DỮ LIỆU CHÁY TỪ ẢNH MODIS TẠI TRẠM THU CỦA CỤC KIỂM LÂM

 Giới thiệu chung

Hệ thống cảnh báo cháy rừng của Cục Kiểm lâm là một hệ thống tự động phát hiện sớm các điểm cháy (hotspots) trên toàn lãnh thổ Việt Nam từ dữ liệu ảnh vệ tinh thu được thường xuyên tại trạm thu TeraScan đặt tại Cục. Mô-đun Vulcan của hệ thống TeraScan sử dụng thuật toán ATBD-MOD14 (do NASA xây dựng) tự động xử lý dữ liệu ảnh MODIS và tạo ra dữ liệu cháy dưới dạng ảnh và danh mục các điểm cháy. Để truyền tải thông tin cảnh báo cháy rừng một cách sớm nhất đến các địa phương, Phòng Tin học Thống kê với sự hỗ trợ kỹ thuật của Công ty Tư vấn GeoViệt đã phát triển hệ thống tác nghiệp Automatic Hotspot Mapping cập nhật thường xuyên dữ liệu cháy lên trang Web cảnh báo cháy rừng. Các điểm cháy phát hiện sớm từ ảnh vệ tinh kết hợp với cấp dự báo cháy rừng (dựa trên diễn biến thời tiết) có thể hỗ trợ một cách hiệu quả và kịp thời công tác PCCCR trên toàn quốc.

 Hướng dẫn sử dụng dữ liệu cháy

Đối với mỗi phiên ảnh MODIS thu nhận được, thông tin cháy gần nhất được cập nhật lên trang Web cảnh báo cháy rừng gồm 5 sản phẩm: (i) Ảnh cháy toàn quốc; (ii) Bản đồ các điểm cháy toàn quốc; (iii) Bản đồ các điểm cháy miền Bắc; (iv) Bản đồ các điểm cháy miền Nam; và (v) Biểu tọa độ các điểm cháy.

·        Ảnh cháy toàn quốc được trình bày ở dạng ảnh jpg các vị trí điểm cháy trên nền đường ranh giới, nền địa hình màu xanh và lưới tọa độ địa lý. Ảnh này bao gồm thông tin về thời gian thu nhận ảnh cũng như số lượng điểm cháy, diện tích cháy và phần trăm diện tích không bị mây che phủ (màu trắng là diện tích bị mây che phủ và màu nâu đậm là diện tích mà phiên ảnh không phủ tới). Xin lưu ý là thông tin cháy trong ảnh này là cho toàn bộ bán đảo Đông Dương trong giới hạn 100 – 110⁰ kinh tuyến đông và 8 – 23,5⁰ vĩ tuyến bắc. Cường độ (năng lượng) cháy của các điểm cháy đo bằng Watt trên mét vuông (W/m²) cũng được thể hiện bằng ký hiệu màu tương ứng với cột chú giải bên phải ảnh.

·        Bản đồ cháy rừng toàn quốc ở dạng ảnh jpg thể hiện các điểm cháy rừng trên nền bản đồ rừng tỉ lệ 1:1,000,000, ranh giới các tỉnh và các yếu tổ địa lý chính. Các điểm cháy rừng trên lãnh thổ Việt Nam được thể hiện bằng hình bó đuốc màu đỏ trên nền rừng màu xanh. Bản đồ cháy miền Bắc và bản đồ cháy miền Nam là phần miền Bắc và Nam của bản đồ cháy rừng toàn quốc với cách thể hiện tương tự ở mức độ chi tiết hơn. Các địa phương có thể tải các bản đồ này, phóng to và in ra để theo dõi điểm cháy cụ thể hơn trên nền rừng của địa phương mình.

·        Biểu tọa độ các điểm cháy dưới dạng bảng Excel bao gồm các thông tin chi tiết về các điểm cháy như ngày giờ, tọa độ địa lý, thuộc tỉnh, huyện, cường độ cháy, diện tích ảnh hưởng. Các thông số này sẽ giúp các địa phương xác định cụ thể vị trí, thẩm quyền hành chính cũng như khả năng lan cháy để sớm có xác minh thực địa và những hoạt động PCCCR kịp thời.

Dư liệu cháy rừng lịch sử được tổ chức lưu giữ theo ngày và giờ thu nhận ảnh phục vụ công tác tra cứu, nghiên cứu thống kế cháy. Các địa phương có thể tra cứu dữ liệu cháy tại thời điểm quan tâm thông qua giao diện lịch năm – tháng – ngày và các phiên ảnh theo giờ trong 1 ngày. Mỗi phiên ảnh có dữ liệu cháy được lưu thành 5 sản phẩm như trên và có tên theo thời gian thu nhận ảnh (ví dụ: 200706011034*.* - cho phiên ảnh thu nhận được vào lúc 10:34 ngày 01/6/2007).

Nếu quý vị cần hỗ trợ để sử dụng dữ liệu cháy trên trang Web này xin gửi yêu cầu tới Cục Kiểm lâm.

 Những sản phẩm khác của trạm thu MODIS

Ngoài dữ liệu cháy, trạm thu ảnh viễn thám của Cục Kiểm lâm còn thường xuyên tạo ra nhiều sản phẩm MODIS ở cấp 1b và cấp 2 (ví dụ, ảnh mây, chỉ số thực vật, nhiệt độ mặt nước biển, màu nước biển…) sẵn sàng cho các ứng dụng theo dõi diễn biến rừng cũng như các ứng dụng trong nông nghiệp, nghiên cứu biển, thời tiết, khí hậu, phòng chống thiên tai, lũ lụt… Các cơ quan đơn vị có quan tâm, đề nghị liên hệ với chúng tôi để thảo luận về khả năng hợp tác và chia sẻ thông tin.

 Tài liệu tham khảo về MODIS và cháy rừng

Thông tin kỹ thuật về viễn thám và MODIS phục vụ phát hiện điểm cháy có thể tìm thấy tại nhiều trang Web quốc tế như tại NASA, Đại học Maryland, Landgate, AIT và trong nước Tư vấn GeoViệt.