ tiếp tục kéo các nhà đầu tư nước ngoài vào dự án carbon rừng tại Vườn quốc gia Bạch Mã (Thừa Thiên Huế), Xuân Sơn (Phú Thọ) và Ba Bể (Bắc Kạn). Chúng tôi hy vọng, 5 năm nữa, sẽ bán được chứng chỉ carbon rừng”.

Gần đây nhất, Viện Điều tra quy hoạch rừng (Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn) cũng đã khởi động Dự án tính toán trữ lượng carbon và đánh giá sự biến đổi của rừng. Ông Nguyễn Phú Hùng, Phó viện trưởng Viện Điều tra quy hoạch rừng cho hay: “Nhiều doanh nghiệp Nhật Bản đang rất muốn mua CERs của Việt Nam.

Tuy nhiên, các nghiên cứu tính toán trữ lượng carbon ở Việt Nam triển khai còn rất ít. Do đó, rất khó trả lời với đối tác là chúng ta sẽ bán được bao nhiêu”. Theo ông Hùng, để đánh giá chính xác, Viện đang xây dựng đề án tính toán trữ lượng carbon từ rừng Việt Nam và tìm các nơi có tiềm năng xây dựng dự án CDM và REDD. Kinh phí dự kiến khoảng 1.600 tỷ đồng. Nếu việc tính toán trữ lượng carbon được đẩy nhanh, sẽ giúp đẩy nhanh quá trình bán trữ lượng carbon, giúp tăng thu nhập, xóa đói, giảm nghèo cho người dân.

Với tiềm năng từ thị trường cacbon, về phía cấp độ quốc gia, ông Nguyễn Khắc Hiếu, Phó cục trưởng Cục Khí tượng thủy văn và Biến đổi khí hậu cho biết, Bộ Tài nguyên và Môi trường đã trình Chính phủ phê duyệt Đề án Quản lý phát thải các khí gây hiệu ứng nhà kính và kinh doanh tín chỉ ra thị trường thế giới.

Tuy nhiên, giá CERs trong các dự án CDM hiện nay đã sụt giảm nghiêm trọng, nếu năm 2008, giá khoảng 20 euro/chứng chỉ, thì thời điểm hiện nay là 1 euro/chứng chỉ do Nghị định thư Kyoto sẽ hết hạn trong năm nay và các bên đang lo ngại sẽ có những quốc gia trên tổng số 35 nước công nghiệp phát triển sẽ không cam kết thực hiện các quy định của Nghị định.

Ông Hiếu, người trực tiếp tham dự các phiên đàm phán về biến đổi khí hậu của đoàn Việt Nam tham dự Hội nghị lần thứ 18 các bên tham gia Công ước khung của Liên hợp quốc về biến đổi khí hậu (COP18) và Hội nghị lần thứ 8 các bên tham gia Nghị định thư Kyoto (CMP8) tại Doha (Qatar) từ ngày 24/11 đến 7/12/2012 cho biết: “Bức tranh về thị trường cacbon sẽ lạc quan hơn, do theo quy định giữa các bên trong hội nghị Doha sắp tới là các nước phát triển, có nền kinh tế nổi trội phải đưa ra cam kết giảm phát thải khí nhà kính định lượng theo cả dạng các mục tiêu giảm phát thải khí nhà kính và khi họ có mục tiêu và thực hiện những mục tiêu này, thì cầu sẽ tăng, làm cho cán cân cung - cầu cân bằng trở lại. Chúng tôi hy vọng rất lớn vào vòng đàm phán tại hội nghị Doha và những cam kết có thể thực hiện”.

Trên thực tế, dòng “tài chính carbon” chảy vào nước ta thực ra chưa nhiều. Tuy nhiên, đây lại là một cơ hội để chúng ta dần tìm hiểu, nghiên cứu và học hỏi từ các nước đi trước.

Thị trường carbon cũng giống như các thị trường khác, một khi đã được hình thành, thì sẽ vận hành liên tục. Chúng ta không có cách nào khác là phải tìm cách nắm bắt và điều khiển nó. Câu hỏi đặt ra đối với Việt Nam về sân chơi (thị trường) carbon, giống như đã từng đặt ra đối với sân chơi toàn cầu hóa, không phải là chúng ta có tham gia hay không, mà là chúng ta sẽ tham gia như thế nào. Lý thuyết kinh tế đã chỉ ra đầy đủ các khuyết tật của thị trường, vấn đề là chúng ta sẽ làm gì để hạn chế được các “khuyết tật” của thị trường carbon. (Đầu Tư 8/12)đầu trang(

Tháng 12, Kon Tum xảy ra 59 vụ vi phạm lâm luật

Tháng 11 vừa qua, toàn tỉnh có 59 vụ vi phạm Luật Bảo vệ và phát triển rừng.

Trong đó phá rừng trái pháp luật 06 vụ; vận chuyển lâm sản trái pháp luật 08 vụ; khai thác rừng trái phép 13 vụ; mua bán, cất giữ, chế biến, kinh doanh lâm sản trái quy định của nhà nước 30 vụ; vi phạm thủ tục hành chính trong mua bán, vận chuyển, chế biến, kinh doanh, cất giữ lâm sản 01 vụ; vi phạm các quy định về quản lý, bảo vệ động vật rừng 01 vụ.

Số vụ vi phạm các tháng trước chuyển sang: 220 vụ; đã tiến hành xử lý: 40 vụ (trong đó, xử phạt hành chính: 36 vụ; xử lý hình sự: 04 vụ). Khối lượng lâm sản tịch thu: 36,6 m3 gỗ các loại. (Theo Kontum.gov.vn 7/12)đầu trang(

Đối thoại của giới kiểm lâm, từ Hà Tĩnh, Nghệ An và nhất là Thanh Hóa với xe gỗ trong hành trình hàng trăm km qua băng ghi âm của phóng viên báo Tuổi trẻ.

Xe chở 42 tấn gỗ chiêu liêu (trong khi tải trọng chỉ 11 tấn) đi Hà Nội. Đến km 408 (Quỳnh Lưu, Nghệ An) xe gỗ bị nhóm kiểm lâm năm người đi trên xe 37A-1115 chặn lại. Sau khi xem hồ sơ gỗ, một kiểm lâm hỏi có dấu búa không, tài xế nói gỗ khai thác trắng, tận dụng, làm gì còn dấu búa.

Sau khi kiểm tra qua loa, một người nói: “Gỗ này các ông tái chế ra, chiều dài vẫn giữ nguyên nhưng không có dấu búa” và yêu cầu đánh xe về hạt kiểm tra. Tài xế cự lại: “Nếu sai gì thì lập biên bản tại chỗ”. Một kiểm lâm giục: “Cãi cọ nhau, bươi là ra chuyện, làm nhanh đi”.

Nhưng một kiểm lâm bắt đầu “bươi”: “Số lượng thực tế và giấy tờ không phù hợp, hồ sơ gỗ thực tế so với hồ sơ gốc không đúng...”. Một kiểm lâm khác phụ họa: “Xe 81, 47 (Gia Lai, Đắk Lắk) chúng tôi bắt vào mặc dù hồ sơ đầy đủ nhưng cũng phải xác minh vì không có dấu búa”. Tài xế vẫn “cương”: “Lý lịch gỗ không sai”.

Sau đó xe chúng tôi bị Đội kiểm lâm cơ động số 1 Chi cục Kiểm lâm Thanh Hóa chặn lại tại đường tránh. Nhóm kiểm lâm, trong đó có các ông Tuấn, Hiệu, mở bạt kiểm tra. Một người nói: “Gỗ sai quy cách, kích cỡ so với tờ khai”. Tài xế xin giải quyết luôn ngoài đường, ông này yêu cầu “đưa xe về, có gì anh nói chuyện với lãnh đạo”.

Về đến đội, tài xế mang giấy tờ vào gặp ông Hiệu làm biên bản và hẹn mai giải quyết.

Sáng 12-8, tài xế đến gặp kiểm lâm. Sau khi kiểm tra giấy tờ, một kiểm lâm nói: “Gọi cái thằng bán hàng lên làm việc”. Tài xế xin giúp đỡ, người này gợi ý: “Muốn tạo điều kiện thì đề xuất”. Tài xế: “Xin không đổ gỗ xuống”. Kiểm lâm: “Bây giờ phải đổ (gỗ)”. Một kiểm lâm khác chen vào: “Việc của anh sai rất lớn nhưng châm chước cho anh xin ý kiến chủ, đề xuất thoải mái”. Tài xế xuống nước: “Em chấp nhận bỏ gỗ xuống nhưng ít thôi”. Kiểm lâm hướng dẫn: “Lên gặp sếp Chiến (đội trưởng) hoặc anh Hiệu đề xuất”.

Vừa giáp mặt, ông Hiệu hỏi: “Có đổ gỗ xuống không?”. Tài xế: “Xuống ít thôi, còn bồi dưỡng bao nhiêu để gọi cho chủ hàng chi”. Ông Hiệu: “Rồi, để xin ý kiến lãnh đạo”. Lát sau ông Hiệu nói: “Xuống ít nhất, dưới 1m3, thuộc khung phạt 6,5 triệu”. Tài xế: “Còn tiền nước non?”, ông Hiệu: “Bảo chủ hàng gửi trước 15 triệu, bồi dưỡng cho lãnh đạo tí, anh em tổ công tác tí, cộng tiền phạt 6,5 triệu”.

Ngày 31-8, chúng tôi theo xe chở gỗ từ Gia Lai đi Bắc Ninh. Đến Thanh Hóa, xe gỗ bị đội kiểm lâm cơ động “vịn lại” đưa về kiểm tra. Theo tài xế Tín, ban đầu các kiểm lâm “hạch” đủ thứ lỗi... không hề có và đòi “bồi dưỡng” 10 chai. Sau một lúc kỳ kèo họ hạ xuống còn 8 chai.

Sáng 2-9, Tín vào đội xin gặp các cán bộ kiểm lâm để chung tiền “bồi dưỡng”. Một người nạt: “Giải quyết như thế nào?”, Tín nói hôm qua mấy sếp nói rồi. Người này hỏi: “Nói sao?”, Tín: “Ban đầu đòi 10 chai, xin còn 8 chai. Ngay lúc đó một kiểm lâm tên Hải bước vào hỏi: “Hôm qua sếp dặn sao?”, Tín nói: “3 sếp 3 chai, đội 5 chai là 8, không biết giờ đưa chung hay đưa riêng từng người như bữa trước”. Hải: “Đưa đây”.

Cầm tiền, Hải hỏi: “8 chai à”?. Tín: “Dạ, anh đếm lại cho kỹ”. Vừa đếm, ông này vừa nói: “Tổ công tác phải có chút quà”. Tín đáp: “Thì 5 chai đó”. Ông Hải: “Cho thêm năm trăm, một triệu”, Tín: “Hôm qua đã gút giá rồi”.

Chiều 12-8, một tài xế vào đội kiểm lâm cơ động số 1 Chi cục Kiểm lâm Thanh Hóa để xử lý vụ việc. Do tài xế chính bị giữ giấy phép lái xe trước đó nên tài xế phụ đứng ra nhận điều khiển xe. Một cán bộ kiểm lâm đánh vần từng chữ cho tài xế ghi lời khai với nội dung sai sự thật “vào ngày 11-8-2011 vận chuyển 1m3 gỗ không giấy tờ” (thực tế gỗ có giấy tờ nhưng sai kích thước).

Sau khi bốc gỗ xuống xe (để thu giữ), tài xế vào phòng xử lý. Có ba người đang ngồi ở đây. Một kiểm lâm lớn tuổi lên tiếng: Gửi quà chưa? Dạ bao nhiêu? Tùy. Chú nói đi cho cháu biết. Lên gặp Hiệu. Ngay lúc đó ông Hiệu bước vào. Tài xế hỏi: Giờ gửi sếp bao nhiêu, anh chỉ em với? Đóng phong bì cho sếp ở trên 1 triệu, sếp đây 500, sếp đây 500, đưa tôi 2 triệu cho tổ. Tiền phạt 6,5 triệu. Bì này đóng 1 triệu, hai bì này... Mỗi cái 500. Còn bì phần anh... (2 triệu cho tổ). Đưa tiền mặt luôn. (Người Đưa Tin 7/12)đầu trang(

Ngày 6/12, nguồn tin từ Chi cục Kiểm lâm Lào Cai cho biết, lực lượng Kiểm lâm thành phố Lào Cai đã dùng biện pháp mạnh, nổ súng cảnh cáo và truy bắt hai đối tượng dùng xe máy vận chuyển gỗ quý hòng qua mặt sự kiểm soát của các cơ quan chức năng.

Các đối tượng này đã bỏ lại xe và tang vật chạy lên đồi để tẩu thoát. Tại hiện trường, cơ quan chức năng đã lập biên bản tạm giữ hai chiếc xe máy và tịch thu 7 hộp gỗ dổi (nhóm III). Ông Đặng Đình Quảng, Hạt trưởng Hạt Kiểm lâm thành phố Lào Cai cho biết, thời gian gần đây, các đối tượng thường manh động khai thác và vận chuyển gỗ lậu trên địa bàn. Đây là lần đầu tiên lực kiểm lâm phải dùng biện pháp mạnh để cảnh cáo để khống chế đối tượng vi phạm.

Trước đó, khoảng hơn 3 giờ sáng ngày 5/12, nhận được tin báo của quần chúng nhân dân có hai đối tượng dùng xe máy vận chuyển gỗ lậu trên địa bàn. Kiểm lâm thành phố Lào Cai nhanh chóng triển khai lực lượng, chia làm hai mũi chốt tại thôn Hợp Thành và thôn Dạ 1, xã Cam Đường. Đến khoảng gần 5 giờ sáng thì phát hiện 2 xe máy chở gỗ lậu đang chạy từ xã Tả Phời ra thành phố Lào Cai, liền phát tín hiệu dừng xe để kiểm tra. Biết bị phát hiện, các đối tượng đã rồ ga tăng tốc hòng tẩu thoát, đặc biệt một đối tượng khác trong nhóm đã dùng xe máy để ngăn chặn sự truy đuổi của lực lượng Kiểm lâm, buộc các chiến sỹ Kiểm lâm phải nổ súng cảnh cáo.

Sự việc đang được cơ quan chức năng liên quan phối hợp điều tra. (Công Lý 7/12)đầu trang(

7-12, ông Đoàn Nông, Trưởng Công an huyện Phù Cát (Bình Định), cho biết cơ quan này đã khởi tố vụ án, khởi tố bị can, bắt tạm giam Nguyễn Văn Sang (ngụ xã Tây Vinh, huyện Tây Sơn, Bình Định) về hành vi chống người thi hành công vụ.

Sau hơn nửa tháng lẩn trốn, Sang đã bị lực lượng công an phát hiện, bắt giữ.

Tối 19-11, tổ tuần tra Hạt Kiểm lâm huyện Phù Cát phát hiện xe tải biển số 60P-2198 do Sang điều khiển đang chuyển hai hộp gỗ với khối lượng 1,4 m3 sang một xe công nông thuộc xã Cát Hanh, huyện Phù Cát. Khi lực lượng chức năng kiểm tra, Sang không chấp hành mà cho xe tải tông thẳng vào hai xe máy của tổ công tác đang dừng bên đường, sau đó chạy trốn trên quốc lộ 1 kéo theo chiếc xe máy dính dưới gầm xe tải. Đến xã Mỹ Phong, huyện Phù Mỹ (Bình Định), Sang cho xe tải đậu lại ven quốc lộ 1 rồi bỏ trốn. (Pháp Luật TPHCM 8/12)đầu trang(

Khi bị lực lượng chức năng ngăn chặn, "lâm tặc" sẵn sàng chống trả quyết liệt, có chiến sĩ đã đổ máu để giữ rừng. Dù súng đã nổ, máu đã rơi... nhưng rừng vẫn bị xẻ thịt dần dần.

Trước hành động liều lĩnh và sẵn sàng chống trả quyết liệt những người thực thi nhiệm vụ của "lâm tặc", các cán bộ kiểm lâm buộc phải nổ súng để giữ rừng.

Ông Chu Xuân Ngọc, tổ trưởng tổ trực chốt rừng đặc dụng Hữu Liên cho biết: "Lực lượng chúng tôi quá mỏng, trong khi "lâm tặc" lại rất đông và hung hãn. Chúng luôn có hành động thách thức, khiêu khích lực lượng kiểm lâm. Có lần, chúng mang cả loa đài đến gần tổ trực chốt, rồi bật nhạc ầm ĩ; thậm chí, chúng còn ném đá vào cửa kính trạm chốt và xe ô tô của lực lượng kiểm lâm".

Ông Lương Long Hải, hạt trưởng hạt Kiểm lâm huyện Hữu Lũng thừa nhận: "Tình trạng chặt phá và buôn bán gỗ lậu ở rừng đặc dụng Hữu Liên đã diễn ra hàng chục năm nay".

Ông Lương Long Hải, hạt trưởng hạt Kiểm lâm huyện Hữu Lũng cho biết. "Chúng tôi cũng đã phối hợp với các ban, ngành khác để dẹp nạn buôn lậu gỗ rừng đặc dụng Hữu Liên. Tuy nhiên, cánh "lâm tặc" lại rất liều lĩnh, chúng sẵn sàng chống trả cả lực lượng của ban Quản lý và Kiểm lâm. Nhiều lần, lực lượng chức năng bắt giữ được xe chở gỗ lậu của "lâm tặc", chúng đã không ngần ngại đốt xe và gỗ trước mặt chúng tôi!".

Ông Hải cho biết thêm, năm 2011, lực lượng chức năng đã bắt hơn chục đầu nậu thu mua gỗ lậu, nhưng họ dùng rất nhiều thủ đoạn tinh vi như cất giữ gỗ ở nhiều nơi, vận chuyển xé lẻ, nếu có bắt cũng chỉ phạt hành chính khoảng 5 - 6 triệu đồng/lần. Thậm chí, các cán bộ đã phải đổ máu giữ rừng, cuộc chiến giữ rừng vẫn còn đầy cam go.

Anh Phạm Văn Cấp, phó ban Quản lý rừng Hữu Liên cho biết: "Lực lượng cán bộ ban thì mỏng, trong khi đó, cánh "lâm tặc" lại rất đông, chúng sẵn sàng chống lại lực lượng chức năng bằng mọi giá, dưới mọi hình thức. Có đồng chí trong tổ giữ rừng khi truy bắt một đối tượng đang khai thác gỗ lậu đã bị thương. Bị bắt giữ, tên "lâm tặc" đã chống trả bằng cách quay lại, vì phòng vệ, đồng chí ấy đã phải nổ súng và bị thương nhẹ. Tên "lâm tặc" này dọa sẽ kiện anh em chúng tôi. Hắn liên tục nhắn tin đe dọa.

Được biết, tên "lâm tặc" này đã bị nghiện ma tuý nặng, nên không có gì hắn không dám làm. Chúng tôi đã nhiều lần đến nhà tên "lâm tặc" này để làm công tác vận động đả thông tư tưởng, hòa giải và "đền bù". Mãi sau, tên "lâm tặc" này mới thôi doạ cán bộ".

Theo thông tin từ ban Quản lý rừng, giữa lực lượng chức năng và "lâm tặc" thường xuyên diễn ra những cuộc truy đuổi đẫm máu. Mặc dù những vết thương trên cơ thể anh Phạm Văn Mẫn đã lành nhưng những ám ảnh về việc bảo vệ rừng vẫn nguyên vẹn.

Hồi cuối năm 2010, anh bị "lâm tặc" tấn công khi đang làm nhiệm vụ. Lúc đó, tổ tuần tra gồm 5 người xuyên rừng, đến địa điểm cách thôn Lân Trầm (xã Hữu Liên) khoảng 2km thì phát hiện một nhóm "lâm tặc" đang chặt phá gỗ rừng. Anh cùng với tổ tuần tra bảo vệ rừng đã triển khai vây bắt và lập biên bản tịch thu phương tiện.

Tuy nhiên, những đối tượng này giả vờ chấp thuận rồi bất ngờ lia chiếc cưa máy đang gầm rú về phía đội tuần tra. Cú lia đó đã làm anh Mẫn đứt hết gân tay, ngoài ra anh còn bị đối tượng này dí chiếc cưa máy đang gầm rú vào ngực khiến anh bất tỉnh. Anh Mẫn bị mất vĩnh viễn 30% sức khỏe.

Được biết, anh Mẫn là người hiền lành, là trụ cột trong gia đình, phải nuôi cha mẹ già và em nhỏ. Gánh nặng đè lên vai anh Mẫn. Từ hôm bị "lâm tặc" hành hung, sức khỏe anh đã giảm sút nghiêm trọng.

Trong khi các anh em cùng tổ tuần tra bảo vệ rừng đã có biên chế thì anh Mẫn vẫn chỉ là cán bộ hợp đồng, các chế độ ưu đãi cũng thua kém các anh em khác. Công việc gian nan vất vả, có khi phải đổi bằng máu để bảo vệ rừng nhưng anh Mẫn vẫn chỉ được nhận mỗi tháng 2 triệu đồng tiền lương...

Các anh em trong ban Quản lý vẫn kể cho nhau nghe về cuộc truy bắt "lâm tặc" của anh Trường (tổ trưởng tổ tuần tra bảo vệ rừng), để chia sẻ với nhau những hiểm nguy mà các anh phải đối diện hàng ngày.

Chuyện rằng: Anh Trường cùng anh Tuyến đi tuần tra rừng thì thấy rất đông "lâm tặc" đang khai thác gỗ lậu. Thấy lực lượng kiểm lâm, "chim lợn" hú to làm tín hiệu cho "lâm tặc" chạy trốn.

Ngay lập tức, tiếng cưa máy đồng loạt tắt, cánh "lâm tặc" hò nhau vác cưa bỏ chạy sang bên kia sườn núi. Khi thấy "lâm tặc" bỏ chạy, các anh bám theo những vách đá dựng đứng và truy đuổi. "Lâm tặc" thấy chỉ có hai người đuổi theo nên chúng đã quay lại buông lời thách thức. Chúng hò nhau ném đá xuống để ngăn tổ cơ động đuổi theo. Cuộc rượt đuổi kéo dài và căng thẳng đến mức anh Trường phải bắn chỉ thiên cảnh cáo. Nghe thấy tiếng súng, cánh "lâm tặc" mới hò nhau bỏ chạy…

Trước tình hình phức tạp ở "cung đường gỗ lậu" và sự liều lĩnh của "lâm tặc", lực lượng ban Quản lý gặp rất nhiều khó khăn.

Được biết, công việc của ban Quản lý rừng rất khó khăn và nguy hiểm nhưng tiền lương thì thấp, quần áo tư trang cũng thiếu thốn, nhất là trang thiết bị phục vụ công việc. Đầu năm vừa rồi, ban Quản lý đề xuất mua 8 khẩu súng bắn hơi cay nhưng đến nay vẫn chưa được cấp trên chấp thuận.

Ngày ngày, các anh phải đối mặt với "lâm tặc"; thậm chí, "lâm tặc" còn mai phục cả cán bộ quản lý sau những thung lũng để bao vây, chặn đánh nhằm dằn mặt. Nhiều người coi công việc bảo vệ rừng ở đây như một nỗi khiếp đảm, có người đến làm được một thời gian, sợ nguy hiểm nên đã tìm cách chuyển đi nơi khác thuận lợi hơn.

Ngoài ra, công tác bảo vệ rừng nơi đây còn gặp muôn vàn khó khăn khác. Mặc dù địa điểm của ban Quản lý rừng và trạm Kiểm lâm rừng đặc dụng Hữu Liên chỉ cách nhau mấy cây số nhưng việc phối hợp truy bắt "lâm tặc" không hề đơn giản, vì không có sóng điện thoại. Khi thấy "lâm tặc" chở gỗ ra bìa rừng, lực lượng ban Quản lý lại không được phép bắt.

Vì khi đó, bắt "lâm tặc" thuộc về địa phận của kiểm lâm, nhưng cũng không có cách nào thông báo cho lực lượng kiểm lâm được. Có những lần, lực lượng ban Quản lý phát hiện nhiều đối tượng khai thác gỗ nhưng lại không có cách nào để báo các ban ngành khác cùng phối hợp vây bắt.

Anh Hoàng Văn Tuyến, cán bộ tổ tuần tra rừng cho biết: Từ đầu năm đến nay, ban Quản lý rừng Hữu Liên đã vây bắt được hơn ba chục máy cưa của "lâm tặc", với hàng chục đối tượng bị xử lý. Đã có rất nhiều vụ "lâm tặc" đánh trả cán bộ ban Quản lý rừng. Thậm chí, cách đây mấy tháng, "lâm tặc" còn tổ chức lực lượng lên đến 40 - 50 người bao vây cán bộ ban Quản lý để đánh và tạo cơ hội thuận lợi lấy lại cưa máy.

Ông Lương Long Hải, Hạt trưởng hạt Kiểm lâm huyện Hữu Lũng cho biết: "Chúng tôi cũng phối hợp với hạt Kiểm lâm huyện Bắc Sơn để tiến hành vây bắt gỗ lậu.

Tuy nhiên, khi có những chiến dịch liên ngành tổ chức đợt truy quét, thì "lâm tặc" lại "nằm im bất động", thời gian sau đó, sực việc lại tái diễn. Năm 2012, hạt Kiểm lâm huyện Hữu Lũng đã bắt giữ và tịch thu 62,7m3 khối gỗ các loại, tạm giữ 135 xe máy, 2 súng kíp và 15 cưa máy. Số lượng vi phạm đã giảm 33,4% so với cùng kỳ năm ngoái...". (Người Đưa Tin 8/12)đầu trang(

Những ngày gần đây, giữa trung tâm TP Biên Hòa, Đồng Nai xuất hiện nhiều người bán các loại động vật hoang dã trong đó có những loài cực độc như rắn cạp nong, hổ mang, rắn lục...

Trên đường Đồng Khởi (đoạn gần chợ Tân Hiệp, phường Tân Hiệp, TP Biên Hòa), một người phụ nữ bày ra vỉa hè gần chục chiếc túi lưới, trong đó đựng đủ các loại rắn độc.

Người phụ nữ bán hàng cho biết, đây đều là loại rắn cực độc, bán với giá 750.000 đồng/ ký, mỗi con khoảng hơn 1 ký. Những người đi đường ghé qua nhìn ai cũng… lắc đầu.

Ở đường Nguyễn Ái Quốc (thuộc phường Tân Phong), 4-5 phụ nữ họp lại thành một cái chợ, bày ra vỉa hè hàng chục chiếc túi lưới đựng rắn độc và các loài khác như bò cạp, tắc kè, bìm bịp, con bổ củi...

Người bán cho biết, tắc kè có giá 50 ngàn đồng/con, to bằng hai ngón tay người lớn; bổ củi giá 20 ngàn đồng/con. Những loài động vật này đều được săn bắt trên núi rồi đem đi bán, “để ngâm rượu thuốc uống thì hết xẩy”, người này nói.

Thậm chí, có người phụ nữ còn tay xách nách mang lỉnh kỉnh hàng chục túi lưới đựng các loài vật đáng sợ này đi khắp các quán cà phê, bày ra mời chào khách.

Theo các cán bộ chi cục thú y, việc mua bán động vật mà không trình được giấy tờ chứng mình nguồn gốc xuất xứ là bất hợp pháp. Trường hợp săn bắt, giết, vận chuyển, buôn bán động vật hoang dã quý hiếm có thể sẽ bị xử lý hình sự. (Người Lao Động 8/12)đầu trang(

Dãy phố cổ với những ngôi nhà ống làm bằng gỗ nghiến có tuổi đời hơn nửa thế kỷ, mang trong mình nét kiến trúc đặc sắc đang tồn tại ở một huyện miền núi cheo leo và ít người biết đến.

Na Rì (tên cũ là Lương Thủy) là một huyện nằm tương đối biệt lập ở phía đông của tỉnh Bắc Kạn. Na Rì có độ cao trung bình 550m so với mặt nước biển, núi non rất hiểm trở, do các ngọn núi đá vôi cao 700- 800m chia cắt các làng xã thành nhiều vùng khá riêng biệt.

Nhiều người già cho biết, cái tên Na Rì (tiếng Thái là Nà Slì) có nghĩa ruộng dài. Địa hình ở đây núi cao, lũng sâu, hẹp, hai bên bờ suối nối tiếp những thửa ruộng dài cho nên mới được đặt tên như vậy.

Muốn vào Na Rì chỉ có đường duy nhất theo quốc lộ 3 Thái Nguyên - Bắc Kạn phía Nam mấy cây số, qua sông Cầu vượt đèo Áng Toòng, khoảng 60 cây số gian nan đường đá nguyên sơ. Có lẽ ngày trước đường được mở cho ngựa thồ muối từ miền xuôi lên.

Dưới chân đèo Áng Toòng có rừng trúc vàng óng rất đẹp, có lẽ ai đi qua đây, chỉ cần ngồi nghỉ dưới rừng trúc này thì sẽ quên hết mệt nhọc, để rồi tiếp tục leo đèo Áng Toòng mà vào Na Rì. Lối đi qua đèo Áng Toòng khá nguy hiểm bởi đường hẹp, ngoằn ngèo và độ dốc lớn. Qua hết con đường nguy hiểm ấy, thị trấn Yên Lạc, trung tâm của huyện Na Rì bắt đầu hiện ra với vẻ đẹp bình lặng.

Thị trấn Yên Lạc có khoảng 37.000 nhân khẩu gồm 5 dân tộc chính là Mông, Tày, Nùng, Kinh, Dao; thu nhập chủ yếu từ kinh tế nông - lâm nghiệp, thương mại dịch vụ còn hạn chế. Tuy nhiên, ở thị trấn đơn sơ này lại có một khu phố cổ độc đáo với gần trăm gian nhà bằng gỗ nghiến có tuổi đời hơn nửa thế kỷ. Đây là lưu giữ không chỉ phong cách kiến trúc lạ mà còn cả những nét văn hóa ít nơi nào có được.

Người dân nơi đây kể rằng, những ngôi nhà gỗ có từ thời những năm 50-60 của thế kỷ trước. Xưa, cùng sống trong những dãy phố cổ là bà con người Hoa, nay bà con dân tộc Tày, Nùng vẫn giữ nguyên nếp xưa. Trải bao tháng năm lịch sử, dãy phố cổ vẫn kiêu hãnh khoe vẻ đẹp mỹ lệ giữa núi rừng. Trong đó, kiến trúc độc đáo của dãy phố và gỗ nghiến chính là điều tạo nên sức hấp dẫn đến mê hoặc của dãy phố cổ đầy bí ẩn này.

Có một điều rất dễ nhận thấy là những ngôi nhà ở đây có kiến trúc rất lạ, theo kiểu nhà ống, tất cả đều cùng một kiểu dáng, cùng chất liệu bằng gỗ nghiến. Mới đầu chỉ một vài nhà làm, về sau, cả khu phố đều học cách làm y như vậy.

Vốn đã đi qua nhiều nơi, nên thị trấn nhỏ này đã thực sự gây được ấn tượng với tôi ngay từ cái nhìn ban đầu. Bởi khác với kiểu dân cư phân bổ thưa thớt trên các triền núi lẫn trong màu xanh bạt ngàn của núi rừng, Yên Lạc thực sự là một con phố với hai dãy nhà san sát nhau, một kiểu đô thị đặc trưng mà ta đã thấy rất nhiều ở Hội An hay Hà Nội.

Những ngôi nhà cao tầng mới xây xen lẫn những ngôi nhà kiểu kiến trúc gỗ trát vách đất nhuộm màu thời gian chứng tỏ lối kiến trúc này đã tồn tại ở đây từ rất lâu đời. Đi dọc con phố, chúng tôi dừng chân tại một ngôi nhà thu hút lữ khách bởi chiếc bàn gỗ con con đặt trước cửa. Trên bàn để hai cái túi, một túi là vô số khối hình chữ nhật xanh, đỏ xếp chồng lên nhau, một là những túi quẩy giòn, quà vặt quen thuộc của trẻ nhỏ...

Đón chúng tôi là một cụ bà phúc hậu mái tóc pha sương, đang ngồi bên nong ngải cứu, nguyên liệu để làm ra những chiếc bánh độc đáo của vùng đất này. Cụ là Lương Thị Phùng, 80 tuổi, dân tộc Nùng. Với giọng nói phúc hậu, cụ bảo rằng, cụ sinh ra và lớn lên ở đây nên bao nhiêu sự kiện lớn nhỏ cũng như sự thăng trầm của cả khu phố này cụ đều nắm rõ. Trong ký ức của cụ, từ xa xưa, khu phố này đã mang một dáng vẻ rất khác biệt như vậy. Nhà cửa san sát nhau, cùng một kiểu dáng, chất liệu...

Cụ Phùng cho biết: "Nhà tôi cũng được làm bằng loại gỗ nghiến này. 60 năm qua, đến giờ ngôi nhà vẫn như ngày mới được dựng, không hề bị mối mọt". Ngày đó, cha mẹ cụ đón thợ Cao Bằng về rồi cử người lên rừng lấy gỗ. Thông thường phải mất hơn 1 tuần mới tìm được một cây gỗ nghiến, sau khi tìm thấy gỗ, người nhà cụ lấy trâu kéo về, ngâm nước khoảng 5 năm rồi mới bắt đầu dựng được nhà.

Cụ Phùng bảo: "Lúc đầu chỉ một, hai nhà dựng nhà bằng gỗ nghiến, sau người dân trong khu phố cứ học theo nhau, dần hình thành một dãy phố dài tồn tại đến tận bây giờ. Phố này được đặt tên là phố cổ cũng là do vậy".

Với những ngôi nhà ống dài tại khu phố cổ, gian ngoài thường dùng để tiếp khách, phía bên trái là một lối đi hẹp vào sâu bên trong, còn phía bên phải lần lượt là 2 hoặc 3 phòng ngủ kế tiếp nhau, trong cùng là bếp và khu chăn nuôi, vệ sinh. Khu bếp được dùng làm nơi sản xuất các loại bánh truyền thống ở nơi đây như bánh ngô, bánh khảo, bánh đúc, quẩy, bánh lá ngải...

Nhà được làm rất cao, phía trên nóc dãy buồng ngủ có thể làm một gác xép, có cầu thang đi lên, người lớn có thể đứng mà không đụng đầu. Nhà nào đông con thì sẽ làm thêm một phòng nữa luôn trên đó, còn thường thì bỏ trống hoặc để làm kho chứa các đồ vật linh tinh. Bàn thờ tổ tiên đều được thiết kế trang trọng ngay tại phòng khách, đối diện với cửa ra vào. Trong khu phố cổ rộng thênh thang có một khoảng sân và con đường chạy ở giữa. Ở đây, buổi sáng, người ta bán hàng, chiều chiều, thành viên trong các gia đình thường bắc ghế hóng mát, còn trẻ con thì đá bóng ở sân...

Theo lời cụ Phùng thì từ xa xưa các căn nhà ở đây đều đã có kiểu dáng như vậy, tuy nhiên trước đây nhà được làm bằng gỗ tạp nên thường xuyên bị mối mọt. Đến thời của cha mẹ cụ, chủ nhân của những ngôi nhà trên, nhà mới chuyển sang dựng bằng gỗ nghiến, loại gỗ có tính cơ học cao, rất cứng, dai, bền lại không bị mối mọt.

Những người già ở đây kể lại, thời kỳ đầu, mái ngói của các nhà đều được làm bằng ngói ta (còn gọi là ngói vẩy cá), tuy nhiên đến bây giờ một số nhà đã thay bằng mái tôn, tấm nhựa chống nóng. Kinh tế phát triển, giao lưu văn hóa giữa các vùng lân cận ngày càng xích lại gần nhau, ở những thôn bản vùng thấp, người dân đã chuyển dần từ nhà sàn xuống ở nhà xây, nhưng phần nhiều vẫn lợp ngói âm dương truyền thống, bởi theo quan niệm của bà con, loại ngói này mỏng, khi lợp hai lớp úp ngược nhau nên khí xấu sẽ dễ thoát ra, giúp cho trong nhà luôn mát mẻ về mùa hè.

Như minh chứng cho sự bền bỉ, những cột nhà bằng gỗ nghiến thẳng tắp, cao tới nóc, khi gõ vào thì rắn đanh như thép. Thật khó hình dung những cây nghiến này khi chưa qua đẽo gọt thì sẽ to đến mức nào. Theo cô Lý Thị Bình, con dâu cụ Phùng, trải qua hàng chục năm, mái ngói cũ hỏng phải thay nhưng căn nhà thì vẫn như vậy, không mối mọt, mục nát. Thậm chí, nếu chuyển đi chỗ khác thì chủ nhân của nó vẫn có thể dỡ các mối, kèo ra, mang gỗ đi lắp ghép lại được như cũ. Theo lời cụ Phùng, phải mất tới 15 ngày, những người người thợ mới dựng xong cột kèo của một ngôi nhà. Do vậy, việc dựng nhà gỗ tốn không ít thời gian.

Cũng theo cụ Phùng, nhiều gia đình ở đây còn có nghề làm bánh tẻ, bánh khảo, bánh chưng, quẩy... và nghề này chỉ được truyền cho con dâu, không truyền cho con trai, con gái. Đúng như lời cụ Phùng nói, dạo quanh khu phố cổ, chúng tôi thấy nhiều gia đình tất bật với việc làm bánh để sáng hôm sau đem ra chợ bán.

Tuy tận hưởng không gian tĩnh lặng của phố núi nhưng chúng tôi vẫn không khỏi chạnh lòng bởi một lời tâm sự buồn của cụ Phùng: "Nếu có tiền, người dân ở đây sẽ phá hết nhà cũ mà làm nhà tầng thôi. Cho đến thời điểm này, chưa ai có ý định bảo tồn khu phố cổ". (Người Đưa Tin 7/12) đầu trang(

Theo dự báo của Vụ Xuất nhập khẩu, Bộ Công Thương, chính phủ Trung Quốc đang kỳ vọng đưa lĩnh vực xây dựng nhà ở năm 2012-2013 lên, thúc đẩy khu vực kinh tế tư nhân. Kế hoạch này sẽ thúc đẩy tiêu dùng và nhập khẩu gỗ xẻ, gỗ tròn và một số sản phẩm khác.

Sau khi tăng trưởng mạnh vào năm 2009-2011, các sản phẩm gỗ và ngành gỗ công nghiệp vào thị trường Trung Quốc sụt giảm, hàng bán chậm và lượng hàng tồn kho tăng lên. Tuy nhiên, nguồn cung cấp gỗ tròn và gỗ xẻ khai thác trong nước dự kiến sẽ thắt chặt hơn trong vòng 1-2 năm sẽ đẩy nhu cầu và giá lên cao.

Ông Nguyễn Tôn Quyền, Phó chủ tịch Hiệp hội Gỗ và Lâm sản Việt Nam, cho hay mặc dù các doanh nghiệp đã chuyển sang sử dụng gỗ rừng trồng trong nước khá nhiều, nhưng các doanh nghiệp chế biến và xuất khẩu gỗ trong nước vẫn phải dựa vào nguồn gỗ tròn, gỗ xẻ nhập khẩu từ các nước New Zealand, các nước EU, Mỹ, Canada… Hàng năm Việt Nam bỏ ra hơn 1 tỉ đô la Mỹ để nhập khẩu các loại gỗ nguyên liệu.

Do vậy, các doanh nghiệp cần phải theo dõi sát dự báo để có kế hoạch tồn trữ nguyên liệu, tránh gặp khó khi giá nguyên liệu tăng cao.

Năm 2012, theo đánh giá của các doanh nghiệp xuất khẩu gỗ, là năm giá gỗ nguyên liệu ít biến động so với các năm trước.

Hiện tại Mỹ và Canada là hai nguồn cung cấp chính tới thị trường Trung Quốc với khối lượng gỗ xẻ mềm lên đến 50% tổng nhập khẩu gỗ xẻ của Trung Quốc.

Trong 8 tháng đầu năm 2012, khối lượng nhập khẩu gỗ của Trung Quốc giảm 21% so với cùng kỳ năm ngoái. Nhập khẩu gỗ trung bình hàng tháng trong năm 2012 của Trung Quốc chỉ đạt 450.000 mét khối, thấp hơn đáng kể so với năm 2011. Tuy nhiên, việc Trung Quốc đầu tư vào cơ sở hạ tầng trong nước sẽ thúc đẩy nhu cầu trong xây dựng.

Mặc dù nhu cầu tiêu dùng đang suy giảm mạnh nhưng Trung Quốc vẫn là quốc gia sản xuất và tiêu thụ gỗ và sản phẩm gỗ như gỗ mềm, gỗ cứng, gỗ xẻ, gỗ tấm… lớn trên thế giới. Do vậy, theo Bộ Công Thương, dự báo họ vẫn sẽ tiếp tục chi phối khối lượng và giá gỗ trên toàn cầu.

Bên cạnh đó, nguồn cung gỗ nguyên liệu từ thị trường Myanmar và Nga cũng đang gặp khó khăn được dự báo cũng sẽ góp phần vào việc tăng giá nguyên liệu gỗ. (Thời Báo Kinh Tế Sài Gòn 8/12)đầu trang(

Con chồn nhung đen bỗng nhiên đang nổi như cồn trên nhiều mặt báo cũng như qua lời truyền tai của người nông dân, cán bộ, doanh nghiệp ... ở nhiều địa phương, nhất là các tỉnh phía Bắc. Khổ nỗi, cái sự "nổi tiếng” của nó lại mang nhiều điều thị phi.

Theo lời khẳng định của mấy doanh nghiệp đang tổ chức nhân rộng mô hình nuôi chồn nhung đen ở các địa phương, thì đây là giống vật nuôi siêu lợi nhuận, có thể giúp nông dân đổi đời trong thời gian ngắn: từ khá sang giàu, từ đủ ăn tới khá giả, từ nghèo đến giã từ kiếp nghèo.

Nhiều nông dân, cán bộ ở các địa phương cũng đang rỉ tai nhau rằng nuôi con chồn nhung đen cho các công ty, giá bán và lợi nhuận sẽ rất cao, có thể kiếm trăm triệu dễ như bỡn. Riêng giới báo chí thì không khỏi nghi ngại về giống vật nuôi mới này, nhất là khi nó liên quan đến mô hình chăn nuôi theo dạng đa cấp.

Cái "ngờ ngợ” của báo chí cũng là có nguyên do. Bởi trước hết, chưa ai rõ thị trường tiêu thụ sản phẩm chồn nhung đen ra sao, nhu cầu thực sự là bao nhiêu? Ngay đối với cả các công ty hô hào bà con nuôi chồn nhung đen, cung cấp con giống cho người dân nuôi rồi thu mua lại chồn con với giá cao hơn nhiều so với giá trị thực trên thị trường, cũng chưa ai rõ họ đem chỗ chồn thu mua lại ấy tiêu thụ ở đâu.

Thị trường tiêu thụ chưa rõ ràng mà các công ty cứ hô hào nông dân mở rộng mô hình, nông dân cũng ào ào rủ nhau cùng nuôi chồn, thì ai dám khẳng định con vật nuôi này rồi đây sẽ không rơi vào thảm cảnh bán chẳng ai mua? Đến những nông sản truyền thống, thế mạnh của nước ta như lúa, cà phê, cá tra … mà cũng đã từng có nhiều lúc rơi vào tình trạng bán chẳng ai mua vì cung vượt quá cầu, đến nỗi Nhà nước phải tổ chức các chương trình thu mua tạm trữ, nữa là … chồn nhung đen

Báo chí nghi ngại cũng bởi vì mô hình kinh doanh đa cấp, dù vào nước ta chưa lâu, nhưng cũng đã từng để lại những "tai tiếng” chẳng tốt đẹp gì. Mà mới đây nhất là vụ việc Công ty Muaban24 thực hiện kinh doanh trực tuyến trên Website muaban24.vn. Trang web này đã mở nhiều gian hàng ảo, kinh doanh sản phẩm theo phương thức kinh doanh hàng đa cấp, bán hơn 120.000 gian hàng điện tử cho hàng ngàn người ở 32 tỉnh, thành phố. Nhưng thực tế chỉ khoảng 5% tổng số gian hàng đó có hàng để bán.

Với phần lớn "hàng hóa” còn lại, Công ty Muaban24 chủ yếu kêu gọi khách tham gia mua với hình thức đóng tiền, giới thiệu thêm khách hàng để hưởng hoa hồng. Những người điều hành Công ty này đã bị bắt giữ, hàng ngàn khách hàng của họ vẫn phải chịu những hệ lụy cay đắng, tiền tỷ tích cóp cả đời đã không cánh mà bay.

Trong việc phát triển, nhân rộng mô hình nuôi chồn nhung đen trong thời gian qua đã có những công ty thực hiện theo hình thức đa cấp. Chẳng hạn, Cty Giấc Mơ Việt đã yêu cầu người tham gia mô hình phải mua chồn của Công ty này theo từng gói mà trong kinh doanh đa cấp thường hay chia ra từng cấp bậc như bạch kim, vàng, kim cương, ruby …

Theo đó, người chăn nuôi phải mua của Cty Giấc Mơ Việt ít nhất 12 cặp chồn nhung đen, các cấp bậc tiếp theo là 24 cặp, 48 cặp, 96 cặp… Do đó, để tham gia vào mô hình này người dân phải bỏ ra ít nhất 50 triệu đồng. Một điểm kinh doanh đa cấp khác nữa là khi tham gia mô hình của Cty Giấc Mơ Việt, nếu hộ nào giới thiệu thêm được một mô hình mới sẽ được hưởng % hoa hồng trên tổng lợi nhuận thu được từ việc bán chồn và tiếp tục được hưởng thêm % cho người cấp kế tiếp. Nói dại, nếu đầu ra của con chồn nhung đen bất ngờ sụp đổ, hay nếu các công ty bỏ của chạy lấy người, thì những người mới tham gia sau vào mô hình này chắc chắn phải chịu thiệt hại nặng nề.

Nhưng con chồn nhung đen chẳng hề có lỗi lầm gì trong chuyện này. Nó là một sinh vật ngoại lai, nhưng không gây hại như chuột hải ly, ốc bươu vàng, rùa tai đỏ … Chính các chuyên gia có uy tín cũng đã khẳng định đây là vật nuôi hữu ích, có thể góp phần làm phong phú giống vật nuôi ở nước ta và góp thêm nguồn cung cấp thực phẩm.

Nhưng ý nghĩa của việc nuôi chồn nhung đen phải được khẳng định bằng giá trị thực, bằng nhu cầu thực trên thị trường, chứ không phải bằng những trò kinh doanh đa cấp, bằng việc mua bán với giá trên trời khiến cho người nông dân và cán bộ nhiều địa phương "hoa mắt” chạy theo. Vì lòng tham mà đẩy giá trị của chồn nhung đen lên trời, khoác cho nó cái áo "siêu lợi nhuận” thì oan cho con vật nuôi hiền lành này lắm. (Đại Đoàn Kết 8/12)đầu trang(

Bộ phim mới của đạo diễn từng đoạt giải Oscar Lý An, “Life of Pi” (Cuộc đời của Pi) nói về mối quan hệ giữa một cậu bé Ấn Độ và một chú hổ Bengal. Nhưng trên thực tế, số lượng của những kẻ săn mồi này lại đang bị đe dọa bởi chính con người, đặc biệt là ở Trung Quốc, nơi xương hổ được dùng để nấu cao, được ví như một loại thần dược.

Sự gia tăng xung đột giữa con người và động vật cũng là một trong những nguyên nhân chính dẫn đến sự suy giảm số lượng loài hổ.

Nhóm bảo vệ quyền lợi động vật PETA đang hy vọng sự nổi tiếng của bộ phim sẽ hướng sự quan tâm của con người vào hoàn cảnh sống thực tế của hổ Bengal.

“Life of Pi là một tác phẩm hư cấu, nhưng có trong cuộc sống thực, có những mối đe dọa đối với động vật trong môi trường sống tự nhiên của chúng cần được giải quyết,” Manilal Valliyate, giám đốc hoạt động thú y tại PETA-India cho biết.

Ấn Độ là nơi sinh sống của 1.706 cá thể hổ, theo số liệu mới nhất, tức chiếm gần một nửa dân số loài hổ trên thế giới. Tuy nhiên, con số đó là một phẩn nhỏ trong tổng số 40.000 con hổ đang sinh sống trên đất nước này vào năm 1947, khi Ấn Độ giành được độc lập.

Hồi đầu tháng này, những người dân làng gần biên giới Bangladesh-Ấn Độ đã đánh một con hổ đến chết khi nó đi lạc từ Sundarbans, rừng ngập mặn lớn nhất thế giới. Đám đông đã dùng gậy và mái chèo đánh chết hổ vì nghi ngờ con vật đã tấn công một người dân địa phương.

“Bản năng đầu tiên khi phát hiện ra một con hổ là giết chết nó,” Gurmeet Sapal, một nhà làm phim về động vật hoang dã có trụ sở tại New Delhi than thở. “Cảm giác sợ hãi và sự trừng trị rất mạnh mẽ, lấn át bất kỳ cảm xúc nào khác. Điều chúng ta không nhận ra là loài hổ không bao giờ tấn công con người trừ khi nó buộc phải làm thế,” Sapal cho AFP biết.

Trong bộ phim của Lý An, nhân vật chính là Pi buộc phải chia sẻ một chiếc xuồng cứu sinh với một con hổ sau khi cả gia đình cậu chết vì bị đắm tàu, trên đường từ Ấn Độ tới Canada cùng với một số con vật từ sở thú.

Ban đầu Pi rất sợ hãi, nhưng rồi cậu phải cố gắng để huấn luyện con hổ, với hy vọng nó sẽ không giết mình khi lên cơn đói khát. Mối quan hệ dần dần phát triển giữa hai nhân vật trong 227 ngày cả hai cùng chia sẻ chiếc xuồng cứu sinh.

Ấn Độ đang vật lộn để ngăn chặn sự suy giảm của loài hổ do những kẻ săn trộm, mạng lưới buôn lậu quốc tế và sự suy giảm môi trường sống, khiến các loài động vật phải rời khỏi rừng để tìm kiếm thức ăn.

Đầu năm nay, theo báo cáo của Tigernet, cơ sở dữ liệu chính thức của cơ quan bảo tồn quốc gia, thì đã có 58 cá thể hổ đã chết.

“Thức ăn của loài hổ đã nhanh chóng suy giảm bởi chúng ta đã đụng đến nguồn tài nguyên của chúng. Động vật ăn thịt phải nỗ lực rất nhiều để tìm thức ăn,” Mayukh Chatterjee, một người ủng hộ với Bảo vệ động vật hoang dã của Ấn Độ cho biết.

“Trong kịch bản như vậy, vật nuôi và con người dễ dàng trở thành con mồi cho loài hổ và chắc chắn sẽ dẫn đến xung đột,” ông cho AFP biết.

Nhà làm phim Sapal nói rằng việc con người coi loài hổ là một loài vật nguy hiểm là chuyện bình thường, nhưng hình ảnh về một con vật giết người và phàm ăn là không chính xác.

“Hổ không giết chóc để tiêu khiển. Chúng không lưu giữ thịt trong nhiệt độ lạnh. Chúng giết con mồi của mình khi đang đói,” ông nói. “Nếu chúng tôi có thể làm mọi người hiêu được tầm quan trọng của hổ trong chuỗi thức ăn và hệ sinh thái của chúng ta, chúng tôi có thể thắng được một nửa trận chiến.”

Nửa còn lại – chống lại những kẻ tham lam săn trộm hổ– chỉ có thể giành chiến thắng khi liên tục giám sát và tuần tra, Belinda Wright, giám đốc của Hiệp hội phi lợi nhuận bảo vệ động vật hoang dã của Ấn Độ cho biết.

“Bi kịch là hổ chết có giá trị lớn hơn hổ sống đối với những kẻ tội phạm,” Wright cho AFP cay đăng nói. (VietnamPlus.vn 9/12)đầu trang(

Giáo sư Lindenmayer tại Đại học Quốc gia Úc cho hay: “Số lượng cây cổ thụ 100 đến 300 tuổi trên Trái Đất ngày một giảm đến mức báo động trên tất cả các hệ sinh thái rừng, khu vực nông nghiệp, thậm chí cả khu vực thành phố và hoang mạc”

Giáo sư Lindenmayer cho biết phát hiện đầu tiên về sự suy giảm cây cổ thụ trong khi kiểm tra số liệu rừng tại Thuỵ Điển từ những năm 1860. Sau đó, một nghiên cứu khác tại Úc xác nhận cây cổ thụ không chỉ mất bởi cháy rừng mà còn hàng loạt nguyên nhân khác như hạn hán, nhiệt độ Trái đất tăng, khai thác gỗ và nhiều nguyên nhân khác.

Cây cổ thụ đóng vai trò quan trọng sinh thái cung cấp nơi làm tổ hoặc các chỗ trú ẩn cho khoảng 30% các loài chim và động vật trong một số hệ sinh thái. Chúng "lưu trữ" một lượng lớn carbon, góp phần tái tạo chất dinh dưỡng trong đất, tạo môi trường sống phong phú và ảnh hưởng đến dòng chảy của nước và vi khí hậu.

Các nhà khoa học kêu gọi một cuộc điều tra khẩn cấp trên toàn thế giới đánh giá mức độ mất mát các cây cổ thụ, và để xác định các khu vực mà các cây gỗ lớn có cơ hội sống sót tốt hơn. (Khoa Học&Đời Sống 8/12)đầu trang(

Trong nỗ lực cứu nguy cho những loài động vật có nguy cơ tuyệt chủng, các chuyên gia công nghệ sinh học đã tạo ra những phôi thai chứa đựng chất liệu tế bào của các loài động vật hữu nhũ khác nhau. Mèo rừng Iberia, hổ, chó sói Ethiopia và gấu trúc có thể được bảo tồn nhờ những "bà mẹ mang thai hộ" và nhờ đó mà cứu nguy được cho các thế hệ tương lai.

Martha Gomez - chuyên gia công nghệ sinh học 51 tuổi ở Trung tâm Audubon nghiên cứu các loài có nguy cơ tuyệt chủng ở New Orleans - là người tạo ra một con mèo chân đen Nam Phi bằng cách tiêm một tế bào sinh dưỡng từ loài động vật có nguy cơ tuyệt chủng vào tế bào trứng không nhân lấy từ một con mèo nhà. Sau đó, Gomez tác động bằng dòng điện - "dòng điện 9 vôn xen kẽ trong 5 microsecond (5 phần triệu của giây), kế đến là 21 vôn trong 35 microsecond".

Tế bào trứng nhanh chóng cong lại dưới những luồng điện và những bọt bong bóng hiện ra bên trong. Sang ngày hôm sau, phôi thai nhân bản được cấy vào tử cung của con mèo nhà để nó có thể mang thai loài lạ. Gomez cho biết: "Nhân bản giữa các loài với nhau là công việc cực kỳ ấn tượng để bảo đảm sự tồn tại của các loài đặc hữu. Quyết tâm của chúng tôi là không đợi cho đến khi chúng biến mất khỏi hành tinh".

Con thú đầu tiên trên thế giới mang thai hộ cho con vật nhân bản thuộc loài khác là động vật hữu nhũ và được đặt tên là Bessie. Vào đầu năm 2001, con bò cái sinh mổ một con bê rừng Malaysia tại nước Mỹ, do Công ty Công nghệ tế bào cao cấp (ACT) nghiên cứu nhân bản. Nhưng con bê rừng chỉ sống được 48 giờ rồi chết do bệnh kiết lị. Từ đó, các nhà nghiên cứu tiếp tục tiến hành hàng chục nỗ lực nhân bản giữa các loài nhưng cuối cùng chỉ có được một số thành công giới hạn - nghĩa là những con vật nhân bản chào đời không bao lâu rồi chết!

Ví dụ vào năm 2009, các chuyên gia công nghệ sinh học thử nhân bản một con dê rừng Pyrenees từ trứng con dê nhà thông thường. Lần này dê con cũng chỉ sống được đúng 7 phút sau khi chào đời! Nhiều thí nghiệm nhân bản động vật đặc hữu đều có kết cục như thế nhưng càng thất bại, các nhà khoa học càng nỗ lực hơn nữa. Ví dụ, Martha Gomez nổi tiếng sau khi nhân bản loài mèo rừng và đã thành công mỹ mãn. Cả 3 con mèo rừng châu Phi nhân bản được đặt tên là Ditteaux, Miles và Otis hiện đang được nuôi nhốt ở Trung tâm động vật Audubon.

Ngoài những con mèo rừng châu Phi, Gomez còn tạo ra các phôi thai loài mèo cát, mèo chân đen và mèo đốm. Các con vật mang thai hộ và tế bào trứng đều được cung cấp từ những con mèo nhà thông thường. Những con vật trong cơ sở nghiên cứu của Martha Gomez phải chịu đựng mổ xẻ mỗi tuần nhiều lần.

Ví dụ, Gomez và trợ lý là Michal Soosaar rạch bụng con mèo Olivia và đưa vào trong một camera tí hon để quan sát trực tiếp nội tạng con vật. Soosaar dùng kẹp giữ một trứng và sau đó nhà phẫu thuật Earl Pope dùng kim đâm vào một nang đã chín. Một chất dịch đỏ như máu chứa các tế bào trứng đã chín chảy từ trong bụng con Olivia qua ống nhựa vào một ống nghiệm.

Công đoạn kế tiếp của Gomez là trích lấy các tế bào hình tròn này ra khỏi chất dịch. Chăm chú nhìn qua kính hiển vi, Gomez lấy chất liệu di truyền ra khỏi tế bào trứng rồi lồng vào một tế bào da của mèo rừng. Ngay sau khi các tế bào hợp nhất và các phôi thai bắt đầu phát triển, nhóm nghiên cứu của Gomez cấy chúng vào trong tử cung của con mèo nhà mang thai hộ.

Theo giải thích của Gomez, rất khó lấy được các tế bào trứng và tinh dịch từ những con mèo rừng quý hiếm, nhưng lại khá dễ có được các mẫu da của chúng. Gomez cho biết các phôi thai nhân bản theo cách này có thể được bảo tồn trong nhiều thập niên trong nitrogen lỏng và có thể kích hoạt chúng khi cần thiết.

Tuy nhiên hiện nay vẫn có nhiều nhà nghiên cứu khác tỏ vẻ hoài nghi. Ví dụ, nhà động vật học Robert DeSalle ở Viện Bảo tàng Lịch sử tự nhiên Mỹ (AMNH) lập luận rằng "công nghệ này không thể giải quyết vấn đề tuyệt chủng trên quy mô lớn". Quỹ Thế giới bảo tồn đời sống hoang dã (WWF) cũng nhận xét công nghệ nhân bản của Martha Gomez chỉ là giải pháp tạm thời.

Chuyên gia WWF Sybille Klenzendorf đặt vấn đề: Các loài đặc hữu được nhân bản sẽ sống như thế nào nếu không có môi trường thích hợp. Thậm chí, bà Klenzendorf còn cho rằng, công nghệ nhân bản quá đắt tiền cho nên tốt nhất vẫn là đầu tư tiền bạc vào công tác duy trì môi trường sống của các loài đặc hữu.

Bản thân Martha Gomez cũng thừa nhận, hiện nay có nhiều vấn đề cần giải quyết song bà vẫn lạc quan và hy vọng trong tương lai bà có thể biến các tế bào cơ thể của những con mèo rừng thành các tế bào gốc đa năng dùng để tạo ra bất cứ tế bào cơ thể nào và có thể được nhân lên một cách dễ dàng.

Các nhà khoa học Nhật Bản cũng đang cố gắng nhân bản voi mammoth cổ rậm lông. Cách đây 3 năm, nhân tế bào của voi mammoth được tìm thấy tại khu vực miền Bắc Siberia đóng băng từ 15.000 năm trước.

Trong phòng thí nghiệm, nhóm nhà nghiên cứu do nhà di truyền học Akira Iritani lãnh đạo tiêm nhân tế bào của con vật thời tiền sử vào các tế bào trứng không nhân của con chuột. Thí nghiệm thất bại nhưng Iritani vẫn lạc quan cho rằng, vào một ngày nào đó sẽ có con voi mammoth nhân bản đầu tiên ra đời. (An Ninh Thế Giới 9/12)đầu trang(

Các tổ chức môi trường cho rằng Trung Quốc là đầu nậu thu gom các nguồn gỗ lậu khắp nơi trên thế giới để đưa vào các nhà máy sản xuất hàng xuất khẩu và phục vụ đại gia trong nước.

Theo Tổ chức Điều tra môi trường (EIA), từ các quốc gia châu Phi đến quần đảo Solomon ở Nam Thái Bình Dương và các nước láng giềng với Trung Quốc như Myanmar, Lào đều đang ồ ạt đốn hạ gỗ quý để đáp ứng nhu cầu của Trung Quốc.

Ở một số nước, EIA phát hiện lái buôn Trung Quốc phá vỡ những thỏa thuận chống đốn và xuất khẩu các loài cây hiếm khi dùng mọi cách từ hối lộ đến tiếp tay cho bọn buôn lậu.

EIA nhấn mạnh rằng Trung Quốc với vai trò là nước buôn bán gỗ lớn nhất thế giới đang nắm giữ số phận của nhiều mảnh rừng tự nhiên và nỗ lực chống phá rừng phụ thuộc vào các biện pháp của nước này. Nhiều nước châu Âu, Mỹ, Úc hay Nhật đã thông qua hoặc đang cân nhắc các luật chống gỗ lậu.

“Tuy nhiên trong lúc các thị trường tiêu thụ lớn khác đã hành động thì Trung Quốc vẫn cương quyết đứng bên lề” - báo cáo viết.

Nhu cầu nhập gỗ của Trung Quốc đã tăng gấp ba lần trong hơn một thập kỷ qua, đạt 180 triệu m3 - tức gấp 60 lần sức chứa của sân vận động Tổ Chim khổng lồ ở Bắc Kinh. Theo các phân tích số liệu thương mại, 1/10 số đó là gỗ lậu. Con số thật có thể còn cao hơn.

EIA cho biết nguồn gỗ hồng/cẩm lai đưa vào Trung Quốc chủ yếu đến từ khu vực sông Mekong. Thái Lan đã chặn hơn 3.000 chuyến xuất khẩu loại gỗ quý này trị giá 3 tỉ USD.

Tại Việt Nam, các thương nhân Trung Quốc cấu kết với một số người để đảm bảo nguồn cung gỗ lậu. Báo Phnom Penh Post cho biết hơn 32.000m3 gỗ quý của Campuchia được bán cho Trung Quốc từ năm 2007-2011 với giá hàng chục triệu USD.

Cơn sốt gỗ quý của Trung Quốc được các nhà hoạt động môi trường mô tả như một sự điên rồ gớm ghiếc. “Một sự điên cuồng, như cơn sốt sừng tê giác và ngà voi. Nó là một sự dị hợm khó giải thích nổi, kiểu như càng độc thì giá càng cao - Marcus Hardtke, một chuyên gia rừng người Đức, giải thích - gỗ quý không có nhiều ở những hồ chứa đập thủy điện nên họ đổ xô lên rừng, những cây gỗ quý giá bị đốn trước tiên”.

Nhu cầu của những đại gia giàu có khiến giá gỗ hồng tăng lên vào khoảng 720 USD/kg và một bộ ghế, sofa có thể lên đến 320.000 USD. “Đồ gỗ được làm từ những loại gỗ hiếm nhất và có độ hoàn thiện tinh xảo có thể đạt đến hàng triệu USD” - báo cáo của EIA viết. EIA ví hành động của Trung Quốc như “xuất khẩu phá rừng” khi thả lỏng hoạt động ở nước ngoài của các doanh nghiệp gỗ dù siết chặt nạn phá rừng trong nước.

Dễ thấy nhất ở dãy núi biên giới với Myanmar khi sườn núi phía Trung Quốc không bị sứt mẻ gì thì ở sườn phía bên kia rừng rậm bị trọc lủi.

Cơn sốt gỗ quý của Trung Quốc cũng làm bùng nổ những cuộc xung đột của những băng đảng vũ trang để tranh giành khai thác đến cạn kiệt nguồn gỗ hồng ở các nước vùng Mekong.

Những cuộc xung đột xảy ra giữa lực lượng chính phủ và những kẻ khai thác gỗ lậu hoặc những vụ thanh toán giữa các băng đảng. EIA ước tính gần 50 tay buôn lậu Campuchia bị giết và nhiều tên bị bắt ở Thái Lan.

Những khoản hối lộ cũng làm chùn bước mọi nỗ lực chống phá rừng tại đây bên cạnh những yếu kém trong việc kiểm soát. Thái Lan năm ngoái đã thành lập lực lượng đặc nhiệm Rambo Army hoạt động ở biên giới Campuchia nhưng lực lượng này bị giải tán sau đó ba tháng.

Hình phạt đối với nạn đốn rừng ở Thái Lan cũng nhẹ và hầu hết những tay buôn lậu được hưởng án treo nếu nhận tội. Hồi tháng 4-2012, nhà hoạt động chống đốn gỗ lậu Chut Wutty của Campuchia bị bắn chết khi điều tra hoạt động khai thác trái phép của Công ty Timbergreen.

Vụ việc bị nghi ngờ có sự bắt tay giữa quan chức và các băng đảng. “Đây không chỉ gồm vấn đề môi trường mà nó còn tiếp tay cho tham nhũng và các mạng lưới tội phạm. Rất nhiều máu đã đổ trước khi những cây gỗ hồng đến được phòng khách của một ai đó. Gỗ hồng là một trong những loại gỗ đắt giá nhất thế giới nên đó là lý do nổ ra cuộc chiến”- nhà hoạt động Faith Doherty của EIA nói.

EIA đang nỗ lực thúc đẩy Chính phủ Trung Quốc soạn thảo luật kiểm soát gỗ nhập lậu vào thị trường trong nước. Trong khi đó, các nhà hoạt động cũng hối thúc các nước trong khu vực đưa gỗ hồng vào danh sách các loài có nguy cơ tuyệt chủng và cần được bảo tồn. (Báo Môi Trường 8/12)đầu trang(

Các sinh vật sống lớn nhất trên hành tinh, những cây cổ thụ to lớn là nơi cư trú của vô số các loài chim và các động vật hoang dã khác, đang chết dần.

Một báo cáo được thực hiện bởi ba nhà sinh thái học hàng đầu thế giới được công bố trên tạp chí Khoa học (Science) cảnh báo về sự gia tăng đáng báo động về tỉ lệ chết của các cây cổ thụ có tuổi từ 100-300 năm trong nhiều khu rừng của thế giới, các khu rừng, các hoang mạc, các khu vực nông nghiệp và thậm chí trong cả các thành phố.

"Đó là một vấn đề trên toàn thế giới và đang xảy ra trong hầu hết các kiểu rừng", trưởng nhóm nghiên cứu, giáo sư David Lindenmayer của Trung tâm Excellence for Environmental Decisions (CEED) và Đại học Quốc gia Úc (Australian National University) cho biết.

"Các cây cổ thụ lớn là rất quan trọng trong nhiều môi trường tự nhiên và các môi trường do con người thống trị. Các nghiên cứu về các hệ sinh thái trên toàn thế giới cho thấy quần thể những cây cổ thụ này đang suy giảm nhanh chóng", David Lindenmayer và các đồng nghiệp, giáo sư Bill Laurance của Đại học James Cook, Australia, và giáo sư Jerry Franklin của đại học Washington, Hoa Kỳ, nói trong bản báo cáo khoa học của họ.

"Nghiên cứu là cần thiết để xác định nguyên nhân gây ra sự biến mất nhanh chóng của các cây cổ thụ lớn và và đưa ra các chiến lược quản lý để cải thiện tình hình. Thiếu những thay đổi về chính sách, các cây cổ thụ to lớn sẽ giảm hoặc biến mất trong rất nhiều hệ sinh thái, dẫn đến sự suy giảm chức năng hệ sinh thái và khu hệ sinh vật liên quan của chúng".

Giáo sư Lindenmayer cho biết họ lần đầu tiên báo về sự mất mát của các cây cổ thụ trong khi kiểm tra các số liệu về rừng của Thụy Điển quay ngược lại đến những năm 1860. Sau đó, một nghiên cứu 30 năm về rừng Mountain Ash (Eucalyptus regnans) ở Úc đã xác nhận rằng không chỉ các cây cổ thụ đang chết hàng loạt trong các vụ cháy rừng, mà còn tồi tệ gấp mười lần tỷ lệ bình thường trong năm không xảy ra cháy - rõ ràng là do hạn hán, nhiệt độ cao, khai thác gỗ và các nguyên nhân khác.

Xem xét trên toàn thế giới, các nhà khoa học tìm thấy xu hướng tương tự ở tất cả các vĩ độ, Vườn quốc gia Yosemite của California, trên các hoang mạc châu Phi, trong rừng nhiệt đới của Brazil, khu rừng ôn đới của châu Âu và các khu rừng phương bắc xa về phía bắc. Sự suy giảm các cây có kích thước lớn cũng đã được tuyên bố tại các khu vực nông nghiệp và thậm chí cả các thành phố, nơi mà người dân thực hiện các nỗ lực để bảo tồn chúng.

"Đó là một xu hướng rất, rất đáng lo ngại. Chúng ta đang nói về sự biến mất của các sinh vật sống có kích thước lớn nhất hành tinh, các thực vật có hoa lớn nhất hành tinh, của các sinh vật đóng một vai trò quan trọng trong việc điều chỉnh và làm phong phú thêm thế giới của chúng ta", Giáo sư Bill Laurance của Đại học James Cook nói.

Cây cổ thụ lớn đóng vai trò quan trọng sinh thái cung cấp nơi làm tổ hoặc các chỗ trú ẩn cho khoảng 30% các loài chim và động vật trong một số hệ sinh thái. Chúng lưu trữ một lượng lớn carbon. Chúng tái tạo các chất dinh dưỡng trong đất, tạo ra môi trường sống phong phú và ảnh hưởng đến dòng chảy của nước trong cảnh quan và vi khí hậu.

"Các cây to lớn cung cấp thức ăn dồi dào cho vô số loài động vật gồm hoa quả, trái cây, lá và mật hoa. Những hốc cây cung cấp tổ và nơi trú ẩn cho các loài chim và động vật, ví dụ như loài thú có túi ôpôt (Gymnobelideus leadbeateri) - loài động vật có nguy cơ tuyệt chủng của Úc và sự mất mát của chúng có thể đồng nghĩa với sự tuyệt chủng cho các sinh vật này".

"Trong các khu vực nông nghiệp, các cây cổ thụ lớn có thể là đầu mối cho việc phục hồi thảm thực vật, chúng giúp kết nối các cảnh quan bằng cách hoạt động như các bậc đá cho nhiều loài động vật phân tán hạt giống và phấn hoa", ông nói.

Sự suy giảm đáng báo động số lượng các cây cổ thụ trong nhiều kiểu rừng xuất hiện được thúc đẩy bởi một sự kết hợp của các lực lượng, bao gồm cả chặt phá làm quang đất đai, hoạt động nông nghiệp, những thay đổi nhân tạo trong chế độ lửa, khai thác gỗ và thu thập gỗ, côn trùng tấn công và các biến đổi khí hậu nhanh, giáo sư Jerry Franklin cho biết.

"Ví dụ, quần thể các cây thông cổ thụ trong các khu rừng khô của miền Tây Bắc Mỹ giảm mạnh trong thế kỷ qua do khai thác gỗ chọn lọc, cháy rừng bất thường, và các nguyên nhân khác", ông cho biết thêm.

Các nhà nghiên cứu so sánh sự thiệt hại các cây cổ thụ toàn cầu với các bi kịch đã xảy đến với các loài động vật có vú lớn nhất trên thế giới như voi, tê giác, hổ và cá voi, cảnh báo rằng hầu như không nơi nào thực hiện các chương trình đối thoại có các khung thời gian các thế kỷ trước, điều này là cần thiết để đảm bảo sự tồn tại của các cây cổ thụ.

"Cũng giống như các động vật có kích thước lớn như voi, hổ và các loài động vật biển có vú đã giảm mạnh ở nhiều nơi trên thế giới, các bằng chứng đang cho thấy những cây cổ thụ kích thước lớn có thể bị đe dọa”, các nhà khoa học cảnh báo.

Các nhà khoa học kêu gọi một cuộc điều tra khẩn cấp trên toàn thế giới để đánh giá mức độ mất mát các cây có kích thước lớn, và để xác định các khu vực nơi mà các cây gỗ lớn có cơ hội sống sót tốt hơn.

Bài báo của họ "Sự suy giảm nhanh chóng các cây cổ thụ lớn trên toàn thế giới” ("Rapid Worldwide Declines of Large Old Trees) của David B. Lindenmayer, William F. Laurance và Jerry F. Franklin xuất hiện trong vấn đề ngày hôm nay của tạp chí Science. (Theo Khoa Học 8/12)đầu trang(

Bao báp, loài cây khổng lồ và lâu đời nhất hành tinh đang giảm đáng kể và đứng trước nguy cơ biến mất hoàn toàn.

Theo nghiên cứu mới nhất của các nhà khoa học Mỹ và Úc công bố trên tạp chí Science, loài cây lớn nhất và lâu đời nhất hành tinh đang đứng trước nguy cơ biến mất hoàn toàn trừ khi chúng được bảo vệ tốt hơn.

“Đây là một vấn đề toàn cầu và xảy ra ở hầu hết các khu vực có cây bao báp sinh sống”, David Lindenmayer làm việc tại ĐH Quốc gia Úc, dẫn đầu nghiên cứu khẳng định.

So sánh dữ liệu lâm nghiệp của Thụy Điển từ những năm 1860, các nhà khoa học tại ĐH James Cook của Úc, và ĐH Washington của Mỹ, phát hiện thấy số lượng cây bao báp từ 100 đến 300 tuổi tại Châu Âu, Bắc Mỹ, Châu Phi, Châu Á, Nam Mỹ, Mỹ La tinh, và Úc đang giảm đến mức báo động. Nguyên nhân chủ yếu do cháy rừng, hạn hán, nhiệt độ cao, khai thác gỗ tràn lan và sự biến mất ngày càng nhiều của diện tích đất nông nghiệp.

Cây cổ thụ lớn đóng vai trò vô cùng quan trọng trong hệ sinh thái. Chúng cung cấp 30% “nhà ở” cho các loài chim và động vật đồng thời thu giữ lượng khí các bon khổng lồ, tái chế chất dinh dưỡng trong đất và tác động đến dòng chảy của nước.

Để hạn chế nguy cơ, các nhà khoa học cho rằng những cây Bao báp nên được nhân rộng tại những vùng có khí hậu thích hợp đồng thời giảm tỷ lệ “tử vong” cho cây. (Đất Việt 8/12)đầu trang(./.