Vào thời vua Tự Đức (1848-1883) ở tỉnh Quảng Trị có một khu rừng nhỏ um tùm tre nứa, rất nhiều giống chim trời kéo về làm tổ. Thấy khu rừng rất đẹp, lại tiện đường tới kinh đô, biết nhà vua còn trẻ, yêu thiên nhiên và ham săn bắn nên các quan đã khoanh vùng thành khu rừng cấm như là một "vườn quốc gia" chỉ để cho nhà vua đến chơi và săn bắn.

Một hôm vua Tự Đức cùng các quan đến khu rừng đó. Vì muốn tận hưởng không gian yên tĩnh; khi còn cách xa gần hai cây số, vua bảo mọi người dừng lại chờ, chỉ một mình ngài đi bộ vào rừng chơi.

Thấy chim cò đậu đầy trên ngọn cây, vua liền giương súng lên bắn. Nhưng vừa định bóp cò thì có hai trẻ chăn trâu chừng hơn mười tuổi xông ra vít nòng súng xuống đất không cho bắn vào chim. Mấy lần giằng co khiến nhà vua không tài nào bắn chim được. Đã vậy, hai cậu bé còn cố kéo áo định lôi vị khách lạ ra khỏi khu rừng và nói lớn:

- Cậu không được bắn chim ở đây vì đây là rừng cấm. Nếu cậu vi phạm cả làng tôi sẽ bị vạ lây.

Vua liền hỏi - Chúng mày không cho tao bắn chim thì để cho ai?

Hai đứa trẻ liền đồng thanh bảo - Chỉ để cho nhà vua thôi!

Vua Tự Đức đành phải quay ra để gọi các quan vào can thiệp. Sau đó, vua đưa cả hai cháu bé về kinh đô ban khen vì đã cương quyết bảo vệ rừng "vườn quốc gia", đồng thời còn phong chức cho làm ngũ đẳng thị vệ. Ngài còn cho gọi cha mẹ và kinh lĩnh thưởng và khen là đã đẻ ra con có nghĩa có tình, còn trẻ mà đã hiểu kỷ cương phép nước.

Văn Lãm

(Sưu tầm theo tạp chí Tri Âm, số ngày 12/9/1941)