|
Ngày 16 tháng 11 năm 2016
BẢO VỆ RỪNG
QUẢN LÝ – SỬ DỤNG – PHÁT TRIỂN RỪNG
NHÌN RA THẾ GIỚI
BẢO VỆ RỪNG
Với sự nỗ lực của các tổ chức trong nước và quốc tế, việc ngăn chặn săn bắt thú quý hiếm thời gian qua đã mang lại nhiều kết quả tích cực.
Theo thông tin từ Bộ TN&MT, ngày 17 và 18-11, Việt Nam đăng cai tổ chức Hội nghị quốc tế về chống buôn bán trái phép các loài động vật, thực vật hoang dã (IWT). Hội nghị có sự tham gia của các phái đoàn cấp quốc gia, tổ chức quốc tế… Hoàng tử Anh William cũng sẽ đến Việt Nam để tham dự hội nghị.
Lâu nay sừng tê giác, ngà voi… được nhiều người xem là có tác dụng trong việc chữa trị ung thư. Đây là thông tin hoàn toàn sai lệch. Thế nhưng chính những lầm tưởng này đã khiến những con thú bị giết hại vô tội. Với sự nỗ lực của các tổ chức trong nước và quốc tế, việc ngăn chặn săn bắt thú quý hiếm thời gian qua đã mang lại nhiều kết quả tích cực.
Vừa qua, tổ chức Cứu trợ hoang dã (WildAid) đã công bố minh chứng cụ thể về những chương trình nhằm giảm nhu cầu tiêu thụ sản phẩm từ đông vật hoang dã tại châu Á. Mức giá và lượng tiêu thụ các sản phẩm từ động vật nguy cấp đã có dấu hiệu giảm dần.
Một số khảo sát thị trường mới đây cho biết nhu cầu về ngà voi, sừng tê và các sản phẩm động vật hoang dã khác tại châu Á đang giảm mạnh. Giá sừng tê giác tại Việt Nam và Trung Quốc từ 2013-2015 đã giảm hơn một nửa so với giá trước đây. Giá bán sỉ ngà voi gần đây tại Hong Kong, Trung Quốc thấp hơn 57-78% so với năm 2014. Từ năm 2013 đến năm 2015, trữ lượng lược mang cá đuối tại Quảng Châu, Trung Quốc giảm 63%. Giá ngà voi ở tám thành phố thuộc Trung Quốc trong hai năm 2014-2015 đã giảm 50%.
Con người, động vật duy trì sự sống bằng cách phụ thuộc vào môi trường. Trong hàng triệu năm qua, trái đất đang dần thay đổi và nhiều loài động vật đã thích nghi với những thay đổi đó. Thế nhưng điều quan trọng là sự thay đổi đang diễn ra quá nhanh, đe dọa sự sinh tồn của một số loài khiến chúng có nguy cơ tuyệt chủng. Trái đất nóng lên, khí nhà kính, phá rừng, ô nhiễm đại dương, không khí, đất là những yếu tố đều làm tổn hại đến môi trường.
Cạnh đó sự can thiệp của con người vào việc sinh tồn của tự nhiên khiến động vật mất cơ hội sống. Cách tốt nhất để cứu động vật bị đe dọa là bảo vệ và cung cấp cho chúng nơi an toàn.
TP.HCM là vùng đất trù phú và nguồn tài nguyên thiên nhiên phong phú. Tại hội thảo về bảo tồn đa dạng sinh học do Sở TN&MT TP.HCM tổ chức, Viện kỹ thuật Biển cho biết, Khu hệ thực vật trên địa bàn TP.HCM có trên 1.515 loài, chiếm 11% trong tổng số loài thực vật bậc cao của Việt Nam. Hệ động vật hoang dã có 80 loài thú, 221 loài chim, 55 loài bò sát, 16 loài lưỡng cư… Trong đó có nhiều loài động vật, thực vật quý hiếm, bị đe dọa nằm trong sách Đỏ.
Do vậy, vì lợi ích của chính mình, bạn hãy nâng cao nhận thức, quan tâm và có trách nhiệm hơn đến việc bảo vệ động vật và môi trường.
Trong khuôn khổ chiến dịch “Chấm dứt sử dụng sừng tê”, Trung tâm Hành động và Liên kết vì Môi trường và Phát triển (CHANGE) phối hợp cùng tổ chức bảo vệ động vật hoang dã WildAid công bố thông điệp truyền thông (PSA) mang tên “Hãy là người sáng suốt”.
Chương trình nhằm kêu gọi công chúng hãy sáng suốt lựa chọn những phương pháp khoa học để điều trị bệnh thay vì dùng sừng tê giác, tránh tiền mất tật mang. Đồng thời bảo vệ những cá thể tê giác cuối cùng còn sót lại trên trái đất.
PSA có độ dài 30 giây được thực hiện ngay trước thềm chuyến đi Kenya vào tháng 10 vừa qua của MC Phan Anh để gặp gỡ các nhân viên bảo tồn, cán bộ kiểm lâm, cũng như tận mắt nhìn thấy tê giác trắng và đen. Trong đó có một trong ba con tê giác trắng Bắc Phi cuối cùng. PSA sẽ phát sóng trên các đài truyền hình và nhiều phương tiện truyền thông công cộng khác. (Pháp Luật TP.HCM 16/11) đầu trang(
Trong 10 năm qua, Việt Nam đã đạt được nhiều thành tựu to lớn trong cuộc chiến chống lại nạn săn bắt và buôn bán trái phép động vật hoang dã (ĐVHD).
Nhiều nỗ lực đã được triển khai nhằm tăng cường thể chế, chính sách về bảo vệ ĐVHD, khắc phục những lỗ hổng pháp lý, nâng cao khung hình phạt và cải tiến khung pháp lý nói chung để bảo vệ chặt chẽ những loài nguy cấp, quý, hiếm của Việt Nam.
Thêm vào đó, năng lực thực thi pháp luật của các cơ quan chức năng cũng đã được nâng cao rất nhiều so với 10 năm trước. Đặc biệt, tính minh bạch và tinh thần trách nhiệm trong khi thi hành nhiệm vụ của các cán bộ và cơ quan thực thi pháp luật đã được nâng cao đáng kể.
Theo khảo sát của Trung tâm Giáo dục Thiên nhiên (ENV) tại 6 đô thị lớn, các vi phạm về tiêu thụ ĐVHD trái phép đã giảm gần 1/3. Số lượng gấu bị nuôi nhốt tại các trang trại đã giảm gần 70%. Trong ba năm trở lại đây, số lượng vi phạm về ĐVHD được người dân chủ động thông báo đã tăng gấp đôi, chỉ tính riêng số lượng tiếp nhận qua đường dây nóng miễn phí về bảo vệ ĐVHD của ENV 1800-1522.
Lực lượng hải quan và công an đã triệt phá thành công nhiều vụ vận chuyển trái phép ngà voi, vảy tê tê tại các cảng và và khu vực biên giới. Các cơ quan chức năng tại các địa phương cũng đã khám phá và bắt giữ nhiều vụ buôn bán trái phép ĐVHD với quy mô lớn.
“Chúng ta có quyền tự hào vì Việt Nam đã đạt được những bước tiến quan trọng đó chỉ trong vòng một thập kỷ.” bà Bùi Thị Hà, Phó Giám đốc ENV chia sẻ. “Tuy nhiên, bên cạnh những thành tựu đạt được, chúng ta vẫn còn phải đối mặt với nhiều thách thức trong nỗ lực bảo vệ các loài ĐVHD nguy cấp, quý hiếm của Việt Nam và thế giới như như hổ, tê giác và tê tê".
Chính vì vậy, ENV cho rằng, Việt Nam nên tập trung nỗ lực giải quyết 10 vấn đề cấp bách dưới đây để bảo vệ tương lai của các loài ĐVHD nguy cấp, quý, hiếm. Mặc dù các vấn đề này không thể dễ dàng được giải quyết triệt để trong một thời gian ngắn nhưng chúng ta cần có quyết tâm cao để vượt qua thách thức và tiến lên phía trước:
1. Điều tra và xử lý nghiêm các đối tượng cầm đầu những đường dây buôn bán ĐVHD trái phép
Cần nỗ lực điều tra, bắt giữ và khởi tố những đối tượng cầm đầu các đường dây buôn bán trái phép sừng tê giác, hổ, ngà voi, rùa biển và nhiều loài ĐVHD nguy cấp, quý hiếm khác. Tích cực thực hiện điều tra triệt phá các mạng lưới tội phạm lớn và trừng phạt thích đáng những kẻ đứng đầu các đường dây này theo đúng tinh thần Chỉ thị số 28/CT-TTg ngày 12/9/2016 của Thủ tướng Chính phủ.
2. Đưa ra các biện pháp răn đe hiệu quả
Cả hai Bộ luật Hình sự hiện hành và sửa đổi đều có các khung hình phạt nghiêm khắc áp dụng đối với tội phạm về ĐVHD. Các đối tượng vi phạm cần bị xử lý nghiêm khắc theo các quy định này bởi có như vậy thì mới có tính răn đe và góp phần giảm thiểu và ngăn chặn những hành vi vi phạm khác trong tương lai.
Tuy nhiên, kết quả rà soát các bản án hình sự trong 6 năm qua cho thấy hầu hết các đối tượng vi phạm chỉ bị xử lý tù treo hoặc cải tạo không giam giữ. Điều này càng khiến những kẻ phạm tội tin rằng buôn bán ĐVHD là một hoạt động “an toàn” mang lại lợi nhuận cao và rủi ro thấp, bởi tội phạm liên quan đến hoạt động này không được cơ quan tiến hành tố tụng thực sự quan tâm xử lý.
3. Nghiêm cấm buôn bán sừng tê giác dưới mọi hình thức
Nghiêm cấm tuyệt đối mọi hình thức buôn bán sừng tê giác, bao gồm cả việc buôn bán mẫu vật săn bắn. Bằng cách này, hình ảnh Việt Nam với vai trò là quốc gia tiêu thụ và trung chuyển trong cuộc khủng hoảng săn trộm tê giác hiện nay sẽ dần được hạn chế và xóa bỏ.
4. Tiêu hủy tất cả ngà voi và sừng tê giác thu giữ được
Việc tiêu hủy 2,1 tấn ngà voi vừa qua là một khởi đầu tốt nhưng Việt Nam cần tiếp tục tiêu hủy ngà voi và sừng tê giác thường xuyên hơn ngay sau khi vụ án khép lại. Các cơ quan chức năng chỉ nên giữ lại một số lượng nhỏ mẫu vật ngà voi và sừng tê giác với mục đích phân tích ADN (truy xuất nguồn gốc ngà voi/sừng tê giác) và phục vụ mục đích giáo dục – đào tạo cũng như nghiên cứu khoa học.
5. Đóng cửa các cơ sở nuôi hổ tư nhân và chấm dứt mọi hoạt động cho hổ sinh sản không kiểm soát
Đóng cửa các cơ sở nuôi hổ tư nhân cũng như nghiêm cấm mọi hình thức cho hổ sinh sản tại các vườn thú và các cơ sở khác nếu hoạt động sinh sản không có giá trị hoặc không phục vụ mục tiêu bảo tồn, giáo dục và nghiên cứu khoa học.
Từ năm 2007, số lượng hổ nuôi nhốt tại các các vườn thú và cơ sở tư nhân đã tăng từ 55 lên đến hơn 189 cá thể - hậu quả của tình trạng cho hổ sinh sản thiếu kiểm soát. Các cá thể hổ nuôi nhốt không hề có giá trị trong việc bảo tồn loài ĐVHD nguy cấp, quý, hiếm này.
Trong 14 cơ sở tư nhân này, một số cơ sở thậm chí còn nhập lậu hổ con để đưa vào thị trường buôn bán bất hợp pháp. Để giải quyết tình trạng buôn bán hổ trái phép, việc ngăn chặn sự phát triển của các cơ sở nuôi hổ là vô cùng quan trọng. Điều này cũng là cần thiết để ngăn chặn một cuộc khủng hoảng tương tự như khủng hoảng nuôi nhốt gấu năm 2005, khi Nhà nước đã buộc phải đăng ký cho hàng nghìn cá thể gấu có nguồn gốc bất hợp pháp được nuôi nhốt tại các cơ sở tư nhân.
Việt Nam có thể xem xét đưa ra cam kết tương tự quyết tâm đóng cửa các trang trại hổ của quốc gia được Chính phủ Lào đưa ra tại Hội nghị các quốc gia thành viên CITES vào tháng 9/2016.
6. Chấm dứt tình trạng nuôi nhốt gấu tại Việt Nam
Chấm dứt hoàn toàn tình trạng nuôi nhốt gấu trong các cơ sở tư nhân tại Việt Nam. Sau hơn mười năm nỗ lực, hiện nay số lượng gấu nuôi nhốt tại các cơ sở đã giảm từ 4.300 cá thể vào năm 2005 xuống còn khoảng 1.200. Tình trạng tiêu thụ mật gấu cũng đã giảm mạnh, khoảng 61% so với thời điểm năm 2010.
Đây chính là thời điểm để chấm dứt ngành công nghiệp khởi đầu với hàng nghìn cá thể gấu bị săn bắt từ tự nhiên và nuôi nhốt bất hợp pháp. Do những cá thể gấu này đều có nguồn gốc bất hợp pháp, việc nuôi nhốt gấu là hành vi vi phạm pháp luật. Chính vì vậy, cần khuyến khích các chủ cơ sở nuôi gấu tự nguyện chuyển giao các cá thể gấu này mà không đòi bồi thường. Nếu không, họ sẽ phải đối mặt với nguy cơ bị xử lý theo quy định của pháp luật.
7. Tạm dừng việc cấp phép gây nuôi thương mại ĐVHD trên toàn quốc
Không tiếp tục cấp phép gây nuôi thương mại ĐVHD cho các cơ sở gây nuôi trên toàn quốc cho đến khi thiết lập được một hệ thống quản lý hiệu quả, cũng như các cơ quan chức năng có đủ khả năng giám sát và quản lý chặt chẽ các cơ sở gây nuôi, ngăn chặn việc hợp pháp hóa ở quy mô lớn ĐVHD săn bắt từ tự nhiên vào các cơ sở này.
Đối với hoạt động gây nuôi thương mại ĐVHD đang diễn ra hiện nay, cần chủ động thực hiện các biện pháp sau: (1) Thu hồi giấy phép đối với tất cả các chủ cơ sở gây nuôi không có đủ bằng chứng hợp pháp và thông tin minh bạch về nguồn gốc của các cá thể ĐVHD mà họ đang nuôi nhốt hoặc mua bán; (2) Xử lý hình sự chủ các cơ sở gây nuôi có hành vi mua bán, trao đổi và lưu giữ ĐVHD bất hợp pháp; và (3) Xử phạt nghiêm khắc các cán bộ địa phương có liên quan nếu có hành vi cấu kết, làm sai lệch thông tin, tham nhũng, che đậy trong công tác kiểm tra, quản lý hoạt động gây nuôi thương mại ĐVHD.
Nghiêm cấm tuyệt đối mọi hình thức gây nuôi thương mại đối với hổ, gấu và tất cả các loài ĐVHD nguy, cấp, quý hiếm được bảo vệ chặt chẽ bởi luật pháp Việt Nam. Giới hạn việc cấp phép lưu giữ/nuôi nhốt các loài này, chỉ cho phép các vườn thú, các trung tâm bảo tồn, cứu hộ cũng như các viện nghiên cứu khoa học có tư cách hợp pháp, nếu có căn cứ chứng minh những cơ sở này không liên quan đến hoạt động mua bán, trao đổi sản phẩm từ ĐVHD dưới bất kì hình thức nào.
8. Gắn trách nhiệm của chính quyền địa phương với việc kiểm soát và chấm dứt tình trạng tiêu thụ ĐVHD trái phép trên địa bàn
Cần quy định cụ thể trách nhiệm của Ủy ban nhân dân các xã, huyện và thành phố, với sự hỗ trợ của các cơ quan chuyên trách trong nỗ lực chung nhằm kiểm soát và chấm dứt các hành vi buôn bán ĐVHD trên địa bàn như hành vi quảng cáo, mua bán và lưu giữ trái phép ĐVHD.
Hơn nữa, vai trò của chính quyền địa phương sẽ hiệu quả hơn nếu họ được giao trách nhiệm giám sát và đảm bảo mọi hoạt động của các doanh nghiệp tại địa phương đều tuân thủ các quy định pháp luật về bảo vệ ĐVHD.
9. Ngăn chặn tội phạm trên Internet
Áp dụng các quy định hiện hành của pháp luật để xử lý và ngăn chặn hành vi mua bán, trao đổi ĐVHD nguy cấp, quý, hiếm trên Internet. Một số biện pháp hữu hiệu bao gồm: đóng cửa các trang thông tin điện tử có chứa thông tin quảng cáo và mua bán các loài ĐVHD cần được bảo vệ, tăng cường theo dõi và chặn trang cá nhân trên mạng xã hội (ví dụ như Facebook) được đối tượng sử dụng để quảng cáo buôn bán ĐVHD.
10. Tăng cường tiếng nói của các cơ quan Nhà nước trong nỗ lực bảo vệ ĐVHD
Đồng bộ nỗ lực của chính quyền các cấp nhằm nâng cao nhận thức của người dân và từ đó giảm thiểu nhu cầu tiêu thụ các sản phẩm ĐVHD nguy cấp, quý hiếm. Bên cạnh vai trò quan trọng của các tổ chức phi chính phủ trong các hoạt động truyền thông, Nhà nước có thể đóng vai trò chủ động hơn trong việc giảm thiểu nhu cầu tiêu thụ thông qua các kênh truyền thông chính thống cũng như tiếp cận các phương tiện truyền thông công cộng. (An Ninh Thủ Đô 15/11) đầu trang(
Á hậu Huyền My vừa có dịp tham dự buổi lễ “Tiêu hủy mẫu vật ngà voi và sừng tê giác bị tịch thu từ buôn bán trái phép tại Việt Nam” vào ngày 12/11 vừa qua.
Huyền My chia sẻ “My vô cùng vinh dự khi được tham gia buổi lễ tiêu huỷ ngà voi, sừng tê giác được bắt giữ từ các vụ buôn lậu, bên cạnh đấy còn có mật gấu, nanh gấu, xương hổ, xương sư tử...”.
Người đẹp rất hứng thú khi có cơ hội tham gia các hoạt động cộng đồng, chung tay giúp sức bảo vệ môi trường và động vật hoang dã.
Huyền My trực tiếp cùng các nhà chức trách kiểm duyệt cũng như theo sát toàn bộ tiến trình tiêu hủy các mẫu tang vật bao gồm ngà voi, sừng tê giác,
Á hậu cũng kêu gọi mọi người hãy cùng nhau chia sẻ để ai cũng nhận thức được rằng, hãy dừng việc săn bắn trái phép các loài động - thực vật hoang dã bởi chúng là 1 phần vô cùng quan trọng tới cuộc sống chúng ta. (An Ninh Thủ Đô 15/11) đầu trang(
Phòng Bảo tồn biển - Vườn quốc gia Núi Chúa (tỉnh Ninh Thuận) cho biết, từ đầu tháng 6/2016 đến nay, có hơn 70 lượt rùa biển vào bờ đào cát làm 21 tổ đẻ trứng (1.400 trứng).
Các nhân viên đã cứu hộ thành công và thả hơn 900 rùa con về biển. Số rùa này thuộc bộ rùa biển, gồm: Rùa xanh, đồi mồi và quản đồng, đều có nguy cơ tuyệt chủng cao.
Khu vực bãi Ngang, bãi Thịt (Vườn quốc gia Núi Chúa) là nơi rùa biển thường lên đẻ trứng vào mùa sinh sản. Đây là nơi duy nhất ở đất liền và khu vực thứ hai ở Việt Nam (sau Vườn quốc gia Côn Đảo) có quần thể rùa biển đến sinh sản.
Ông Phạm Anh Dũng – Phó trưởng phòng Bảo tồn biển, Vườn quốc gia Núi Chúa cho biết: Khoảng thời gian từ tháng 6 đến tháng 10 hàng năm là mùa cao điểm sinh sản của rùa biển. Năm nay do mưa sớm, độ ẩm thích hợp ở các bãi biển để rùa đến đẻ trứng, nên số lượng rùa đẻ trứng nhiều nhất trong vòng 5 năm trở lại đây. Trong khoảng thời gian rùa đẻ trứng, các nhân viên của vườn thường xuyên tuần tra, theo dõi các hoạt động, bảo vệ rùa biển lên bãi đẻ, cứu hộ rùa con thả về biển...
Theo thống kê giai đoạn từ năm 2008 - 2015, dựa án bảo tồn rùa biển Vườn quốc gia Núi Chúa đã cứu hộ thành công gần 6.000 rùa con và thả về biển; tiếp nhận 25 con rùa biển trưởng thành để cứu chữa và thả về biển. Tháng 6/2016, khu cứu hộ rùa biển bán nhân tạo được thành lập nhằm cứu hộ, chữa trị, phục hồi chức năng, nuôi huấn luyện các cá thể sinh vật, rùa bị nuôi nhốt, đánh bắt, đảm bảo đủ điều kiện trước khi thả ra môi trường tự nhiên.
Ông Phạm Anh Dũng cho biết: Số lượng rùa biển đang bị suy giảm nghiêm trọng do nhiều nguyên nhân như: Đánh bắt rùa biển để lấy thịt; trứng và mai bán cho khách du lịch hay tán làm thuốc chữa bệnh. Bên cạnh đó, hoạt động đánh bắt có tính hủy diệt như khai thác san hô, đánh mìn, sử dụng hóa chất độc hại làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến môi trường sống của rùa biển.
Một lượng lớn rùa biển bị chết do vô tình mắc vào lưới đánh cá của ngư dân khiến chúng không thể ngoi lên mặt nước để thở và dần chết ngạt. Bãi đẻ và nguồn thức ăn của rùa biển ngày càng thu hẹp do các hoạt động xây dựng các công trình, ô nhiễm môi trường.
Vườn quốc gia Núi Chúa xây dựng phương án quản lý, bảo vệ Khu bảo tồn biển giai đoạn 2016 -2 020 đã được UBND tỉnh Ninh Thuận phê duyệt. Trong đó, có kế hoạch hoạt động bảo tồn rùa biển nhằm duy trì và bảo vệ tài nguyên biển, bảo vệ đa dạng sinh học, bảo vệ nơi quần cư của các loài sinh vật, phát triển kinh tế và du lịch sinh thái; nâng cao nhận thức, thay đổi hành vi của cộng đồng và các bên liên quan cùng tham gia vào hoạt động bảo tồn rùa biển.. (Tin Tức 15/11) đầu trang(
Tối 14.11, Vườn quốc gia Cúc Phương và Trung tâm Bảo tồn và Nghiên cứu Động vật hoang dã Việt Nam (SVW) đã tiến hành tái thả thành công 46 cá thể tê tê Java về một địa điểm an toàn tại khu vực phân bố của loài này.
Sau khi may mắn được cứu hộ từ những vụ buôn bán trái phép, những cá thể tê tê này đã được quay về tự nhiên, sống lại một cuộc đời mới.
Được biết, đây là lần tái thả với số tê tê lớn nhất từ trước đến nay từ Trung tâm. Hầu hết các cá thể tê tê này được cứu hộ từ một vụ bắt giữ lớn tại tỉnh Thái Bình, khi mà cơ quan chức năng phát hiện được một xe tải chở 61 cá thể tê tê còn sống và 37 cá thể rùa Đầu To. Chín cá thể tê tê được cứu hỗ đã chết bởi những chấn thương nghiêm trọng sau quá trình vận chuyển, một số ít còn lại vẫn đang được tiếp tục chăm sóc và phục hồi. Bốn mươi hai cá thể tê tê đã được kiểm tra sức khỏe và gắp chip nhận dạng trước chuyến tái thả.
Giám đốc của SVW, ông Nguyễn Văn Thái cho biết: “Nhờ những cải thiện gần đây trong việc hợp tác với các cơ quan chức năng, chúng tôi bắt đầu tiếp nhận nhiều tê tê hơn. Tuy nhiên, cứu hộ và tái thả chỉ là một phần nhỏ của bức tranh lớn, chúng ta cần phải cải thiện thực thi pháp luật, dừng hẳn hoạt động tiêu thụ nếu không muốn thấy loài tê tê quí giá của Việt Nam bị biến mất vì buôn bán động vật hoang dã.”
Trưởng nhóm Chăm sóc động vật của SVW, ông Lương Tất Hùng, người chịu trách nhiệm chính trong chuyến tái thả lần này phát biểu: “SVW đang bắt đầu nhận rất nhiều tê tê, đồng thời đơn vị này phải xây thêm chuồng trại mới để đảm bảo vận hành. Sau khi chứng kiến nhiều cá thể chết vì buôn bán động vật hoang dã trái phép, chúng tôi rất vui khi được nhìn thấy những cá thể may mắn này quay về với ngôi nhà đích thực của chúng.”
Tê tê là loài động vật bị buôn bán nhiều nhất trên thế giới. Việt Nam có hai loài (Tê tê Java và Tê tê Vàng) và cả hai đều nằm trong trình trạng cực kỳ nguy cấp, cận kề với ngưỡng tuyệt chủng ngoài tự nhiên. Cùng với đợt tái thả này, SVW đã tái thả thành công về tự nhiên tổng số 99 cá thể tê tê Java trong 3 tháng vừa qua. (Lao Động 15/11) đầu trang(
Vào ngày 11/12 tới đây, Câu lạc bộ chạy tình nguyện Red River Runners (RRR) sẽ tổ chức giải “Chạy vì động vật hoang dã” (ĐVHD), với khẩu hiệu “Hành động ngăn chặn sự tuyệt chủng”.
Trung tâm Giáo dục Thiên nhiên ENV sẽ đồng hành cùng RRR trong sự kiện quan trọng này để nâng cao nhận thức cộng đồng về tình trạng các loài ĐVHD quý, hiếm đang bị khai thác để phục vụ cho y học cổ truyền tại Việt Nam và Trung Quốc.
Tiếp nối thành công của giải “Chạy vì tê giác” năm ngoái thu hút hơn 500 người Việt Nam và nước ngoài, năm nay, người tham gia có thể chọn chạy vì một trong số bốn loài ĐVHD nguy cấp, quý, hiếm bao gồm gấu, hổ, tê giác và tê tê.
Các loài này đều đang bị săn bắt để sử dụng như các vị thuốc đông y và hiện đang đứng trước mối đe dọa tuyệt chủng. Bên cạnh các cá nhân, sự kiện sẽ quy tụ rất nhiều người tham gia là đại diện từ các Đại sứ quán tại Hà Nội, các tổ chức phi chính phủ, cùng người nổi tiếng.
Người tham gia từ mọi lứa tuổi và khả năng đều có thể lựa chọn cho mình đường chạy thích hợp tại giải chạy Sông Hồng lần thứ 10 này, với các cự ly 21km, 10km, 5km và đường chạy trẻ em. Đây cũng là năm thứ tư liên tiếp, ENV được nhận số tiền gây quỹ từ giải chạy nhằm hỗ trợ các hoạt động giảm cầu tiêu thụ các sản phẩm từ ĐVHD.
Người tham gia có thể đăng kí tại trang web của RRR www.redriverrunners.com hoặc đăng kí trực tiếp tại Clickspace, số 15, ngõ 76, Tô Ngọc Vân, Tây Hồ và tại The Hanoi Bicycle Collective, 31 Nhật Chiêu, Tây Hồ, Hà Nội. (An Ninh Thủ Đô 15/11) đầu trang(
Hạt Kiểm lâm huyện Cát Hải và Vườn quốc gia Cát Bà xử lý 1 vụ vi phạm khai thác rừng trái pháp luật; tăng cường tuần tra, kiểm tra rừng, kiểm soát các bến bãi, trục xuất 184 đối tượng vào rừng trái phép; phá 4 lán trại trái phép trong rừng, gỡ 682 bẫy các loại; thả về tự nhiên 33 cá thể động vật...
Đó là những con số được chỉ ra tại hội thảo đánh giá công tác bảo tồn đa dạng sinh quyển và chim di cư năm 2016, kế hoạch 2017 vừa diễn ra tại Vườn quốc gia Cát Bà, do Sở Nông nghiệp và PTNT và huyện Cát Hải phối hợp tổ chức.
Tại đây, các ý kiến của các cơ quan chức năng, lực lượng kiểm lâm, chính quyền địa phương phân tích thực trạng, khó khăn, vướng mắc, đề ra giải pháp trong công tác bảo tồn đa dạng sinh quyển và chim di cư như: tăng cường công tác quản lý nhà nước trên địa bàn; đẩy mạnh kiểm tra, xử lý nghiêm các đối tượng săn bắt động vật, bảo vệ rừng tận gốc;
Đồng thời triển khai tìm kiếm, hợp tác với các tổ chức trong nước và quốc tế, xây dựng dự án, các công trình nghiên cứu, ứng dụng khoa học công nghệ trong công tác bảo vệ và bảo tồn đa dạng sinh học; nâng cao nhận thức và sinh kế cho cộng đồng... (An Ninh Hải Phòng 15/11) đầu trang(
Nhằm bảo tồn các hệ sinh thái tự nhiên, các loài động vật sống trong tự nhiên, các nguồn gen cây trồng vật nuôi có giá trị kinh tế và bảo tồn cao, sử dụng bền vững tài nguyên đa dạng sinh học, duy trì và phát triển dịch vụ hệ sinh thái nhằm thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh, thích ứng với biến đổi khí hậu góp phần bảo đảm an ninh quốc phòng, UBND tỉnh đã phê duyệt quy hoạch bảo tồn đa dạng sinh học tỉnh An Giang đến năm 2020 và định hướng đến năm 2030, với những phần việc mang tính cụ thể và hết sức cấp bách.
Từ đây cho đến năm 2020, Sở Tài nguyên và Môi trường sẽ nỗ lực xây dựng cơ sở dữ liệu về hiện trạng và quy hoạch bảo tồn đa dạng sinh học tỉnh An Giang, làm cơ sở phân chia các vùng sinh thái, các khu bảo tồn và hành lang đa dạng sinh học góp phần vào việc quy hoạch bảo tồn tổng thể cả nước.
Đồng thời, đánh giá chính xác hiện trạng bảo tồn đa dạng sinh học tỉnh An Giang, phát hiện các nguy cơ gây suy giảm đa dạng sinh học. Từ đó, hoàn thành quy hoạch bảo tồn đa dạng sinh học phù hợp với quy hoạch tổng thể phát triển kinh tế - xã hội, bảo vệ môi trường của tỉnh, thực hiện quy hoạch chi tiết các khu bảo tồn tại chỗ, ưu tiên bảo tồn tại chỗ các hệ sinh thái đặc thù, các loài thực vật quý hiếm, đặc hữu của hệ thống các khu bảo tồn, tạo các sinh cảnh ổn định cho các loài động vật hoang dã sinh trưởng.
Bên cạnh đó, trong hoạt động bảo tồn thường xuyên sẽ nâng cao độ che phủ rừng, hạn chế các vụ xâm hại đến rừng như chặt phá, cháy rừng, xử phạt nghiêm các vụ vi phạm đến rừng, sử dụng kinh phí thu được từ chính sách chi trả dịch vụ môi trường rừng đầu tư cho công tác bảo vệ, phát triển tài nguyên rừng; hạn chế các vụ xâm hại đến động vật hoang dã như săn bắn, bẫy bắt, áp dụng các biện pháp tuyên truyền giáo dục cộng đồng dân cư, xử lý nghiêm các vụ vi phạm, thu giữ các phương tiện săn bắt động vật; kiểm soát việc khai thác và sử dụng hợp lý nguồn tài nguyên sinh vật, xây dựng và thực hiện phương án phòng ngừa, kiểm soát và giảm thiểu tác hại của các loài sinh vật ngoại lai xâm hại đối với đa dạng sinh học.
Đặc biệt, sắp tới An Giang sẽ xây dựng 2 khu bảo tồn loài – sinh cảnh (Búng Bình Thiên và Cô Tô - Tức Dụp - Tà Pạ), 5 khu bảo vệ cảnh quan (rừng tràm Trà Sư, rừng tràm Tri Tôn, núi Sam, núi Cấm, cụm núi Thoại Sơn), 1 khu bảo vệ, sử dụng hợp lý tài nguyên và phát triển bền vững đa dạng sinh học (gồm cụm núi Dài, núi Két, núi Phú Cường, núi Dài Năm Giếng), hành lang đa dạng sinh học thuỷ nội địa (Mỹ Hòa Hưng - Vàm Nao - Châu Đốc), hệ thống vườn thực vật núi Tô, núi Cấm, hệ thống nhà bảo tàng thiên nhiên núi Ba Thê, hệ thống vườn cây thuốc núi Cấm…
Trong 10 năm tiếp theo, Sở Tài nguyên và Môi trường kiến nghị cần triển khai phương thức bảo tồn chuyển chỗ, hình thành hệ thống vườn thực vật, vườn ươm, vườn động vật để bảo tồn và phát triển các nguồn gen quý hiếm, đặc hữu có nguy cơ tuyệt chủng đã xác định được của từng khu bảo tồn của tỉnh; nâng cao độ che phủ rừng, giảm các vụ xâm hại đến rừng và khai thác trái phép tài nguyên sinh vật (chặt phá, đốt rừng, cháy rừng, săn bắt động vật hoang dã…); xử phạt nghiêm các vụ vi phạm đến rừng; giải quyết từng bước sinh kế ổn định cho người dân vùng đệm các khu bảo tồn thông qua các giải pháp sản xuất nông nghiệp bền vững, tham gia quản lý, bảo vệ rừng, bảo tồn đa dạng sinh học.
Đồng thời, tuyên truyền giáo dục nâng cao nhận thức của cộng đồng trong bảo tồn đa dạng sinh học, nghiên cứu hoàn thiện hệ thống chính sách phân công trách nhiệm và chia sẻ lợi ích giữa khu bảo tồn và người dân trong công tác bảo tồn đa dạng sinh học; khai thác tiềm năng du lịch của các khu bảo tồn nhằm phát triển du lịch sinh thái gắn với sinh kế của người dân vùng đệm, nâng cao đời sống cộng đồng, góp phần phát triển kinh tế - xã hội và bảo tồn đa dạng sinh học.
Để hoàn thành những mục tiêu trên, Sở Tài nguyên và Môi trường sẽ phối hợp với Sở Xây dựng, Sở Khoa học và công nghệ, Sở Nông nghiệp và phát triển nông thôn và các sở, ban ngành khác ưu tiên hoàn thành 15 dự án mang tính cần thiết và cấp bách, với mức kinh phí dự kiến 64,5 tỷ đồng, xoay quanh các việc tuyên truyền và nâng cao nhận thức cộng đồng về bảo tồn da dạng sinh học, quy hoạch chi tiết và thành lập các khu bảo tồn theo luật đa dạng sinh học, phát huy giá trị nguồn gen, xây dựng thí điểm các dự án bảo tồn Nhà nước hỗ trợ kỹ thuật tài chính – Nhân dân thực hiện… (Báo An Giang 16/11) đầu trang(
Để chủ động giữ rừng, đối phó với “giặc lửa”, huyện Tiên Yên đã triển khai đồng bộ giải pháp linh hoạt nhằm nâng cao công tác bảo vệ phòng cháy, chữa cháy rừng, qua đó hạn chế mức thấp nhất số vụ cháy rừng...
Hiện nay, huyện Tiên Yên có tổng diện tích rừng và đất rừng 53.136,4ha (chiếm hơn 80% diện tích đất tự nhiên của huyện). Từ nhiều năm nay, sản xuất lâm nghiệp đã góp phần giải quyết việc làm, xoá đói, giảm nghèo bền vững cho nhiều hộ dân địa phương.
Tuy nhiên, do quỹ đất có hạn, nhu cầu sử dụng đất rừng của người dân lớn, cộng với tình hình diễn biến phức tạp của thời tiết, nên công tác quản lý bảo vệ rừng trên địa bàn huyện gặp không ít khó khăn.
Để khắc phục được những khó khăn này, hàng năm huyện đều xây dựng kế hoạch, phương án tăng cường phòng cháy, chữa cháy rừng nhằm hạn chế mức thấp nhất thiệt hại từ những vụ cháy rừng gây ra.
Trao đổi với chúng tôi, ông Đỗ Hữu Duy, Hạt trưởng Hạt Kiểm lâm huyện Tiên Yên cho biết, thông thường trước khi bước vào mùa hanh khô (khoảng tháng 10 đến hết tháng 3 năm sau), huyện Tiên Yên đều triển khai đồng bộ biện pháp phòng cháy, chữa cháy rừng như: Kiện toàn bộ máy ban chỉ đạo thực hiện kế hoạch và phát triển rừng từ huyện đến các xã, thị trấn và tổ, đội phòng cháy, chữa cháy rừng.
Ngoài ra, Hạt Kiểm lâm huyện còn tham mưa UBND huyện ban hành nhiều văn bản chỉ đạo các cấp, ngành về tăng cường công tác quản lý, bảo vệ rừng, quản lý lâm sản và phòng cháy, chữa cháy rừng.
Cùng với đó, tiến hành tu sửa các panô tuyên truyền, biển dự báo cấp cháy rừng và vận động nhân dân thực hiện tốt công tác phòng cháy, chữa cháy rừng lồng ghép với tuyên truyền đến từng thôn, bản và người dân địa phương.
Đặc biệt, để chủ động phòng cháy, chữa cháy rừng, huyện đã xây dựng phương án phòng cháy, chữa cháy rừng giai đoạn năm 2015-2020. Dựa trên phương án chung, các địa phương, đơn vị, doanh nghiệp kinh doanh sản xuất rừng đã xây dựng kế hoạch chi tiết để cùng phối hợp với huyện thực hiện.
Là một trong 4 đơn vị sản xuất kinh doanh lâm nghiệp đóng chân trên địa bàn huyện, Công ty TNHH MTV Lâm nghiệp huyện Tiên Yên được tỉnh giao, cho thuê với tổng diện tích hơn 6,9ha đất rừng và đất lâm nghiệp. Do rừng được giao của Công ty nằm xen kẽ cùng diện tích đất lâm nghiệp của các hộ dân và giáp với địa bàn dân cư sinh sống nên nguy cơ cháy rừng thường xuyên rình rập. Để hạn chế nguy cơ cháy rừng có thể xảy ra, Công ty đã chủ động xây dựng phương án phòng cháy, chữa cháy rừng phù hợp với tình hình thực tế.
Ông Phạm Quốc Diên, Giám đốc Công ty TNHH MTV Lâm nghiệp huyện Tiên Yên, cho biết: Về phương án chi tiết, Công ty đặc biệt chú trọng đến việc tuyên truyền nâng cao nhận thức cho bà con về tầm quan trọng của phòng cháy, chữa cháy rừng. Bên cạnh việc đầu tư trang thiết bị phòng cháy, chữa cháy rừng, Công ty còn bố trí lực lượng trực chốt 24/24 giờ tại các điểm có nguy cơ cháy rừng cao, như khu vực rừng thông.
Công ty cũng triển khai các biện pháp, như bố trí công nhân thường xuyên tiến hành phát luống rừng (chặt thân, cành, cỏ, cây vào mùa mưa để giữ độ ẩm cho rừng), làm các đường băng trắng cản lửa và xử lý thực bì... Bằng những giải pháp này, nhiều năm qua, diện tích rừng của Công ty luôn được đảm bảo an toàn, một số vụ cháy nhỏ được Công ty phát hiện và xử lý kịp thời không để lan rộng.
Do làm tốt công tác phối hợp bảo vệ rừng, nên khi xảy ra cháy rừng, các đơn vị chủ động phối hợp phát hiện và tổ chức huy động lực lượng cứu chữa kịp thời, nên đã giảm đáng kể thiệt hại đến tài nguyên rừng.
Được biết, để tăng cường các biện pháp phòng cháy, chữa cháy rừng và bảo vệ nghiêm ngặt các diện tích rừng hiện có, huyện Tiên Yên đã và đang tăng cường tuyên truyền cho nhân dân về công tác bảo vệ rừng; kiểm tra hướng dẫn chủ rừng, hộ dân nhằm nâng cao vai trò trách nhiệm trong việc chấp hành quy định của pháp luật về bảo vệ rừng và phòng cháy, chữa cháy rừng. (Báo Quảng Ninh 15/11) đầu trang(
Mới đây, UBND tỉnh Thừa Thiên – Huế vừa có công văn về việc tăng cường giải pháp cấp bách phòng ngừa, đấu tranh với hành vi xâm hại các loài động vật hoang dã trái phép.
Theo đó, UBND tỉnh Thừa Thiên – Huế yêu cầu thủ trưởng các sở, ban, ngành, đoàn thể cấp tỉnh phổ biến, quán triệt đến tất cả cán bộ, công chức, viên chức, người lao động tại cơ quan, đơn vị mình quản lý nghiêm túc chấp hành các quy định của pháp luật về quản lý, kiểm soát, bảo tồn các loài động vật hoang dã như: không mua, bán, sử dụng, tặng hay nhận quà biếu là các sản phẩm, dẫn xuất có nguồn gốc từ động vật hoang dã trái với quy định của pháp luật.
Đồng thời, khuyến khích người dân thông tin về các tổ chức, cá nhân có hành vi vi phạm liên quan đến các quy định về quản lý, bảo vệ động vật hoang dã cho cơ quan chức năng, chính quyền địa phương.
Công văn cũng yêu cầu UBND các huyện, thị xã, thành phố chủ động chỉ đạo các địa phương, đơn vị trực thuộc tổ chức chỉ đạo tăng cường kiểm tra, kiểm soát và xử lý nghiêm các trường hợp săn, bẫy, bắt, vận chuyển, nuôi, giết mổ, chế biến, kinh doanh trái phép động vật hoang dã và các sản phẩm, dẫn xuất có nguồn gốc từ các loài động vật hoang dã trên địa bàn theo quy định của pháp luật.
Nếu để xảy ra tình trạng vi phạm pháp luật nghiêm trọng trong lĩnh vực quản lý, kiểm soát, bảo tồn các loài động vật hoang dã trên địa bàn quản lý mà không có biện pháp xử lý kiên quyết thì chủ tịch UNBD các huyện, thị xã, thành phố phải chịu trách nhiệm. (Người Đưa Tin 14/11) đầu trang(
Như một thông điệp tích cực hiếm hoi gửi đến hội nghị quốc tế quy mô lớn về buôn bán trái phép thú hoang dự kiến diễn ra ở Hà Nội ngày 17/11, lần đầu tiên nước ta tổ chức tiêu hủy hơn hai tấn ngà voi và trên 70 ký sừng tê giác cùng các bộ phận đắt giá khác của các loài hoang dã.
Cuộc tiêu hủy khối tài sản lớn và quả thực là quý hiếm diễn ra trước sự chứng kiến của quan khách trong và ngoài nước với sự hiện diện của 150 cảnh sát vũ trang. Từng có người tiếc hùi hụi, nói thành tiếng, giá mà cấu được một vài mẩu. Từng có đề nghị tiêu hủy ở Hoàng Thành Thăng Long hoặc một vị trí trang trọng tương đương nào đó. Vậy mà cuối cùng chúng lại được đem ra Nam Sơn, bãi rác lớn nhất của Hà Nội, để thực thi hôm 12/11.
Cuộc này chúng ta chịu sức ép ghê gớm chứ tận sâu tâm khảm hẳn chưa muốn thế. Một thông tư cấp bộ (Số 90/2008/TT-BNN) ban hành vào một ngày toàn số đẹp như giới chơi số, 28/8/2008, hướng dẫn cách xử lý tang vật hoàn toàn khác.
Chẳng hạn có thể trả lại chúng cho nước xuất khẩu hoặc nước tái xuất theo quy định của CITES (Công ước về Buôn bán Quốc tế các Loài Động vật Thực vật Hoang dã Nguy cấp); có thể “chuyển giao cho cơ quan khoa học, cơ sở đào tạo, giáo dục môi trường, bảo tàng chuyên ngành, cơ quan quản lý chuyên ngành, trung tâm cứu hộ loài đó để làm tiêu bản”; hoặc thậm chí “chuyển giao cho cơ sở y tế để nghiên cứu, bào chế thuốc”. Tiêu hủy chỉ đặt ra “trong trường hợp tang vật mang bệnh hoặc không xử lý được bằng các biện pháp trên”.
Vậy mà đùng một cái, chúng ta thực hiện một cuộc tử tế nhằm đúng Tuần lễ Thế giới Tử tế. Sau khi kiểm tra kỹ về AND rồi tính đến từng lạng (2.183 kg ngà voi, 70,4 kg sừng tê giác), tất thảy được nghiền nhỏ. Rồi đốt trong lò để cháy hết thành tro. Rồi chôn lấp toàn bộ trước sự chứng kiến của đông đảo công chúng.
Trước khi diễn ra hành động lịch sử với sự hỗ trợ tài chính của quốc tế, ngày 13/5/2015, một đoàn liên ngành Việt Nam được mời đến chứng kiến cảnh tiêu hủy một lượng ngà voi lớn hơn nhiều tại một nước châu Phi là Kenya. Trong bối cảnh bị thế giới chỉ đích danh là một trong hai nước có nạn buôn bán và tiêu thụ thú hoang bất hợp pháp lớn nhất, việc lần đầu tiên chúng ta lọt vào danh sách hơn 10 nước tiêu hủy tang vật thú hoang quý hiếm trong đó có trên 40 tấn ngà voi là thắng lợi ngoại giao không nhỏ.
Đương nhiên đấy mới là bước đầu. Chỉ riêng vụ ở Cảng Tiên Sa, Đà Nẵng, từ 11-25/8/2015, cơ quan chức năng bắt gần 8 tấn ngà voi, sừng tê giác, và vảy tê tê nhập từ Mozambique và Nigieria. Nghĩa là số ta vừa tiêu hủy chưa phải là tất cả. Đấy là chưa kể một tổ chức có tên Wildlife Justice Commission (tạm dịch Ủy ban Công lý Động vật Hoang dã) cho biết sẽ công bố tại Hà Lan hôm nay, 15/11 theo giờ Hà Nội, về cuộc điều tra kéo dài một năm của họ về một đường dây mua bán thú hoang ở ngoại thành Hà Nội được cho là trị giá 53 triệu USD.
Thế mới biết, để thoát hẳn cái bẫy thú hoang mà không ít trong chúng ta mắc phải trong tâm trí và khó dứt vì chưa muốn dứt, để tỏ ra là tử tế thực sự trước mắt bạn bè quốc tế đang gây sức ép tứ bề, còn cần không ít cam kết và hành động chính trị mạnh mẽ hơn nữa. (Tiền Phong 15/11) đầu trang(
Chưa rõ mục đích giết cá heo của nhóm ngư dân trẻ là gì, tuy nhiên hành vi này đã bị nhiều người phản ứng dữ dội vì “ngư dân sao lại giết loài động vật được mệnh danh là vị cứu tinh trên biển cả này?”
Ngày 10-11, trang Facebook Người Phú Quốc đăng tải một số hình ảnh cho thấy một nhóm ngư dân trẻ bắt một con cá heo và cắt đầu, mổ bụng con cá này với tâm trạng hết sức phấn khích.
Phải chăng nhóm ngư dân này không biết cá heo là loài động vật cần được bảo tồn được liệt kê trong sách đỏ? Phải chăng họ không biết cá heo vừa được xem là người bạn, vừa mang ý nghĩa rất linh thiêng đối với nhà ngư?
“Ngày trước, tôi theo tàu đánh bắt cá ở vùng biển Phú Quốc, cứ cách vài ngày sẽ thấy bày cá heo chạy sát bên tàu. Chúng chơi giỡn, lâu lâu còn phóng hẳn lên mặt nước. Có lúc anh tài công hốt cả mớ cá chuồn quăng xuống cho cá heo, được cho cá chuồn, vài con trong bầy cá heo phóng lên có vẻ như cám ơn. Hình ảnh rất thân thiện và bình yên nơi biển cả. Người đi biển ở vùng biển Tây Nam luôn xem cá heo là một điềm tâm linh nơi biển cả, vậy mà...”, bạn đọc Minh Hiền chia sẻ.
Theo Thạc sĩ Đỗ Anh Duy - phó trưởng phòng phòng Nghiên cứu Bảo tồn Biển (Viện nghiên cứu hải sản), có nhiều loài cá heo khác nhau với các mức độ phân cấp nguy hiểm khác nhau.
Theo Công ước quốc tế về buôn bán các loài động, thực vật hoang dã nguy cấp (CITES) mà Việt Nam đã tham gia vào năm 1994, nhiều loài cá heo thuộc phụ lục I và II, tức là nằm trong danh sách những loài bị đe doạ tuyệt diệt do hoặc có thể do buôn bán, điển hình như cá heo nước ngọt, cá heo vây trắng, cá heo mỏ mũi chai,...
Việc buôn mẫu vật của những loài này phải tuân theo những quy chế nghiêm ngặt để không tiếp tục đe doạ sự tồn tại của chúng và chỉ có thể thực hiện được trong những trường hợp ngoại lệ.
Trong danh mục sách đỏ Việt Nam và sách đỏ của Liên minh Bảo tồn thiên nhiên quốc tế, nhiều loài cá heo cũng được liệt vào danh sách động vật thuộc mức bảo tồn nguy cấp hoặc rất nguy cấp như cá heo Irrawaddy (hay còn gọi là cá nược), cá heo không vây,…
“Không như nhiều loài cá khác, số lượng cá heo khó khôi phục trong thời gian ngắn, do vậy loài cá này được bảo vệ rất nghiêm ngặt”, ông Đỗ Anh Duy cho biết.
Theo luật sư Lê Cao (Đoàn luật sư TP.Đà Nẵng), tùy từng trường hợp cụ thể, việc săn bắt trái phép đối với một số loại cá heo cụ thể sẽ bị xử phạt vi phạm hành chính theo Điều 7 Nghị định 103/2013/NĐ-CP với mức phạt cao nhất có thể đến 100.000.000 đồng.
Trường hợp giết hại những loài cá heo thuộc danh mục loài quý hiếm được ưu tiên bảo vệ thì có thể bị xử lý hình sự theo Điều 190 Bộ luật hình sự 1999 (sửa đổi, bổ sung năm 2009) và tùy từng trường hợp có thể bị phạt tiền đến 500 triệu đồng, hoặc phạt tù với mức cao nhất là 7 năm tù.
Theo nhà văn hóa học Nguyễn Nhã, cá heo là loài động vật gắn liền với đời sống đánh bắt cá của ngư dân miền biển. Có rất nhiều chuyện kể về việc loài cá này từng nhiều lần giúp đỡ ngư dân, chẳng hạn như khi thuyền đánh cá ra khơi gặp sóng to, bão lớn, cá heo thường xuất hiện dẫn thuyền vào bờ. Không những thế cá heo còn giúp ngư dân tìm nguồn cá. Do vậy, ngư dân khi ra biển gặp cá heo đều rất yên tâm.
Để tỏ lòng biết ơn, ngư dân bèn lập miếu thờ loài cá này. Dọc các vùng biển từ Thái Bình, Nghệ An đến Vũng Tàu đều có nhiều miếu thờ cá heo.
“Việc xem cá heo như một người bạn đã là truyền thống từ xưa nay của ngư dân miền biển. Tuy nhiên dường như các ngư dân trẻ giết cá heo trong câu chuyện ở trên đã quên mất truyền thống đẹp này. Đó là một điều đáng buồn”, ông Nguyễn Nhã nhận xét.
Tiến sĩ Lý Tùng Hiếu - giảng viên khoa Văn hóa học (Trường ĐH KHXH&NV - ĐHQG TP.HCM), thì cho rằng người dân tuy không có tục thờ cúng cá heo như cá voi (hay còn được gọi là cá ông) nhưng loài cá này vẫn được xem như người bạn, là “điềm lành”.
“Cá heo không gây hại gì đến cuộc sống của người dân, hơn nữa còn mang lại nhiều lợi ích. Không có lý do gì để chúng ta được quyền đối xử tàn ác với loài động vật này như thế”, TS Lý Tùng Hiếu nêu ý kiến.
Theo TS Lý Tùng Hiếu, nhiều người dường như đã có sự nhầm lẫn về loài động vật này. Ngư dân Việt Nam có tục thờ cá Ông - tức là cá voi chứ không phải cá heo.
Theo tục này, cư dân làng chài ai phát hiện cá voi mắc cạn (gọi là “Ông lụy” chứ không dùng từ “chết”) phải có bổn phận chôn cất và để tang Ông như để tang chính cha mẹ mình. Người này sau đó sẽ được “Ông” ban cho nhiều phúc lộc, từ đó ăn nên làm ra, đời sống sung túc, dưới triều nhà Nguyễn còn được miễn sưu dịch 3 năm. Làng nào có cá Ông lụy, làng đó muôn đời ấm no, tai qua nạn khỏi.
“Tuy cá heo không phải cá Ông như trong tín ngưỡng truyền thống của người Việt Nam nhưng tùy theo mỗi địa phương lại có một phong tục riêng”, ông Lý Tùng Hiếu nhận xét.
Hàng trăm bạn đọc báo Tuổi Trẻ bày tỏ sự phẫn nộ đối với hành vi giết cá heo cúa nhóm ngư dân nói trên.
Bạn đọc Nguyễn An viết: “Mấy chú này đi biển mà không biết kiêng kỵ gì cả, cá heo là bạn với con người mà đối xử vậy. Ở quê tôi cá heo mà vào bờ là bà con tìm cách đưa ra biển trở lại. Cá voi hay cá heo đều được đối xử tôn kính”.
Nhiều người cho rằng hành vi của nhóm ngư dân không chỉ đáng lên án khi vì phạm niềm tin tâm linh của người dân mà còn thể hiện sự thiếu hiểu biết về pháp luật khi giết hại động vật hoang dã đang được bảo tồn. (Tuổi Trẻ 15/11) đầu trang(
Sau 4 ngày truy tìm nhóm ngư dân sát hại cá heo trên tàu cá, lực lượng chức năng ở Phú Quốc (Kiên Giang) đã xác định được chủ tàu, thuyền trưởng và một thanh niên liên quan.
Trao đổi với phóng viên Zing.vn sáng 15/11, lãnh đạo Khu Bảo tồn biển Phú Quốc cho biết cảnh sát môi trường của Công an Kiên Giang và lực lượng chức năng của huyện đảo đang làm việc với những người liên quan đến việc sát hại cá heo trên tàu cá. Ngoài chủ tàu còn có thuyền trưởng và một trong các thanh niên tham gia xẻ thịt loài cá quý hiếm.
"Chúng tôi đang làm việc với 3 người liên quan tại Công an thị trấn Dương Đông. Bước đầu họ thừa nhận việc giết cá heo do thiếu hiểu biết, thịt thì chưa ăn", một cán bộ Khu Bảo tồn biển Phú Quốc nói và chưa tiết lộ tên tuổi, nơi cư trú của 3 người bị công an mời làm việc.
Ngày 10/11, một người ở Phú Quốc đăng 6 tấm ảnh lên Facebook với nội dung có một nhóm ngư dân 5 người đi trên tàu cá. Sau khi ngồi lên mình cá heo để đùa giỡn, họ sau đó dùng dao cắt đầu, mổ bụng con cá quý để làm thịt.
Hình ảnh chiếc tàu và các loại cá xung quanh cho thấy phương tiện chở cá heo bị sát hại là tàu chuyên đánh bắt cá cơm bằng lưới bao.
Phòng Kinh tế huyện Phú Quốc sau đó cử cán bộ cùng công an địa phương đến nơi có nhiều tàu đánh cá cơm bằng lưới bao là Xóm Cồn ở thị trấn Dương Đông để tìm những người tình nghi để xử lý theo quy định pháp luật. (ZingNews 15/11) đầu trang(
Dừng dự án thủy điện ảnh hưởng tới đất rừng ở Tây Nguyên là tín hiệu tích cực cho thấy Bộ Công thương đã biết lắng nghe, thấy sai để sửa.
Bàn về chỉ đạo mới của Bộ Công thương, GS Nguyễn Ngọc Lung nhấn mạnh, nếu muốn cứu vãn được phần rừng còn lại ngoài chỉ đạo trên Bộ Công thương cần lưu ý nhiều vấn đề khác nữa.
Theo đó, Bộ Công thương cần nhanh chóng tiến hành rà soát, phân tích, đánh giá, cân nhắc lợi ích mà các dự án thủy điện có thể đem lại so với sự tác động của từng dự án tới môi trường như thế nào? Diện tích rừng bị tàn phá ra sao? Cái được và cái mất khi làm thủy điện là gì...?
"Phải cân nhắc lợi ích thủy điện mang lại với cái Thủy điện sẽ lấy đi cụ thể như thế nào?. Nếu dự án thủy điện khoảng 5-10MW nhưng lại tàn phá tới cả 100ha rừng thì rõ ràng xã hội mất, dân thiệt thòi. Sự hy sinh lợi ích của xã hội lớn hơn, nhiều hơn, thiệt hại nặng nề hơn so với lợi ích của nhà đầu tư thủy điện thì làm làm gì? ", ông Lung nói thẳng.
Vị GS bức xúc, lâu nay, chúng ta đã mắc sai lầm quá lớn trong chủ trương khuyến khích các doanh nghiệp của Bộ mở rộng, đầu tư phát triển thủy điện. Dù các chuyên gia đã ra sức phản đối, lên án, góp ý nhưng vẫn có hàng chục, thậm chí hàng trăm dự án thủy điện mọc lên, phá vỡ cả quy hoạch chung.
Cùng với đó là rất nhiều dự án thủy điện đã xâm hại nghiêm trọng tới an ninh môi trường cũng đã bị giới chuyên gia bóc mẽ, phản đối quyết liệt và buộc phải dừng lại như các dự án thủy điện 6 và 6A ở Đồng Nai.
Ông Lung nói thẳng, nguyên nhân thì ai cũng biết, đó là vì lợi ích. Bộ Công thương chính là cơ quan chủ quản, đồng thời cũng là những ông chủ của nhiều dự án thủy điện lớn, nhỏ đó. Trong khi đó, mỗi một dự án thủy điện được phê duyệt, đầu tư sẽ là cơ hội cho nhiều người kiếm lợi.
"Bây giờ không phải là lúc để Bộ Công thương có thể phê duyệt thủy điện một cách tự do, cảm tính nữa. Những oan nghiệt về môi trường do thủy điện gây ra là do sự chưa tốt về quản lý mà chính Bộ Công thương phải chịu một phần trách nhiệm. hông thể vì cái lợi từ dự án đem lại mà bỏ qua lợi ích của quốc gia, bỏ qua lợi ích của người dân", vị GS nhấn mạnh.
Về câu chuyện trồng bù rừng, GS Nguyễn Ngọc Lung cho rằng chỉ đạo của Bộ Công thương lúc này cũng chỉ giống như chạy theo một sự đã rồi. Vị GS ví nó giống với câu chuyện cho phá hết rồi mới cuống cuồng rà soát.
"Không thể đổ thừa cho ai vì ngay tại các bước thẩm định, phê duyệt dự án đã có quy định rất chặt chẽ, rõ ràng những cam kết trồng bù rừng thế nào. Trồng bao nhiêu rồi. Cho làm thủy điện nhưng lại không yêu cầu được chủ dự án trồng lại rừng là do quản lý kém", ông Lung thẳng thắn.
Cùng với đó, với những dự án thủy điện đã xây dựng nhưng không được trồng bù rừng, ông Lung yêu cầu Bộ Công thương phải buộc các chủ đầu tư thực hiện đầy đủ trách nhiệm trồng bù rừng theo đúng cam kết. Trong trường hợp hết đất trồng rừng tại khu vực đó, chủ đầu tư phải nộp một khoản tiền tương đương để trồng rừng ở nơi khác.
"Ví dụ, chủ đầu tư phải trồng bù 10ha rừng nhưng địa phương chỉ đủ diện tích trồng bù là 5ha. Trường hợp này, chủ đầu tư phải đóng một khoản tiền tương đương khoảng 1 tỷ/1ha vào quỹ trồng rừng. Số rừng này sẽ được sử dụng để tu dưỡng những khu rừng già hoặc trồng rừng ở những địa phương khác", vị GS nêu quan điểm.
Tuy nhiên, vị chuyên gia lưu ý, cơ sở xác định định mức đóng tiền thay vì trồng rừng là vấn đề rất quan trọng. Thêm vào đó là việc quản lý và sử dụng quỹ trồng bù rừng như thế nào cho hiệu quả? Làm sao để ngăn chặn thất thoát, tham nhũng... là câu chuyện quản lý phải bàn.
"Việc này quản lý không khó. Mỗi địa phương, mỗi dự án đều có kế hoạch trồng bù rừng cụ thể. Trên cơ sở đó cơ quan quản lý nhà nước sẽ kiểm soát trên thực tế. Nếu nhận tiền mà không trồng rừng thì lãnh đạo địa phương sẽ phải chịu trách nhiệm. Ngược lại, nếu xây thủy điện nhưng không trồng rừng, không nộp tiền thì chủ dự án phải chịu trách nhiệm", ông Lung nói.
Tại Quy hoạch đất lâm nghiệp khu vực Tây Nguyên, ông đã phân tích rất rõ tính chất, đặc điểm của đất khu vực Tây Nguyên là núi cao, đất rỗ, không thể đào sông, suối, ao, hồ để tích trữ nước ngọt. Như vậy, nếu Tây Nguyên mất đi diện tích rừng quá lớn thì khả năng tích lũy nước mặt không còn. Điều này là vô cùng nguy hại cho sản xuất, đời sống của người dân khu vực này.
Vì vậy, bắt buộc Tây Nguyên phải giữ được rừng để giữ được nước phục vụ cho đời sống, sản xuất, sinh hoạt của người dân.
"Xiết thủy điện là một yếu tố, nhưng yếu tố rất quan trọng đó là phải xiết lại mục đích chuyển đổi đất của người dân. Việc mượn tay người dân tộc thiểu số chặt rừng, khai hoang là rất nguy hiểm".
Vị chuyên gia cho rằng với những trường hợp như vậy cũng cần phải được xem xét xử lý nghiêm. Tuy nhiên, trách nhiệm lớn hơn cả vẫn thuộc về phía các cơ quan quản lý nhà nước.
Do đó, ông cho rằng tiếp sau chỉ đạo trên Bộ Công thương cần thể hiện một thái độ cứng rắn, kiên quyết hơn.
"Bộ Công thương phải dứt khoát không cho xây dựng thủy điện bằng mọi giá nữa", GS Lung đề nghị. (Dân Việt 15/11) đầu trang(
Sáng 15-11, tại bãi rác Đèo Sen, phường Hà Khánh, TP Hạ Long, Hội đồng tiêu huỷ vật chứng tỉnh Quảng Ninh đã tổ chức tiêu huỷ 636 kg tê tê và 171,8 kg vẩy tê tê Java, cùng 16 con rùa đầu to thu được trong xe đông lạnh.
Số tang vật này trước đó bị tổ công tác của Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về Kinh tế và Tham nhũng, Công an tỉnh Quảng Ninh thu giữ khi kiểm tra xe ô tô đông lạnh BKS-92C-09397 do Đặng Văn Tú và Nguyễn Như Bảo, cùng trú tại xã Bình Quý, huyện Thăng Bình, tỉnh Quảng Nam, là lái xe và chủ xe, từ miền Trung ra TP Móng Cái.
Khi phát hiện trên xe vận chuyển trái phép số tê tê, vẩy tê tê Java, rùa đầu to nói trên, đơn vị đã khởi tố vụ án và bàn giao vật chứng cho Chi cục Kiểm lâm tỉnh Quảng Ninh.
Ngay khi nhận bàn giao vật chứng, Chi cục Kiểm lâm đã báo cáo UBND tỉnh Quảng Ninh và ngày 14-11-2016 tỉnh Quảng Ninh đã có Quyết định số 3824/QĐ-UBND về việc tiêu hủy số vật chứng nêu trên. (Công An Nhân Dân 15/11) đầu trang(
Ngày 15-11, Hạt Kiểm lâm rừng đặc dụng Vườn quốc gia Bù Gia Mập (Bình Phước), cho biết, qua tuần tra đã phát hiện 10 đối tượng trong chòi tại khu vực giao nhau giữa TK5 thuộc Vườn quốc gia Bù Gia Mập với rừng Ban quản lý rừng phòng hộ đầu nguồn Thác Mơ, tỉnh Đắk Nông.
Đối tượng tên Bùi Văn Thịa (43 tuổi, ngụ xã Quảng Trực, huyện Tuy Đức, tỉnh Đắk Nông) khai nhận, đã đi vào rừng đặc dụng Vườn quốc gia Bù Gia Mập để săn bắt thú rừng.
Sau đó, Thịa đã chỉ chỗ cất giấu 1 khẩu súng, 5 viên đạn và 3 cá thể động vật đã chết (không có nội tạng) nghi Voọc chà vá chân đen.
Qua điều tra, lực lượng Kiểm lâm còn xác định thêm đối tượng Vinh (chưa rõ nhân thân, lai lịch) săn bắt thú rừng với Thịa nhưng đã bỏ trốn.
Hạt Kiểm lâm rừng đặc dụng Vườn quốc gia Bù Gia Mập đã bàn giao đối tượng cùng tang vật cho Công an huyện Bù Gia Mập xử lý theo thẩm quyền. (Công An Nhân Dân 15/11) đầu trang(
Thời gian qua, Báo Nhân Dân nhận được thông tin phản ánh từ bạn đọc về việc nhiều tổ chức, cá nhân, hộ gia đình tại huyện Đồng Xuân (Phú Yên) dưới danh nghĩa trồng rừng đã bất chấp pháp luật để phá rừng.
Tình trạng này diễn ra nghiêm trọng do có sự buông lỏng về quản lý đất đai, thiếu trách nhiệm của chính quyền địa phương và cơ quan chức năng.
Trong chín tháng đầu năm 2016, hơn 230 ha rừng ở huyện Đồng Xuân bị phát trắng, đốt sạch, trong đó có hàng chục héc-ta rừng phòng hộ đầu nguồn.
Nổi cộm là vụ chặt phá rừng trái phép xảy ra cuối tháng 4-2016 tại hai tiểu khu 83 và 90 thuộc xã vùng cao Phú Mỡ, gây bức xúc trong dư luận. Vụ chặt phá rừng diễn ra công khai, mỗi ngày có hàng chục người được thuê vào rừng dùng các phương tiện máy móc chặt hạ rừng một cách ồ ạt, chưa đến 10 ngày, đã có hơn 110 ha rừng bị phát trắng.
Đây là diện tích rừng và đất rừng được quy hoạch là rừng phòng hộ xung yếu và rừng sản xuất do UBND xã Phú Mỡ quản lý. Diện tích rừng bị chặt phá có trữ lượng gỗ bình quân 25,5 đến 33,4 m3/ha, một số loài cây gỗ đang sinh trưởng phát triển tương đối tốt cần được khoanh nuôi tái sinh.
Cơ quan chức năng xác minh, phát hiện ông Phạm Xuân Trình (40 tuổi), trú tại thôn Kỳ Lộ, xã Xuân Quang 1, là người đã tổ chức thuê lao động tại địa phương phát dọn 84,90 ha rừng tại các khoảnh 1, 2, 3 tiểu khu 90.
Ông Trình đã xuất trình ba "sổ đỏ" (giấy chứng nhận quyền sử dụng đất - CNQSDĐ) cấp ngày 24-11-2015 cho ba hộ: La Lan Dư, La Mo Mang, La O Đấu trú tại thôn Phú Tiến, xã Phú Mỡ, với tổng số diện tích đã cấp là 43,09 ha cùng với hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất cho ông Trình có xác nhận của UBND xã Phú Mỡ (ngày 21-3-2016). Từ những chứng cứ ban đầu, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Phú Yên đã khởi tố vụ án, khởi tố bị can và bắt tạm giam Phạm Xuân Trình để điều tra làm rõ.
Theo kết quả điều tra ban đầu, lợi dụng chủ trương giao rừng và đất rừng cho người dân (theo Quyết định số 318/QĐ-UBND, ngày 21-2-2013, của UBND tỉnh Phú Yên), ông Phạm Xuân Trình đã cấu kết với một số người khác lập khống bảy bộ hồ sơ để xin cấp bảy giấy CNQSDĐ lâm nghiệp cho sáu hộ dân người dân tộc Ê Đê ở xã Phú Mỡ, gồm: La Lan Dư (tên thật là La Lan Dú), La O Đấu, La Mo Mang (tên thật là La O Mang), La Thanh Anh, La Lan Ninh và La Mo Hùng.
Tuy nhiên, khi chúng tôi tiếp xúc những người có tên trong giấy CNQSDĐ thì họ cho biết chưa bao giờ làm đơn xin cấp giấy CNQSDĐ, toàn bộ chữ ký trong hồ sơ cấp giấy CNQSDĐ không phải là chữ ký của các hộ dân; các hộ dân không hề cung cấp hộ khẩu gia đình và chứng minh thư nhân dân cho ai và không biết ông Phạm Xuân Trình là ai…
Do vụ phá rừng với quy mô lớn được dư luận đặc biệt quan tâm, đồng thời có dấu hiệu vi phạm trong việc cấp giấy CNQSDĐ, Thường trực Tỉnh ủy Phú Yên đã chỉ đạo Ủy ban Kiểm tra Tỉnh ủy tiến hành kiểm tra một số cán bộ, đảng viên có dấu hiệu vi phạm. Theo kết quả kiểm tra, ngày 21-2-2013, UBND tỉnh Phú Yên ban hành Quyết định số 318/QĐ-UBND, quyết định thu hồi đất của Ban Quản lý rừng phòng hộ (BQLRPH) Đồng Xuân giao cho các xã Phú Mỡ, Xuân Lãnh và Xuân Quang 1 quản lý.
Theo quyết định trên, các địa phương có trách nhiệm lập phương án giao đất lâm nghiệp trình UBND huyện phê duyệt để giao cho các hộ gia đình, cá nhân sử dụng, bảo vệ và phát triển rừng theo Luật Bảo vệ và Phát triển rừng, Luật Đất đai năm 2003. Riêng xã vùng cao Phú Mỡ tiếp nhận quản lý 3.588,5 ha rừng và 8.851,8 ha đất rừng.
Tuy nhiên, sau khi nhận diện tích đất lâm nghiệp và diện tích rừng do BQLRPH Đồng Xuân bàn giao, UBND xã Phú Mỡ chưa lập phương án giao đất lâm nghiệp trình UBND huyện phê duyệt để giao cho các hộ gia đình, cá nhân sử dụng, bảo vệ và phát triển rừng theo quy định. Đồng thời, buông lỏng quản lý, để tình trạng chặt phá rừng diễn ra trên diện rộng mà không có biện pháp ngăn chặn...
Từ sai phạm nêu trên, mới đây Ủy ban Kiểm tra Tỉnh ủy Phú Yên đã xử lý kỷ luật đối với một số cán bộ có liên quan, yêu cầu: Ban Thường vụ Huyện ủy Đồng Xuân chỉ đạo tổ chức kiểm điểm, nghiêm túc rút kinh nghiệm đối với đồng chí Đặng Văn Trọng, Huyện ủy viên, Phó Trưởng Ban Tổ chức Huyện ủy, nguyên Phó Chủ tịch UBND huyện Đồng Xuân (nhiệm kỳ 2011-2016); Ban Thường vụ Tỉnh ủy đã thống nhất thi hành kỷ luật với hình thức cách hết các chức vụ trong Đảng đối với đồng chí Cao Thanh Lương, Huyện ủy viên, Ủy viên Ban Thường vụ Đảng ủy Cơ quan chính quyền, Bí thư Chi bộ, Trưởng phòng Tài nguyên và Môi trường huyện Đồng Xuân; đồng thời đề nghị UBND huyện cách chức Trưởng phòng Tài nguyên và Môi trường. Ủy ban Kiểm tra Tỉnh ủy cũng quyết định thi hành kỷ luật về Đảng bằng hình thức cảnh cáo đối với hai đồng chí: So Bếp, Huyện ủy viên, Bí thư Đảng ủy xã Phú Mỡ, Bí thư Chi bộ Quân sự xã, nguyên Chủ tịch UBND xã Phú Mỡ (nhiệm kỳ 2010 - 2015) và đồng chí Nguyễn Hồng Đức, nguyên Giám đốc Văn phòng Đăng ký quyền sử dụng đất huyện Đồng Xuân.
Các đồng chí Đặng Văn Trọng, Cao Thanh Lương, So Bếp và Đặng Hồng Đức cùng một số cán bộ xã Phú Mỡ và Văn phòng đăng ký quyền sử dụng đất lập khống bảy hồ sơ cấp Giấy CNQSDĐ, xác nhận không đúng nguồn gốc đất, không đúng đối tượng được cấp giấy CNQSDĐ để Phòng Tài nguyên và Môi trường tham mưu UBND huyện Đồng Xuân cấp giấy CNQSDĐ, với diện tích 126,36 ha trong các tiểu khu 83 và 90, do BQLRPH Đồng Xuân giao UBND xã Phú Mỡ quản lý là cố ý làm trái quy định pháp luật về đất đai và Quyết định số 318/QĐ-UBND ngày 21-2-2013, của UBND tỉnh Phú Yên, dẫn đến nhiều diện tích rừng bị chặt phá gây hậu quả nghiêm trọng.
Từ vụ phá rừng nêu trên, UBND huyện Đồng Xuân đã kiểm tra và phát hiện thêm năm vụ phá rừng tương tự, với tổng diện tích rừng bị chặt phá trái phép lên đến hơn 120 ha, xảy ra tại các xã Xuân Quang 2, Xuân Long, Phú Mỡ.
Điều đáng quan tâm là các vụ phá rừng này đều do những người có tiền tổ chức mua bán, sang nhượng “lòng vòng” giấy CNQSDĐ lâm nghiệp để kiếm lời, sau đó thuê người chặt phá rừng. Thời gian gần đây, cơ quan chức năng huyện Đồng Xuân phát hiện tại các tiểu khu 120, 121 thuộc xã Xuân Quang 2 có 58,6 ha bị chặt phá trái phép.
Qua điều tra, phát hiện hai ông Nguyễn Cảnh Ân và Nguyễn Văn Phước, cán bộ Công ty TNHH Bình Nam (Bình Định) thuê ông La Mo Sang và So Minh Dũ ở xã Xuân Lãnh chặt phá rừng với số tiền 30 triệu đồng. Tại tiểu khu 121, ông Nguyễn Cảnh Ân đã mua giấy CNQSDĐ rừng và thuê người phát rừng. Tương tự, tại tiểu khu 110 thuộc xã Xuân Long, ông Trần Việt Hưng mua 37,2 ha đất lâm nghiệp của ông La Lan Kiếm và La Mo Đệ ở xã Xuân Quang 2 với giá 259 triệu đồng, sau đó chuyển nhượng lại cho ông Nguyễn Văn Tự và ông Dương Văn Hiếu (thị trấn La Hai) với giá 390 triệu đồng.
Các ông này đã bỏ hàng trăm triệu đồng thuê người chặt phá rừng khi chưa có sự cho phép của cơ quan chức năng…
Qua những vụ chặt phá rừng vừa nêu trên cho thấy công tác quản lý, bảo vệ rừng, đất lâm nghiệp tại huyện Đồng Xuân bị buông lỏng. Trong đó, trách nhiệm lớn của chính quyền địa phương cấp xã với vai trò chủ quản đã không những không làm tốt công tác quản lý, lại còn tiếp tay cho những cá nhân vụ lợi, mua bán bất hợp pháp, dẫn đến việc chặt phá rừng chiếm đất sản xuất diễn ra công khai trên diện rộng, khó kiểm soát.
Chủ tịch UBND huyện Đồng Xuân Đặng Ngọc Anh thừa nhận trách nhiệm trong quản lý, bảo vệ rừng trong thời gian qua là thiếu chặt chẽ. Huyện đang chỉ đạo các cơ quan chức năng xử lý nghiêm các cá nhân vi phạm; đề nghị Ủy ban Kiểm tra Huyện ủy kiểm tra, xử lý nghiêm những tập thể, cán bộ có liên quan đến việc làm hồ sơ, xác nhận mua, bán đất lâm nghiệp bất hợp pháp.
Đồng thời, yêu cầu chủ tịch UBND 11 xã, thị trấn và các trưởng đầu ngành ký cam kết chịu tránh nhiệm cụ thể nếu để xảy ra các vi phạm trong quản lý, bảo vệ rừng. (Nhân Dân 16/11) đầu trang(
Ngày 14/11, Hạt kiểm lâm huyện Chợ Đồn tiến hành tiêu hủy 13 cá thể động vật rừng nhóm 2B (cầy hương), có trọng lượng trên 50 kg bằng cách chôn lấp.
Trước đó, vào khoảng 14 giờ 30, ngày 11 tháng 11 năm 2016, Tổ tuần tra thuộc Hạt kiểm lâm huyện Chợ Đồn phát hiện ông Lục Văn Mùi sinh năm 1967, trú tại thôn Phố Cậu, xã Yên Thịnh cất giữ 13 cá thể cầy hương có trọng lượng 50kg.
Cầy hương là nhóm động vật rừng hoang dã thuộc nhóm 2B. Ông Lục Văn Mùi không xuất trình được giấy tờ hợp pháp việc sở hữu các cá thể động vật rừng này.
Tổ tuần tra đã tiến hành lập biên bản tịch thu tang vật, đồng thời tiến hành xử phạt vi phạm hành chính 15 triệu đồng đối với ông Lục Văn Mùi và tiến hành tiêu hủy tang vật theo quy định. (Đài Phát Thanh Và Truyền Hình Bắc Kạn 15/11) đầu trang(
Ông K’ Văn Chiến, ngụ tại xã Đông Tiến (Hàm Thuận Bắc) phản ánh: Từ năm 2002 đến nay gần 100 hộ dân trong xã được nhận khoán bảo vệ rừng.
Hàng năm rừng nhận khoán được bà con quản lý bảo vệ tốt không để xảy ra cháy rừng, khai thác rừng trái phép. Song, hiện nay mức tiền khoán bảo vệ rừng còn quá thấp. Đề nghị tỉnh chỉ đạo ngành chức năng cần sớm điều chỉnh mức tiền khoán bảo vệ rừng theo quy định của Chính phủ.
Chúng tôi được biết: Từ năm 2002 thực hiện nghị quyết 04 của Tỉnh ủy (khóa X) về xây dựng và phát triển toàn diện dân sinh, kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số.
Từ đó đến nay các cấp và ngành chức năng quản lý bảo vệ rừng đã tổ chức giao khoán quản lý bảo vệ rừng cho 2.377 hộ bảo vệ 86.391,44 ha rừng ở địa bàn Đức Linh, Tánh Linh, Hàm Thuận Nam, Hàm Thuận Bắc, Hàm Tân, Bắc Bình, Tuy Phong. Bình quân mỗi hộ được nhận khoán 36,34 ha rừng để quản lý, bảo vệ và thu nhập bình quân tiền công giữ rừng mỗi hộ là 7,27 triệu đồng/năm.
Mới đây, trong một lần tiếp xúc với bà con DTTS xã La Ngâu (Tánh Linh), ông Nguyễn Văn Thơ bức xúc nói với chúng tôi: “Những năm, các hộ nhận khoán bảo vệ rừng được BQL rừng phòng hộ Trị An chi trả tiền hỗ trợ giao khoán theo mức cũ là chưa hợp lý (200.000 đồng/ha/năm) và trả chậm.
Mặt khác, chủ rừng cần chi trả tiền nhận khoán bảo vệ rừng tại UBND xã để thuận tiện cho người dân hơn, thay vì phải đến trụ sở của đơn vị nhận tiền...”
Bình Thuận là một tỉnh nghèo, hàng năm chưa tự cân đối được ngân sách còn phải tiếp nhận trợ cấp cân đối ngân sách của Trung ương. Vì vậy, ưu tiên thực hiện chính sách phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào DTTS theo chỉ đạo của Tỉnh ủy, hàng năm ngân sách tỉnh đã bố trí hơn 17 tỷ đồng để thực hiện giao khoán bảo vệ rừng với mức 200.000 đồng/ha/năm.
Định mức này bằng với mức bình quân được Thủ tướng Chính phủ quy định tại quyết định số 60/2010/QĐ-TTG ngày 30/9/2010 và được UBND tỉnh cho phép thực hiện (tại quyết định 1254/QĐ-UBND ngày 7/6/2011). Tuy nhiên, ngày 9/9/2015 Chính phủ ban hành Nghị định số 75/2015/NĐ-CP về cơ chế chính sách bảo vệ và phát triển rừng gắn với chính sách giảm nghèo nhanh, bền vững và hỗ trợ đồng bào DTTS giai đoạn 2015 - 2020.
Tại nghị định này Chính phủ quy định mức diện tích rừng nhận khoán được hỗ trợ theo quy định tối đa là 30ha/hộ và được hỗ trợ tiền khoán bảo vệ rừng là 400.000 đồng/ha/năm. Ngày 27/6/2016 liên Bộ Tài chính – Nông nghiệp và PTNT đã ban hành thông tư liên tịch số 96 hướng dẫn thực hiện Nghị định số 75 của Chính phủ về cơ chế chính sách bảo vệ và phát triển rừng, trong đó nâng mức khoán bảo vệ rừng từ 200.000 đồng lên 400.000 đồng/ha/năm; áp dụng từ tháng 11/2015 và thông tư liên tịch trên có hiệu lực từ ngày 10/8/2016.
Theo ông Mai Kiều, Giám đốc sở Nông nghiệp – PTNT, nghị định của Chính phủ và thông tư hướng dẫn của liên Bộ Tài chính – Nông nghiệp và PTNT chưa triển khai được là do ngân sách tỉnh còn nhiều khó khăn, chưa cân đối được nguồn chi trả cho người nhận khoán. Hiện Sở Nông nghiệp – PTNT và Sở Tài chính đang tham mưu cho UBND tỉnh có kế hoạch thực hiện Nghị định của Chính phủ và thông tư liên bộ trong thời gian tới. (Báo Bình Thuận 16/11) đầu trang(
Đầu tháng 11 này, quần thể 20 “cụ nghiến” ngàn năm tuổi trên núi Hang Dơi thuộc xóm Lấp (Vườn quốc gia Xuân Sơn, Phú Thọ) sẽ được Hội Bảo vệ Thiên nhiên Môi trường Việt Nam vinh danh là cây di sản.
Vừa rồi một “cụ nghiến” qua đời bởi đá lăn khiến cho cái xóm Lấp nhỏ bé nằm ở giữa rừng già như cũng nhuốm màu tang tóc. Ai cũng tiếc thương cây như thể chính một người thân mới qua đời.
Tôi theo đội tuần tra bảo vệ rừng của xóm lên thăm quần thể 20 cây nghiến ngàn tuổi. Tuy chỉ phân bố ở độ cao từ 280-420m nhưng với độ dốc cực lớn 32% nên mặt người đi sau áp gót chân người đi trước, cứ thế vạch dây leo, bới lá cây mà nhích lên từng bước. Đến cây số 1 thì tôi đã có triệu chứng bị kiệt sức. Lỗ mũi, lỗ miệng, lỗ tai thi nhau thở, chân căng cứng, thân mềm nhũn. Đến cây số 2 rồi cây số 3 thì mắt tôi chợt hoa lên, miệng nôn nao, đất trời như xoay mòng mòng.
Ở phía trước, “nữ tướng” Hà Thị Hồng vẫn bình thản bước tiếp những bước chân rắn rỏi dù đã vào cái tuổi U60. Đã từ hàng chục năm nay, hành trình của tổ tuần tra bảo vệ rừng cộng đồng của xóm Lấp do bà làm tổ trưởng đã nện hàng vạn, hàng triệu bước chân bào mòn cả đá núi. Trời mưa vắt nhiều như thể nong tằm, trời nắng muỗi nhiều như thể tổ ong cũng không làm cho họ chùn bước.
Dãy Hang Dơi được kết thành bởi một loại đá dễ phong hóa. Trời nắng, đá giãn nở để rồi gặp nước mưa thì nứt bở ra. Những tảng đá to như cái nhà, cái giường, cái tủ cứ thế lăn lông lốc, xô vào nhau, xô vào cây rừng, va đập vang động như thể sấm ngày hạ. Mùa mưa nào ở đây cũng có những trận mưa đá như vậy khiến cho những kẻ yếu bóng vía khiếp sợ không dám bén mảng dù là chỉ đến bìa rừng.
Đá xô có thể lăn nát nhừ người đã đành núi Hang Dơi còn không thiếu những tảng đá không chân luôn phục sẵn trong các bụi cây, trảng cỏ. Ngụy trang bằng vẻ ngoài lành hiền nhưng chỉ cần sơ ý đạp chân vào là hòn đá bỗng cục cựa, động đậy rồi cứ thế trượt đi, kéo băng băng nạn nhân phía sau xuống khe, xuống vực. Nhẹ thì thương tật mà nặng thì mất mạng như chơi. Trong một lần dẫm phải một hòn đá không chân như vậy bà Hồng bị chấn thương phải ở nhà cả tháng để bó thuốc.
Đoàn cứ mải miết đi. Thỉnh thoảng trên đường họ lại cúi xuống để nhặt những vỏ chai, túi nylon cho sạch sẽ rừng già hay hò nhau đẩy những cây đổ đi cho gọn lối. Chợt anh Đào Văn Thông - Trưởng Phòng hợp tác Quốc tế của Vườn Quốc gia Xuân Sơn dừng lại bên một gốc nghiến, lấy tay gõ nhẹ vào thân cây rồi dỏng tai nghe, mỉm cười với tôi: “Sức khỏe của “cụ” này vẫn tốt. Tiếng gõ còn đanh lắm chứ không bồm bộp bởi rỗng ruột bên trong”.
Cũng theo anh Thông, trong 4.300 ha rừng núi đá của Vườn đều có nghiến phân bố nhưng chỉ quần thể 20 cây của bản Lấp được vinh danh là cây di sản bởi tập trung nhất, ưu thế nhất và già nhất.
Nghiến chỉ phân bố trên núi đá nên có thời gian sinh trưởng chậm vào hàng kỷ lục so với “tứ thiết”. Từ lúc nảy mầm cho đến 5 tuổi mỗi năm cây thay vỏ 2 lần rồi sau đó là mỗi năm 1 lần. Đường kính của một cây nghiến dăm ba chục tuổi chỉ khoảng 10cm nên những thân nghiến có đường kính từ 1-1,8m như ở bản Lấp phải có tuổi đời trên dưới ngàn năm. Chúng có vô số u bướu ở trên thân. Mỗi đoạn ấy là một nơi tích chất dinh dưỡng giúp nghiến làm lành vết thương bởi cây trên núi thường xuyên chịu cảnh đá lở.
Chồng mất sớm, các con đi làm ăn xa nên suốt ngày bà Hồng thui thủi làm bạn với rừng cây, núi đá. Xóm bà được giao quản lý, bảo vệ 962,8 ha rừng tự nhiên trên núi đá. Trung bình 1 tuần đội bảo vệ rừng của xóm đi tuần 1 lần. Xa thì mất trọn ngày, gần thì mất trọn buổi, họ chia thành những tốp từ 5-10 người, dao cầm tay, nước và cơm nắm dắt lưng để tiện luồn rừng. Thành phần đội nam có, nữ có, trẻ có, già có (trưởng lão nhất là bà Hồng, năm nay 56 tuổi) do 53 hộ của xóm lần lượt cắt cử.
Tổ tuần tra khi về sẽ báo cáo lại với tổ trưởng để bà Hồng thông báo lại tình hình cho Vườn. 3 năm làm tổ phó, 2 năm làm tổ trưởng, chưa bao giờ bà Hồng cùng tổ bảo vệ của mình để mất một cây gỗ trong rừng.
Năm 2013 khi bà Hồng hãy còn là tổ phó, được cử đi tuần tra ở bản Suối Gà xã Mường Bang nơi có một xóm người Dao nằm giáp ranh giữa hai tỉnh Phú Thọ và Sơn La bỗng nghe tiếng cưa máy nổ lé xé trên núi. Tiếng cưa rất nhỏ nhưng cũng không thể lọt qua được đôi tai thính nhạy của những người chuyên đi rừng. Như những con báo, họ âm thầm lần trườn để tiếp cận mục tiêu. Mất hai tiếng vừa đi, vừa bò cuối cùng cả tổ đã phục kích được hai cha con nọ đang đốn gỗ bằng cưa lốc. Bị bất ngờ họ chỉ còn nước chấp nhận giơ tay chịu trói, đầu hàng.
Cả tổ quyết định đi đêm xuyên rừng áp giải lâm tặc trong ánh đèn leo lét từ điện thoại về đến xóm. Đại ngàn tối đen khiến cho những bước chân cứ vấp ngã dúi dụi. Cả tổ dựa vào nhau để mà đi. Về đến nơi, lâm tặc được tháo dây trói, được cho đồ ăn, cho chỗ nghỉ khiến họ vô cùng hối lỗi. Sau vụ đó, nhiều lâm tặc hễ nghe thấy cái tên đội bảo vệ rừng xóm Lấp là chợn.
Thù lao dành cho công việc bảo vệ rừng nào có nhiều nhặn gì, mỗi 1 ha một năm chỉ nhận được 95.000đ. Cả năm quản lý 962,8 ha rừng được 91 triệu đồng sớt đều cho cả xóm. Số để chấm công công cho người đi tuần, số để chia cho từng hộ. Cuối năm Tết đến nhờ tiền bảo vệ đám trẻ trong xóm có thêm manh áo mới, người già trong xóm có thêm lọ thuốc ho, hộp cao sao vàng. Vậy thôi…
Những thân nghiến đại thụ đứng sừng sững giữa rừng như những cột chống trời, có cây lớn đường kính lên tới 1,6-1,8m. Chúng giống như các cây ATM đặt giữa rừng già với những buộc tiền 500.000đ nhét chật trong két thế mà hàng chục năm nay không bị mất đi dù chỉ là một cái lá xanh, không sứt sẹo dù chỉ là vết dao đi nương bập vào. Trong các tổ bảo vệ rừng cộng đồng ở Vườn Quốc gia Xuân Sơn có ba tổ do ba “nữ tướng” cầm đầu, ngoài bà Hồng ở xóm Lấp còn bà Tuyết ở xóm Lạng, bà Ước ở xóm Thang đều là những tổ xuất sắc. Với 1.500 thành viên, họ là những tai mắt, vệ tinh đang ngày đêm bảo vệ rừng.
Trưa ấy, chúng tôi dùng bữa giữa những tiếng mối mọt nghiến trèo trẹo trên vì kèo, khung cửa của nhà bà Hồng. Tiếng là sống giữa rừng, xung quanh toàn gỗ quý nhưng mấy mươi năm nay nhà bà cũng như mọi nhà dân trong bản chỉ toàn gỗ tạp. Tôi hỏi, sao không cải tạo nhà bằng gỗ tốt? Bà bảo rằng tấm lòng mình thẳng như cây nghiến trên rừng, không nghĩ được cong.
Rừng giữ cho con suối con khe đầy nước, rừng giữ cho những hòn đá không chân không lở xuống xóm làng, rừng giữ cho không khí mát lành, mùa màng có thu thì cớ gì con người không hết lòng bảo vệ?
Chợt tôi ngó ra ngoài hiên nhà, mấy chú sóc đang nhảy nhót bên rào, mấy con chim đang sà trên bậu cửa. Ngoài kia, sương mù đã bắt đầu kéo từ chân núi xuống, ùn ùn như những đụn mây. (Nông Nghiệp Việt Nam 16/11) đầu trang(
Bị nước ngoài, đặc biệt là thương lái Trung Quốc, chi phối thị trường khiến nghề nuôi cá sấu rơi vào tình cảnh èo uột
Nguyên nhân do việc phát triển tự phát, mạnh ai nấy làm, thậm chí là “gà nhà đá nhau”, thiếu đầu tư dẫn đến lệ thuộc thị trường Trung Quốc. Thông tin trên được đưa ra tại hội thảo “Liên kết nâng cao sức cạnh tranh của sản phẩm cá sấu trên thị trường” do Chi cục Kiểm lâm phối hợp với Trung tâm Tư vấn và Hỗ trợ nông nghiệp TP HCM tổ chức ngày 15-11.
Theo ông Đào Văn Đang, Phó Chi cục trưởng Chi cục Kiểm lâm TP HCM, cá sấu là vật nuôi cho hiệu quả kinh tế cao, khoảng 3,6 tỉ đồng/ha/năm (giá trị sử dụng đất nông nghiệp trung bình của TP HCM chỉ gần 400 triệu đồng/ha/năm), tổng đàn cá sấu trên địa bàn gần 144.000 con.
Tuy nhiên, trong 6 năm qua, số hộ nuôi cá sấu giảm dần theo từng năm, hiện còn 42 tổ chức và cá nhân, chủ yếu là do những hộ nuôi nhỏ lẻ không đáp ứng điều kiện về chuồng trại hoặc bí đầu ra nên không trụ lại.
Ngoài ra, doanh nghiệp (DN) chế biến chưa tạo được sản phẩm có giá trị gia tăng cao nên thường bán rẻ hơn các nước trong khu vực dẫn đến xu thế mua giá nguyên liệu từ người nuôi thấp.
Ông Tôn Thất Hưng, Phó Giám đốc Công ty TNHH Cá sấu Hoa Cà, nhận định thị trường cá sấu hiện nay đã bị “giao trứng cho ác” khi thương lái nước ngoài trực tiếp vào từng hộ để thu mua. Vì vậy, giá cá sấu bị đẩy lên đỉnh vào năm 2014 với mức 230.000 đồng/kg, bắt đầu tụt dốc từ năm 2015 và rớt xuống còn 60.000-70.000 đồng/kg hiện nay. Chưa kể, khi nắm được việc tồn kho tại thị trường Việt Nam, khách hàng Nhật, châu Âu cùng đánh tụt hạng chất lượng để hạ giá da muối xuống 20% (loại 2), 40% (loại 3).
Dù gặp khó nhưng ngành cá sấu tại TP HCM cũng đỡ hơn các tỉnh. Theo ông Nguyễn Ngọc Thành, Giám đốc HTX Nông nghiệp Xuân Lộc, cả nước hiện tồn khoảng 500.000 con cá sấu thương phẩm. Việc trữ cá sấu sống rất khó khăn nên cần tính đến việc liên kết nguồn lực để mổ cá sấu tồn trữ da và thịt đông lạnh nhằm gỡ khó cho người nuôi.
Tuy nhiên, ông Trần Văn Nga, Phó Giám đốc Công ty TNHH Chăn nuôi kinh doanh cá sấu Tồn Phát, cho rằng nơi có nhà máy thuộc da cá sấu thì nên tính toán kỹ vì tồn trữ sẽ tồn vốn và liệu chất lượng hàng tồn trữ có còn bảo đảm?
Cá sấu nước ngọt là động vật hoang dã quý hiếm được xếp vào phụ lục 1 của Công ước về buôn bán quốc tế các loài động, thực vật hoang dã nguy cấp (CITES), do vậy, việc xuất khẩu phải chịu sự quản lý của tổ chức CITES. Hiện tại, TP HCM có 4 trại nuôi đạt chuẩn CITES nhưng chỉ xuất khẩu được khoảng 50% năng lực do còn phụ thuộc vào hạn ngạch nhập khẩu của đối tác nước ngoài.
Trong khi đó, ông Thái Truyền, đại diện Cơ quan CITES phía Nam, cho biết trong giai đoạn 2002-2015, xuất khẩu cá sống của các trại CITES đi Trung Quốc chiếm tới 99,6%.
Đại diện Công ty Hiệp Thành, chuyên sản phẩm thời trang từ da cá sấu, cho biết một số khách du lịch Mỹ, Nhật mua hàng của công ty kèm giấy “CITES cầm tay” nhưng khi về nước bị hải quan giữ lại trong khi mua sản phẩm tương tự của Thái Lan lại không sao.
Khi gặp trường hợp này, công ty phải xin xác nhận từ CITES để gửi cho khách giải tỏa hàng rất vất vả. Phản hồi về vướng mắc này, ông Thái Truyền cho biết sẽ làm việc với CITES Nhật vì yêu cầu của nhà chức trách không đúng theo quy định của quốc tế. Một DN cũng gặp tình huống tương tự cho biết sẽ ghi thêm mã số trại nuôi vào “CITES cầm tay” để khách hàng dễ chứng minh nguồn gốc với nước sở tại.
Ông Ngô Ngọc Ánh, Giám đốc Công ty TNHH Ngô Võ, cho biết DN ông đã xuất khẩu được cá sấu sống đi Pháp, Nga, Đan Mạch, mỗi năm từ 40-50 con và nhận thấy tiềm năng của những thị trường này còn rất lớn, đặc biệt là Nga, không kém thị trường Trung Quốc.
“Để thâm nhập thị trường này, trước hết phải bảo đảm phúc lợi cho cá sấu. Cá từ trại CITES, đóng thùng phải làm sao cho cá thoải mái, cá dài 3,2 m thì đóng thùng phải 3,5 m. Tôi đã từng bị phạt và bắt đóng thùng lại chỉ vì con cá bị cong đuôi một chút. Đặc biệt là quá trình làm việc phải giữ chữ tín. Lô đầu tiên chất lượng được khách đánh giá tốt thì lô sau phải làm y như vậy rồi đối tác sẽ giới thiệu thêm khách hàng cho mình” - ông Ánh nêu kinh nghiệm.
Theo ông Ngô Ngọc Ánh, hiện nay các DN nhập da cá sấu về chế biến xuất khẩu rất nhiều trong khi Việt Nam có nguyên liệu cá sấu tại chỗ, lợi thế về vận chuyển lại không kết nối được. Tuy nhiên, để sản xuất mặt hàng này cần cá sấu chất lượng cao, da đẹp nên cần đầu tư từ chuồng trại đến thuộc da mới bảo đảm chất lượng theo yêu cầu của khách hàng.
Trước sự yếu thế của nghề nuôi cá sấu Việt Nam, năm 2010, nhiều DN, người nuôi đã có mong muốn thành lập hiệp hội cá sấu Việt Nam nhưng không thành công do không đủ số lượng 100 hội viên theo quy định. Một số người trong nghề cho rằng vẫn còn thiếu sự tin tưởng lẫn nhau dẫn đến sự liên kết gặp khó. Người chăn nuôi vẫn còn gặp khó khi tiếp cận tín dụng do hạn mức cho vay thấp. (Người Lao Động 16/11) đầu trang(
QUẢN LÝ – SỬ DỤNG – PHÁT TRIỂN RỪNG
Ngay khi mới đi vào hoạt động, người dân ở các xã lân cận thuộc huyện Thạch Hà và Lộc Hà đã có nhiều ý kiến phản đối, đề đạt nguyện vọng xem xét đóng cửa mỏ vì ở đây thường xuyên nổ mìn với số lượng lớn, ô nhiễm môi trường, ảnh hưởng đến di tích đền Lê Khôi, vi phạm đất rừng phòng hộ và một số nội dung khác.
Mới đây, trong một buổi làm việc có liên quan đến nội dung này, ông Trần Việt Hà - Chủ tịch UBND huyện Thạch Hà cho biết: “Người dân xã Thạch Bàn thường xuyên phản ánh, bày tỏ bức xúc trước tình trạng khai thác đá tại núi Nam Giới. Mặc dù chính quyền các cấp, các cơ quan chức năng vào cuộc nhưng tình trạng này chưa được giải quyết dứt điểm”.
Việc cấp phép và hoạt động của khu mỏ cũng gây ra nhiều tranh cãi giữa các cơ quan chức năng, nhất là việc cấp phép mở rộng mỏ được thực hiện vào tháng 4/2011 có một phần chồng lấn lên diện tích rừng phòng hộ.
Trong khi cơ quan cấp phép là Sở TN&MT cho rằng, khu vực mỏ không có rừng phòng hộ thì ông Hoàng Quốc Huấn - Chi cục trưởng Chi cục Kiểm lâm lại khẳng định: “Theo bản đồ quy hoạch 3 loại rừng, vào thời điểm 2011, trong số hơn 7 ha đất mỏ được cấp thêm thì có 2,4 ha là rừng phòng hộ. Mặt khác, vừa rồi, qua kiểm tra thực tế tại 2,9 ha còn lại (diện tích chưa bị bóc phong hóa) thì có 0,3 ha rừng bạch đàn, số diện tích còn lại chỉ có cây, thực bì. Bằng các biện pháp chuyên môn, chúng tôi đã dựng lại hiện trường và khẳng định, trên phần diện tích 2,9 ha chưa bóc phong hóa này có khoảng 1,26 ha là rừng vào thời điểm năm 2011”.
Liên quan đến mỏ đá này, trong quá trình hoạt động, Công ty CP Xây dựng I đã bị cơ quan chức năng “tuýt còi”, xử phạt một số lần. Theo báo cáo của UBND tỉnh, trong hợp đồng thuê đất số 39 ngày 17/7/2009, doanh nghiệp (DN) này chỉ được thuê 28.000 m2 để xây dựng khu chế biến đá xây dựng nhưng thực tế tổng diện tích mà công ty này đang bao chiếm, sử dụng lên tới hơn 75.896 m2.
Dù cơ quan chức năng đã xử phạt hành chính và yêu cầu chấm dứt, khắc phục nhưng xem ra DN không hề bận tâm, đất vẫn bị lấn chiếm trái phép, việc chấn chỉnh chưa hề được thực hiện, ý kiến chỉ đạo của các cơ quan chức năng không được thực thi...
Qua tìm hiểu, chúng tôi được biết, hiện đã có thêm lý do để đóng cửa khu mỏ này khi ngày 20/5/2016, HĐND tỉnh đã phê duyệt chủ trương đầu tư xây dựng tuyến đường quốc phòng ven biển đoạn từ khu tái định cư số 2 xã Thạch Bàn đến Trạm Biên phòng Cửa Sót (có đi qua khu vực mỏ) với tổng mức đầu tư gần 90 tỷ đồng, dự kiến sẽ thực hiện từ nay đến năm 2018.
Khi tuyến đường này triển khai thi công và đưa vào khai thác thì việc đóng cửa mỏ là bắt buộc, không cần bàn cãi, bởi hoạt động khai thác mỏ sẽ gây ảnh hưởng trực tiếp đến việc lưu thông trên tuyến đường. Mặt khác, khoảng cách từ mép mỏ đến đường không đảm bảo khoảng cách an toàn theo quy định (hiện nơi gần nhất chỉ khoảng 5m), việc dịch chuyển mỏ vào sâu trong núi là không khả thi.
Ngoài ra, thực tế cũng cho thấy, trên địa bàn tỉnh ta hiện nay không có nhiều nhu cầu về đá xây dựng do các công trình, dự án lớn đã đi vào giai đoạn cuối. Số lượng mỏ đá hiện có đang thừa khả năng cung cấp cho thị trường nên việc quy hoạch lại hệ thống mỏ đá là điều sẽ phải thực hiện trong thời gian không xa.
Mỏ đá núi Nam Giới được UBND tỉnh cấp cho Công ty CP Xây dựng I lần đầu theo Giấy phép số 2536 ngày 8/12/2008 với diện tích 7,3 ha và được khai thác trong 5 năm. Đến tháng 4/2011, DN được cấp phép lần 2 và điều chỉnh tổng diện tích lên 14,3 ha và thời hạn khai thác 20 năm.
Tiếp đó, đến tháng 4/2014, UBND tỉnh lại có quyết định cho phép nâng công suất khai thác từ 250 ngàn m3/năm lên 420 m3/năm và thời gian rút ngắn xuống còn 15 năm. (Báo Hà Tĩnh 15/11) đầu trang(
Chủ rừng là tổ chức được sản xuất nông nghiệp, ngư nghiệp kết hợp trên diện tích rừng và đất trồng rừng được giao, được thuê theo quy hoạch bảo vệ, phát triển rừng đã được cơ quan nhà nước có thẩm quyền phê duyệt...
Theo Luật Bảo vệ và phát triển rừng, các Nghị định của Chính phủ và Quy chế quản lý rừng sản xuất được ban hành kèm theo Quyết định số 49/2016/QĐ-TTg ngày 1/11/2016 của Thủ tướng Chính phủ quy định các hoạt động khác trong rừng sản xuất như sau:
1. Hoạt động dịch vụ môi trường rừng: Chủ rừng được thực hiện các hoạt động cung cấp dịch vụ môi trường rừng về bảo vệ đất, hạn chế xói mòn bồi lắng lòng hồ, điều tiết và duy trì nguồn nước, lưu giữ các bon, bảo tồn đa dạng sinh học theo quy định của pháp luật về dịch vụ môi trường rừng.
2. Phát triển lâm sản ngoài gỗ: Chủ rừng được chủ động phát triển các loại lâm sản ngoài gỗ phù hợp với đặc tính của hệ sinh thái rừng, không làm ảnh hưởng tới mục đích sử dụng chính của rừng.
3. Sản xuất nông nghiệp, ngư nghiệp kết hợp
a) Chủ rừng là tổ chức được sản xuất nông nghiệp, ngư nghiệp kết hợp trên diện tích rừng và đất trồng rừng được giao, được thuê theo quy hoạch bảo vệ, phát triển rừng đã được cơ quan nhà nước có thẩm quyền phê duyệt.
b) Chủ rừng là hộ gia đình, cá nhân, cộng đồng dân cư thôn được sử dụng không quá 30% diện tích rừng và đất trồng rừng được giao, được thuê để sản xuất nông nghiệp, ngư nghiệp kết hợp; được trồng xen cây nông nghiệp dưới tán rừng nhưng không làm ảnh hưởng tới mục đích sử dụng chính của rừng.
4. Hoạt động du lịch
a) Chủ rừng được tự tổ chức hoặc hợp tác với các tổ chức, cá nhân khác để kinh doanh dịch vụ du lịch trong rừng Nhà nước giao, cho thuê.
b) Việc tổ chức các hoạt động du lịch sinh thái trong rừng sản xuất không được làm thay đổi mục đích sử dụng rừng; các hoạt động về du lịch phải thực hiện theo quy định của pháp luật về hoạt động du lịch, trường hợp cần thiết phải xây dựng các công trình phục vụ cho du lịch thì phải thực hiện theo quy định của pháp luật về đất đai và pháp luật về xây dựng.
5. Hoạt động nghiên cứu khoa học, ứng dụng kỹ thuật, công nghệ
a) Chủ rừng được cho các tổ chức, cá nhân hoặc hợp tác với các tổ chức cá nhân thực hiện việc nghiên cứu khoa học, ứng dụng công nghệ, kỹ thuật trong rừng sản xuất được giao, được thuê theo quy định của pháp luật về nghiên cứu khoa học.
b) Đối với hoạt động nghiên cứu khoa học, trước khi triển khai hoạt động nghiên cứu khoa học, chủ rừng là tổ chức kinh tế phải thông báo cho Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn; chủ rừng là hộ gia đình, cá nhân, cộng đồng dân cư thôn phải thông báo cho Ủy ban nhân dân cấp xã biết để theo dõi, giúp đỡ.
6. Quản lý các loại rừng, loại đất khác trong khu rừng sản xuất
a) Những diện tích rừng đặc dụng, rừng phòng hộ xen kẽ trong khu rừng sản xuất được quản lý theo quy định của từng loại rừng.
b) Đất thổ cư, ruộng, vườn và nương rẫy cố định xen kẽ trong rừng sản xuất không quy hoạch vào khu rừng sản xuất được quản lý theo quy định của pháp luật về đất đai. (Nông Nghiệp Việt Nam 16/11) đầu trang(
Trong 10 tháng năm 2016, các địa phương, doanh nghiệp trên địa bàn đã trồng được 1.350ha rừng tập trung, tăng 24% so cùng kỳ; diện tích rừng trồng được chăm sóc 14.500ha, đạt kế hoạch đề ra và bằng 98,4% cùng kỳ năm trước.
Công tác bảo vệ, phòng chống cháy rừng được các cấp, các ngành quan tâm triển khai đồng bộ, trong 10 tháng xảy ra 6 vụ cháy rừng, gây thiệt hại 9,27ha rừng trồng, giảm 2 vụ, giảm 3,5ha so với cùng kỳ.
Sản lượng gỗ rừng trồng khai thác trong 10 tháng được 126.300m3, tăng 3,6% so cùng kỳ năm trước. Sản lượng củi và cành ngọn khai thác 169.060 ster, tăng 2,9% so cùng kỳ năm trước.
Hiện tại, các chủ rừng đang triển khai xử lý thực bì, làm đất, chuẩn bị cây giống cho kế hoạch trồng mới năm nay. (Báo Quảng Bình 14/11) đầu trang(
Nhận thức rõ giá trị của các cánh rừng đối với môi trường sinh thái và phát triển kinh tế - xã hội, do đó, vấn đề quản lý và bảo vệ rừng bền vững luôn là mục tiêu lớn mà ngành lâm nghiệp Quảng Ninh hướng đến.
Theo công bố hiện trạng rừng mới nhất, độ che phủ rừng của toàn quốc đạt gần 41%, trong khi đó, Quảng Ninh đã tăng tỷ lệ che phủ rừng từ 43% (năm 2005) lên 54% (năm 2016). Đây là minh chứng rõ nét cho thấy, những nỗ lực và giải pháp của ngành kiểm lâm trong công tác quản lý, bảo vệ rừng ngày càng được nâng cao.
Theo Nghị định số 23/2006/NĐ-CP, ngày 3-3-2006 của Chính phủ, về thi hành Luật Bảo vệ và Phát triển rừng, tất cả các cá nhân, tổ chức khi sử dụng diện tích rừng sang mục đích khác đều phải trồng rừng thay thế (trồng rừng trực tiếp hoặc nộp tiền) ít nhất bằng diện tích rừng đã sử dụng.
Tuy nhiên, do các đơn vị chức năng của tỉnh trong quá trình thẩm định, phê duyệt các dự án đầu tư có sử dụng đất lâm nghiệp đã không thực sự chú ý đến những quy định liên quan đến trồng rừng thay thế. Bên cạnh đó, mặc dù Nghị định ra đời từ năm 2006, nhưng lại không có hướng dẫn cụ thể, chi tiết cho tới khi có Chỉ thị số 02/CT-TTg ngày 24-1-2014 của Thủ tướng Chính phủ về việc tăng cường chỉ đạo thực hiện trồng rừng thay thế diện tích rừng chuyển sang mục đích sử dụng khác. Chính vì thế nên quy định trên đã bị nhiều doanh nghiệp cố tình “lờ” đi nghĩa vụ của mình.
Thống kê từ năm 2006 đến hết năm 2015, trên địa bàn tỉnh có 71 tổ chức, đơn vị thực hiện các dự án với gần 935ha diện tích rừng chuyển đổi mục đích sử dụng phải thực hiện trồng rừng thay thế. Thế nhưng chỉ có gần 62ha diện tích đã được các chủ rừng trồng thay thế và 435ha chủ rừng nộp tiền về Quỹ Bảo vệ phát triển rừng. Con số trên cho thấy, còn tới 50% diện tích trồng rừng thay thế đã bị các chủ rừng “bỏ trống” suốt gần 10 năm qua.
Để các doanh nghiệp nâng cao ý thức, thực hiện nghĩa vụ đối với Nhà nước, ngay sau khi có Chỉ thị số 02/CT-TTg, Chi cục Kiểm lâm tỉnh đã tham mưu Sở NN&PTNT đề xuất UBND tỉnh ra quyết định thành lập Đoàn kiểm tra xử lý vi phạm đối với các dự án có chuyển đổi rừng để đầu tư phát triển nông, lâm nghiệp trên địa bàn tỉnh.
Tuy nhiên, để đánh giá lại toàn bộ việc thực hiện các quy định của pháp luật về trình tự, thủ tục chuyển mục đích rừng, đất lâm nghiệp sang mục đích khác đối với từng nhóm chủ rừng không hề đơn giản.
Với khối lượng các dự án nhiều, phải lật lại giấy tờ, hồ sơ từ những năm 2006 nên việc rà soát mất vài tháng trời, còn riêng công tác đi kiểm tra thực tế và làm việc với các chủ rừng tại 14 địa phương lên tới 8 tháng. Trong quá trình làm việc, không ít doanh nghiệp có phản ứng gay gắt vì cho rằng, họ đã thực hiện xong công tác hoàn nguyên môi trường và không đồng ý việc phải tiếp tục trồng rừng thay thế hoặc nộp tiền.
Để các doanh nghiệp hiểu và đồng thuận, Đoàn kiểm tra vừa hướng dẫn cụ thể các quy định của Nhà nước, vừa phân tích hiệu quả, lợi ích từ trồng rừng thay thế cho các chủ rừng.
Với cách làm sát sao và cụ thể trên, chỉ sau 2 tháng kết thúc đợt kiểm tra, tính đến hết tháng 9-2016, số tiền các doanh nghiệp nộp về Quỹ Bảo vệ phát triển rừng đạt 10,2 tỷ đồng (tương đương với khoảng 174ha rừng sẽ được trồng thay thế). Điều đáng mừng là nhiều doanh nghiệp có diện tích trồng rừng lớn từ 50ha đến trên 100ha đều đã thực hiện dứt điểm, đơn cử như Than Vàng Danh, Than Hà Tu, dự án Khu du lịch đô thị Hạ Long Star...
Ngay cả một số doanh nghiệp có dự án thực hiện hàng chục năm trời không nộp tiền cũng đã lập tức thực hiện nghĩa vụ của mình như: Công ty CP Than Núi Béo, Công ty Than Hòn Gai, Công ty Liên doanh Việt Mỹ Hạ Long... Ngoài ra, còn nhiều doanh nghiệp khác đã có văn bản gửi Chi cục Kiểm lâm tỉnh đề xuất được hướng dẫn cụ thể về việc thực hiện trồng rừng thay thế.
Cùng với việc rà soát công tác trồng rừng thay thế, năm 2016 cũng là năm quyết liệt của ngành kiểm lâm đối với công tác chi trả dịch vụ môi trường rừng.
Theo đó, Chi cục Kiểm lâm tỉnh đã tiến hành làm việc với tất cả các công ty nước sạch và doanh nghiệp về việc chi trả dịch vụ môi trường rừng. Tính đến ngày 10-11-2016 đã có gần 4 tỷ đồng kinh phí chi trả dịch vụ môi trường rừng được các doanh nghiệp chuyển về (tăng 100% so với năm 2015).
Từ nguồn kinh phí này, ngành lâm nghiệp đã giao cho các chủ rừng có thêm nguồn kinh phí để tăng diện tích rừng phòng hộ và công tác bảo vệ rừng. Ông Phạm Văn Phát, Phó Giám đốc Sở NN&PTNT kiêm Chi cục trưởng Chi cục Kiểm lâm tỉnh khẳng định: Từ việc thờ ơ, mặc nhiên coi công tác bảo vệ rừng và phát triển rừng là trách nhiệm của cơ quan quản lý nhà nước thì đến nay, doanh nghiệp đã đồng lòng, chung vai cùng với chúng tôi giữ rừng. Qua đó, đã góp phần đưa chất lượng rừng được nâng lên rõ nét.
Mặc dù trong 10 tháng qua, công tác quản lý, bảo vệ và phát triển rừng đã đạt được nhiều kết quả đáng ghi nhận như: Trồng mới được 770ha rừng phòng hộ, trồng bổ sung trên 5.000ha rừng phòng hộ và trồng mới 30.000ha rừng sản xuất, không để xảy ra các điểm nóng về tàn phá rừng, hoàn thành việc rà soát, điều chỉnh cục bộ quy hoạch 3 loại rừng...
Thế nhưng, công tác bảo vệ rừng hiện lại đang gặp rất nhiều khó khăn, nhất là công tác phòng cháy, chữa cháy rừng tại các rừng phòng hộ. Theo thống kê của Chi cục Kiểm lâm tỉnh, hiện nay trên địa bàn tỉnh có 9 dự án đầu tư bảo vệ và phát triển rừng phòng hộ được tỉnh phê duyệt đầu tư từ nguồn ngân sách.
Đến nay, các dự án này còn 1.259ha rừng trồng đang trong giai đoạn chăm sóc năm thứ 2, thứ 3 và thứ 4. Phần diện tích này nếu không tiến hành chăm sóc sẽ bị thực bì lấn át, cây rừng sinh trưởng kém, nguy cơ cháy rừng trên diện rộng rất cao. Theo tính toán, 9 dự án trên cần 3,5 tỷ đồng để chăm sóc và làm băng cản lửa, tuy nhiên do chưa được cấp kinh phí nên ban quản lý các rừng phòng hộ đều “lực bất tòng tâm”.
Ông Hoàng Văn Hiểu, Giám đốc Ban Quản lý rừng phòng hộ hồ Yên Lập, cho biết: Có diện tích rừng phòng hộ lớn nhất tỉnh với gần 15.000ha, diện tích rừng này có vai trò rất lớn trong việc gìn giữ nguồn sinh thuỷ cho hồ Yên Lập, đảm bảo cung cấp nước sản xuất và sinh hoạt cho TX Quảng Yên, TP Uông Bí, TP Hạ Long và huyện Hoành Bồ.
Khoảng 5 năm nay, do không có kinh phí chăm sóc nên diện tích thực bì đang lấn át các cây trong rừng, khiến cho 15% diện tích đang nằm trong nguy cơ cao về cháy rừng.
Đối với Hạt kiểm lâm TP Móng Cái, việc thiếu kinh phí chăm sóc rừng cũng khiến cho cán bộ của Hạt luôn thấp thỏm mỗi khi mùa hanh khô đến. Ông Lê Văn Thạnh, Hạt trưởng Hạt Kiểm lâm TP Móng Cái phân trần: Từ rất nhiều năm nay, thành phố chỉ cấp khoảng 200 triệu đồng chi cho sự nghiệp lâm nghiệp.
Hàng năm, chi phí cho Tết trồng cây đã mất khoảng 150 triệu đồng, phần còn lại chi cho các hoạt động khác thành ra kinh phí dành cho phòng cháy, chữa cháy rừng gần như không còn. Chưa kể, một số quy định hiện hành còn thiếu hướng dẫn thực hiện như Nghị định 09/2006/NĐ-CP của Chính phủ quy định về công tác phòng cháy, chữa cháy rừng.
Theo quy định, diện tích giao cho dân và các chủ rừng thì họ phải có trách nhiệm phát dọn thực bì, khi xảy ra cháy thì phải là người đầu tiên tổ chức chữa cháy rừng. Đồng thời, phải chi trả thù lao dập lửa rừng cho các đơn vị thực hiện chữa cháy. Mặc dù Nghị định này ban hành từ năm 2006, nhưng đến nay chưa có chế tài thực thi, do đó khi chủ rừng không thực hiện đúng các quy định, chúng tôi cũng không thể xử lý.
Từ đó khiến cho ý thức của các hộ dân và chủ rừng vẫn rất thấp. Đây là khó khăn lớn nhất đối với chúng tôi trong công tác bảo vệ rừng hiện nay.
Thực tế cho thấy, nhiều năm nay, lợi ích kinh tế từ phát triển lâm nghiệp đã được khẳng định là nhân tố tích cực, làm nâng cao đời sống của nhiều hộ dân. Từ đó tác động tổng thể đến phát triển KT-XH của tỉnh.
Để cho những cánh rừng mãi xanh, bên cạnh sự cố gắng, nỗ lực của ngành kiểm lâm, thiết nghĩ tỉnh cần có sự quan tâm, đầu tư hơn nữa đến công tác quản lý và bảo vệ rừng. (Báo Quảng Ninh 15/11) đầu trang(
Chính sách giao đất, giao rừng đang được thực hiện nhằm từng bước ổn định đời sống sản xuất cho người dân, giúp họ an cư lạc nghiệp.
Thời gian qua, UBND tỉnh Nghệ An cũng đã có nhiều văn bản chỉ đạo các Sở, ban, ngành, địa phương khẩn trương vào cuộc để từng bước giao đất lâm nghiệp cho người dân, giúp họ xoá đói giảm nghèo bền vững. Tuy nhiên, qua thực tế tìm hiểu thì công tác này hiện nay vẫn còn triển khai rất chậm…
Từ nhiều đời nay, người dân ở các huyện miền núi như Quỳ Hợp, Quỳ Châu, Quế Phong, Con Cuông, Tương Dường, Kỳ Sơn… đều sống dựa vào rừng để tìm kế sinh nhai, từng bước thoát nghèo. Với đặc thù như vậy nên để có cái ăn, ổn định cuộc sống, người dân miền núi rất cần đất lâm nghiệp để làm tư liệu sản xuất. Bên cạnh đó, chủ trương giao đất giao rừng cho người dân cũng nhằm mục tiêu tạo điều kiện về tư liệu sản xuất ổn định cuộc sống lâu dài và góp phần cùng với Nhà nước quản lý, bảo vệ, phát triển rừng.
Tuy nhiên, do áp lực về đời sống, tốc độ tăng trưởng dân số và nhiều nguyên nhân khác nên diện tích đất lâm nghiệp trên địa bàn các huyện miền núi trong những năm qua đang ngày càng bị thu hẹp. Trước nhu cầu này, tình trạng người dân tự ý vào rừng chặt phá cây cối của các đơn vị nông lâm trường trên địa bàn đã từng xảy ra.
Đơn cử, sự việc hàng trăm người dân ở xã Châu Bình (huyện Quỳ Châu) vào chặt phá cây lâm nghiệp, lấn chiếm đất rừng thuộc diện tích của Lâm trường Cô Ba vào năm 2014 là một minh chứng. Nguyên nhân dẫn đến tình trạng này xảy ra cũng do thiếu đất sản xuất nhiều năm liên tục khiến người bức xúc.
Đây cũng là thực trạng đang tồn tại ở các địa phương trên địa bàn huyện Quỳ Châu trong suốt thời gian qua. Chính vì vậy, công tác giữ và bảo vệ rừng ngày càng trở nên phức tạp hơn bao giờ hết.
Trong khi đó, với 7 Công ty TNHH MTV trên địa bàn toàn tỉnh Nghệ An được giao quản lý trên 16.000ha đất và các công ty lâm nghiệp cùng với Ban quản lý rừng phòng hộ gần 600.000ha. Được giao quyền quản lý nguồn quỹ đất lớn là vậy nhưng trên thực tế, các đơn vị này vẫn không thể phát huy hết vai trò, trách nhiệm của mình.
Nhiều đơn vị lâm nghiệp phải giao khoán hầu hết các diện tích đất nói trên cho hộ nông trường viên sản xuất, canh tác. Còn tình trạng người dân thiếu đất sản xuất lâm nghiệp vẫn đang trở thành vấn đề “nóng” ở nhiều địa phương của tỉnh.
Theo thống kê sơ bộ của Sở Nông nghiệp và phát triển nông thôn Nghệ An thì đến thời điểm hiện nay, trên địa bàn toàn tỉnh có khoảng gần 6.000 hộ dân thiếu đất sản xuất. Đây là một trong những nguyên nhân dẫn đến tình trạng thiếu ăn, nghèo đói diễn ra triền miên trong thời gian qua ở những địa phương miền núi, vùng sâu, vùng xa.
Ông Sầm Văn Cường, một người dân ở bản Đôm, xã Châu Phong (Quỳ Châu) cho biết: “Nhà mình có 5 miệng ăn nhưng chỉ biết sống nhờ vạt rẫy nơi bìa rừng gần nhà. Đến mùa gieo hạt nhưng chỉ cần 2 vợ chồng làm một buổi đã hết. Các con nay đã lớn đã lấy vợ lấy chồng nhưng không có đất để làm lúa, làm rẫy và trồng rừng nữa. Nếu mà cứ phát rừng làm rẫy như ngày trước thì bị nhà nước cấm không cho nữa. Vì rứa nên bắt buộc các con phải đi làm thuê ở nơi xa mà cả năm mới chỉ về có một lần. Cái nghèo vẫn kéo dài mãi trong khi đất sản xuất vẫn không có để làm”.
Qua tìm hiểu thực tế tại các xã của huyện Quỳ Châu thì nhu cầu có đất lâm nghiệp để sản xuất của người dân ở đây rất lớn. Theo thống kê của Phòng Tài nguyên và môi trường huyện Quỳ Châu thì thời gian qua, người dân trên địa bàn cần giao với diện tích khoảng trên 14.000ha với tổng số trên 4.300 hộ thuộc 10 xã.
Tuy nhiên, đến thời điểm hiện nay, để công tác bàn giao đất lâm nghiệp cho người dân có tư liệu sản xuất hiện nay vẫn đang gặp nhiều khó khăn. Nguyên nhân do thiếu kinh phí để làm công tác đo đạc thực địa, cắm mốc và triển khai các thủ tục cần thiết đến với người dân. Trong tổng số diện tích đất lâm nghiệp cần bàn giao cho người dân thì đến thời điểm hiện nay vẫn còn gần 470ha chưa thể đến được với người dân. Phần lớn diện tích đất này là rừng tự nhiên nằm ở xa trung tâm xã, xa khu dân cư và có địa hình phức tạp.
Tại huyện Quế Phong tình trạng thiếu đất lầm nghiệp sản xuất đang khiến người dân ở nhiều xã gặp nhiều khó khăn. Theo Phòng TN&MT huyện này thì đến nay, toàn huyện mới cấp được 3.759 giấy CNQSDĐ với diện tích 20.462ha. Được biết, hiện nay Quế Phong có 178. 000 ha đất lâm nghiệp, trong đó có 42.000 ha rừng phòng hộ, đất quy hoạch rừng sản xuất 61.000 ha, hiện vẫn còn 33.000 ha đất trống trong quy hoạch rừng sản xuất.
Tuy nhiên hiện nay cũng đang xẩy ra một thực trạng khiến người dân lo ngại là hàng nghìn héc ta đất đã và đang được quy hoạch để giao cho một số công ty thực hiện dự án. Theo đó, hiện Công ty TNHH Thanh Thành Đạt được quy hoạch với diện tích trên 2.860ha; Công ty Cao su được quy hoạch gần 3.100ha; Công ty CP đầu tư tài chính Bất động sản Việt quy hoạch hơn 3.600ha; Công ty Nafoods quy hoạch 900ha. Điều này cũng đồng nghĩa với quỹ đất lâm nghiệp dành cho dân sẽ giảm đi đáng kể.
Được biết, theo phản ánh ở nhiều địa phương khác thì công tác bàn giao đất lâm nghiệp để người dân có tư liệu sản xuất, ổn định cuộc sống lâu dài hiện vẫn rất chậm. Bên cạnh đó, tiến độ cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho người dân sau khi đã được bàn giao còn gặp nhiều vướng mắc.
Ông Võ Duy Việt – Giám đốc Sở Tài nguyên và môi trường tỉnh Nghệ An cho rằng, nguyên nhân khiến tiến độ bàn giao đất lâm nghiệp cho người dân trong thời gian qua còn chậm do thiếu kinh phí để các huyện miền núi thực hiệc việc đo đạc địa chính. Đây cũng là khó khăn, vướng mắc hiện nay cần được sự hỗ trợ của tỉnh nhằm giúp các địa phương rà soát hồ sơ lâm nghiệp để hoàn thiện thủ tục cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho người dân yên tâm sản xuất lâu dài. Thời gian qua, trên địa bàn toàn tỉnh Nghệ An mới chỉ bàn giao được hơn 8.000ha đất lâm trường cho người dân sản xuất.
Trước thực trạng nói trên, các Sở, ban, ngành và địa phương liên quan cần sớm đẩy nhanh tiến độ bàn giao đất lâm nghiệp cho người dân yên tâm sản xuất, ổn định cuộc sống lâu dài. Đặc biệt, đối với số diện tích đất rừng sau khi thu hồi từ các nông, lâm trường…cần khẩn trương bàn giao, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho người dân.
Ngoài ra, trách nhiệm của các cấp chính quyền địa phương sau khi tiếp nhận diện tích đất từ các nông, lâm trường cũng cần nâng cao hơn nữa, tránh trường hợp người dân sau khi có tư liệu sản xuất rồi bỏ hoang, gây lãng phí tài nguyên đất. (Tài Nguyên Và Môi Trường 16/11) đầu trang(
NHÌN RA THẾ GIỚI
Một cuộc điều tra mới đây đã phơi bày 1 sự thật đáng sợ: Ngay gần trung tâm Hà Nội tồn tại một băng nhóm chuyên buôn lậu các bộ phận quý hiếm của động vật với tổng giá trị lên tới hàng triệu đô-la.
Những kẻ buôn lậu trú ngụ trong một ngôi làng nhỏ cạnh thủ đô đã sử dụng Facebook như một kênh liên lạc để buôn bán bất hợp pháp một lượng lớn ngà voi, sừng tê và chi hổ, báo Anh The Guardian viết. Vntinnhanh xin giới thiệu đến độc giả bài viết này.
Ủy ban Tư pháp cho Động vật hoang dã (WJC) đã có một bản điều tra công phu và sẽ công bố vào trung tuần tháng 11 này tại Điện Hòa Bình, Hague. Một trong những điều WJC kịch liệt nhắm tới đó là việc các tay buôn lậu đang lợi dụng sự phổ cập của các trang mạng xã hội nhưu Facebook để biến nơi đây thành những kênh buôn bán bất hợp pháp một cách dễ dàng.
“Có hẳn một nền công nghiệp buôn lậu động vật”, Olivia Swaak-Goldman, Chủ tịch của WJC, cho biết. Cuộc điều tra được thực hiện suốt trong năm qua tại Nhị Khê, một thiên đường buôn lậu tại Việt Nam. 51 kẻ buôn lậu sử dụng Facebook và WeChat, tạo ra những “chợ ảo” với tổng giá trị số lượng động vật và bộ phận động vật lên tới 53 triệu USD.
Trên Facebook, mặt hàng được ưa chuộng từ những kẻ buôn lậu tại Nhị Khê thông thường là ngà voi đã qua chế biến; tuy nhiên ngà voi nguyên bản và cả xương hổ cũng luôn được ưa chuộng. “Mạng xã hội đã mở hẳn một đại siêu thị cho thế giới”, Swaak-Goldman cho biết.
Những vật phẩm được bày bán qua các nhóm bí mật được quản lý chặt chẽ, có nghĩa là người mua và người bán muốn tham gia “chợ” phải được quản trị viên phê duyệt. Khi đã được phê duyệt rồi, người bán sẽ liên lạc với người mua qua hộp thư cá nhân.
Nếu như Facebook là kênh liên lạc phổ biến thì WeChat Wallet lại cung cấp hình thức thanh toán. Báo cáo của WJC đã chỉ ra rằng Facebook chủ yếu được những kẻ buôn lậu tại Nhị Khê sử dụng để buôn bán với dân địa phương hoặc các nước Nam Á; còn WeChat là phương thức liên lạc chính với những tay buôn người Trung Quốc.
Mạng xã hội đúng là mảnh đất vàng đối với các tay buôn lậu. Tháng 3 vừa rồi, một tổ chức chống buôn lậu động vật khác cũng đã chỉ ra rằng Facebook đã trở thành một kênh buôn bán thuận tiện dành cho những kẻ buôn lậu động vật tại Malaysia, cũng với phương thức hoạt động như đã đề cập bên trên.
Khi được hỏi về vấn đề này, người phát ngôn của Facebook tỏ ra vô cùng kiên quyết: “Facebook không chấp nhận việc buôn bán động vật và chúng tôi sẽ không ngần ngại bài trừ thẳng tay những nội dung gây hại tới cộng đồng, miễn là chúng tôi nhận được báo cáo về nội dung đó”.
Swaak-Goldman thì cho rằng Facebook cần mạnh tay hơn, ví dụ như xóa vĩnh viễn những tài khoản của nhóm buôn lậu, cùng với đó là thông báo cho lực lượng chức năng. Phản hồi lại điều này, Facebook cho biết họ sẽ cần phải xem xét độ nghiêm trọng của các nhóm buôn bán trước khi đưa ra quyết định. Còn lại, Facebook từ chối đề cập đến trường hợp cụ thể khi làm việc với các cơ quan pháp luật.
Nhị Khê là một ngôi làng nhỏ với vài nghìn nhân khẩu. Trước đây, làng Nhị Khê được biết tới là một làng nghề điêu khắc gỗ, tuy nhiên những năm gần đây, kinh tế của địa phương đã có bước chuyển biến bởi những hoạt động phi pháp của giới buôn lậu động vật. Làng Nhị Khê cách Hà Nội khoảng 20km, và cũng không quá xa biên giới Trung Quốc – đặc điểm địa lý đã khiến nơi đây trở thành một địa điểm lý tưởng để buôn lậu.
Trong bản điều tra của mình, WJC cho biến những kẻ buôn lậu đã tẩu tán được 907 xác voi và 225 xác hổ. Những chuyên gia khẳng định đa phần những con hổ này không phải hổ hoang dã, bởi nếu đối chiếu với số lượng hổ hoang dã trên thế giới thì 225 là một con số rợn người.
Nhưng kinh khủng hơn là số lượng sản phẩm tê giác đã từng “qua tay” dân buôn lậu Nhị Khê. Số lượng chỉ ra rằng, có khoảng 579 con tê giác đã bị sử dụng để lấy sừng, da… Con số này bằng khoảng một nửa số lượng tê giác bị giết tại Nam Á trong năm vừa qua.
Và đó mới chỉ là những con số được phát hiện. Phần chìm của tảng băng có lẽ không thể nói chính xác được. Báo cáo của WJC còn chỉ ra giới buôn lậu Nhị Khê còn buôn bán gấu, tê tê, đồi mồi và chim hồng hoàng.
Tháng vừa qua, một bản báo cáo được công bố đã chỉ ra rằng số lượng động vật hoang đã đang bị suy giảm nghiêm trọng. Cụ thể, đến năm 2020, thế giới sẽ phải đối mặt với viễn cảnh mất đi 2/3 số lượng động vật hoang dã.
Nạn buôn lậu động vật hoang dã có thể sẽ là nguyên nhân chính dẫn tới đợt tuyệt chủng thứ 6 trong lịch sử thế giới. Tổng giá trị động vật bị buôn lậu đạt khoảng 23 tỷ USD, đứng thứ 4 sau buôn lậu ma túy, vũ khí và buôn lậu người (đó là chưa kể số cá bị buôn lậu, ước tính khoảng 10-23,5 tỷ USD).
Trong năm vừa qua, những kẻ buôn lậu ở Nhị Khê đã không còn bày bán tràn lan các sản phẩm của họ. Thay vì đó, họ rút về hoạt động kín đáo hơn qua kênh buôn bán online. "Phía trên cửa hàng có dán quảng cáo bán sừng tê giác, hổ, ngà voi bằng tiếng Trung Quốc. Mua chúng dễ như mua đồ ăn nhanh vậy", Swaak-Goldman nói.
Ngà voi là một trong những sản phẩm luôn được săn lung để làm đồ trang trí, trong khi sừng tê được coi là một vị thuốc quý (dù khoa học đã chứng minh thành phần của sừng tê giác không khác gì móng tay người). Còn các bộ phận của hổ thì càng ngày càng trở thành một biểu tượng dành cho phái mạnh. Trang sức vuốt hổ dường như là thứ không thể thiếu đối với các tay anh chị Việt Nam.
Nhiều loài động vật quý hiếm đang đứng trên bờ vực tuyệt chủng. Hổ được liệt kê vào sách đỏ IUCN. Một số phân loài hổ đã bị tuyệt chủng và số còn lại ở Đông Nam Á (hổ Sumatra, hổ Malaysia và hổ Đông Dương) đang trên bờ vực tuyệt chủng. Trong khi đó, từ năm 2007-2015, châu Phi đã mất khoảng 110.000 con voi do nạn săn trộm. Voi rừng, loài khó săn hơn voi hoang mạc, đang đứng trước nguy cơ tuyệt chủng.
Các chuyên gia từ lâu đã nhận định Việt Nam là một thiên đường buôn lậu động vật hoang dã, đặc biệt là sừng tê giác. 3 trên 5 loài tê giác đã được liệt kê vào Sách đỏ ở hạng mục cực kỳ nguy cấp, trong khi cứ mỗi năm bình quân thế giới mất đi khoảng 1000 con tê giác trắng do nạn săn trộm. Thậm chí, nạn săn trộm còn gây thiệt hại về người, khi bên kiểm lâm cũng như thợ săn hoàn toàn có thể mất mạng trong khi làm việc.
WJC tin rằng việc “đánh sập” chợ buôn lậu Nhị Khê sẽ là một đòn mạnh giáng vào nạn buôn bán trái phép tê giác trên toàn thế giới. Nếu bị bắt, những kẻ buôn lậu động vật hoang dã ở Việt Nam sẽ đối mặt với bản án 3 năm tù giam, với mức cao nhất là 7 năm tù giam nếu kẻ buôn lậu bị phát hiện dính líu tới nhiều đường dây buôn bán. Những án phạt này nhẹ hơn nhiều nếu so với các tội phạm khác như buôn bán heroin có thể dẫn tới án chung thân hoặc tử hình.
Gần đây, Việt Nam đã cho thấy những động thái tích cực trong kế hoạch chống buôn lậu động vật hoang dã. Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đã kêu gọi các cơ quan địa phương mạnh tay chống nạn buôn lậu động vật hoang dã. Việt Nam cũng đã bắt tay với Mỹ trong công cuộc chống buôn lậu quốc tế. Vào 17/11 tới, Việt Nam sẽ tổ chức một Hội nghị quốc tế bàn về động vật hoang dã trên toàn cầu.
WJC hy vọng thông qua các phương tiện thông tin đại chúng, Việt Nam sẽ có hành động thiết thực chống lại ổ buôn lậu động vật tại Mỹ Khê. Những thông tin sẽ được WJC cung cấp trên website của họ bắt đầu từ ngày hôm nay. (Tin Tức 15/11) đầu trang(./.
|
|||