|
Ngày 26 tháng 05 năm 2017
BẢO VỆ RỪNG
QUẢN LÝ – SỬ DỤNG – PHÁT TRIỂN RỪNG
NHÌN RA THẾ GIỚI
BẢO VỆ RỪNG
Với diện tích hơn 37.000ha nằm trên địa bàn huyện Phú Lộc, tỉnh Thừa Thiên Huế, Vườn quốc gia Bạch Mã được đánh giá là một trong những trung tâm đa dạng sinh học của Huế và khu vực, với nhiều loài động thực vật quý hiếm. Tuy nhiên hiện nay, tình trạng khai thác lâm sản và săn bắt động vật rừng trái phép ở khu vực này đang diễn ra phức tạp, nhiều loại thú rừng quý hiếm đứng trước nguy cơ tận diệt từ những chiếc bẫy được giăng tất cả các cánh rừng, khe suối.
Một buổi tuần tra bảo vệ rừng của lực lượng kiểm lâm rừng Quốc gia Bạch Mã, nhiều chiếc bẫy thú rừng đã được phát hiện, thu giữ;ẩn sâu bên trong các hốc đá, khe suối và gốc cây là những chiếc bẫy được cài đặt tinh vi để tận diệt thú rừng.
Từ các đợt điều tra khảo sát, các lực lượng chức năng đã xác định được hơn 132 loại thú đang sinh trưởng, phát triển tại vườn Quốc gia Bạch Mã, nhiều loài thú mới được phát hiện theo bày đàn như vooc chà vá chân nâu, trĩ sao, gà lôi lam màu trắng, vượn đen, man trường sơn, thỏ nâu đã làm tăng thêm giá trị của các loài động vật đặc hữu quý hiếm cần được bảo vệ.
Cứ sau mỗi đợt tuần tra, truy quét số tang vật, các loại bẫy thú bị lực lượng chức năng của Vườn Quốc gia Bạch Mã thu giữ ngày một tăng lên, tình trạng xâm hại tài nguyên rừng, nạn săn bắt động vật hoang dã đang diễn ra nóng bỏng và phức tạp.
Những con thú rừng mắc bẫy được lực lượng kiểm lâm phát hiện thả về rừng còn may mắn hơn đồng loại khi những chiếc bẫy vẫn được lén lút cài đặt ở nhiều nơi thuộc vườn Quốc gia Bạch Mã. (ANTV 25/5) đầu trang(
24/5, lãnh đạo UBND huyện Chư Jút (Đắk Nông) đã giao cho Hạt Kiểm lâm phối hợp với Công an huyện và UBND xã Tâm Thắng kiểm tra việc chặt cây xanh trong Khu công nghiệp Tâm Thắng của Công ty Phát triển cơ sở hạ tầng Khu công nghiệp Tâm Thắng khi chưa có sự đồng ý của chính quyền địa phương.
Theo ông Trần Văn Giảng, Hạt trưởng Hạt Kiểm lâm Chư Jút thì toàn bộ khoảng hơn 50 cây xanh bị chặt hết toàn bộ ngọn, cành chủ yếu là xà cừ đã được trồng cách đây 7 năm. Lý do được Công ty Phát triển cơ sở hạ tầng Khu công nghiệp Tâm Thắng đưa ra là sợ cây bị lật gốc. Dự kiến vào ngày 25/5/2017, đơn vị sẽ phối hợp với các cơ quan liên quan tổ chức kiểm tra để có kết quả, nguyên nhân cụ thể nhất báo cáo UBND huyện. (Báo Đắk Nông 25/5) đầu trang(
Tháng 6/2016, Thủ tướng Chính phủ đã quyết định cho đóng cửa rừng nhằm bảo vệ và tránh tình trạng rừng bị tàn phá. Tuy nhiên, trên địa bàn các tỉnh Tây Nguyên, nhiều cánh rừng vẫn ngày đêm bị xẻ thịt.
Đến huyện Đắk Song (Đắk Nông), đập vào mắt chúng tôi là hình ảnh các cánh rừng bị triệt phá một cách không thương tiếc. Rừng bị tàn phá để làm nương rẫy và phục vụ cho các mục đích khác. Đi vào trong, người dân nơi đây vẫn thản nhiên trồng tiêu, cà phê, điều… trên các cánh rừng bị đốn hạ; nhiều gốc cây gỗ lớn vẫn còn cháy đen.
Việc rừng bị triệt hạ có trách nhiệm lớn của các cơ quan quản lý bảo vệ rừng tỉnh Đắk Nông và huyện Đắk Song. Vì nói người dân phá rừng mà kiểm lâm không biết thì quả là nực cười bởi có những cánh rừng bị đốn hạ cách trạm gác của kiểm lâm và các cơ quan liên ngành không xa. Đi ngoài đường, người ta có thể dễ dàng nghe thấy tiếng cưa, xẻ dội vào tai. Bề ngoài, rừng vẫn rất bình yên nhưng đó chỉ là vỏ bọc. Vì bên trong, hàng loạt cây đã bị người dân chặt phá để lấy đất làm nương rẫy, nhiều nơi cây còn đang ứa mủ vì mới bị chặt.
Người dân nơi đây rất bức xúc trước cảnh chảy máu tài nguyên rừng nhưng đành bó tay. Lực lượng kiểm lâm và liên ngành thiếu trách nhiệm dẫn đến rừng từng ngày mất đi, có lẽ bên trong đó còn có nhiều vấn đề bởi tình trạng rừng ở Đắk Song bị đốt phá diễn ra từ lâu chứ không chỉ ngày một ngày hai. Nhiều ngọn đồi, cây non hay cây cổ thụ đều bị chặt, nhường chỗ cho những vườn tiêu, cà phê trái phép.
Nhiều khu rừng bị tàn phá một cách công khai; xe, phương tiện, máy móc được đưa vào rừng thường xuyên mà không gặp khó khăn gì. Tuy nhiên, khó hiểu ở chỗ, nhiều người dân vào rừng chỉ cần chở vài khúc gỗ ra liền bị lực lượng kiểm lâm và liên ngành thu giữ, xử phạt. Trong khi nhiều người khác vẫn thản nhiên đưa đủ loại phương tiện, máy móc vào phá rừng thì không thể nói lực lượng kiểm lâm không biết. Nhiều cánh rừng nằm ngay cạnh lối đi, hàng ngày rất nhiều người qua lại vẫn bị đốt phá là việc không thể chấp nhận được.
Cần phải quy trách nhiệm cụ thể cho từng cá nhân và tập thể, xử lý nghiêm những người tiếp tay hoặc thờ ơ trong công tác bảo vệ rừng ở Đắk Song. Nếu tình trạng rừng bị tàn phá cứ diễn ra với tốc độ như hiện nay, thời gian không lâu nữa, những cánh rừng ở đây sẽ biến mất. (Kinh Tế Nông Thôn 25/5) đầu trang(
Chỉ riêng những tháng đầu năm 2017 này, lực lượng chức năng đã phát hiện, xử lý 4 vụ xây dựng nhà ở trên đất nhận khoán trồng rừng và 3 vụ vi phạm về thủ tục hành chính, mua bán lâm sản trái quy định Nhà nước.
Trước tình hình trên, đoàn kiểm tra của tỉnh yêu cầu các cấp, các ngành huyện huyện Long Thành cần phối hợp đẩy mạnh hơn nữa công tác tuyên truyền dưới nhiều hình thức để nâng cao nhận thức của người dân trong công tác trồng và bảo vệ rừng. Đồng thời kiên quyết ngăn chặn, xử lý triệt để những hành vi lấn chiếm, hủy hoại rừng, kinh doanh thịt động vật hoang dã và thực hiện tốt công tác phòng chống cháy rừng trong mùa khô …
Huyện Long Thành hiện có 4.000 hecta rừng bao gồm: Rừng phòng hộ, rừng đặc dụng và rừng sản xuất. Trong đó Ban Quản lý rừng phòng hộ huyện quản lý gần 1.300 hecta tập trung chủ yếu ở các xã Phước Thái, Long Phước và Bàu Cạn. (Đài PTTH Đồng Nai 24/5) đầu trang(
25/5, Chi cục Kiểm lâm tỉnh Tây Ninh đã bàn giao hai cá thể gấu ngựa cho Trung tâm cứu hộ động vật hoang dã Hòn Me, huyện Hòn Đất, tỉnh Kiên Giang chăm sóc, nuôi dưỡng.
Hai cá thể gấu ngựa (có tên khoa học là Ursus thibetanus) kể trên gồm một con đực nặng khoảng 120 kg và một con cái nặng khoảng 90 kg, do hộ gia đình ông Phạm Văn Đạt sinh 1978, ngụ khu phố 3, thị trấn Dương Minh Châu, huyện Dương Minh Châu, Tây Ninh nuôi nhốt từ năm 2008 đến nay.
Hai cá thể gấu kể trên hiện sức khỏe vẫn bình thường, được Chi cục Kiểm lâm Tây Ninh nhiều lần vận động gia đình ông Đạt và được ông Đạt làm đơn tự nguyện bàn giao cho Trung tâm cứu hộ động vật hoang dã Hòn Me tiếp nhận, đưa về chăm sóc, nuôi dưỡng theo quy định của pháp luật.
Trước đó, ngày 14/2/2017, Chi cục Kiểm lâm Tây Ninh cũng đã bàn giao hai cá thể gấu ngựa (một con đực nặng 120 kg và một con cái nặng 90 kg) của một hộ gia đình nuôi nhốt tại khu phố Ninh Hòa, phường Ninh Thạnh, Thành phố Tây Ninh cho Trung tâm cứu hộ động vật hoang dã Hòn Me đưa về nuôi dưỡng, chăm sóc.
Như vậy, tính đến nay trên địa bàn tỉnh Tây Ninh vẫn còn hai cá thể gấu nuôi nhốt đã hơn 10 năm nay chưa được giải thoát. Đó là cá thể gấu ngựa (đực) nặng khoảng 150kg, đang được nuôi nhốt tại Công ty Tân Ngọc Lực (xã Tân Bình, thành phố Tây Ninh) và cá thể gấu chó (cái), nặng khoảng 60kg, đang nuôi nhốt tại gia đình ông Đào Ngọc Huynh (ấp Hiệp Thạnh, phường Hiệp Ninh, thành phố Tây Ninh).
Cả 2 cá thể gấu nói trên được nuôi nhốt khoảng từ năm 2001-2003 đến nay để làm cảnh, có đăng ký trại nuôi và được cơ quan chức năng gắn chip điện tử (chip điện tử của cá thể gấu ngựa mang mã số 62.618.792, cá thể gấu chó mang mã số 062.623.831).
Nguyện vọng của chủ nhân hai con gấu trên là được Trung tâm cứu hộ động vật hoàng dã đồng ý tiếp nhận để bàn giao. (Tin Tức 25/5) đầu trang(
Để trở thành đại sứ tổ chức bảo vệ động vật hoang dã, Nguyễn Việt Đức đã viết bài luận bằng tiếng Anh thể hiện quan điểm của mình về vấn nạn săn trộm tê giác trên thế giới hiện nay.
25.5, ông Matthew Norval, người điều hành chiến dịch của Tổ chức bảo vệ động vật hoang dã Wilderness Foundation Africa (WFA) đã trao chứng nhận đại sứ của Tổ chức WFA trong chiến dịch “Vietnam, Be My Hero” 2017 cho Nguyễn Việt Đức, học sinh lớp 11 Trường quốc tế Á Châu
Theo đó, Nguyễn Việt Đức là một trong số đại diện của Việt Nam đi Nam Phi, tham gia các chương trình bảo vệ động vật hoang dã vào tháng 7 tới.
Được biết, để giành giải thưởng này, Nguyễn Việt Đức đã viết bài luận bằng tiếng Anh thể hiện quan điểm của mình về vấn nạn săn trộm tê giác trên thế giới hiện nay, đồng thời đưa ra các giải pháp thiết thực nhằm kêu gọi các bạn trẻ lên tiếng chống lại việc sử dụng sừng tê giác.
Tỏ ra vô cùng háo hức với phần thưởng này, Việt Đức chia sẻ: “Chuyến đi Nam Phi là cơ hội tuyệt vời để em mở rộng sự hiểu biết, trải nghiệm cảm giác lần đầu tiên nhìn thấy tê giác trong thế giới hoang dã cũng như tìm hiểu thêm các vấn đề bảo tồn và bảo vệ cá thể hoang dã khác. Em sẽ làm hết sức có thể để nâng cao ý thức của mọi người đối với việc bảo vệ tê giác hoang dã nói riêng và môi trường sống xung quanh nói chung”. (Thanh Niên 25/5) đầu trang(
UBND TP vừa yêu cầu các sở-ngành, UBND các quận-huyện đẩy mạnh tuyên truyền, nâng cao nhận thức về bảo vệ và phát triển rừng, tổ chức quán triệt nghiêm Chỉ thị số 13-CT/TW ngày 12/1/2017 của Ban Bí thư về tăng cường các biện pháp quản lý, bảo vệ và phát triển rừng.
Lãnh đạo UBND các cấp và lãnh đạo các cơ quan, đơn vị cần nâng cao nhận thức và trách nhiệm trong công tác quản lý, bảo vệ và phát triển rừng và tái cơ cấu ngành lâm nghiệp; kiểm soát chặt chẽ việc chuyển đổi mục đích sử dụng đất lâm nghiệp sang mục đích khác; giám sát thực hiện đầy đủ việc trồng rừng thay thế đối với các dự án có chuyển mục đích sử dụng rừng sang mục đích khác theo quy định; làm tốt công tác tuyên truyền, vận động nhân dân tham gia công tác bảo vệ và phát triển rừng; tăng cường công tác kiểm tra, chỉ đạo công tác quản lý, bảo vệ và phát triển rừng...
Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn được giao chủ trì, tổ chức thực hiện tốt Chương trình quản lý, bảo vệ, phòng cháy chữa cháy rừng trên địa bàn TP giai đoạn 2016-2020 tại Quyết định số 766/QĐ-UBND ngày 26/2/2016; đồng thời rà soát đề xuất kiện toàn Ban chỉ huy về các vấn đề cấp bách trong bảo vệ rừng và phòng cháy chữa cháy rừng cấp TP và Ban chỉ đạo trồng rừng, bảo vệ rừng và phát triển cây xanh TP. (Văn Phòng UBND TPHCM 25/5) đầu trang(
Ban quản lý rừng phòng hộ ven biển (BQLRPHVB) Nam Quảng Bình có nhiệm vụ quản lý, bảo vệ 13.600 ha rừng của 11 xã thuộc các huyện Quảng Ninh và Lệ Thủy. Ngoài 3 trạm quản lý, bảo vệ rừng được bố trí ở các xã Hưng Thủy, Sen Thủy (Lệ Thủy) và Gia Ninh (Quảng Ninh), hiện tại, BQLRPHVB Nam Quảng Bình còn có 11 tổ bảo vệ rừng trực thuộc được đặt tại 11 xã.
Đồng chí Nguyễn Quang Thụy, Giám đốc BQLRPHVB Nam Quảng Bình “khoe” với chúng tôi về thành tích đạt được của đơn vị thời gian qua. Đó là công tác quản lý, bảo vệ rừng và phòng cháy, chữa cháy rừng (PCCCR) luôn được thực hiện rất tốt. Dĩ nhiên, để có được kết quả này, đòi hỏi phải có sự phối hợp của chính quyền các địa phương, người dân và đặc biệt là nỗ lực lớn của đội ngũ cán bộ ở các tổ bảo vệ rừng. Trong đó, đơn vị có thành tích nổi bật nhất là Tổ bảo vệ rừng Ngư Thủy Bắc.
Trong ngôi nhà nhỏ nằm khiêm tốn giữa những cánh rừng phi lao trải dài theo triền cát, chúng tôi đã có dịp tiếp xúc với các thành viên trong Tổ bảo vệ rừng Ngư Thủy Bắc. Tổ có 10 thành viên và hầu hết đều đã trên 50 tuổi.
Đồng chí Nguyễn Ngọc Thía, Tổ trưởng tâm sự, do đặc điểm địa hình của địa phương, vào mùa mưa lũ, thường xảy ra tình trạng xói mòn làm bật gốc cây. Ngược lại, vào mùa nắng nóng, các dòng suối cạn nước, thảm thực bì chủ yếu là cây rười đã khô, nên nếu có cháy rừng xảy ra, việc dập lửa gặp rất nhiều khó khăn, bởi không thể sử dụng phương thức dùng rựa và cành cây để chữa cháy như ở những diện tích rừng tự nhiên hoặc rừng thông.
Từ nhiều năm trước, Ngư Thủy Bắc được xem là trọng điểm xảy ra cháy rừng bởi ý thức bảo vệ, phát triển rừng của một bộ phận người dân kém. Địa bàn xã trải dài theo bờ biển, mật độ dân cư thưa thớt nên việc huy động lực lượng dập lửa cũng gặp rất nhiều khó khăn. Mặt khác, ý thức của một bộ phận người dân trong việc sử dụng lửa khi vào rừng còn hạn chế nên khả năng phát lửa và cháy lan rộng là rất lớn. Với nhiều nỗ lực, những tháng đầu mùa khô năm nay, trên địa bàn đã không xảy ra tình trạng cháy rừng trên diện rộng.
Như đã nói, do đặc điểm diện tích rừng chủ yếu được trồng trên cát, thảm thực bì chủ yếu chỉ là cây rười-một loại cây có thể sử dụng làm mái lợp và chất đốt nên người dân rất tích cực khai thác. Ngoài việc khai thác cây rười, họ còn “tranh thủ” đốn thêm vài ba khúc củi là những gốc phi lao vốn có tác dụng ngăn chặn nạn cát bay, cát chảy, bảo vệ được những diện tích đất canh tác.
Các thành viên trong Tổ bảo vệ rừng Ngư Thủy Bắc đã không quản ngại khó khăn, thường xuyên đi đến từng hộ gia đình vận động người dân thực hiện tốt nhiệm vụ bảo vệ rừng; phối hợp với chính quyền địa phương, các chi bộ Đảng trên địa bàn tích cực lồng ghép nội dung tuyên truyền về lợi ích của rừng đối với đời sống người dân cũng như tác hại của việc phá rừng.
Đồng thời, Tổ tham mưu cho cấp trên xây dựng quy chế phối hợp thực hiện công tác quản lý bảo vệ rừng giữa đơn vị mình với chính quyền địa phương. Một trong những nội dung của quy chế này là khi có trường hợp vi phạm, UBND xã sẽ thông báo danh sách các đối tượng vi phạm về cho từng thôn, thông qua các cuộc họp, đưa ra kiểm điểm làm gương; yêu cầu các chi bộ Đảng đưa vấn đề này vào tiêu chí xét đánh giá, phân loại chất lượng đảng viên, đoàn, hội viên của tổ chức.
Không chỉ thực hiện nhiệm vụ trong giờ hành chính, là người bản địa, các thành viên trong Tổ bảo vệ rừng Ngư Thủy Bắc thường xuyên gặp gỡ, tiếp xúc với bà con qua các buổi họp thôn, họp xóm, các dịp cúng giỗ, cưới hỏi để tuyên truyền đến người dân tích cực tham gia bảo vệ rừng. Khi có trường hợp vi phạm là người thân, ruột thịt của mình, họ vận động thấu tình đạt lý để người dân vui vẻ nhận lỗi, từ đó rút kinh nghiệm lần sau. Nhờ vận động tốt không ít người dân sau khi vi phạm đã trở thành những thành viên rất tích cực trong thực hiện bảo vệ rừng ở địa phương.
Những việc làm thiết thực của Tổ bảo vệ rừng Ngư Thủy Bắc đã và đang góp phần không nhỏ cùng với địa phương thực hiện tốt việc bảo vệ và phát triển những cánh rừng phòng hộ ven biển Nam Quảng Bình. (Báo Quảng Bình 24/5) đầu trang(
Festival di sản Quảng Nam lần thứ VI năm 2017 sẽ được tổ chức từ ngày 7 – 14.6 tại TP.Tam Kỳ, TP.Hội An, Duy Xuyên và một số huyện, thị xã của tỉnh Quảng Nam. Hàng loạt các sự kiện văn hóa, du lịch đặc sắc sẽ diễn trong suốt thời gian diễn ra lễ hội.
Theo Ban tổ chức, đêm khai mạc Festival sẽ diễn ra tại biển Tam Thanh (TP.Tam Kỳ). Festival lần thứ VI sẽ có 22 sự kiện đặc sắc. Một trong những sự kiện lần đầu tiên được tổ chức là lễ hội sâm quý Ngọc Linh.
Theo đó, Lễ hội sâm Ngọc Linh lần thứ nhất năm 2017 với chủ đề “Huyền thoại Ngọc Linh” được tổ chức tại huyện Nam Trà My (diễn ra từ ngày 10 – 13.6). Chuỗi các hoạt động đi kèm sự kiện này gồm: Cuộc thi sáng tác ca khúc về bảo vệ rừng có gắn với cây sâm Ngọc Linh, sáng tác ảnh nghệ thuật về văn hóa - con người Nam Trà My; liên hoan diễn tấu cồng chiêng; triển lãm ảnh nghệ thuật về sâm Ngọc Linh, cây dược liệu, sản phẩm đặc trưng, văn hóa của các dân tộc trong huyện; hội chợ, triển lãm sâm Ngọc Linh…
Ngoài ra, tại huyện miền núi Tây Giang, sẽ diễn ra nghi thức trình diễn cây nêu và giao lưu văn hóa các dân tộc thiểu số Việt Nam từ ngày 11 - 13.6 với chủ đề “Hương sắc vùng cao Quảng Nam”. Sự kiện có sự tham gia của 20 dân tộc thiểu số có cây nêu đặc trưng đến từ 17 tỉnh, thành phố trên cả nước. Các đoàn sẽ trình diễn nghi lễ dựng cây nêu; biểu diễn các loại hình nghệ thuật truyền thống; triển lãm, trưng bày hình ảnh hiện vật giới thiệu về vùng đất, con người, văn hóa, du lịch của đồng bào các dân tộc thiểu số.
Một điểm đặc sắc nữa trong tuần lễ Festival Di sản Quảng Nam là cuộc thi thả diều quốc tế với hơn 100 đội đến từ các nước Canada, Nhật Bản, Mỹ… diễn ra từ ngày 5 - 9.6 tại bãi biển An Bàng (TP.Hội An) và bãi biển Tam Thanh (TP.Tam Kỳ). Cũng tại Quảng trường biển Tam Thanh sẽ diễn ra ngày hội văn hóa - thể thao và du lịch biển với chủ đề “Tam Thanh - Cảm xúc mùa hè” từ ngày 9 - 14.6.
Bên cạnh đó, Festival lần này còn có liên hoan dân ca bài chòi các tỉnh miền Trung Việt Nam và các di sản văn hóa phi vật thể được UNESCO vinh danh với chủ đề “Sắc màu di sản văn hóa phi vật thể Việt Nam” (diễn ra từ ngày 9 - 14.6). Festival tơ lụa Việt Nam và thế giới tại làng lụa Hội An (TP.Hội An); Chương trình nghệ thuật “Huyền thoại Apsara” tại Khu Di tích Mỹ Sơn (huyện Duy Xuyên)...
Festival Di sản Quảng Nam năm 2017 sẽ bế mạc vào ngày 14.6 tại Quảng trường sông Hoài (TP.Hội An). (Dân Việt 24/5) đầu trang(
Người Jrai tại làng Grôn, xã Ia Kriêng, huyện Đức Cơ (Gia Lai) quan niệm rằng, dân làng bảo vệ, chăm sóc rừng giáng hương xanh tươi, đổi lại khu rừng sẽ làm lá chắn bão tố khỏi tràn đến buôn làng.
Khi con người dùng những chiếc máy ủi đến san phẳng những cánh rừng nghèo cằn cỗi, thì phát hiện có một khoảnh rừng có rất nhiều cây giáng hương mọc tập trung. Không nỡ san phẳng cánh rừng nhiều cây gỗ quý nên những người lái máy ủi dừng lại và khoảnh rừng được hình thành, phát triển từ đó. Theo thống kê của UBND xã Ia Kriêng, khu rừng rộng hơn 3ha tổng cộng có 2.000 cây giáng hương to nhỏ khác nhau.
Có mặt tại đây vào những ngày đầu của mùa mưa Tây Nguyên, làng Grôn xuất hiện tĩnh mịch trong sương mù. Vừa đặt chân đến con đường độc đạo dẫn vào rừng giáng hương, chúng tôi đã bắt gặp ngay hơn 50 căn nhà của các hộ dân nằm liền kề sát bên đường.
Thấy có người lạ đi vào làng, hàng trăm con mắt dò xét dõi theo chúng tôi. Một tiếng hú to từ bên trong căn nhà vang lên, khiến chúng tôi giật bắn mình. Đi được hơn 1km, chiếc xe máy của chúng tôi đã bị chặn đầu lại. Những câu hỏi dồn dập được người đàn ông chặn đầu xe đưa ra. Tuy nhiên, khi được giới thiệu và xuất trình được các loại giấy tờ, người đàn ông chặn đầu xe đã thay đổi thái độ. Ông giới thiệu là Nguyễn Hữu Mạnh (SN 1962) - một trong 2 người giữ rừng giáng hương chính ở đây.
Sau khi chào hỏi, biết được ý định vào thăm khu rừng giáng hương có một không hai ở Việt Nam, ông Mạnh vui vẻ đưa chúng tôi vào rừng. Men theo dọc bìa rừng, ông Mạnh hồ hởi kể về những ngày gian khổ góp công sức, bảo vệ khu rừng giáng hương. Ông Mạnh xúc động: “Những năm đầu phải ăn cơm độn sắn để giữ rừng. Nhiều lúc bạn bè cho là mình điên vì cứ lo chuyện giữ rừng mà không quan tâm đến vợ con, việc nhà.”!
Vừa dứt câu chuyện, cả khu rừng giáng hương rậm rạp hiện ra trước mắt chúng tôi. Mùi thơm nhẹ lan tỏa từ những cây gỗ giáng hương là ấn tượng đầu tiên khi vừa đặt chân tới. Càng đi vào sâu, những cây giáng hương có đường kính cả người ôm không xuể dần hiện ra. Ông Mạnh tự hào kể: Khu rừng này có tới 1.200 cây giáng hương lớn, nhiều cây đường kính 2 người ôm và 800 cây nhỏ cũng có đường kính 30cm. Từng cây giáng hương đều được chúng tôi đánh dấu để tiện kiểm tra, bảo vệ.
Từ xa, chúng tôi nghe thấy tiếng hú rất lớn. Ông Mạnh bảo: Đó là ông Rơ Mah Kem (SN 1966) người cùng tôi giữ rừng hơn 20 năm nay. Chúng tôi giữ rừng thông qua tiếng hú. Khi phát hiện ra lâm tặc, chúng tôi trèo lên cây cao, hú thật to về phía làng Grôn. Khi nghe thấy tiếng hú, 50 hộ sống dọc con đường độc đạo dẫn vào rừng sẽ chia thành 2 tốp, 1 vào hỗ trợ chúng tôi, 1 tốp còn lại sẽ dàn trận đón sẵn ngoài làng.
“Giờ giáng hương giá trị rất lớn, 1 cây lớn có giá trị tiền tỷ nên lâm tặc thường xuyên rình mò. Gần đây, có 2 thanh niên đi xe máy vào rừng chủ yếu là thăm dò. Vừa tới đầu làng đã bị dân làng phát hiện đuổi ra. Chứ vào mà chặt đúng cái nhánh cây chúng chỉ còn nước không đường mà về. Đôi lúc chúng tôi cũng nhận được những tin nhắn dọa dẫm, rồi cả mua chuộc nhưng chúng không hiểu được tình yêu rừng của chúng tôi lớn đến nhường nào”, ông Mạnh chia sẻ.
Ông Mạnh vừa dứt lời, ông Kem với dáng người nhỏ nhắn xuất hiện. Mặc dù đã khá lớn tuổi nhưng giọng ông Kem vẫn hào sảng khi nhắc đến khu rừng giáng hương: Người Jrai ở làng Grôn xem rừng hương như một báu vật, một món ăn tinh thần không gì sánh được. Mọi người luôn ý thức và trách nhiệm bảo vệ khu rừng. Họ quan niệm rằng, những đồi cỏ, bụi gai sẽ nhanh chóng bị lụi tàn nhưng rừng cây cổ thụ mãi trường tồn, đứng vững qua bao thế hệ.
“Khi những người Jrai ở làng Grôn đã già yếu, họ căn dặn con cháu, các thế hệ truyền nhau phải giữ rừng, xem đó là linh hồn của buôn làng. Làng Grôn còn thì rừng xanh kia còn. Lâu nay rừng che chở cho dân làng, người dân làng Grôn có trách nhiệm bảo vệ từng gốc cây”, Ông Kem nói bằng giọng tự hào.
Khi biết quảng trường Đại đoàn kết (tại TP.Pleiku) được xây dựng, trong đó có công trình tượng Bác Hồ với các dân tộc Tây Nguyên, người dân làng Grôn đã không ngần ngại tặng 20 cây hương từ khu rừng để trồng tại khu vực tượng đài. Tuy không nhiều, nhưng đó là một món quà để dâng lên Bác. Giờ các cây giáng hương xung quanh tượng Bác đã xanh tốt, tỏa bóng mát. Ông Rơmah Lel - Chủ tịch UBND Ia Kriêng xã bày tỏ: “Khi biết tặng cây cho Bác Hồ, người dân trong xã ai ai cũng đồng ý. 20 cây hương không lớn nhưng đó là tấm lòng dân làng gửi tới Bác”.
“Thời gian đầu, ngày nào xã cũng cắt cử người trông coi ở khu rừng, nấu cơm ăn ở tại rừng để bảo vệ rừng trước kẻ xấu hoặc trước những nguy cơ cháy. Ban đầu cũng có nhiều khó khăn, nhưng vì có chính quyền và đặc biệt là nhân dân cùng chung tay giữ rừng nên nó mới còn tồn tại đến ngày hôm nay. Nếu không giữ, con cháu sau này chỉ biết đến cây điều, cao su thôi chứ đâu biết cây gỗ quý như cây hương là cây gì đâu nên mình phải giữ gìn”. (Người Lao Động 25/5; Công An TPHCM 24/5) đầu trang(
24/5, tại Hà Nội, Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) và tổ chức TRAFFIC đã triển khai hội thảo "Doanh nghiệp Việt Nam đồng hành đấu tranh chống lại buôn bán trái phép động thực vật hoang dã’’ nhằm khuyến khích sự tham gia của cộng đồng doanh nghiệp trong việc thay đổi hành vi tiêu thụ trái phép sừng tê giác cũng như nhiều loại động thực vật hoang dã quý hiếm khác.
Theo mạng lưới giám sát buôn bán động thực vật hoang dã TRAFFIC, hiện nay Việt Nam vẫn là một trong những điểm nóng trên thế giới về việc tiêu thụ sừng tê giác, nhiều người dân vẫn quan niệm đây là một thần dược chữa trị được nhiều bệnh, thường sử dụng sừng tê giác làm quà biếu, đặc biệt là trong giới doanh nghiệp. (VTV 25/5) đầu trang(
Thời gian gần đây, một số cơ quan báo chí phản ánh tình trạng rừng nguyên sinh tại Thường Xuân bị chặt phá. Tuy nhiên, qua tìm hiểu thực tế của phóng viên Đài PTTH Thanh Hoá, thì có thể nhận thấy: Hiện tượng phá rừng là có, nhưng không phải là phá rừng nguyên sinh như báo chí phản ánh, mà là rừng sản xuất. Và đằng sau sự việc này, đang tiềm ẩn nhiều điều bất thường, cần được các lực lượng chức năng vào cuộc làm rõ.
Theo thông tin từ lực lượng kiểm lâm huyện Thường Xuân cũng như từ người dân thì khoảng đầu tháng 5/2017, có 6 đối tượng đi trên 2 chiếc xe gắn máy đem theo cưa xăng vào khu vực rừng thuộc thôn Xuân Sơn, xã Xuân Lẹ. Sau đó, lực lượng kiểm lâm đã phát hiện 11 cây táu muối bị chặt hạ.
Theo báo cáo sơ bộ của Hạt kiểm lâm Thường Xuân: tại xã Xuân Lẹ có 11 cây táu muối bị chặt hạ với khối lượng ước tính 12m3 gỗ; tại xã Xuân Chinh có 7 cây, chủ yếu là cây ràng ràng, với khối lượng ước tính 6,4m3 gỗ. Đây đều là loại gỗ nhóm 6, giá trị kinh tế không lớn.
Khu vực bị khai thác trái phép đều thuộc loại rừng sản xuất, khoanh nuôi bảo vệ tái sinh và phòng hộ, chứ không phải là rừng nguyên sinh, như một số thông tin ban đầu. Sự việc chặt phá rừng tại Thường Xuân vẫn đang được các cơ quan chức năng điều tra, làm rõ. (Đài PTTH Thanh Hóa 25/5) đầu trang(
Từng ngồi tù vì phá rừng và chống người thi hành công vụ, Cao Xuân Lành - chàng trai Rục ở bản Ón, xã Thượng Hóa, huyện Mình Hóa (Quảng Bình) nay lại là người bảo vệ rừng.
Mới bước ra từ hang đá, cũng như những người đồng bào Rục khác ở bản, cuộc sống của Cao Xuân Lành - 1 người Rục ở bản Ón, xã Thượng Hóa, huyện Minh Hóa, Quảng Bình chủ yếu dựa vào việc săn bắt, hái lượm, khai thác sản vật từ rừng. Là thanh niên khỏe mạnh, siêng năng nhưng do thiếu hiểu biết về pháp luật, Cao Xuân Lành coi việc vào rừng khai thác gỗ là một công việc hàng ngày để mưu sinh. Với Lành, đó không phải là việc làm vi phạm pháp luật.
Nhiều năm khai thác gỗ trái phép, Cao Xuân Lành đã trở thành một “lâm tặc” cộm cán ở bản Ón. Không dừng lại ở việc phá rừng, đã nhiều lần Lành đã có những hành vi chống đối lại lực lượng kiểm lâm. Đỉnh điểm là ngày 27.7.2011, tổ công tác của Trạm kiểm lâm Thượng Hóa (Hạt Kiểm lâm Minh Hóa) gồm 3 người đi tuần tra tại khu vực rừng ở bản Ón đã phát hiện trong lán của Lành có nhiều gỗ không có giấy tờ hợp lệ nên đã lập biên bản và tiến hành tiêu hủy tại chỗ. Ngay sau đó, tổ công tác đã bị Cao Xuân Lành cùng các đối tượng khác dùng hung khí khống chế rồi bắt giữ và đòi tiền chuộc với giá 25 triệu đồng.
Nhờ sự vận động của chính quyền, người uy tín trong bản, Lành và nhóm của anh mới thả 3 cán bộ kiểm lâm đồng thời ra đầu thú để được hưởng lượng khoan hồng. Việc làm manh động đã khiến Cao Xuân Lành phải trả giá bằng án phạt tù hơn 1 năm.
Nhận thức được việc làm sai trái của mình nên vào trại Cao Xuân Lành đã ăn năn hối cải, cải tạo tốt. Chưa đầy 1 năm Lành đã được đặc xá. Trở về địa phương, Lành tiếp tục được chính quyền địa phương, bà con dân bản quan tâm, động viên giúp đỡ nên đã bỏ hẳn “nghề” lâm tặc và quyết tâm chuộc lỗi với rừng. Lành mạnh dạn nhận gần 10ha đất trống, đồi trọc cách nhà chừng 2km để trồng rừng. Lúc mới ra tù, tài sản còn lại của gia đình là con trâu đã được Lành đem bán để phát cây, mua giống trồng rừng. Hàng ngày, vợ chồng Lành băng đèo vượt suối vào rừng để dọn thực bì, làm hàng rào và trồng những mầm cây đầu tiên. Cả năm quần quật với việc trồng rừng, gần 5 ha cây rừng đã được vợ chồng Lành phủ kín. Trồng xong rừng cũng là lúc cuộc sống gia đình anh lâm vào cảnh thiếu ăn, thiếu mặc. Trồng rừng là để lâu dài, không phải ngày một ngày hai thu hái được. Nhưng dù khó khăn, Lành vẫn quyết không quay lại con đường làm lâm tặc.
Để nuôi vợ và 4 đứa con đang trong độ tuổi ăn học, anh tiếp tục vào rừng nhưng không phải để khai thác gỗ mà chỉ lấy những sản vật nhỏ từ rừng như lá nón, mây, măng, cỏ máu, mật ong rừng... về bán kiếm tiền đong gạo. Ở nhà, vợ Lành cũng phải tần tảo nuôi thêm vài con gà. Bán gà xong, vợ anh lại dành dụm mua lợn rồi tiếp tục bán lợn mua trâu bò. Ngoài ra, anh còn đầu tư trồng lúa rẫy, sắn, ngô để đáp ứng nguồn lương thực hàng ngày.
Sau những ngày tháng vất vả, bây giờ Cao Xuân Lành đã được đánh giá là người “mê trồng rừng số 1” ở bản Ón. Toàn bộ 10ha đất rừng mà vợ chồng anh nhận được nay đã được phủ xanh bởi những cánh rừng keo xanh tốt.
Năm vừa qua, Lành khoe với chúng tôi đã bán được lứa keo đầu tiên thu về gần 200 triệu đồng. Nhờ nguồn thu từ trồng rừng, cuộc sống của gia đình Cao Xuân Lành đã dần ổn định, không còn thiếu đói lúc giáp hạt. Cao Xuân Lành cũng dựng được một căn nhà gỗ khá khang trang và nhiều vật dụng sinh hoạt đắt tiền khác.
“Trước đây, để có cái ăn, miềng phải vô rừng chặt gỗ, rồi phạm phải một sai lầm lớn là bắt cóc cán bộ kiểm lâm. Chừ nhờ các cán bộ xã, bộ đội biên phòng giúp đỡ cấp đất và bày cách trồng cái rừng để sống. Trồng được cái rừng, miềng sẽ có nhiều tiền hơn, cuộc sống sẻ ấm no hơn. Chừ miềng không đi chặt gỗ phá rừng nữa mô” - Lành chia sẻ.
Nhận xét về Cao Xuân Lành, ông Trần Xuân Tư - Trưởng bản Ón cho biết: “Sau khi được đặc xá trở về địa phương, Cao Xuân Lành đã bỏ hẳn việc khai thác gỗ rừng trái phép và chăm chỉ lao động lắm. Nay cậu ấy trở thành một trong những người mê trồng rừng số một ở bản Ón rồi. Không những thế Lành còn biết giúp đỡ, vận động thanh niên trong bản cùng trồng rừng để phát triển kinh tế, xóa đói giảm nghèo, đấu tranh với những đối tượng phá rừng trái phép”. (Dân Việt 26/5) đầu trang(
Ảnh hưởng nặng nề của hiện tượng Elnino, nguy cơ cháy rừng ngày càng cao; đặt ra nhiệm vụ quan trọng không chỉ đối với lực lượng kiểm lâm mà cả quần chúng Nhân dân tham gia.
Ông Văn Thanh Hùng ở xã Phong Mỹ (Phong Điền) là hộ có nhiều diện tích rừng trồng kinh tế tại địa phương, luôn nêu cao ý thức, trách nhiệm trong phòng cháy, chữa cháy rừng (PCCCR), nhất là từ khi có chính sách chi trả dịch vụ môi trường rừng.
Ông Hùng chia sẻ: “Mức phí dịch vụ môi trường rừng chi trả hằng năm tuy không lớn, nhưng đó là sự động viên, khích lệ tinh thần đối với người dân trong bảo vệ rừng, PCCCR. Cứ vào mùa nắng nóng, cả gia đình thay phiên nhau canh gác, tuần tra những cánh rừng trồng và những khu rừng tự nhiên lân cận. Nếu những cánh rừng tự nhiên bị cháy, không được phát hiện và xử lý kịp thời sẽ lây lan sang rừng của mình”.
Theo kinh nghiệm của ông Hùng, trong PCCCR, mỗi người dân phải tự ý thức, hiểu biết về những nguyên nhân cháy rừng, từ đó mới có biện pháp đề phòng và ứng phó “giặc lửa”. Thời tiết nắng nóng gay gắt, lá cây quá khô rất dễ bốc cháy khi gặp tàn thuốc, đốt vàng mã, thắp nhang, đạn nổ... là những nguyên nhân chính. “Mỗi lần đốt vàng mã, thắp nhang, hay nấu ăn trong rừng, tui thường chờ đến lúc lửa tắt hẳn, sau đó dùng nước dội vào đám cháy mới ra về. Trong quá trình canh giữ, tuần tra, tui luôn ý thức, vứt bỏ tàn thuốc đúng quy định...”, ông Hùng nói.
Ông Nguyễn Bá Thạo, Phó Hạt trưởng Hạt Kiểm lâm huyện Phong Điền cho rằng, trong điều kiện nhân lực, vật lực còn hạn chế thì ý thức và trách nhiệm bảo vệ rừng, PCCCR của người dân có vai trò rất quan trọng. Phần nhiều các vụ cháy trong những năm qua đều do người dân gây ra, chủ yếu đốt vàng mã, thắp nhang, nấu ăn cạnh rừng, đốt thực bì... Cứ vào mùa nắng nóng, ngành kiểm lâm huyện tăng cường tuyên truyền nhằm nâng cao hiệu quả PCCCR. Chỉ cần mỗi người dân ý thức, nêu cao trách nhiệm sẽ hạn chế tối đa nguy cơ cháy rừng.
Tại nhiều khu rừng trên địa bàn các xã Phong Mỹ, Phong Sơn, Phong Xuân... đều có nguy cơ cháy rất cao. Ngoài tuyên truyền nâng cao nhận thức người dân, vào đầu mùa nắng nóng, Hạt Kiểm lâm huyện Phong Điền phối hợp với cơ quan chức năng tổ chức diễn tập PCCCR. Những năm gần đây, các trang thiết bị, máy móc được đầu tư mua sắm, từng bước đáp ứng yêu cầu PCCCR. “Đến thời điểm này, chúng tôi đã sẵn sàng lực lượng, thiết bị cho công tác bảo vệ, PCCCR mùa nắng nóng”, ông Thạo nói.
Ông Lê Viết Ngọc Vinh, Hạt trưởng Hạt Kiểm lâm TP. Huế cho hay, ngoài một bộ phận người dân ý thức cao, vẫn còn nhiều người chủ quan trong PCCCR. Trên địa bàn thành phố có nhiều cánh rừng cảnh quan, rừng thông phủ dày đặc lá khô rất dễ bốc cháy. Chỉ cần vứt bỏ tàn thuốc, hay đốt vàng mã vương vãi thì nguy cơ bốc cháy rất cao… Một nguyên nhân khác cần đề cao cảnh giác đó là sét đánh cũng dễ gây ra cháy rừng.
Chi cục trưởng Chi cục Kiểm lâm tỉnh Nguyễn Đại Anh Tuấn thông tin, khác với nhiều năm trước, mùa nắng nóng năm nay, ngành kiểm lâm đề cao cảnh giác đối với những “cánh rừng nghèo”. Những cánh rừng này chủ yếu các loại cây không thành rừng, không có giá trị kinh tế, đa dạng sinh học nên trước đây thường thiếu sự cảnh giác, kiểm tra, giám sát nên nguy cơ bốc cháy rất cao. Khi rừng bốc cháy không được ngăn chặn, dập tắt kịp thời sẽ lây lan sang những cánh rừng khác.
Mặc dù nắng nóng diễn biến gay gắt, phức tạp nhưng từ đầu năm đến nay chỉ mới xảy ra một vài vụ cháy nhỏ, không đáng kể. Đây là điều đáng ghi nhận trong công tác tuần tra, giám sát, phát hiện và ngăn chặn kịp thời các đám cháy. Tuy nhiên, mùa nắng nóng vẫn còn dài, công tác PCCCR năm nay được dự báo sẽ ở mức báo động cao, cần đề cao cảnh giác hơn bao giờ hết. Các lực lượng kiểm lâm, cơ quan chức năng đang tập trung mọi nỗ lực ngăn chặn, hạn chế tối đa cháy rừng.
Điều ông Tuấn quan tâm, ngoài lực lượng kiểm lâm, cần huy động cả hệ thống chính trị vào cuộc, từ các cấp chính quyền địa phương, mặt trận, đoàn thể và quần chúng Nhân dân. Cán bộ kiểm lâm cơ sở ngoài tuần tra, canh gác còn có nhiệm vụ tuyên truyền, nâng cao ý thức người dân và huy động nhân lực, thiết bị trong dân để ứng phó khi xảy ra sự cố cháy rừng. (Báo Thừa Thiên Huế 25/5) đầu trang(
Do có mưa rải rác từ đầu mùa khô đến nay đã góp phần giữ mực nước chân rừng U Minh Hạ ở mức cao. Chi cục trưởng Chi cục Kiểm lâm Cà Mau Lê Văn Hải cho biết, đến thời điểm này, diện tích rừng giảm báo động cháy rất đáng kể, chỉ một vài điểm còn mức độ cháy cấp 3.
Trước tình hình trên, Chi cục Kiểm lâm và chủ rừng tiến hành kiểm tra, đánh giá tình hình và dự kiến kết thúc công tác phòng cháy chữa cháy rừng vào ngày 31/5. Đồng thời tham mưu UBND tỉnh có văn bản chỉ đạo ngưng hợp đồng lực lượng và ngưng trực phòng cháy chữa cháy trong những ngày nghỉ và thu xếp các trang thiết bị lưu kho bảo quản để chuẩn bị cho công tác phòng cháy chữa cháy rừng mùa khô năm sau. (Báo Cà Mau 25/5) đầu trang(
Thời gian vừa qua, nhân dân trên địa bàn tỉnh Bắc Cạn rất quan tâm, chờ đợi tỉnh xử lý nghiêm minh vụ khai thác, vận chuyển trái phép gốc cây gù hương. Tuy nhiên, đã 16 tháng trôi qua, đến nay vụ việc này vẫn chưa được xử lý triệt để làm dư luận băn khoăn.
Đêm 20-2-2016, Đội Kiểm lâm cơ động và Phòng chống cháy rừng số 1 (thuộc Chi cục Kiểm lâm Bắc Cạn) kiểm tra ô-tô chuyên dùng BKS 20C-078.80, phát hiện trên ô-tô vận chuyển gốc cây gù hương là loại cây đặc biệt quý hiếm nhóm IIa, hạn chế khai thác, sử dụng.
Tìm hiểu vụ việc này, được biết, trước đó, UBND huyện Bạch Thông đồng ý cho chủ rừng là ông Mã Văn Thành ở thôn Lủng Chang, xã Lục Bình, huyện Bạch Thông khai thác gỗ tận thu tại lô 5, khoảnh 9, tiểu khu 357 ở thôn Lủng Chang, xã Lục Bình với khối lượng gỗ tròn thương phẩm là 3,38 khối gỗ kháo nhóm VI.
UBND huyện Bạch Thông yêu cầu chủ rừng có trách nhiệm khai thác đúng địa danh, diện tích, khối lượng được phê duyệt trong hồ sơ; Hạt Kiểm lâm huyện Bạch Thông, UBND xã Lục Bình có trách nhiệm kiểm tra, giám sát việc khai thác gỗ của chủ rừng.
Thế nhưng, trên thực tế, chủ rừng là ông Mã Văn Thành lại không thực hiện đúng hồ sơ xin khai thác gỗ do mình lập và không chấp hành đúng yêu cầu của UBND huyện Bạch Thông là khai thác tận thu gỗ tròn mà lại đi khai thác gốc cây.
Theo quy định, nếu lâm sản có hình thức phức tạp, không thể đo được để xác định khối lượng thì cân lên để quy đổi ra khối lượng. Thực hiện phương pháp này, cơ quan chức năng tỉnh Bắc Cạn xác định gốc gù hương tương đương với hơn mười khối. Theo nhiều người buôn bán lâm sản trên địa bàn, gốc gù hương này có giá trị vài tỷ đồng. Để khai thác, vận chuyển gốc gù hương này, những người có liên quan đã san ủi một tuyến đường dài lên rừng, đưa máy xúc đào chung quanh gốc cây, đưa cần cẩu gốc cây gù hương lên ô-tô chuyên dùng chở đi trong đêm thì bị bắt giữ.
Xét thấy vụ việc có tính chất phức tạp, vượt quá khung xử phạt vi phạm hành chính nên Chi cục Kiểm lâm Bắc Cạn đã chuyển cho Cơ quan Cảnh sát điều tra (Công an tỉnh Bắc Cạn) điều tra, làm rõ.
Tuy nhiên, cơ quan chức năng cho rằng chưa đủ cơ sở xử lý hình sự. Trước tình hình đó, Thường trực Tỉnh ủy Bắc Cạn đã chỉ đạo các cơ quan chức năng phải điều tra lại từ đầu một cách khách quan, không bỏ sót tình tiết nào để xử lý nghiêm minh theo quy định của pháp luật.
Mặc dù vậy, báo cáo của cơ quan chức năng đến nay vẫn cho rằng, vụ việc chưa đủ cơ sở xử lý hình sự. Trong khi đó, một lãnh đạo Chi cục Kiểm lâm Bắc Cạn khẳng định, vụ việc vượt khung xử lý hành chính.
Trong khi cơ quan có thẩm quyền chưa xử lý được vụ việc này thì hơn một năm qua, gốc cây gù hương nằm phơi mưa, phơi nắng tại sân Hạt Kiểm lâm TP Bắc Cạn nên bị giảm chất lượng, giá trị. Dư luận trên địa bàn tỉnh vẫn đang tiếp tục theo dõi, chờ đợi cơ quan chức năng xử lý vụ việc này một cách khách quan, chính xác, nghiêm minh theo quy định của pháp luật. Qua đó, góp phần giáo dục, ngăn chặn tình trạng khai thác gỗ quý hiếm trái phép đang có những diễn biến rất phức tạp trên địa bàn tỉnh. (Nhân Dân 25/5) đầu trang(
Mới đây, Bộ KH-CN đã phê duyệt Danh mục đặt hàng nhiệm vụ khoa học và công nghệ (KHCN) về Quỹ gen cấp quốc gia, thuộc Chương trình bảo tồn và sử dụng bền vững nguồn gen đến năm 2025, định hướng đến năm 2030.
Trong đó, Bộ KH-CN đã đặt hàng 3 nhiệm vụ khoa học và công nghệ về Quỹ gen cấp quốc gia.
Cụ thể, đề tài 1: “Nghiên cứu xây dựng hệ thống cơ sở dữ liệu quỹ gen quốc gia” với định hướng xây dựng được hệ thống cơ sở dữ liệu (CSDL) quốc gia để quản lý thống nhất, hiệu quả các dữ liệu về công tác bảo tồn và sử dụng bền vững nguồn gen sinh vật của Việt Nam.
Ở đề tài này, Bộ KH-CN xét giao trực tiếp cho Trung tâm Tài nguyên thực vật, Viện Khoa học nông nghiệp Việt Nam (Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn) thực hiện với yêu cầu kết quả: Báo cáo hiện trạng cơ sở dữ liệu quỹ gen trên thế giới và ở Việt Nam; nhu cầu về quản lý và sử dụng dữ liệu quỹ gen sinh vật. Cấu trúc cơ sở dữ liệu quỹ gen quốc gia phù hợp với cơ sở dữ liệu quỹ gen quốc tế tương ứng với các nhóm đối tượng nguồn gen. Bộ phần mềm máy tính song ngữ Việt - Anh đáp ứng yêu cầu lưu giữ, quản lý, sử dụng và chia sẻ dữ liệu về bảo tồn, sử dụng hiệu quả và bền vững nguồn gen sinh vật.
Ngoài ra, đề tài cũng phải đáp ứng được hệ thống cơ sở dữ liệu quỹ gen quốc gia và thiết bị phù hợp được thiết lập và quản lý trên mạng máy tính, chứa dữ liệu của 10.000 mẫu nguồn gen cây trồng nông nghiệp; 1.000 mẫu nguồn gen cây lâm nghiệp; 1.000 mẫu nguồn gen cây thuốc; 100 mẫu nguồn gen vật nuôi; 50 mẫu nguồn gen thủy sản; 5.000 mẫu nguồn gen vi sinh vật. Đào tạo được 200 cán bộ của các cơ quan quản lý và ít nhất 40 đơn vị thành viên mạng lưới quỹ gen quốc gia sử dụng thành thạo hệ thống.
Đề tài 2: “Nghiên cứu bảo tồn nguồn gen cây nông - lâm nghiệp và cây thuốc tại lưu vực thủy điện Lai Châu” được Bộ KH-CN xét giao trực tiếp cho Trung tâm Tài nguyên thực vật với kết quả cần đạt được bao gồm: Bộ dữ liệu về hiện trạng nguồn gen đặc sản, quý, hiếm, đặc hữu của các nhóm cây nông - lâm nghiệp và cây thuốc tại lưu vực thủy điện Lai Châu. Có ít nhất 3.000 mẫu nguồn gen nông - lâm nghiệp và dược liệu đặc sản, quý, hiếm, đặc hữu đại diện cho lưu vực thủy điện Lai Châu được thu thập và đánh giá ban đầu. 2.000 mẫu nguồn gen được lưu giữ an toàn bằng các hình thức phù hợp, đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế...
Đề tài 3: “Nghiên cứu bảo tồn nguồn gen cây thuốc đặc hữu, quý, hiếm của vùng Đông Nam Bộ tại Khu bảo tồn thiên nhiên - văn hóa Đồng Nai” được xét giao trực tiếp cho Viện Dược liệu - Bộ Y tế với mục đích góp phần bảo tồn bền vững được các nguồn gen cây thuốc đặc hữu, quý, hiếm của vùng Đông Nam Bộ làm cơ sở xây dựng Vườn bảo tồn và phát triển cây thuốc quốc gia tại Khu bảo tồn thiên nhiên - văn hóa Đồng Nai.
Yêu cầu đối với kết quả đề tài 3 bao gồm: Báo cáo kết quả xác định các nguồn gen cây thuốc đặc hữu, quý, hiếm của vùng Đông Nam Bộ. Ít nhất 500 nguồn gen cây thuốc đặc hữu, quý, hiếm của vùng Đông Nam Bộ được thu thập, 300 nguồn gen cây thuốc đặc hữu, quý, hiếm của vùng Đông Nam bộ được lưu giữ an toàn bằng các hình thức phù hợp tại Khu bảo tồn thiên nhiên - văn hóa Đồng Nai. (Một Thế Giới 25/5) đầu trang(
UBND tỉnh Thái Bình đã trình Bộ Tài nguyên - Môi trường báo cáo đánh giá tác động môi trường (ĐTM) dự án lấn 320 ha biển lấy mặt bằng làm công nghiệp, trong đó sẽ xóa sổ 150 héc ta rừng ngập mặn. Tuy nhiên, bên cạnh câu chuyện rừng lại bị xóa thì một vấn đề làm dư luận bức xúc đó chính là sự không trung thực trong việc lập báo cáo tác động môi trường dự án này.
Những cánh rừng có chức năng phòng hộ đê biển trên địa bàn các xã Thụy Hải, Thụy Xuân của huyện Thái Thụy, tỉnh Thái Bình giờ có chiều cao từ 5-6m. Tuy nhiên, theo người dân ở đây, để có được chiều cao phòng hộ như vậy, người dân đã mất 30 năm trồng giữ. Người dân ở đây cho biết, rừng ngập mặn này được trồng sau lần vỡ đê Xuân Hải - Thái Thụy năm 1986.
Với họ, cánh rừng này còn quý hơn cả vàng, bởi không chỉ là mái che dông bão, hàng trăm hộ dân ở đây vẫn được hưởng lợi từ nguồn thủy sản trong rừng. Tuy nhiên, mới đây UBND tỉnh Thái Bình đã trình Bộ Tài nguyên - Môi trường báo cáo đánh giá tác động môi trường (ĐTM) dự án lấn 320ha biển lấy mặt bằng làm công nghiệp, trong đó sẽ xóa sổ 150ha rừng ngập mặn được trồng bằng nguồn vốn dự án trồng 5 triệu ha rừng của Chính phủ và cũng như các dự án tài trợ.
Tầm quan trọng của việc đánh giá tác động môi trường là vậy nhưng đơn vị được thuê để đánh giá tác động môi trường lại đưa ra những con số sai lệch với thực tế.
Chủ đầu tư dự án này là Ban quản lý thuộc Sở NN và PT NT tỉnh Thái BÌnh; Trung tâm quan trắc, phân tích TN-MT Sở TN-MT tỉnh Thái Bình được thuê để lập tác động môi trường của dự án. Và đơn vị này đã trình lên Bộ TNMT khẳng định chỉ có khoảng 80 hộ gia đình bị thu hồi đất nuôi thủy sản.
Đồng thời đưa số liệu đánh giá hoạt động nuôi trồng thủy sản không đạt hiệu quả cao. Vì vậy, phần kết luận có đánh giá: mức tác động là nhỏ. Tuy nhiên, sự thật thì lại không phải như vậy. Bởi chủ tịch UBND 2 xã Thụy Xuân và Thụy Hải đã khẳng định báo cáo sai sự thật.
Điều đáng nói là đơn vị lập đánh giá tác động môi trường dự án này lại là của Sở TNMT tỉnh Thái Bình nhưng lại đưa ra báo cáo không trung thực, có thể gây ra những hậu quả lớn về ảnh hưởng môi trường, ảnh hưởng đến hệ sinh thái và cuộc sống của bà con xung quanh. Vậy trách nhiệm này là của ai?
Theo đánh giá của Cục Bảo tồn đa dạng sinh học thuộc Tổng cục Môi trường thì vùng đất ngập mặn ven biển Thái Thụy là nơi có hệ sinh thái ngập mặn với nhiều giá trị cần được bảo tồn. Khu rừng như bức tường xanh trải dài dọc bờ biển, bảo vệ đê biển và che chắn các cơn bão khi đổ bộ vào đất liền và là nơi của rất nhiều loài động vật quý hiếm trú ngụ. UNESCO đã công nhận đây là khu dự trữ sinh quyển châu thổ sông Hồng thuộc 3 tỉnh Thái Bình, Nam Định và Ninh Bình.
Thế nhưng, nếu vì lợi ích kinh tế trước mắt mà phá bỏ rừng ngập mặn này với những bản báo cáo đánh giá tác động môi trường không trung thực, thì quả thực là điều dư luận lên án. Rất nhiều dự án công nghiệp, dự án phát triển du lịch đã phá bỏ rừng phòng hộ, rừng ngập mặn đều là những dự án có nhiều sai sót mà hiện nay Chính phủ đã yêu cầu thanh tra kiểm tra. Việc làm còn nhiều khuất tất ở dự án nêu trên rất cần sự vào cuộc của các bộ ngành có thẩm quyền để bảo vệ môi trường sinh thái đang ngày càng mất đi. (ANTV 25/5) đầu trang(
Thời gian gần đây, tình trạng khai thác, vận chuyển lâm sản trái phép trên tuyến đường Khánh Lê - Lâm Đồng (đoạn qua địa phận huyện Khánh Vĩnh, Khánh Hòa) có dấu hiệu gia tăng trở lại. Nhiều vụ việc đã bị lực lượng chức năng kịp thời phát hiện, xử lý.
Khoảng 7 giờ ngày 16-5, tại lô 4, khoảnh 5, tiểu khu 194 (cánh rừng dọc theo tuyến đường Khánh Lê - Lâm Đồng, thuộc lâm phận Công ty TNHH một thành viên Lâm sản Khánh Hòa), Đội Kiểm lâm cơ động tỉnh đã phát hiện 24 khúc gỗ xẻ hộp, tổng lượng gỗ hơn 6,8m3 đang được tập kết chờ vận chuyển đi tiêu thụ. Trước đó, vào lúc 1 giờ ngày 4-5, từ tin báo của quần chúng, Đội Kiểm lâm cơ động tỉnh tiến hành kiểm tra tại Km50 (thuộc địa phận thôn Bố Lang, xã Sơn Thái), phát hiện 1 xe ô tô chở gỗ trái phép. Qua kiểm tra, trên xe có 27 hộp gỗ xẻ, tổng lượng gỗ vận chuyển trái phép gần 2m3, chủ yếu là gỗ thuộc nhóm nguy cấp, quý hiếm.
Theo báo cáo của Đội Kiểm lâm cơ động tỉnh, từ đầu năm đến nay, đội đã phát hiện 51 vụ vi phạm trong lĩnh vực quản lý rừng, phát triển rừng, bảo vệ rừng và quản lý lâm sản. Riêng trên tuyến đường Khánh Lê - Lâm Đồng, đoạn từ Km43 đến Km64 đã phát hiện 8 vụ vi phạm, tang vật tạm giữ gồm: 17,212m3 gỗ xẻ các loại; hơn 2,44 tấn gỗ gốc rễ thuộc loài nguy cấp quý hiếm nhóm IIA; phương tiện tạm giữ gồm: 2 ô tô, 1 máy cưa xăng cầm tay.
Theo thống kê của Hạt Kiểm lâm huyện Khánh Vĩnh, thời gian qua, trên tuyến đường này xảy ra nhiều vụ vi phạm Luật Bảo vệ và Phát triển rừng. Cụ thể, từ đầu năm đến nay, đơn vị đã và đang xử lý 10 vụ khai thác, vận chuyển lâm sản trái phép trên tuyến đường này, tang vật tạm giữ gồm: hơn 18m3 gỗ xẻ hộp, hơn 0,6m3 gỗ tròn, 2 xe ô tô (trong đó có 3 vụ từ Công ty TNHH một thành viên Lâm sản Khánh Hòa chuyển sang, 1 vụ do Công an huyện Khánh Vĩnh chuyển sang).
Ông Nguyễn Văn Tỉnh - Đội trưởng Đội Kiểm lâm cơ động tỉnh cho hay: “Sau một thời gian tạm lắng, gần đây, tình trạng khai thác, vận chuyển lâm sản trái phép trên tuyến đường Khánh Lê - Lâm Đồng có dấu hiệu gia tăng trở lại. Trước đây, lâm sản chủ yếu được vận chuyển về xuôi thì nay lại có tình trạng xe ô tô chở ngược gỗ lên Lâm Đồng tiêu thụ. Qua thông tin chúng tôi nắm bắt được, tại Lâm Đồng đang có một điểm chuyên thu mua gỗ khai thác trái phép từ tuyến đường Khánh Lê - Lâm Đồng chuyển lên. Chúng tôi đã làm việc với lực lượng chức năng tỉnh bạn để ngăn chặn tình trạng này”.
Ông Phạm Quốc Kỳ - Đội trưởng Đội Quản lý bảo vệ rừng Công ty TNHH một thành viên Lâm sản Khánh Hòa cho biết: “Tổng diện tích rừng phòng hộ dọc theo 2 bên tuyến đường Khánh Lê - Lâm Đồng trong lâm phận công ty quản lý khoảng 1.873ha. Khu vực này phân bố nhiều loại gỗ quý, rừng nằm sát đường nên thường xuyên bị các đối tượng tìm đến khai thác, vận chuyển trái phép. Để tăng cường quản lý, bảo vệ rừng trên tuyến đường này, công ty đã hợp đồng với lực lượng quân đội bảo vệ 1.000ha rừng dọc tuyến; bố trí 2 trạm quản lý bảo vệ rừng đóng ở 2 đầu đường đèo. Bên cạnh đó, thành lập Đội Cơ động quản lý bảo vệ rừng để phối hợp với các trạm, lực lượng chức năng thường xuyên tuần tra, truy quét, tháo dỡ các lán trại, đẩy đuổi các phương tiện xe máy, xe cơ giới vào rừng, nhất là ở các điểm như: Km43, Km49, Km50, Km56... Ngoài ra, công ty còn có quy chế phối hợp với Vườn quốc gia Bidoup Núi Bà (Lâm Đồng) để bảo vệ rừng giáp ranh, ngăn chặn tình trạng vận chuyển gỗ lậu sang tỉnh bạn”.
Theo ông Kỳ, công tác quản lý, bảo vệ rừng trên tuyến đường này đang gặp phải một số khó khăn nhất định. Bởi các đối tượng khai thác, vận chuyển gỗ trái phép chủ yếu vận chuyển vào ban đêm, tổ chức người canh ở các trạm của lực lượng chức năng, chủ rừng, khi có động sẽ dùng điện thoại thông báo tẩu tán, cất giấu lâm sản khai thác, vận chuyển trái phép. Vì thế, thời gian tới, bên cạnh tăng cường công tác tuần tra, kiểm soát, đơn vị chủ rừng và các lực lượng chức năng cần tăng cường đóng chốt ở những “điểm nóng” trên tuyến đường Khánh Lê - Lâm Đồng để giữ rừng. (Báo Khánh Hòa 25/5) đầu trang(
QUẢN LÝ – SỬ DỤNG – PHÁT TRIỂN RỪNG
Theo Hiệp hội Gỗ và lâm sản Việt Nam (VIFORES), nếu coi năm 2016 là năm bi đát của thị trường gỗ xuất khẩu,với mức tăng trưởng chỉ 1,1% thì bước vào năm 2017 thị trường này đã có nhiều khởi sắc.
Chỉ tính riêng 4 tháng đầu năm, dấu hiệu tích cực đã trở lại với ngành chế biến gỗ xuất khẩu khi tăng trưởng đã lên đến trên 17% so với cùng kỳ năm 2016.
Cũng theo thống kê, thời gian qua, kim ngạch xuất khẩu của ngành chế biến gỗ đứng thứ 6, sau các ngành: điện thoại các loại và linh kiện; dệt may; máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện; mặt hàng giày dép; máy móc thiết bị, dụng cụ, phụ tùng.
Ngành gỗ Việt Nam đặt mục tiêu xuất khẩu đồ gỗ sẽ đạt 10 tỷ USD vào năm 2020.
Theo đánh giá của VIFORES, Mỹ vẫn đang là thị trường đứng đầu về nhập khẩu sản phẩm đồ gỗ với khoảng 30 tỷ USD/năm.
Trong khi đó, Trung Quốc chiếm gần 40% thị phần ở thị trường khổng lồ này đã tạo ra cuộc cạnh tranh rất gay gắt. (Đại Đoàn Kết 25/5) đầu trang(
Năm 2017 dự kiến tỉnh Sơn La sẽ tiến hành trồng mới 6.000 ha rừng. Đến giữa tháng 5, các đơn vị, dự án trên địa bàn tỉnh đã tổ chức thiết kế trên 1.150 ha rừng, đạt 19% so với chỉ tiêu kế hoạch vốn giao.
Theo báo cáo: Các đơn vị, doanh nghiệp và hộ gia đình trên địa bàn tỉnh đã tổ chức gieo ươm được trên 10 vạn 700 nghìn cây giốngcác loại. Trong đó: Công ty TNHHNN MTV Lâm nghiệp đã chuẩn bị được 3 vạn 400 nghìn cây giống; Doanh nghiệp, hợp tác xã 4 vạn 300 nghìn cây giống; Hộ gia đình chuẩn bị 2 vạn 900 nghìn cây giống.Để đảm bảo chất lượng cây giống trước khi xuất vườn, Chi cục Kiểm lâm đã tiến hành kiểm tra, nghiệm thu chất lượng cây giống lâm nghiệp dưới 6 tháng tuổi khi có yêu cầu của hộ gia đình và các đơn vị kinh doanh. Dự kiến công tác trồng rừng năm 2017 sẽ được triển khai đồng loạt tại các địa phương trên địa bàn tỉnh trong tháng 7 và tháng 8 tới đây.
Song song với công tác trồng rừng, tỉnh Sơn La tiếp tục tổ chức chăm sóc tốt hơn 9.400ha rừng trồng, khoanh nuôi tái sinh hơn 106.000ha rừng, bảo vệ vững chắc trên 600.000 diện tích rừng hiện còn. (Đài PTTH Sơn La 26/5) đầu trang(
Chiều 25/5, ông Huỳnh Tấn Vinh, Chủ tịch Hiệp hội Du lịch Đà Nẵng cho biết vừa ký Văn bản số 25-5/CTHHDLĐN gửi Ủy ban Văn hóa, giáo dục, thanh niên, thiếu niên và nhi đồng của Quốc hội cung cấp các thông tin về Sơn Trà theo đề nghị của Ủy ban này.
Trong văn bản, ông Huỳnh Tấn Vinh một lần nữa nhấn mạnh: Quyết định số 2163/QĐ-TTg ngày 9/11/2016 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt “Quy hoạch tổng thể phát triển Khu du lịch Quốc gia Sơn Trà - TP Đà Nẵng đến năm 2025, định hướng đến năm 2030” chưa đánh giá hết sự đa dạng sinh học của bán đảo Sơn Trà và chưa đề ra các giải pháp để bảo tồn thiên nhiên cả trên cạn và dưới nước. Mặt khác, các số liệu về đất đai, rừng, mặt biển còn chưa đồng nhất. Vì vậy, Hiệp hội Du lịch Đà Nẵng tiếp tục đề nghị 6 vấn đề.
Thứ nhất, khảo sát lại toàn bộ tài nguyên thiên nhiên bán đảo Sơn Trà, bao gồm: Tài nguyên rừng, tài nguyên đa dạng sinh học, động thực vật trên cạn; tài nguyên rạn san hô, thủy sinh vật ven bờ bán đảo Sơn Trà; tài nguyên nguồn nước, địa chất thủy văn, khí quyển, điều hòa khí hậu.
Thứ 2, kiểm tra việc sử dụng và khai thác đất, rừng, mặt nước ở bán đảo Sơn Trà. Thứ 3, kiểm tra thực trạng hạ tầng kỹ thuật trên bán đảo Sơn Trà (hệ thống hạ tầng, giao thông, chiếu sáng, cáp quang…).
Thứ 4, dự báo sự biến đổi các nguồn tài nguyên của bán đảo Sơn Trà trong ngắn hạn và dài hạn. Thứ 5, sau khi thu thập đầy đủ số liệu cần tiến hành tổ chức hội thảo khoa học về bán đảo Sơn Trà nhằm tìm giải pháp bảo tồn và khai thác bán đảo Sơn Trà theo hướng phát triển bền vững và hợp lý nhất cho cộng đồng.
Thứ 6, Hiệp hội Du lịch Đà Nẵng cho biết, Việt Nam đã tham gia “Tuyên bố Cape Town 2002 về Du lịch có trách nhiệm” nên cần bổ sung những cơ sở, những căn cứ pháp lý mà Quốc hội đã thông qua về tính nghiêm ngặt của việc bảo tồn đa dạng sinh học và quản lý bảo vệ rừng đặc dụng.
“Trong khi chưa có khảo sát nghiên cứu đầy đủ về Sơn Trà, Hiệp hội Du lịch Đà Nẵng đề nghị giữ nguyên hiện trạng và không triển khai thêm dự án xây dựng nào tại bán đảo Sơn Trà”, văn bản nêu rõ.
Cùng với Văn bản số 25-5/CTHHDLĐN, ông Huỳnh Tấn Vinh cũng gửi cho Ủy ban Văn hoa, giáo dục, thanh niên, thiếu niên và nhi đồng của Quốc hội bản Tổng hợp các vấn đề liên quan đến bán đảo Sơn Trà, Thư khuyến nghị 8 vấn đề về Sơn Trà cùng nhiều hình ảnh, bài viết liên quan.
Tất cả văn bản trên cũng đã được Hiệp hội Du lịch Đà Nẵng gửi đến Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc, Bộ VH-TT&DL, Thành ủy và UBND TP Đà Nẵng. (Giao Thông 25/5) đầu trang(
Sau khi dừng chi ngân sách cho việc cắt tỉa thảm cỏ, trồng hoa cảnh trên tuyến Đại lộ Thăng Long nhằm tiết kiệm hàng tỷ đồng mỗi năm, Hà Nội đã tiến hành trồng hàng loạt cây xanh trên tuyến đường dài 24 km này.
Thời gian gần đây, trên tuyến đường Đại lộ Thăng Long (bắt đầu từ Trung tâm Hội nghị Quốc qua Mỹ Đình), đang được trồng những hàng cây thẳng tắp. Theo dự tính, thời gian tới trục đường này sẽ có diện mạo mới khi hàng cây này phát triển tán lá như những rừng cây xanh.
Hàng trăm cây xanh có vóc dáng to lớn được trồng trên dải phân cách giữa đường, ở các khu thảm cỏ, khu trồng cây hoa, cây cảnh và cả khu vực vỉa hè ở phía Trung tâm Hội nghị Quốc gia Mỹ Đình kéo dài dọc tuyến đường.
Đại diện Cty TNHH MTV Cây xanh Hà Nội cho biết, cây xanh được trồng trên Đại lộ Thăng Long hiện nay chủ yếu là cây cọ dầu nằm trong quy hoạch được phê duyệt do doanh nghiệp tặng hoặc được trồng theo hình thức xã hội hóa.
Tháng 12/2016, UBND thành phố Hà Nội ban hành văn bản cho ý kiến về việc bổ sung loài cây chiêu liêu, cọ dầu vào danh mục cây trồng đường phố, địa điểm công cộng trên địa bàn thành phố theo đề xuất của Sở Xây dựng. Trong đó nhấn mạnh, thực hiện chương trình trồng mới 1 triệu cây xanh giai đoạn 2016-2020, trên cơ sở tham khảo ý kiến các nhà khoa học và chuyên gia về cây xanh đô thị, Sở Xây dựng đề xuất bổ sung thêm một số loại cây này.
Cây cọ dầu (Elaeis guineensis) là loài cây lớn, thuộc nhóm thân cau dừa hình trụ thẳng, cao đến 15m, lá xanh quanh năm có phiến lá dài 3-5 m, thuộc loại lá xẻ thùy lông chim tận gân, cuống lá (tàu lá) thường có gai, mỗi cây cọ dừa ít hơn 10 tuổi thường sinh ra mỗi năm khoảng 20-30 tàu lá, đối với cây trên 10 năm thường sinh ra 10-20 lá mỗi năm, ra hoa mọc thành cụm dày đặc trên ngọn cây được tập hợp bởi mỗi bông, quả chín có màu đỏ tạo thành chùm. Cọ dầu thích hợp cho việc trồng trên các dải phân cách, nút đảo giao thông, công viên. Hiện nay, được trồng trên Đại lộ Thăng Long, đường Võ Chí Công, nút giao thông Bưởi...
Liên quan đến việc trồng cây xanh ở Đại lộ Thăng Long, tại buổi tiếp xúc cử tri quận Hoàn Kiếm ngày 15/8/2016, Chủ tịch UBND TP Hà Nội Nguyễn Đức Chung cho rằng, Đại lộ Thăng Long chưa có nhiều cây bóng mát mà chỉ có cây tán thấp như: Trúc anh đào, hoa dâm bụt, thảm cỏ, hoa... Chủ tịch Hà Nội cung cấp thêm thông tin mà ông cho rằng "nói ra nhiều người sẽ giật mình", đó là chi phí cắt cỏ, hoa cảnh cho 24 km Đại lộ Thăng Long (cắt cỏ và một ít trúc anh đào, hoa dâm bụt) một năm tiêu hết 53 tỷ đồng.
Theo lãnh đạo TP Hà Nội, thời gian tới thành phố sẽ “biến” 98 ha đất trống ở Đại lộ Thăng Long như một cánh rừng nối dài từ Ba Vì về Trung tâm Hội nghị Quốc gia. Cụ thể, Hà Nội sẽ trồng khoảng 45.000 cây xanh trên Đại lộ này, trước mắt là trồng khoảng 20.000 cây cọ dầu theo 4 luống trên Đại lộ này. “Nếu tạo ra rừng ở đây, chúng ta sẽ tạo ra 98 ha cây xanh ở đây. Nghĩa là 98 ha đất không sẽ tạo thành rừng cây xanh tốt. Hiện một số doanh nghiệp đã tặng cây, chúng tôi đang kêu gọi các công ty khác trồng cây”, ông Chung cho biết.
Đại lộ Thăng Long với chiều dài 24km trong tương lại như lời của lãnh đạo TP Hà Nội như một cánh rừng nối dài từ Ba Vì về Trung tâm Hội nghị Quốc gia. (Tiền Phong 26/5) đầu trang(
Các tỉnh Tây Nguyên thực hiện nghiêm túc chỉ đạo của Thủ tướng về việc không chuyển mục đích sử dụng rừng tự nhiên sang mục đích khác, nhất là rừng tự nhiên nghèo sang trồng cây công nghiệp.
Thực hiện Kết luận của Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc tại hội nghị về các giải pháp khôi phục rừng bền vững vùng Tây Nguyên nhằm ứng phó với biến đổi khí hậu giai đoạn 2016-2020, các tỉnh Tây Nguyên: Đắk Lắk, Gia Lai, Kon Tum, Đắk Nông, Lâm Đồng đã chấp hành, thực hiện nghiêm túc việc không chuyển mục đích sử dụng rừng tự nhiên sang mục đích khác, nhất là rừng tự nhiên nghèo sang trồng cây công nghiệp.
Các tỉnh Tây Nguyên đã chỉ đạo các ngành chức năng không tham mưu, đề xuất, xem xét đối với các dự án có chuyển mục đích sử dụng rừng tự nhiên sang mục đích khác, không cấp phép khai thác tận thu, tận dụng lâm sản trên diện tích rừng tự nhiên đã có quyết định chuyển đổi nhưng chưa khai thác tận dụng, không giao chỉ tiêu khai thác rừng theo phương án quản lý rừng bền vững.
Các tỉnh Tây Nguyên cũng đã rà soát, đánh giá kết quả thực hiện các dự án, nhất là các dự án chuyển đổi mục đích sử dụng rừng, đất lâm nghiệp trước đây sang trồng cao su, cây công nghiệp khác.
Theo Thường trực Ban Chỉ đạo Tây Nguyên, các tỉnh Tây Nguyên đã rà soát, đánh giá 565 dự án, với diện tích rừng, đất lâm nghiệp 214.153 ha.
Qua rà soát, các tỉnh Tây Nguyên đã thu hồi toàn bộ, hoặc một phần dự án đối với hàng chục dự án triển khai chậm tiến độ, không thực hiện dự án để rừng bị phá, bị lấn chiếm, sang nhượng trái phép…, đồng thời xử lý trách nhiệm đối với các tổ chức, cá nhân có liên quan trong quản lý nhà nước về rừng và đất lâm nghiệp.
Riêng các dự án chuyển đổi rừng nghèo kiệt sang trồng cao su có 220 dự án, với tổng diện tích 114.729 ha, trong đó, đất rừng tự nhiên nghèo kiệt 93.511 ha, đất trồng rừng 122 ha, đất không có rừng 21.096 ha.
Hiện nay, các doanh nghiệp đã trồng được 73.131 ha cao su, trong đó có 63.437 ha cao su phát riển tốt, diện tích còn lại 9.694 ha sinh trưởng kém, hoặc chết.
Cũng theo đánh giá của Thường trực Ban Chỉ đạo Tây Nguyên, các tỉnh Tây Nguyên triển khai thực hiện các dự án nông, lâm nghiệp trong thời gian qua nhìn chung chưa đạt được hiệu quả về kinh tế, xã hội cũng như các mục tiêu đề ra. Các tỉnh vẫn còn để xảy ra tình trạng tranh chấp, lấn chiếm đất rừng, xâm hại rừng.
Các tỉnh Tây Nguyên cũng chưa làm tốt công tác thẩm tra, sàng lọc các chủ đầu tư. Một số dự án do công tác khảo, nghiên cứu điều kiện thổ nhưỡng trên đất rừng khộp chưa thấu đáo nên trồng cao su kém phát triển, hoặc tỷ lệ chết nhiều không mang lại hiệu quả kinh tế….
Ban Chỉ đạo Tây Nguyên đề nghị Thủ tướng Chính phủ, các Bộ, ngành Trung ương nghiên cứu đối với diện tích đất lâm nghiệp ở vùng Tây nguyên đã bị người dân lấn chiếm lâu năm và đang sản xuất nông nghiệp ổn định, nhất là các khu vực dân di cư đến ngoài kế hoạch đã ở ổn định thành cộng đồng từ nhiều năm nay cho chủ trương rà soát, chuyển mục đích sử dụng đất và giao lại cho địa phương quản lý.
Từ đó bố trí đất sản xuất cho các hộ đồng bào dân tộc thiểu số thiếu đất hoặc có cơ chế để các công ty lâm nghiệp hợp đồng giao khoán, cho các hộ đồng bào dân tộc thiểu số thuê đất để đồng bào yên tâm sản xuất, đầu tư tăng năng suất (không cấp sổ đỏ).
Để giải quyết các khó khăn, vướng mắc của các công trình, dự án liên quan đến việc chuyển đổi rừng tự nhiên, Ban Chỉ đạo Tây Nguyên đề nghị Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo các Bộ, ngành xem xét, hướng dẫn các địa phương giải quyết, xử lý thỏa đáng đối với các dự án đầu tư đã và đang triển khai để tránh gây thiệt hại kinh tế đối với cộng đồng doanh nghiệp cũng như địa phương.
Chỉ đạo các tỉnh vùng Tây Nguyên có diện tích rừng chuyển sang trồng cao su trên đất lâm nghiệp nhưng bị chết hoặc phát triển kém buộc phải trồng lại rừng hoặc có biện pháp hợp lý nhằm khôi phục lại môi trường.
Đối với những diện tích rừng tự nhiên là rừng sản xuất chất lượng kém, không có khả năng phục hồi, cần có chính sách giao khoán cho các tổ chức, doanh nghiệp, hộ gia đình trồng lại rừng để hưởng lợi…(Bnews 25/5) đầu trang(
Tin từ UBND huyện Đắk Song (Đắk Nông) chiều nay cho biết, đã ra quyết định thu hồi 2 sổ đỏ đã cấp cho ông Nguyễn Thanh Sơn (nguyên ủy viên Ban thường vụ Tỉnh ủy, nguyên Bí thư Đảng ủy khối các cơ quan tỉnh Đắk Nông) và bà Từ Thị Khanh (vợ ông Sơn, Chánh văn phòng Sở LĐ-TB&XH Đắk Lắk).
Quyết định của UBND huyện Đắk Song đã hủy giá trị pháp lý giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số AB 116744 (diện tích 23.630m2), thửa đất số 50 và giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số AB 116743 (diện tích 4.420m2) thửa đất số 51, cùng tờ bản đồ số 4 đã cấp cho gia đình ông Sơn.
Trước đó, cơ quan chức năng tỉnh Đắk Nông qua kiểm tra, xác định từ 2003-2008, gia đình ông Nguyễn Thanh Sơn đã được UBND huyện Đắk Song cấp sổ đỏ 13 thửa đất với tổng diện tích 132.063m2 (13,20ha). Trong 13 sổ đỏ này, có hai sổ đỏ là thửa đất số 50, 51 mà UBND huyện Đắk Song cấp cho hộ ông Sơn vào năm 2005 là trái thẩm quyền, cấp chồng lên đất đang giao cho Công ty TNHH MTV lâm nghiệp Trường Xuân quản lý, sử dụng.
UBND tỉnh Đắk Nông cũng xác định, vợ chồng ông Sơn không trực tiếp sản xuất nông nghiệp, lâm nghiệp và không có hộ khẩu thường trú tại xã Trường Xuân (Đắk Song) nên không thuộc đối tượng giao đất theo quy định tại điều 70, nghị định 181/NĐ-CP của Chính phủ về thi hành luật Đất đai năm 2003.
Liên quan đến việc cấp đất sai cho ông Sơn, trước đó UBND huyện Đắk Song cũng đã kỷ luật, kiểm điểm trách nhiệm một loạt cán bộ liên quan. (Vietnamnet 25/5) đầu trang(
“Lạm phát” từ các dự án thủy điện đã và đang dần “giết chết” những con sông vốn là nguồn sinh kế của người dân miền núi. Thậm chí, có thủy điện ở còn “hút kiệt” nguồn nước nội đồng, chậm đền bù thiệt hại, chây ì phí chi trả dịch vụ môi trường rừng, và gây ảnh hưởng đến du lịch...Với bất kỳ ai thích khám phá, khi đến Cao Bằng đều tấm tắc khen Thác Bản Giốc rất đẹp, với những dòng nước chảy êm đềm tung bọt trắng xóa qua từng khe đá mọc đầy rêu xanh. Vậy nhưng, những năm gần đây, thác có lúc đã bị khô cạn, phơi mình giữa lòng “Mẹ thiên nhiên.”Theo tìm hiểu của phóng viên VietnamPlus, từ đầu năm 2008, Công ty Cổ phần Thủy điện Đông Bắc bắt đầu thi công công trình Nhà máy thủy điện Bản Rạ, với công suất lắp máy là 18MW, tại xã Đàm Thủy, huyện Trùng Khánh, tỉnh Cao Bằng. Trước khi thi công, phía doanh nghiệp đã có giấy cam kết không làm ảnh hưởng đến tưới tiêu khu vực lân cận.
“Nếu bị ảnh hưởng, công ty có trách nhiệm đền bù sản lượng cho những hộ đó mỗi năm một vụ lúa với năng suất cao nhất trong vùng,” cam kết do ông Ngôn Trung Tuyến, Tổng giám đốc Công ty Cổ phần Thủy điện Đông Bắc, ký ngày 23/1/2008 nêu rõ.
Vậy nhưng, theo phản ánh của nhân dân xã Đàm Thủy, thì từ khi doanh nghiệp đầu tư xây dựng và vận hành Nhà máy từ năm 2011, cuộc sống của bà con trên địa bàn xã đã bị ảnh hượng nặng nề do thủy điện đào kênh dẫn sâu “hút” hết nước. Trong khi, hạn hán xảy ra với thời gian kéo dài hơn, thường xuyên hơn.
Trong câu chuyện với phóng viên, ông Nông Đình Lai (81 tuổi) ở xóm Bản Giốc, xã Đàm Thủy cho biết: “Gia đình tôi là một trong những hộ bị ảnh hưởng không có nước sản xuất nông nghiệp và được xã xác nhận, có tên trong danh sách được đền bù thiệt hại 2012 - 2014 nhưng tới nay mới chỉ nhận được một phần tiền đền bù năm 2012.”
Cùng là “nạn nhân” của thủy điện, bà Mạc Thị Biếc, Bản Mom cho hay, từ ngày thủy điện đi vào vận hành, 80% diện tích đất nông nghiệp của gia đình bà đã không đủ nước sản xuất. Không chỉ riêng gia đình bà, xóm Bản Mom còn 11 hộ gia đình cũng chịu chung hoàn cảnh. Ngoài ra, nước sinh hoạt của người dân Bản Mon cũng không đủ do hoạt động của Thủy điện.
“Ngay sau khi nhận được phản ánh của người dân, chúng tôi đã báo cáo với lãnh đạo huyện, yêu cầu phía công ty đền bù cho dân và họ cũng đã có phương án dự toán đền bù cho dân giá trị thiệt hại hoa màu từ năm 2012-2014 là gần 1,3 tỷ đồng. Tuy nhiên, hiện phía công ty mới chỉ trả 444 triệu đồng cho 198 hộ dân của 6 xóm,” ông Nông Đình Trực, Phó chủ tịch Ủy ban Nhân dân xã Đàm Thủy nói.
Trước bức xúc trên, ngày 5/4/2017, người dân các xóm Lũng Phiắc, Nà Đeng-Lũng Nội, Bản Mon (xã Đàm Thủy) đã có đơn thư khiếu nại. Qua đó, Ủy ban Nhân dân tỉnh Cao Bằng đã có Văn bản số 1077/UBND-CN gửi Ủy ban Nhân dân huyện Trùng Khánh và Công ty Cổ phần Thủy điện Đông Bắc yêu cầu xử lý đơn khiếu nạị; đồng thời khắc phục thiệt hại do Nhà máy thủy điện Bản Rạ gây ra.
Theo văn bản, bà Nguyễn Bích Ngọc - Phó Chủ tịch Ủy ban Nhân dân tỉnh Cao Bằng đã yêu cầu Ủy ban Nhân dân huyện Trùng Khánh và Công ty Cổ phần Đông Bắc thống nhất phương án giải quyết đền bù thiệt hại cho bà con và báo cáo Ủy ban Nhân dân tỉnh trước ngày 18/4/2017.Vậy nhưng, đến thời điểm cuối tháng 4/2017, khi phóng viên VietnamPlus tìm hiểu về công trình thủy điện Bản Rạ, lãnh đạo Ủy ban Nhân dân huyện Trùng Khánh, lãnh đạo Ủy ban Nhân dân xã Đàm Thủy và người dân đều khẳng định phía công ty vẫn chưa chịu đền bù cho bà con.
Từ góc độ chính quyền cơ sở, ông Mông Văn Lục - Chủ tịch Ủy ban Nhân dân huyện Trùng Khánh khẳng định, Nhà máy thủy điện Bản Rạ trong những năm qua có đóng góp kinh tế cho tỉnh. Tuy nhiên, khi thi công và vận hành, thủy điện này đã gây ra nhiều bức xúc về môi trường, gây ảnh hưởng đến nguồn nước tưới tiêu hoa màu của người dân.
“Ngoài ra, việc thi công Nhà máy thủy điện Bản Rạ còn phá dỡ một cây cầu dài 12m đoạn qua Bản Mon thuộc tuyến đường liên xã Đình Phong-Chí Viễn-Đàm Thủy. Đặc biệt, trong quá trình vận hành, thủy điện này có làm ‘giãn đoạn’ nguồn nước đến khu vực Thác Bản Giốc, gây ảnh hưởng đến du lịch,” ông Lục nói.
Trong khi đó, về phía doanh nghiệp, bà Trịnh Huyền Trang, Phó Tổng giám đốc Công ty Cổ phần thủy điện Đông Bắc cho rằng: “Thủy điện của chúng tôi không uống nước, không có hồ chứa. Ở đây, nước qua thủy điện rồi mới đến Thác Bản Giốc, vấn đề là nước đến sớm hay đến muộn thôi. Thế thì bây giờ chỉ có chúng tôi không phát điện nữa thì thác lúc nào cũng có nước thôi.”Trong việc này, “nói thẳng là Chủ tịch Ủy ban Nhân dân huyện Trùng Khánh trình độ quá kém, không hiểu gì về chuyên môn, nên phát biểu vớ vẩn. Bây giờ bảo thủy điện chúng tôi hút nước, chặn nước thì chặn ở đâu? Thủy điện của chúng tôi có vòi rồng nào để hút nước không?” bà Trang nói, và khẳng định tất cả là do biến đổi khí khậu gây ảnh hưởng đến nguồn nước.
Về việc đền bù thiệt hại cho người dân, bà Trang thừa nhận, trước khi xây dựng thủy điện, lãnh đạo công ty có hứa sẽ xây dựng cho bà con 8 tuyến kênh dẫn nước, đến nay đã xây dựng được 6 tuyến, còn 2 tuyến do chưa có được sự thống nhất với bà con nên chưa xây, vật liệu đã tập kết ở nhà máy.
“Nếu được sự đồng thuận thì trong năm 2017 phía công ty sẽ đầu tư xây dựng nốt hai tuyến kênh đồng thời xây dựng lại cây cầu. Còn tiền đền bù cho bà con sẽ chi trả trong năm 2018. Lý do là, công ty đang gặp nhiều khó khăn về tài chính, các cổ đông không thống nhất, cũng như đang phải vay tiền ngân hàng nên chưa chi trả hết cho dân được,” bà Trang nói.
Thẳng thắn thừa nhận thực trạng nêu trên, ông Hoàng Xuân Ánh - Chủ tịch Ủy ban Nhân dân tỉnh Cao Bằng cho rằng, thủy điện Bản Rạ đang có vấn đề, nếu tích hết nước thì sẽ ảnh hưởng đến du lịch. Đặc biệt chủ đầu tư chưa thực hiện cam kết đầu tư một số hạ tầng ở địa phương, chưa thực hiện chi trả đền bù, hỗ trợ cho người dân. Hiện tỉnh đã giao các ngành phối hợp giải quyết nhanh các việc đang tồn đọng.
“Ngoài Nhà máy thủy điện Bản Rạ, tỉnh còn có Nhà máy thủy điện Bản Hoàng công suất 0,75 MW, được xây dựng tại xã Trường Hà, huyện Hà Quảng. Vào mùa khô thủy điện tích nước dẫn đến bà con thiếu nước sinh hoạt, và thủy điện này cũng không thực hiện một số cam kết làm đường đã hứa với địa phương. Do đó, tỉnh cũng sẽ có ý kiến,” ông Ánh nói thêm.
Không chỉ gây ảnh hưởng đến nguồn nước canh tác nông nghiệp, chậm đền bù thiệt cho người dân, cũng như gây ảnh hưởng đến khu du lịch Thác Bản Giốc, hiện nay Công ty Cổ phần thủy điện Đông Bắc còn nợ tiền dịch vụ môi trường rừng, khiến người dân và cơ quan chức năng địa phương không khỏi bức xúc.
Theo Nghị định số 99/2010/NÐ-CP ngày 24/9/2010 của Chính phủ, khi xây dựng và phát triển thủy điện, ngoài nghĩa vụ đóng thuế cho nhà nước, chủ đầu tư Nhà máy thủy điện Bản Rạ phải đóng phí chi trả dịch vụ môi trường rừng. Số tiền này sẽ được trả cho những người dân mất đất rừng, đất sản xuất… thuộc lưu vực nhà máy thủy điện. Tuy nhiên, hiện doanh nghiệp này vẫn chây ì không chịu nộp.
Trong buổi làm việc với phóng viên VietnamPlus vào ngày 21/4/2017, ông Bế Xuân Tiến, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh Cao Bằng cho biết, tính đến hết năm 2015, số tiền mà Công ty Cổ phần thủy điện Đông Bắc còn nợ phí dịch vụ môi trường rừng lên đến hơn 2,7 tỷ đồng.
“Trong thời gian qua, Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Cao Bằng đã ba lần gửi công văn yêu cầu chủ đầu tư thực hiện chi trả tiền dịch vụ môi trường rừng, nhưng đến nay Sở vẫn chưa nhận được báo cáo và văn bản liên quan nào,” ông Tiến thông tin.
Gần đây nhất, ngày 14/4/2017, Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh Cao Bằng gửi Công văn số 435/SNN-KHTC về việc đôn đốc báo cáo tình hình thực hiện chi trả tiền dịch vụ môi trường rừng, yêu cầu Công ty Cổ phần thủy điện Đông Bắc nghiêm túc triển khai thực hiện, báo cáo về Sở trước ngày 25/4/2017.
“Tuy nhiên, đến nay, doanh nghiệp này vẫn chưa phản hồi thông tin. Việc này cần phải có giải pháp mạnh chứ không cứ kiểu ‘thả gà ra đuổi’ thế này sẽ rất khó khăn,” ông Tiến giọng buồn rầu nói.
Là người trực tiếp ký công văn yêu cầu chủ đầu tư thực hiện chi trả tiền phí dịch vụ môi trường rừng, ông Đặng Hùng Chương, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh Cao Bằng cho biết: “Theo quy định, sau 3 lần thông báo, nếu doanh nghiệp không chấp hành, chúng tôi sẽ mời các bên liên quan trực tiếp làm việc với doanh nghiệp.”
“Sau buồi làm việc này, nếu doanh nghiệp vẫn không chấp hành, chúng tôi sẽ báo cáo lên Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn để Bộ có ý kiến với Tập đoàn Điện lực Việt Nam hoặc đề nghị Sở Công Thương kiên quyết không cho doanh nghiệp này phát điện nữa,” ông Chương nhấn mạnh.
Về phía doanh nghiệp, bà Trịnh Huyền Trang, Phó Tổng giám đốc Công ty Cổ phần thủy điện Đông Bắc lại cho rằng Quỹ bảo vệ và phát triển rừng - Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn đã thể hiện thái độ rất “ích kỷ” mang tính “thù vặt,” không tạo điều kiện cho doanh nghiệp trực tiếp thuê đơn vị đo đạc, xác định diện tích bị ảnh hưởng để chi trả tiền phí dịch vụ môi trường rừng.“Vì thế, chúng tôi cũng không làm việc với Quỹ bảo vệ và phát triển rừng, mà chỉ báo cáo trực tiếp với Ủy ban Nhân dân tỉnh (?). Còn việc cơ quan chức năng không hài lòng về công ty là bởi bọn chị đi làm kinh tế cũng quá mệt mỏi ròi. Nếu bây giờ cứ suốt ngày chạy đi ‘quan hệ’ bác này bác kia thì bọn chị cũng mệt lắm!,” bà Trang phân bua.
Còn tại tỉnh Hà Giang, theo lãnh đạo Quỹ bảo vệ và phát triển rừng (Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn), số tiền hiện nay mà các doanh nghiệp thủy điện nợ phí dịch vụ môi trường rừng đã lên đến hàng chục tỷ đồng. Lý do các doanh nghiệp thủy điện chậm nộp tiền đưa ra là họ đang tập trung trả những nguồn vốn vay cho các ngân hàng.
Ðể đôn đốc các doanh nghiệp trả tiền đúng hạn, Ủy ban Nhân dân tỉnh Hà Giang cũng đã có văn bản gửi các doanh nghiệp còn nợ tiền dịch vụ môi trường rừng. Theo đó, nếu các doanh nghiệp không chịu trả, Ủy ban Nhân dân tỉnh sẽ có văn bản báo cáo Bộ Công thương đề nghị thu hồi giấy phép hoạt động. (Vietnam+ 25/5) đầu trang(
Sau nhiều năm quy hoạch theo kiểu “xôi đỗ,” hiện tượng “lạm phát” thủy điện đã làm “nóng” nghị trường Quốc hội, Bộ Công Thương đã quyết định loại bỏ 684 dự án thủy điện ra khỏi quy hoạch. Trong đó có 463 dự án thủy điện nhỏ và 213 dự án không đưa vào diện xem xét quy hoạch.Việc cắt giảm, loại bỏ hàng trăm dự án thủy điện trên cho thấy việc quy hoạch rất “có vấn đề,” nhất là trong bối cảnh quy hoạch đang có xu hướng chạy theo các dự án để hợp thức hóa, gây ra những hậu quả xấu, ảnh hưởng nặng nề đến môi trường, nguồn nước và sinh kế của người dân.
Theo tìm hiểu của phóng viên VietnamPlus, năm 2005, Bộ Công nghiệp (nay là Bộ Công Thương) ký quyết định phê duyệt quy hoạch thủy điện nhỏ trên toàn quốc. Thời điểm ấy, cả nước chỉ có 239 dự án thủy điện nhỏ được đưa vào kế hoạch phát triển. Nhưng đến nay, tổng số thủy điện trong kế hoạch phát triển đã lên đến hàng ngàn.
Vấn đề đáng quan tâm là hầu hết những dự án mới nằm ngoài quy hoạch 2005 đều được Bộ Công Thương thỏa thuận cho các địa phương đưa vào kế hoạch triển khai thực hiện. Trong khi, chính các địa phương như Cao Bằng, Hà Giang lại xem thủy điện là cơ hội để phát triển kinh tế. Thậm chí, phát triển thủy điện còn được đưa vào nghị quyết của Hội đồng Nhân dân và chiến lược phát triển của địa phương.
Theo nhận định của giới chuyên gia, việc xây dựng thủy điện phát triển thành phong trào, trước hết là do lỗi của các địa phương. Bên cạnh đó, các cơ quan quản lý ngành ở Trung ương cũng góp phần không ít, khi dễ dàng chấp nhận đề xuất của địa phương cho bổ sung hàng loạt dự án vào kế hoạch phát triển.
Ngoài ra, chính sách của Nhà nước cũng ít nhiều tạo nên tình trạng phát triển theo phong trào khi đưa ra những chính sách khuyến khích về tài chính, đã tạo cơ hội cho không ít doanh nghiệp nhảy vào chủ đầu tư theo “cảm hứng” bất chập những hệ lụy về rừng và gánh nặng “đè lên vai” người dân nghèo.
Minh chứng rõ thấy nhất là diện tích rừng ngày càng thu hẹp, hệ sinh thái sông ngòi gần như biến mất dù là mùa khô hay mùa lũ, thậm chí tính mạng, tài sản của người dân hiện nay cũng đang bị đe dọa bởi thủy điện là thực trạng tại các lưu vực sông tại miền Bắc. Thế nhưng những đánh giá tác động trước khi đưa vào vận hành một nhà máy thủy điện còn bỏ sót quá nhiều, gây hệ lụy nặng nề.
Thẳng thắn chia sẻ về “lỗ hổng” trong quy hoạch phát triển thủy điện, ông Hoàng Xuân Ánh - Chủ tịch Ủy ban Nhân dân tỉnh Cao Bằng cho hay: “Cách đây hai nhiệm kỳ, Cao Bằng có chương trình phát triển trọng tâm vào lĩnh vực thủy điện. Do vậy, thời điểm năm 2004 - 2005, dựa trên cơ sở những quy hoạch từ năm 1980, tỉnh đã cấp phép khá nhiều dự án, chỗ nào quy hoạch là có nhà đầu tư đến đăng ký.”
Ông Ánh cũng thừa nhận, trước đây tỉnh muốn thu hút đầu tư nên doanh nghiệp nào xin cũng đều được hết; tỉnh cũng không biết năng lực tài chính các chủ đầu tư như thế nào, chuyên ngành lĩnh vực ra sao. Tuy nhiên, từ năm 2005 đến 2010, số dự án hoàn thiện rất ít, chỉ khoảng 3-4 dự án ở Bản Hoàng, Thoong Cót, Bản Rạ. Đa phần những nhà đầu tư còn lại không xây dựng được vì thiếu vốn hoặc là có tranh chấp mực nước dâng do lỗi quy hoạch.
Ông Nguyễn Văn Sơn - Chủ tịch Ủy ban Nhân dân tỉnh Hà Giang thừa nhận, từ nhiều năm trước, tỉnh này đã xác định phát triển thủy điện là tiềm năng thế mạnh của tỉnh. Mặc dù, tỉnh đã loại 27 dự án ra khỏi quy hoạch, nhưng đến nay vẫn còn 46 dự án thủy điện với tổng công suất lắp máy gần 800 MW.
Cũng theo ông Sơn, mặc dù các dự án thủy điện đem lại hiệu quả kinh tế cao cho các nhà đầu tư, thu hút lao động tại chỗ của địa phương, mang lại lợi ích kinh tế-xã hội, song việc đầu tư phát triển thủy điện cũng xuất hiện nhiều vấn đề tiêu cực như chiếm dụng một phần đất đai, tái định cư, an sinh xã hội và ảnh hưởng tới môi trường…
Cho đến nay, tỉnh Hà Giang đã loại bỏ 27 dự án ra khỏi quy hoạch, một số thủy điện chậm tiến độ so giấy chứng nhận đầu tư, có thủy điện thực hiện việc đóng xả nước không đúng quy trình. Chủ đầu tư xây cao trình đập cao hơn thiết kế, có thủy điện đã phát điện 3 năm, nhưng đến nay vẫn chưa có giấy phép khai thác sử dụng nước mặt.
Dù đã loại bỏ hàng loạt dự án thủy điện gây hại, yếu kém, song hậu quả của một thời gian dài làm thủy điện vẫn chưa thể giải quyết. Vậy, các địa phương cần phải có giải pháp như thế nào để có thể “gỡ” được hậu quả từ việc đầu tư thủy điện tràn lan, tàn phá môi trường, đời sống người dân hiện nay?
Trả lời cho câu hỏi trên, Chủ tịch Ủy ban Nhân dân tỉnh Hà Giang Nguyễn Văn Sơn cho hay, trong việc phát triển thủy điện, tỉnh luôn khuyến khích và tạo điều kiện tốt cho các nhà đầu tư đến đầu tư. Tuy nhiên, tỉnh này sẽ không cấp phép đầu tư đối với các dự án đầu tư có ảnh hưởng tiêu cực đến an sinh xã hội và cảnh quan môi trường.
Trong khi đó, Chủ tịch Ủy ban Nhân dân tỉnh Cao Bằng Hoàng Xuân Ánh khẳng định, sau một thời gian quy hoạc thủy điện ồ ạt, tỉnh này cũng đã rà soát lại và kiên quyết thu hồi những dự án thủy điện các nhà đầu tư chưa thực hiện đúng cam kết. Còn những thủy điện đã xây dựng nhưng chưa hoàn thành, như thủy điện Hoa Thám thì vẫn phải cho xây tiếp.
“Quan điểm của tỉnh là sẽ không đánh đổi môi trường cho sự phát triển của tỉnh, cố gắng hạn chế thấp nhất ảnh hưởng tới môi trường và phương hướng phát triển trong giai đoạn mới là tập chung tìm các nhà đầu tư giải quyết được những tồn tại trước mắt của các nhà đầu tư cũ,” ông Ánh nhấn mạnh.
Trao đổi với báo chí, từ góc độ chuyên gia, ông Đào Trọng Tứ, Giám đốc Trung tâm Phát triển bền vững tài nguyên nước và thích nghi biến đổi khí hậu nhấn mạnh, Quốc hội và các Bộ, ngành đã có nhiều đánh giá và dừng hàng trăm thủy điện nhỏ. Lý do là khi làm thủy điện, người ta không chú ý đến môi trường, phá rừng đầu nguồn, khai thác gỗ gây hại cho môi trường rất lớn.Ông Tứ cũng khẳng định, trong quá trình đi thực tế, các địa phương không những không dừng mà vẫn đang tìm kiếm, kêu gọi và doanh nghiệp tranh nhau đầu tư thủy điện bởi lợi nhuận từ đầu tư thủy điện không ít. Việc các tỉnh liên tục bổ sung các dự án thủy điện nhỏ vào quy hoạch là không nên, bởi vì mỗi lần bổ sung đều phải đánh giá lại tác động môi trường và tính toán rất nhiều vấn đề.
“Vì thế, thủy điện nhỏ này phải thân thiện với môi trường thì mới nên làm, còn cứ làm kiểu thủy điện như hiện nay thì có rất nhiều hệ lụy đến môi trường và dân cư. Thủy điện đang làm cho vấn đề môi trường ngày càng trở nên căng thẳng hơn,” ông Tứ nói.
Vị chuyên gia này cũng lưu ý rằng: “Ở rất nhiều thủy điện nhỏ, chúng tôi thấy họ bỏ qua rất nhiều hạng mục, máy móc cũ kĩ, xây dựng bừa bãi. Nên tránh việc lấy thiên nhiên sinh lời cho bản thân một số người”. Theo đó, ông Tứ đề nghị các tỉnh phải nghĩ đến lợi ích chung của môi trường, nghĩ đến rừng đầu nguồn, đến khô hạn, lũ lụt và các hệ lụy khác, trước khi nghĩ đến việc làm ra tiền.
“Các nhà đầu tư được hưởng lợi thủy điện, chứ không phải là người dân, không phải ngành điện cũng không phải môi trường. Vì thế cần đánh giá xem hiện nay việc phát triển của chúng ta cần bao nhiêu điện, có thiếu điện hay không mà phải làm những thủy điện quá nhỏ như thế,” ông Tứ nhấn mạnh.
Có chung quan điểm này, ông Trần Viết Ngãi - Chủ tịch Hiệp hội Năng lượng Việt Nam cũng cho rằng, thủy điện đi đến đâu đều phá rừng. Vấn đề là đã phá rừng rồi thì phải tìm cách trồng lại rừng. Nhưng hầu hết các dự án thủy điện mới đầu tư những năm gần đây do tư nhân làm đều không có tiền. Có dự án thì chây ỳ không chịu làm, làm cho môi trường, đời sống người dân sau dự án thủy điện càng khó khăn.
“Vì thế, chúng ta phải có giải pháp mạnh như đình chỉ, thậm chí đưa ra tòa án thì mới có thể buộc nhiều nhà máy thủy điện tàn phá môi trường thực hiện đúng nghĩa vụ cam kết của họ khi đầu tư xây dựng thủy điện,” ông Ngãi khuyến cáo.
Phát biểu tại Hội nghị “Quản lý, vận hành an toàn, hiệu quả công trình thủy điện” diễn ra mới đây tại Đà Nẵng, Bộ trưởng Bộ Công Thương Trần Tuấn Anh cho biết, sẽ chủ động cùng Bộ Tài nguyên và Môi trường thành lập nhóm công tác liên Bộ làm việc cụ thể với một địa phương có hồ thủy điện lớn, số lượng hồ thủy điện nhiều để thống nhất các giải pháp cụ thể.
Ngoài ra, Bộ Công Thương cũng sẽ làm rõ vai trò các cơ quan quản lý đồng thời theo dõi, xây dựng kế hoạch theo dõi, kiểm tra công tác chấp hành pháp luật liên quan đến hồ, đập thủy điện; chủ động điều chỉnh một số cơ chế chính sách cụ thể để đảm bảo hiệu quả của các hồ thủy điện tham gia phòng chống lụt bão, cũng như đảm bảo hiệu quả hoạt động của thủy điện. (Vietnam+ 25/5) đầu trang(
Tính đến 30/12/2016, tổng diện tích rừng toàn huyện Mù Cang Chải đạt trên 80.821 ha, độ che phủ rừng đạt 67%. Trong đó, rừng đặc dụng trên 20 nghìn ha, rừng phòng hộ gần 45 nghìn ha, rừng sản xuất gần 14 nghìn ha.
Triển khai kế hoạch Bảo vệ và phát triển rừng giai đoạn 2011 - 2016, huyện Mù Cang Chải đã đạt được kết quả nhất định: Giá trị sản xuất lâm nghiệp tăng trưởng nhanh, đạt bình quân 7%/năm; Tỷ lệ che phủ rừng tăng từ 65% năm 2011 lên 67% năm 2016. Trồng rừng bình quân hằng năm đạt từ 500 đến 1.000 ha. Sản lượng khai thác tỉa thưa gỗ rừng trồng hằng năm từ 1.000 đến 1.500 m3.
Sau nhiều năm tuyên truyền, vận động, ý thức của người dân từng bước được nâng cao trong công tác quản lý, bảo vệ và phát triển vốn rừng. Các chủ rừng đã tiến hành giao khoán rừng ổn định lâu dài cho các hộ gia đình nên đã có sự gắn kết, phối hợp chặt chẽ giữa các đơn vị chủ rừng với hộ gia đình và chính quyền địa phương trong công tác quản lý bảo vệ rừng. Tình trạng phá rừng làm nương rẫy, lấn chiếm đất rừng, khai thác lâm sản trái phép, chặt phá rừng đã từng bước được hạn chế.
Giai đoạn 2011 - 2016, trồng rừng tập trung trên địa bàn huyện đạt 4.160 ha, trong đó trồng rừng đặc dụng, phòng hộ 3.140 ha, trồng rừng sản xuất 1.020 ha, số tiền thu từ dịch vụ môi trường rừng toàn huyện đạt 118,652 tỷ đồng. Mức thu nhập bình quân hằng năm của các hộ gia đình nhận khoán bảo vệ rừng từ chính sách chi trả dịch vụ môi trường rừng bình quân 3,75 triệu đồng đến 25,2 triệu đồng/năm. Đến năm 2016, trên địa bàn huyện có khoảng 8.702 hộ gia đình với trên 50 nghìn lao động tham gia các hoạt động quản lý, bảo vệ rừng, sản xuất kinh doanh lâm nghiệp. Trong đó tỷ lệ các hộ nghèo, đồng bào dân tộc miền núi, vùng cao tham gia là 70%. Thu nhập đời sống của người dân từng bước cải thiện.
Thực hiện Chương trình mục tiêu phát triển lâm nghiệp bền vững giai đoạn 2016- 2020, huyện Mù Cang Chải phấn đấu đến năm 2020 tốc độ tăng giá trị sản xuất lâm nghiệp bình quân năm từ 8 - 10%/năm; Quản lý tốt vốn rừng hiện có, duy trì ổn định độ che phủ 67%, cải tạo nâng cao chất lượng rừng; Nâng cao năng suất rừng trồng lên 5,9m3/ha/năm. Phát triển mạnh rừng sản xuất, trồng mới 3.800 ha Sơn Tra.
Để thực hiện mục tiêu trên, trước mắt, huyện Mù Cang Chải tiếp tục đẩy mạnh công tác tuyên truyền, giáo dục, tạo sự chuyển biến mạnh mẽ về nhận thức, ý thức, trách nhiệm của cán bộ, đảng viên, doanh nghiệp, cộng đồng dân cư, hộ gia đình và mọi người dân đối với công tác bảo vệ và phát triển rừng; Rà soát, bổ sung, hoàn thiện hệ thống pháp luật, cơ chế, chính sách về quản lý, bảo vệ và phát triển rừng; khắc phục sự chồng chéo, bảo đảm tính đồng bộ, hiệu quả, khả thi; thực hiện các chính sách về chi trả dịch vụ môi trường rừng; Khẩn trương rà soát, đánh giá, kiểm soát chặt chẽ các quy hoạch, dự án phát triển kinh tế, xã hội có tác động tiêu cực đến diện tích, chất lượng rừng, đặc biệt là đối với rừng tự nhiên, rừng phòng hộ; Tăng cường sự phối hợp hiệu quả giữa các Bộ, ngành Trung ương và địa phương để thực hiện quyết liệt, hiệu quả công tác kiểm tra, thanh tra, giám sát, xử lý kịp thời, nghiêm minh các hành vi vi phạm pháp luật, thiết lập trật tự, kỷ cương trong công tác quản lý, bảo vệ và phát triển rừng. Chủ động, nâng cao năng lực, xử lý kịp thời, hiệu quả công tác phòng cháy, chữa cháy và sạt lở đất rừng để hạn chế thấp nhất số vụ cháy rừng và thiệt hại do cháy rừng gây ra.
Quản lý chặt chẽ tình trạng dân di cư tự do trên địa bàn; Kiên quyết đình chỉ, thu hồi đất đối với dự án chuyển đổi mục đích sử dụng rừng có sai phạm, hoặc có nguy cơ gây thiệt hại lớn về rừng, môi trường sinh thái, ảnh hưởng nghiêm trọng đến hoạt động sản xuất và đời sống người dân vùng dự án; Nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước về bảo vệ và phát triển rừng. Kiện toàn, củng cố tổ chức, bộ máy quản lý nhà nước, làm rõ chức năng, nhiệm vụ của các ngành, các cấp từ Trung ương tới địa phương về lâm nghiệp; xây dựng lực lượng Kiểm lâm đủ mạnh để thực thi hiệu quả công tác quản lý, bảo vệ và phát triển rừng...(Yenbai.gov.vn 25/5) đầu trang(
Tối ngày 25.5, nguồn tin của Lao Động cho biết, UBND tỉnh Gia Lai đã đề nghị chuyển hồ sơ sang cơ quan Cảnh sát điều tra về việc Ban Quản lý rừng phòng hộ Bắc Biển Hồ đã để mất 2.471 ha đất lâm nghiệp, và có dấu hiệu tham nhũng 2,4 tỉ đồng.
Ban quản lý rừng phòng hộ (Ban QLRPH) Bắc Biển Hồ được tỉnh Gia Lai giao quản lý là 9.148,6 ha đất lâm nghiệp. Tuy vậy, đơn vị đã không đưa vào hồ sơ đề nghị tỉnh Gia Lai cấp Giấy CNQSDĐ đối với 977,5 ha đất lâm nghiệp. Tiếp đó, đề nghị chỉnh lý di biến động và được Văn phòng ĐKQSDĐ đồng ý chỉnh lý diện tích giảm bớt thêm 177 ha đất lâm nghiệp, dẫn đến số ha đất mà Ban này "quản lý" chỉ còn là 7.994 ha.
Những tưởng việc “hao hụt” dừng lại ở đó, bất ngờ Ban QLRPH Bắc Biển Hồ "báo cáo" diện tích đất lâm nghiệp do Ban đang quản lý chỉ là 6.677 ha .Quá trình kiểm tra, Thanh tra tỉnh Gia Lai phát hiện 15 cán bộ từ Trưởng Ban QLRPH Bắc Biển Hồ là ông Nguyễn Đức đến nhân viên của đơn vị, lấn chiếm hơn 84.000 m2 đất lâm nghiệp để làm trang trại trồng càphê, tiêu, xây nhà kiên cố trục lợi.
Theo Kết luận Thanh tra, giai đoạn năm 2012-2016, Ban QLRPH Bắc Biển Hồ tiếp nhận các nguồn vốn về nhiều khoản dịch vụ môi trường rừng hơn 25 tỉ đồng, đã quyết toán được hơn 20 tỉ đồng.
Tuy vậy, Ban này đã chi sai nguyên tắc tài chính khi không nhập quỹ với số tiền hơn 3,6 tỉ đồng. Trong đó, hơn 1,2 tỉ đồng bán vườn cây không đưa vào sổ sách, nhập ngân sách; riêng 2,4 tỉ đồng có dấu hiệu tham nhũng khi không có chứng từ chứng minh mục đích sử dụng.
Tỉnh Gia Lai yêu cầu Thanh tra tỉnh khẩn trương chuyển hồ sơ sang cơ quan Cảnh sát điều tra, và báo cáo UBND tỉnh trước ngày 26.5. (Lao Động 25/5) đầu trang(
Năm 2017, tỉnh Lai Châu dự kiến trồng trên 3.200ha rừng. Hiện các đơn vị và người dân đang tích cực chuẩn bị cho công tác trồng rừng.
Theo kế hoạch, BQL rừng phòng hộ Nậm Mạ, huyện Sìn Hồ trồng khoảng 680ha, là huyện trồng rừng nhiều nhất. Đứng thứ nhì là BQL rừng phòng hộ huyện Tân Uyên với 615ha.
Đến thời điểm này, toàn tỉnh Lai Châu đã phát dọn thực bì trên 2.100ha, cuốc hố 1.216ha và trồng được gần 30ha rừng. Cơ cấu các loại cây trồng là quế, sơn tra, lát hoa, thông mã vĩ, vối thuốc, mỡ, sa mộc, tống quá sủ, sấu và giổi xanh. Trong đó, quế chiếm diện tích lớn nhất trên 2.000ha, tập trung chủ yếu ở huyện Sìn Hồ, Tân Uyên, Nậm Nhùn, Than Uyên và Mường Tè. Các loại cây khác là 800ha và cây sơn tra là 400ha.
Các đơn vị thực hiện trồng rừng đã chuẩn bị được 11 triệu cây giống, nguồn gốc của cây giống có xuất xứ rõ rang, đảm bảo đủ tiêu chuẩn, chất lượng và thời gian gieo ươm theo quy định.
Ông Nguyễn Văn Biển, Chi cục trưởng Kiểm lâm tỉnh Lai Châu cho biết, đã tham mưu cho Sở NN-PTNT ban hành nhiều văn bản đôn đốc chủ đầu tư, chỉ đạo các cơ quan chuyên môn và BQL rừng phòng hộ phối hợp với Hạt Kiểm lâm tăng cường tuyên truyền về lợi ích của việc trồng rừng. Vận động người dân phát dọn thực bì, cuốc, lấp hố theo đúng quy trình kỹ thuật trước khi trồng cây. (Nông Nghiệp VN 25/5) đầu trang(
Bữa cơm chia tay một lãnh đạo cũ, đón một lãnh đạo mới và mừng một lãnh đạo lên chức tại Hạt Kiểm lâm huyện Đắk Song (Đắk Nông) diễn ra đã nửa năm, tưởng chừng như bao bữa cơm khác nay lại thu hút sự quan tâm đặc biệt của dư luận.
Diễn biến sự việc như sau, ngày 13/12/2016, Hạt Kiểm lâm huyện Đắk Song tổ chức bữa cơm thân mật với nội dung chia tay ông Lê Văn Thiếu (Hạt phó) nhận công tác ở đơn vị mới, đón nhận ông Nguyễn Xuân Dũng về nhận chức Hạt phó Hạt Kiểm lâm Đắk Song, ông Nguyễn Đình Dân (quyền Hạt Trưởng Hạt Kiểm Lâm Đắk Song) được bổ nhiệm chức Hạt trưởng.
Tổng số, khoảng 40 người tới dự gồm các cán bộ huyện Đắk Song và lãnh đạo các xã trên địa bàn.
Trước khi tổ chức bữa tiệc, Hạt Kiểm lâm Đắk Song có gửi giấy mời các đại biểu đến dự nhằm giao lưu trong công việc và chia tay ông Thiếu.
Sự việc không có gì đáng nói nếu như không có một lá đơn giả mạo tên và chữ ký của người trong Hạt kiểm lâm để phản ánh về "sự bất thường của bữa tiệc".
Sau khi tiếp nhận nguồn tin, cơ quan chức năng đã vào cuộc xác minh và kết luận một số phần nội dung đơn thư phản ánh là đúng, đồng thời, tiến hành kiểm điểm làm rõ trách nhiệm đối với ông Nguyễn Đình Dân (Hạt trưởng) vì liên quan đến việc tổ chức liên hoan không đúng quy định khi nhậm chức, chia tay gây phản cảm trong dư luận và quần chúng nhân dân.
Trong quá trình kiểm điểm xuất hiện tình tiết, trong báo cáo gửi Sở NN&PTNT của Chi cục Kiểm lâm Đắk Nông do ông Nguyễn Quân Trường (Chi cục phó) ký có đoạn Hạt trưởng Hạt kiểm lâm Đắk Song giải trình: Kinh phí tổ chức bữa tiệc do đồng chí Dũng (về nhận công tác) và đồng chí Thiếu (chuyển công tác) tự chi trả.
Tuy nhiên, trao đổi với PV Infonet, ông Lê Văn Thiếu (hiện làm Văn phòng UBND tỉnh Đắk Nông) khẳng định, ngày diễn ra bữa tiệc đó ông đi phép ở Thái Bình và không hề tham gia.
Còn về kinh phí theo giải trình của Hạt trưởng Đắk Song (trong báo cáo của Chi cục Kiểm lâm) cho rằng ông Thiếu cũng có tham gia chi trả cùng ông Dũng, ông Thiếu cho hay, ông không thanh toán khoản này hơn nữa có tham gia đâu mà thanh toán.
Giải trình trong báo cáo của Chi cục Kiểm lâm là thế nhưng khi trao đổi với PV, ông Nguyễn Đình Dân cho biết: Kinh phí này do ông Dân và ông Dũng trả, còn giải trình kia không phải như vậy, mà cái này do phía trên kia chứ Hạt Kiểm lâm không viết như thế.
Sau khi bữa tiệc này diễn ra, Sở NN&PTNT Đắk Nông đã yêu cầu Chi cục Kiểm lâm tổ chức họp kiểm điểm rút kinh nghiệm đối với ông Nguyễn Đình Dân (Hạt trưởng Hạt Kiểm lâm Đắk Song). (Infonet 25/5) đầu trang(
NHÌN RA THẾ GIỚI
Trớ trêu thay, việc cấm đốn gỗ một năm đã đẩy Myanmar đứng trước một cuộc chiến khốc liệt nhằm thay đổi luật mới ban hành. Lâm tặc đã tàn phá tài nguyên rừng Myanmar như thế nào?
Năm 2013, lần đầu tiên Pyar Aung được nhìn thấy một cái cưa máy. Nó mang một con số của Đức, từng được sử dụng bởi một trong các công ty khai thác gỗ đang hoạt động tại cánh rừng bao bọc ngôi làng hẻo lánh của ông ở vùng Sagaing, Tây Bắc . Người đàn ông ở tuổi ngũ tuần, sinh sống tại ngôi nhà nhỏ xíu có tên Mahu, cất lời khen: “Trời ơi, nó mạnh và nhanh khủng khiếp!”.
Cho mãi đến tháng 8/2016, Pyar Aung mới có 1 cái cưa sắt, còn hôm nay ông có 3 cái. Mỗi cái cưa máy có giá thành khoảng 124 USD, mặc dù vậy, loại cưa này nếu mua ở các thành phố lớn thì có giá sẽ rẻ hơn gấp 7 lần.
Mặc dù luật pháp nghiêm ngặt, thế nhưng Pyar Aung khẳng định ông chưa thấy ai đề nghị xem giấy phép mua cưa máy, cả làng ông ai có nhu cầu đều thoải mái mua cưa. Ngạc nhiên hơn khi biết rằng, khai thác gỗ là một ngành tiểu thủ công nghiệp rất phát triển tại cộng đồng dân cư của Pyar Aung. Chỉ có 37 hộ gia đình nhưng lại sở hữu tới 70 cưa máy!
Ở làng Mahu, dân làng nói rằng họ không mảy may hay biết chút gì về luật mới của chính phủ đã được ban hành từ năm 2016, yêu cầu mọi người phải làm thủ tục khi mua cưa máy với Bộ Lâm nghiệp Myanmar. Những ngôi làng xa xôi, hẻo lánh như làng Mahu này là trọng tâm của một chiến dịch chống nạn “cưa tặc” của chính phủ.
Mahu là một trường hợp đặc biệt khó khăn mà chính quyền Myanmar phải đối mặt trong việc giáo dục cho người dân về quyền sở hữu cưa máy và cách sử dụng nó hợp pháp.
Làng Mahu chính thức là một hòn đảo biệt lập với những ngôi nhà nằm ẩn sâu trong Khu dự trữ rừng già Patolon, là một phần của Vườn quốc gia Alaungdaw Kathapa tại vùng Sagaing, Myanamar. Vườn quốc gia Alaungdaw Kathapa có tên trong danh sách Vườn di sản ASEAN, là khu vườn quốc gia lớn nhất đất nước Myanmar với diện tích lên đến 1.605km2 (tức 619 dặm vuông).
Bất chấp việc thiếu kiến thức về trang thiết bị an toàn, đào tạo và các nghị định liên quan đến rừng, việc sử dụng cưa máy đã trở nên quá phổ biến bởi nó là thứ công cụ đốn gỗ rất được ưa chuộng tại các vạt rừng giàu có ở Myanmar. Quốc gia này cũng là nguồn cung cấp gỗ tếch (Tectona Grandis) lớn nhất thế giới.
Các quan chức lâm nghiệp nói họ bắt đầu nhìn thấy xu hướng tăng mạnh nhu cầu dùng cưa máy trong niên khóa 2013 và 2014. Đà tăng trưởng này với các con số rất khó theo dõi và xác minh, có thể là hàng trăm hay hàng ngàn cưa máy được mua mỗi năm. Tin quá tệ cho ngành lâm nghiệp Myanmar! Một chiếc cưa máy có thể đốn hạ cây nhanh gấp 4 lần so với thời gian sử dụng cưa tay hay dùng rìu.
Tổ chức Lương nông thế giới (FAO) của LHQ, đơn vị chuyên theo dõi mật độ che phủ rừng già trên toàn cầu, đã ghi nhận từ 1990 - 2015, Myanamar thực sự đã mất gần 15 triệu ha rừng và các thửa đất cây cối khác. Cũng chưa có dữ liệu chính thức nào của chính quyền rằng lệnh cấm đốn gỗ từ giữa năm 2016 đến tháng 4/2017 đã tác động đến sự mất rừng hay không?
Những khu vực kiểu như làng Mahu – nơi đặc biệt hẻo lánh, cư dân có rất ít cơ hội để kiếm thu nhập – là nguyên nhân đóng góp vào đà tăng khai thác gỗ bất hợp pháp.
Làng Mahu hoàn toàn bị cắt đứt với thế giới bên ngoài trong suốt 4 tháng mùa mưa do đường xá xuống cấp nghiêm trọng. Hệ thống giáo dục quốc gia chỉ mới đặt chân đến làng Mahu cách đó 5 năm, chưa có lưới điện quốc gia và không có ai dùng điện thoại di động.
Dân làng chỉ biết kiếm tiền thông qua mỗi việc vào rừng cưa gỗ. Nhu cầu gỗ không ngừng tăng lên, các tay môi giới gỗ từ những làng bên cạnh đã sang làng Mahu ngay từ năm 2016 để tìm nguồn cung gỗ ra thị trường. Đây cũng là khoảng thời gian mà chính phủ Myanmar đang ban hành các quy định mới về việc mua và sở hữu cưa máy.
Ông Pyar Aung nói, ông kiếm được 95 USD trên mỗi 1 tấn gỗ. Mỗi tuần, ông thu được từ 1,5 đến 2 tấn gỗ để bán. Nếu cả làng ông cùng tham gia cưa gỗ thì họ có thể đốn được 46 tấn gỗ mỗi tuần, hay hơn 180 tấn gỗ mỗi tháng. Nếu người làng bán gỗ như cái giá mà ông Aung nhận được thì cả làng sẽ thu nhập ít nhất 17.500 USD/tháng.
Tính ra chỉ riêng trong các tháng mùa mưa thì thu nhập cả năm gộp lại của làng Mahu đã lên tới 140.000 USD. Suốt nhiều thế hệ trôi qua, dân làng luôn kiếm ăn bằng nghề làm ruộng hay tham gia vào những hoạt động sinh kế khác như làm chiếu tre.
Vậy nên, đốn gỗ đã mang lại cơ hội để làm phong phú các nguồn thu nhập tại làng. Ông Aung phân trần: “Nếu chỉ trồng lúa thì không thể nào sống nổi, đó là lý do chúng tôi phải đốn gỗ, nhưng cũng chỉ là gỗ tếch mà thôi. Tếch là một trong những loài cây gỗ cứng nhiệt đới có giá trị nhất trên thế giới. Nhu cầu cho loại gỗ này luôn đặc biệt cao”.
Những người dân làng như ở làng Mahu luôn nại ra lý do vô tội của họ trong các hoạt động dùng cưa đốn gỗ bất hợp pháp, nhưng cách hành động của họ cũng tinh quái chả kém.
Theo báo cáo thanh tra của Bộ Lâm nghiệp Myaanmar, thì gần đây, dân làng Mahu bỗng dưng dừng hoạt động khai thác gỗ, tháo rời cưa máy và giấu các bộ phận này trong rừng sâu.
Ông Kyaw Minn Htut, nhà sáng lập Tổ chức giám sát môi trường Thuriya Sandra, cho hay cơ quan ông luôn để mắt theo dõi đến hoạt động dùng cưa máy ở làng Mahu và thừa nhận người làng đã “mua lậu” cưa máy. Bản thân ông Htut cũng giữ nhiều mối quan hệ với người làng Mahu.
Tại trụ sở cơ quan của mình, ông Htut nói: “Chính tôi đã báo cáo hoạt động mờ ám tại ngôi làng này cho Sở Lâm nghiệp địa phương. Nhưng rồi cũng chính tôi lại đề nghị nhà cầm quyền lờ đi do bởi người làng này quá nghèo khổ để nộp phạt, và nếu như tước đoạt cưa máy của họ thì cũng đồng nghĩa họ mất luôn công cụ để sinh kế”.
Ở ngưỡng tuổi tứ tuần, ông Htut là cư dân gốc Sagaing, tham gia công tác bảo tồn rừng ở vùng Sagaing ngay từ năm 2003. Ông luôn kiên nhẫn đeo bám các hành vi khai thác gỗ trái phép.
Htut từng có 10 ngày ăn dầm nằm dề trong rừng để theo dõi hoạt động đốn gỗ và phát hiện một công ty tiếp tay “nuốt” 572 cây gỗ nằm ngoài danh mục hàng cho phép khai thác. Htut tuyên bố: “4 quan chức của Cơ quan gỗ Myanmar (MTE) và 3 viên chức của Bộ Lâm nghiệp đã bị sa thải sau báo cáo của tôi”.
Triết lý hành động của ông Htut là nạn phá rừng không phải chỉ mỗi tội lỗi của “cưa tặc” mà còn là sự tiếp tay của các công ty gỗ được MTE cấp phép hoạt động, do đó phải điều chỉnh lại hoạt động lâm nghiệp nội địa.
Ông Htut dẫn giải: “Cái cưa không phải là vấn đề, mà cốt lỗi nằm ở chính sách và luật pháp. Ở đây là sự manh nha hành động của các tổ chức tham gia tàn phá rừng quy mô lớn, hơn là cá nhân các “cưa tặc”.
Đề cập đến hoạt động khai thác gỗ tại Mahu, ông Htut muốn giữ cho người dân một sinh kế từ hoạt động khai thác gỗ. Với sự hậu thuẫn của Htut, người làng Mahu đã áp dụng các kỹ thuật quản lý khu vực khai thác gỗ của họ.
Ông Htut kết luận: “Người làng Mahu chỉ đốn thứ mà họ cần để kiếm ăn, họ không cần giàu sang. “Thủ phạm” chính là những người từ bên ngoài vào, tàn sát cây cối để làm giàu cho chính họ; trong khi người làng Mahu có cho vàng, họ cũng không hủy diệt sạch mảnh đất của tổ tiên”. (Pháp Luật Plus 25/5)đầu trang(./.
|
|||